Op weg naar eigen verantwoordelijkheid

De betutteling van de overheid in een “verzorgingsstaat” is verworden tot een financiële economie van kosten en baten. “De mens” is daarin bijzaak. Het beveiligen van het systeem is de hoofdzaak. De overwegingen die daar bij horen tonen grote tegenstrijdigheid met de menselijke maat, de natuurlijk kernwaarden van ons bestaan. Er is in de loop van de decennia een tunnelvisie ontstaan in een overheid die noodgedwongen aan de touwtjes van het grote lokale en wereldwijde financiële machtsbolwerken hangt. Deze situatie is ontstaan na de tweede wereldoorlog toen sociale zekerheden als instrument werden bedacht om de vrede te garanderen via basisvoorzieningen zodat fascisme geen kans meer zou hebben om zich te ontwikkelen.

Maar de overheid en al haar activiteiten zijn altijd een kostenpost. De groeiende uitgaven hebben verzuilde instellingen opgeleverd die blijvend aanspraak maken op de middelen. Tevens ziet de bevolking de verzorging als recht in plaats van eigen verantwoordelijkheid. Daardoor groeien de kosten uit hun voegen, moet de regering kosten besparen, zich scharen daar waar de middelen vandaan komen en maatregelen nemen om enige balans te houden tussen inkomsten en uitgaven. Op zich is dit geen probleem als er ook een maatschappelijke balans wordt bewaard tussen afhankelijkheid en eigen verantwoordelijkheid. Als dat niet gebeurd loopt men de kans zich in handen te verplaatsten van wat uiteindelijk uit kan groeien tot een nieuwe vorm van fascisme, niet alleen nationalistisch maar globaal. De dwangvorm om de mens in te kapselen in controles en surrealistische veiligheidsbeloften geeft daar blijk van. Voor de lokale gekokerd kijkende regeringen lijkt er wellicht geen andere (politieke) keuze te zijn, tenzij zij zelf de moed en het vertrouwen heeft om zich met het volk te verenigen in een nieuwe maatschappelijke samenstelling. Iets wat de lokale (stedelijke, regionale) overheden steeds vaker doen via co-creatie vormen zoals bijvoorbeeld Sustainocratie, waarin we veiligheid waarborgen door niet te trachten ziektes te vermijden maar juist te werken aan onze gezondheid.

Het antwoord is de terugkeer naar eigen verantwoordelijkheid, het afstand nemen van dit onnatuurlijke beleid en gedwongen afhankelijkheid. Dat is echter een ingrijpende zaak, zowel voor de regering als de bevolking zelf, dat niet zonder een tijdelijke tweedeling zich zal voltrekken.

De toespraak in Amsterdam van “De kleine activist”, Isa Kriens, in Amsterdam als “Vrouwen voor de Vrijheid” geeft die tweedeling mooi weer. Een ieder zou hierin de eigen keuze moeten mogen maken. Zodra het echter afgedwongen wordt is er sprake van vrijheid beperking en dictatuur, een agressie tegen de bevolking. Daar zit niemand op te wachten. Een van zovele virussen, tijdelijk overvolle ICs in ziekenhuizen, is niet het enige waar we ons zorgen over dienen te maken. Er is de groeiende armoede, welvaartziektes (diabetes, kanker, gedragsstoornissen, enz), vluchtelingen, vervuiling, klimaatverstoring, ontbossing, verslavingen, zelfmoord bij de jongeren, eenzaamheid, enz, die niet door de natuur maar door onszelf en het in stand houden van hetzelfde geldafhankelijke systeem, worden veroorzaakt. Laten we daar samen aandacht aan besteden door hierin onze verantwoordelijkheid (terug) te nemen. De regering is uitgenodigd dit ook te doen, met ons, niet andersom.

LYPS, ons verbindende programma voor passie gedreven jonge en oud

LYPS staat voor Let Your Passion Shine! Het is het resultaat van de wekelijkse zoom sessies op dinsdagochtenden om 10.00. We gaan op zoek naar de innerlijke motivatie en zingeving van mensen waar ze bruisend blij en gelukkig van worden. Vooral zij die niet op zoek zijn naar een “betere wereld” maar deze zelf creëren met innovatieve initiatieven.

Foto door Jill Wellington op Pexels.com

Zij die ermee bezig zijn kunnen meedoen met de wekelijke zoom sessie en ons laten zien waar men zo warm van wordt. Wij trachten die passie in verband te brengen met de natuurlijke kernwaarden van duurzame menselijke vooruitgang, zoals gezonde lucht, gezond eten en drinken, positieve energie, waarde gedreven creativiteit, expressie, sociale verbinding, enz. Dit willen we dan filmen en lokaal, landelijk en wereldwijd zichtbaar maken ter stimulans aan anderen om het goede voorbeeld te volgen.

De bron van passie ligt namelijk vaak heel dicht bij de unieke authenticiteit van de persoon. Dit uit zich via muziek, dans, zang, schilderen, poëzie, maar ook vaak vanuit ondernemerschap, reizen, een kritische kijk op de werkelijkheid, tuinieren, politiek, fotografie, de liefde, de verwachting van een baby, de warmte van de zon, het wandelen in de natuur, een sport, de zorg voor elkaar, noem maar op…..

Zij die vanuit hun passie denken en handelen zijn vaak ook gezond en gelukkig, met een positieve kijk op de werkelijkheid, ondernemend, met minder stress en een verhoogde toegevoegde waarde aan zichzelf en hun omgeving. Als die passie de ruimte krijgt in een waarde gedreven veld zoals Sustainocratie dan ontstaat vanzelf die maatschappij waarin we er met elkaar de schouders onder zetten, ieder op een eigen manier maar wel in cocreatie samen.

Waarom Sustainocratie ook voor activisten waardevol is

Sustainocratie neemt afstand van de geld-gedomineerde mensenwereld door deze te vervangen voor samenwerking aan en de verdeling van onze duurzame menselijke ontwikkeling vanuit enkele gedefinieerde natuurlijke kernwaarden.

De rode wolk waarin activisme de structuur van controle (behoud en groei) los tracht te trekken om de weg naar harmonie te kunnen bewandelen.

Sustainocratie gaat uit van het natuurlijke, biologische recht van de mens om zorg te dragen voor de eigen basisbehoeften en invulling van de kernwaarden voor het duurzame voortbestaan. Helemaal wanneer dit binnen de kaders van het alternatief van afhankelijkheid leidt tot vernietiging van onze duurzame lange (en korte) termijn evolutie perspectieven. “Het heft in eigen handen nemen”, wanneer aantoonbaar onze kernwaarden in gevaar zijn, is een basisrecht dat elke natuurlijke levensvorm ter beschikking heeft. Sterker nog. Als het er geen gebruik van maakt is het ten dode opgeschreven.

Sustainocratie plaatst zich uitnodigend in het gebied van duurzame harmonie, onderling tussen de mensen en met onze natuurlijke omgeving. Sustainocratie is zich bewust van het feit dat harmonie en symbiose geen status quo zijn maar een constant proces van loslaten en opnieuw verbinden. Maar er zijn andere werkelijkheden. Zoals de geldgedreven en afhankelijke werkelijkheid die er alles aan doet om zichzelf in stand te houden, ook al gaat dit ten kosten van onze planeet en de duurzame verhoudingen tussen de mensen.

Activisten willen de positionering van Sustainocratie in groeiende mate graag gebruiken. Ze willen blokkades opheffen die door bepaalde mensen en instanties zijn gecreëerd die de controle in stand willen houden en treden daarbij elders of voor anderen de menselijke en natuurlijke waarden met voeten. De oude werkelijkheid doet wel verzoeningspogingen via kostbare, gefragmenteerde herstel initiatieven en investeringen (onder het mom van duurzaamheid) maar doet dit vooral om zichzelf een beetje langer in stand te blijven houden. Ondertussen bouwt de spanning zich op, het activisme ook, en groeit de aandacht en verbinding met Sustainocratie.

In de cyclus van de menselijke complexiteit herhaalt zich dit keer op keer, kijk de geschiedenis er maar op na. Het lijkt wel of we nooit leren, maar toch gaan we erop vooruit, echter steeds op een nieuw resonantieniveau van bewustwording en onderlinge afspraken.

De wereld van activisten is erg divers. De een verdedigt morele waarden van de natuur, dierenleed, bomen, vervuiling….de ander komt op voor de morele waarden van de mens, onze vaak zwaar bevochten gelijkwaardigheid, onze vrijheid en zelfbeschikkingsrecht. Sustainocratie gaat hier al principieel van uit maar de grote menselijke werkelijkheid is weerbarstig. De drang naar controle, macht, vasthouden en zelfs misbruik, is nog vaak groot. Ook die van menselijke afhankelijkheid en de angst om dit los te laten om voor zichzelf op te komen, samen.

Daarom is activisme van grote waarde om deze macht af te zwakken en bij te dragen aan bewustwording, loslaten en bevrijding. Wat veelal erg fijn wordt gezien in de huidige tijd is dat Sustainocratie reeds bestaat, er naar verwezen kan worden en het als belofte van duurzaam welzijn het proces van loslaten en bevrijding kan bevorderen. Ook helpt het in juridische situaties omdat de precedenten onderbouwt kunnen worden met betere interpretaties en bewijs van basisrechten van de mens, die in waarden worden uitgedrukt, niet in geld of afhankelijkheid.

Sustainocratie in de praktijk

Moderne maatschappijvormen kunnen Sustainocratie definitief omarmen als niveau vier, bewustzijn gedreven co-creatie omdat het de stedelijke en platteland relatie harmoniseert, de bevolking mobiliseert, circulair het welzijn in stand houdt en een lokale economie van participatie en verdeling duurzaam verbindt. Voor andere maatschappijvormen is het een streven, een stip ergens op de horizon, altijd zichtbaar en altijd toepasbaar.

Niveau 4, participatie maatschappij

Laat je passie schijnen

Dat is de boodschap van de waardecreatie die in de Nederlandse sessies van de School of Talents en Wellness is ontstaan. Er zijn allerlei initiatieven in Eindhoven en omgeving die voldoen aan de 4 x winst criteria van waardecreatie van de Stad van Morgen. Dat zijn initiatieven die aantoonbaar en meetbaar goed zijn voor de mens, de maatschappij, het milieu en de economie, ofwel de ondernemers van de 21e eeuw.

We willen die initiatieven en de passie van de ondernemende geesten die erachter staan graag in beeld brengen. Zoals deze bijvoorbeeld, Pastorela, in Sint Oedenrode. Mocht je zelf ook een initiatief kennen laat het weten, dan komen wij in actie……

Hoe het zover kon komen? Deel 6 (laatste deel)

Als mens staan we het dichtst bij de keuze om mee te doen of niet. Per slot van rekening zijn wij niet alleen burgers in een gemeenschap waarin het systeem zich heeft genesteld. We zijn ook puur natuur vanuit de natuurlijke kernwaarden van de dynamiek van het leven.

Als mens zijn we primair natuur

Voor ons als mens is het eenvoudig om te stellen “ik doe het anders”. We sluiten FB af, kopen niet meer van Amazon, gooien de smartphone uit de deur, beginnen een groentetuin en houden ons warm met een dikke trui. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. De meeste mensen wonen in een versteende stad, zijn economisch afhankelijk voor huisvesting en ziekenkosten minstens, zijn verknocht aan klaterluxe en hebben de ruimte noch het inzicht om zelfvoorzienend te worden of te willen zijn. Men klaagt liever over tekortkomingen dan dat men verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf laat staan samen met anderen.

Wat zijn de alternatieven? Vertrekken uit de stad zou het reeds geteisterde platteland niet goed doen, tenzij we komen met de intentie om samen te werken met de natuur. Toch zijn er al initiatieven die vergaande stappen hebben genomen. Kleinschalig maar reëel. Dit groeit. Men kan bijvoorbeeld meedoen met stad-platteland verbindingsprogramma’s zoals Heerenboeren, FRE2SH of RIJP. Misschien een community proberen op te zetten, zoals Pieter deed met een groep mensen.

De stad transformeren van een manipulatieve getto van geldafhankelijkheid, zwart gat van blinde consumptie en ongenuanceerde afvalverwerking, naar een zichzelf grotendeels bedruipend natuurlijke ecosysteem van cocreatie, vergt bewustwording, durf, geloof in onszelf, onze kennis en technieken. Het vergt ook multidisciplinaire samenwerking zoals beschreven in Sustainocratie. Ook hierin wisten we stappen te zetten zoals deze groep Vlamingen kwam bekijken:

Op bezoek bij de Stad van Morgen in Eindhoven

De enige manier om de invloed van de superpowers te minderen is door ons er minder afhankelijk van te maken. Dat betekent dat we steeds meer zelf moeten gaan doen. En dat is maar goed ook. Die superpowers hebben het niet gemakkelijk. Ondanks de enorme triljarden aan geld is hun systeem eindig. Volgens de economische golfbewegingen van Kondratiev zagen we elke 50 jaar een crisis optreden die weer ruimte gaf aan een nieuwe golf van (technologische) innovatie. Hierdoor kon men weer groeien in de globalisering spurt. De huidige superpowers zijn daar het resultaat van. Ze zijn heel anders dan die van 50 of 100 jaar geleden.

Technologische doorbraken brachten groei. Maar nu is dat anders

De financiële crisis in 2008 was de eerste barst in het bolwerk. De speculanten zijn geholpen door kapitaalinjecties in hun aderen om de speculatie verder te kunnen doorvoeren. Want zonder dat proces is al hun geld niets waard. De financiële wereld stond ook nu weer op ontploffen. Zij had niets geleerd. Een nieuwe impuls was/is nodig maar er is geen groeirek meer. De Aarde is opgesoupeerd.

Sinds de jaren 70 is de “zorg” een groeimodel, niet meer de productiviteit. Hightech manipulatie wordt overgenomen door biogenetische manipulatie. Vaccins, nepvirussen, biowapens, angst marketing, oorlogstuig, criminaliteit, enz. De controle over de mens is dan noodzakelijk omdat we natuurlijk wel onze grondwetten hebben bevochten en bewustzijn hebben om weer tot opstand te komen.

Helaas laten veel mensen zich slaafs meevoeren in deze nieuwe wereld maar voor het eerst wordt structureel ons grondwettelijke recht geschonden. Wat in het verleden een groei was door gebruik van mens en planeet, met inzet van technologische innovaties, hebben we het nu over het schenden van basisprincipes van het leven zelf. Wat eerst werd gedaan vanuit groei in welvaart en welzijn is nu beland in een algehele fase van misdaad tegen de mensheid (en de planeet). Er is een fundamentele lijn van ethiek overschreden.

Internationale juristen verenigen zich om aansprakelijkheden te eisen, schadevergoedingen te claimen en de schuldigen te straffen. Ondertussen dienen we een les te leren over afhankelijkheid. Er dient weer balans te komen tussen wat we zelf presteren (samen) en wat we aan anderen overlaten (afhankelijkheid). De verhouding 90 (presteren)/ 10 (afhankelijkheid) is veel duurzamer dan 10 (presteren)/ 90 (afhankelijk). Sustainocratie blijft de hand uitreiken aan mens en instellingen om de transitie van verhoudingen samen op regio niveau aan te gaan.

In de open ruimte die het wegstappen van de illegale, ongewenste sturing achterlaat bouwen wij onze samenredzame Sustainocratie

Dus op de vraag “hoe kon het zover komen?”. Dan moeten we vooral ook naar onszelf kijken. Dus als we het willen veranderen dan weten we ook waar we moeten zijn. Dan is de keuze wellicht snel gemaakt. Hoe dan ook, gemakkelijk zal het niet worden.

Hoe kon het zover komen? Deel 5

Dat overheden zelf een maatschappelijke kostenpost zijn met enorme verantwoordelijkheden maakt hun kwetsbaar en manipuleerbaar. Als de zakelijke financiële supermachten samen meer geld te besteden hebben dan alle staatsbudgetten bij elkaar dan is zelfs een land als China of Amerika een speelbal in handen van de manipulatie. Als men het spel niet meespeelt dreigt men het land onderuit te halen met de oorlogsmachine in handen van dezelfde machtswellustelingen. Ga er als eenvoudige democratisch gekozen minister president maar eens aanstaan als je een zak met miljarden aangeboden krijgt om als land mee te doen aan een zogenaamde “dienst”. Als je nee zegt wordt alles tegen jouzelf en je land gebruikt om in een zware crisis terecht te komen waar je ook nog eens de schuld van krijgt. Als je ja zegt verkoop je je land aan de duivel onder de uiterlijke schijn van welvaart. Dit gevaarlijke en misdadige spel van manipulatie gaat vanzelf verder naar de steden en regio’s. Afhankelijke van geld van de landelijke overheid maar in groeiende mate verantwoordelijk voor het kostbare welzijn van afhankelijke mensen in de stad is het gemakkelijk om de deuren te sluiten voor de democratie en zich volledige in te dekken via de lobbyisten en wensen van de superpower machthebbers. Gemeenteraden krijgen zand in de ogen gestrooid “want het is allemaal erg complex”, bestuurders krijgen te maken met kleine achterkamertjes waar de druk wordt opgevoerd en de echte keuzes worden afgedwongen. Doe je niet mee? Dan is het einde tijdperk want dan wordt je weg gemanipuleerd. Iedereen is per slot van rekening vervangbaar.

Nederland kostenpost. Van ons allemaal is niet helemaal waar. Voor ons allemaal kan waarheid worden als we er samen aan gaan staan.

De zekerheden die wij als mens met opstanden en oorlogen hebben afgedwongen zijn een grote kostenpost voor dat systeem. In de wereld van het systeem strijken de machtige ondernemingen de bedrijfswinst op maar de maatschappelijke lasten liggen bij de overheid die daarbij structureel afhankelijk is van de financiële machtsverhoudingen. Als die lasten groeien moet de overheid groeien in inkomsten en bureaucratie waardoor de kosten én afhankelijkheid meegroeien. De vele triljarden die over de rug van de mensheid zijn verdiend vloeien niet terug in het circulaire systeem maar tonen zich als eigen vermogen van enkelingen die hiermee macht verder kunnen uitoefenen door hun eigenbelang in te kopen.

De overheden zijn democratisch afhankelijk van stemrecht en worden alleen in hun pluche gehouden als ze de opgebouwde zekerheden voor de bevolking weten te garanderen. De inkomstenpatronen voor de overheid komen via belastingen, speculatie en lobby’s. Men zit derhalve in de spagaat tussen twee vuren. Het almachtige superpower bedrijfsleven onder vuur leggen als kleine eenzijdige overheid van een landje is gekkenwerk. Het bedrijfsleven verdwijnt met gemak naar een gebied waar men vrij kan blijven handelen. Een crisis is het resultaat en dat wil niemand. Het is tevens politiek dodelijk.

De kosten beknibbelen van de maatschappelijke zekerheden is politiek een probleem omdat het weer de boosheid van de bevolking op doet laaien. De belastingdruk verhogen heeft eenzelfde effect. Uiteindelijk komt het probleem bij de inwoners terecht. En wat doen wij?

In de loop van de vele eeuwen heeft het systeem met de bijhorende manipulatieve én afhankelijke bestuursvorm zichzelf als norm verklaard. Men verwacht (eist zelfs) dat de mens helpt dit systeem draaiende te houden. Uit het systeem stappen is er haast niet meer bij. Wat eens een relatief vrijwillige (uit noodzaak geboren) keuze was van onze voorouders, is nu een verplichting door gedwongen afhankelijkheid, nutteloze arbeidsvormen, blokkerende regelgevingen, boetes, kunstmatige “handboeien” zoals het begrip “schuld”, sociale zekerheden en diensten, die allemaal alleen binnen het systeem beschikbaar zijn.

Zowel het systeem zelf als deze dwangcultuur zijn het probleem. Maar ook onze (gedwongen) afhankelijkheid. Het antropoceen is op deze manier iets waar we allemaal ons schuldig aan maken. Toch hebben we het blinde gevoel dat we het goed hebben. Er komt elektriciteit uit het stopcontact, de winkels liggen vol. Een gemakzuchtige tunnelvisie is ontstaan waarin onze afhankelijkheid centraal staat maar nooit ons voortbestaan als mens of mensheid. Via ons stemrecht leggen we die verantwoordelijkheid bij het dichtstbijzijnde stukje systeem neer. Die wil wel maar zit ook vast in de raderen van de afhankelijkheid.

Het systeem ter discussie stellen is eenvoudig. Dit kan door vanuit bewustwording in te zien dat het slechts een systeem is. Zodra we er mentaal boven gaan staan zien we dat het een instrument is, een creatief bedenksel. Het systeem op zichzelf is geniaal genoeg. Alleen is het gebruik ervan in verkeerde handen. Zoals het nu wordt gebruikt heeft het haar eindigheid bereikt. Helaas sleurt het ons allemaal mee in die eindigheid. En wij staan dat toe door het als onze werkelijkheid te beschouwen. Daar zit het grootste probleem.

Maar dat wil men niet inzien. Dat inzicht zou het systeem ter discussie stellen en alle machtsverhoudingen teniet doen. “Duurzaamheid” is een modewoord dat bedacht is om het systeem in stand te houden door er veranderingen in aan te brengen die het wat langer zouden laten functioneren. Maar de vernietigende kracht van deze werkelijkheid lossen we daar niet (snel genoeg) mee op. Nu duurzaamheid als concept ook niet werkt zijn er figuren die stellen dat er teveel mensen zijn op Aarde. Het dreigement van een genocide tekent zich af. Maar hoe pas je een selectie toe van mensen om tot 60% minder mensheid te komen? Daar kunnen in de verkokerde denkwijze van sommige personen erg duistere plannen voor ontstaan. Helemaal als men onbeperkt tot geld beschikt om alles om te kopen wat om te kopen valt. En dat wat niet om te kopen is omver rijden of schieten met de oorlogsmachine die men tot de beschikking heeft.

Het voortbestaan van de mens staat nu ter discussie voor de een. Voor de ander het voortbestaan van het systeem. “Mensheid, we hebben een probleem”.

Hoe kon het zover komen. Deel 4

Dat dit een eindig model is beginnen enkele mensen pas sinds ongeveer de jaren 70 te beseffen. Alleen zit het systeem zo vast in elkaar gevlochten dat het niet zomaar vervangen kan worden. Dat komt ook niet in de gedachten op. Wel vraagt men zich af hoe we met grondstoffen, energie en dergelijke om moeten gaan? Ondanks het bewustzijn dat het “anders” moet is “meer van hetzelfde” de impuls van het systeem om te overleven. De autoloze zondagen, de roep om energie aan banden te leggen, ozonlagen, klimaatproblemen, mag niet baten. Ons energiegebruik verdubbelt per huishouden onder druk ban door de vele elektronica en andere energie verkwistingen in onze consumistische wereld.

Windmolens op zee (onnatuurlijk inefficiënt)

Men beseft gaandeweg dat 99% van “het systeem” volledig afhankelijk is van de energie die erin gestopt wordt. En dan hebben we het niet over de arbeid maar echte energie (vooral fossiele brandstoffen). Als deze wegvalt dan stort het systeem in elkaar. De machtpositie van de grote oliebedrijven is hierdoor ongekend groot. Geen enkele overheid doet er wat aan om vooral geen zand in de economische systeem raderen te gooien. Want dat geld hebben ze zelf nodig om het land draaiende te houden.

Om toch controle te houden met de eindigheid van de oude energievormen in zicht zou de stap naar regionale zelfredzaamheid een reële optie zijn. Toch kiest men er voor om de Noordzee vol windmolens te plaatsen en weilanden vol zonnepanelen, of overweegt men wederom nucleair te gaan. De focus op zulke ineffectieve, zelfs gevaarlijke en landschap vernietigende opties is puur gericht op controle en macht, niet op duurzame menselijke vooruitgang en harmonie met de natuur.

In sommige landen mogen inwoners zelfs geen zonnepanelen op hun eigen dak leggen voor energetische zelfvoorziening. Want dat is strafbaar omdat het gezien wordt als belastingontduiking. Den Haag belde de Stad van Morgen toen wij bezig waren met voedselvoorziening FRE2SH in de stad en de verbinding stad met platteland met de mededeling “dat de mensen die sla verbouwen voor zichzelf wél BTW zouden moeten afdragen”. Het antwoord van de Stad van Morgen was dat we bezig waren met duurzame menselijke vooruitgang, niet de financiële huishouding van de staatsschatkist. Toch maakt het de manier van denken in Den Haag duidelijk. Een maatschappij waarin geld een middel is blijkt relevant voor de Stad van Morgen omdat we niet ons bestaansrecht ontlenen aan geld. Voor een overheid is dat moeilijker in te denken, maar niet onmogelijk.

De transitie van gecentraliseerde oplossingen naar regionale zelfredzame methodes, waarin energie besparing, opwekking, opslag en distributie, lokaal wordt ingevuld, is een natuurlijke vorm van aandacht en betrokkenheid. Dit wordt echter tegengewerkt omdat de gecentraliseerde oplossingen nog steeds macht, controle en inkomsten betekenen. Maar het draagt amper bij aan de reële duurzaamheid volgens het menselijk perspectief. Integendeel. Het draagt bij aan de verdere vernietiging van onze omgeving ten bate van slechts enkelingen.

Energie is meer dan spul dat uit het stopcontact komt. Het is een levensverbindend, prikkelend element dat in alle aspecten van ons leven een rol speelt, ook ver buiten het stopcontact om. De aandacht ervoor is niet uit te besteden maar dient samen te worden waargemaakt, zowel in de besparing, het omgaan met warmte en koelte, met ventilatie, met de oriëntatie van onze gebouwen, beplanting, waterhuishouding enz. De mens deze integrale zelfvoorziening onthouden is op termijn geen betutteling maar misdadig.

De stap van betutteling naar besef van misdaad tegen de mens en natuur is er een van bewustwording en bewijsvoering. Dat geldt niet alleen voor energie maar voor alle verantwoordelijkheid die (oorspronkelijk misschien met de beste bedoelingen) van de mens is afgepakt en overgenomen door “het systeem”. Deze teruggeven is complex. Het gaat dan niet alleen om loslaten maar vooral ook faciliteren van verandering en samenredzaamheid door middel van steun en betrokkenheid als overheid.

Die stap blijkt erg lastig door de manier waarop het systeem is ingeregeld. Hoe kun je miljoenen mensen in stedelijk domein zelfvoorzienend maken? Dat vergt een totaal nieuwe inrichten van een stad. Zelfbewuste bestuurders willen dit vaak wel maar lopen ook zelf tegen de muren van verzet op in eigen gelederen of van machtige lobbyisten. Alleen zelfbewust samen, met daadkracht, soms opstand, maar ook met een gedegen verhaal van noodzaak en urgentie, kan het waargemaakt worden.

Maar dan is er nog een probleem……

Hoe kon het zover komen? Deel 3

De gewone mens kon soms erg boos worden als ze buiten spel kwam te staan. Als de kloof tussen arm en rijk enorm groot werd en armoede steeg bijvoorbeeld. Als mensen het gevoel kregen dat ze geen gelijke kansen kregen. Tot uitersten gedreven kwam ze dan in opstand. Op zulke momenten wilde de elite uiteindelijk wel luisteren om toch zo snel mogelijk “de systeem economie” weer gaande te krijgen. Want zonder die draaiende materialistische geldmachine en inzet van mensen was de elite uiteindelijk nergens. Rechten voor de (werkende) mens werden zo van noodzaak tot noodzaak, opstand tot opstand, afgedwongen.

Volksopstand
Volksopstand

Gebruik maken van de mens en onze Aarde was verheven tot financieel groeimodel. Het verstrekken van rechten aan mensen was een kostenpost die men zoveel mogelijk tegen probeerde te houden. Maar tegemoetkomen aan de mens was ook relevant om opstand te voorkomen en inzet te behouden. Een Chinese uitdrukking stelt “geef een mens 70% wat ie nodig heeft en 10% ergernis, dan heb je een voortvarende gemeenschap”.

Langzaam tekende zich een patroon af waarin de mens belangrijker wordt maar allereerst vooral als potentiele (maar noodzakelijke) lastpost wordt gekenmerkt. Het model van afhankelijkheid van geld en macht blijft onverminderd van kracht. Alleen de verhoudingen worden verzacht in de loop van de tijd. Dankzij deze mensgerichte diensten werd de levensduur ook langer. Een ondernemende ouder vertelde mij haar eenvoudige rekensommetje om welvarend te blijven: verdien er twee, geef er één uit. Deze norm lijkt ook maatschappelijke vaak over rug van de bevolking te kloppen. Door de invoering van het kapitalistische consumptie systeem werd de mens gaandeweg geplukt door steeds slechtere kwaliteit te geven voor een hogere prijs. En zoethoudertjes in de vorm van voorzieningen kwamen er in kleine beetjes voor terug, genoeg om de mens bang te maken als ze deze kwijt zouden raken. In de versteende jungle van steden was er geen alternatief, hooguit diefstal.

De problemen die ontstonden op gebied van ongezondheid, vervuiling, grondstof tekorten, criminaliteit, enz werden ook gezien als een kostenpost die men remediaal, en alleen als het broodnodig bleek, met tegenzin aandacht schonk. De rekening ervan werd ook bij de inwoners gelegd, in de vorm van schuld, niet bij de bedrijven in de vorm van verantwoordelijkheid.

Generaties lang dreven we voort op deze ontwikkelingen. De mens en haar systeem dreef ondertussen steeds verder af van haar oorspronkelijke samenredzame natuur. Een blinde burger kokervisie over welzijn en zogenaamde rechten zonder te veel plichten zorgde ervoor dat het systeem niet te veel opstanden meer te verwerken kreeg. De tweede wereldoorlog was het laatste grote wereldconflict. Globalisering zorgde voor de rest, met lokale grondstofoorlogen en uitbuitingen, vluchtelingengolven en groeiende problemen die voortkomen uit deze levensstijl en systeem werkelijkheid.

De macht van het systeem werd verenigd in wereldwijde kapitaalstructure. De overheden hebben slechts een relatief klein territoriaal bereik terwijl die ondernemende machtsbolwerken de wereld beheersen. Vriendjes blijven hiermee is voor gecentraliseerde, politiek economisch gestuurde overheid culturen essentieel en trouw aan de oorsprong. De VN en WHO zijn gevormd als verenigde naties poot aan de politieke economische tafel. De (afhankelijke) mens is een middel, macht en geld het doel.

De huidige mens heeft moeite om boos te worden. Ze heeft ineens teveel te verliezen en nergens om naar toe te gaan. Het systeem beheerst alles en er is geen vrije ruimte meer over. Ook geen alternatief.

Toch zal er een einde komen aan dit fenomeen….

Hoe kon het zover komen? Deel 2

Handelsroutes en marktplaatsen hadden zich ontwikkeld rondom strategische punten aan zee, langs rivieren of op knooppunten van wegen. Deze plekken waren al veel langer toegeëigend door figuren die zich adellijk (belangrijker dan de gemiddelde ander) noemden en zich verrijkten middels de controle over het gebied. Vaak waren ze in conflict met nabije concurrenten. Deze figuren hadden kastelen en vestingen gecreëerd om zich te verdedigen tegen wraak of hebzucht van anderen die uit waren op vergelding of groei. Om loyaliteit van mensen te krijgen boden ze een vorm van bescherming.

Zij werden de basis van de ontwikkeling van een vorm van “overheid” die gemeenschappelijke zaken zoals infrastructuren regelde toen ondernemerschap een eigen machtsbolwerk werd. Het hebben van bedrijven op eigen grondgebied werd lucratief omdat het een vorm van groei van macht, controle en inkomsten inhield. De overheidsvorm werd ook regelmatig als bemiddelaar gevraagd tussen werkgevers en werknemers als er conflicten ontstonden of de uitbuiting teveel ging eisen van de mens en omgeving. Denk aan vervuiling met bijbehorende ziektes. Zorg was nog erg in handen van religieuze instanties, een historisch machtbolwerk dat zich gevormd had rondom de onzekerheid van de normale mens over het leven zelf en alle angsten die dit opriep.

Regelgeving tegen vervuiling en interne aangelegenheden zoals veiligheid (politie) werd een taak van de overheid. Ook scholing werd gedelegeerd aan deze overheid toen dit aan de orde kwam ook al had daarin het bedrijfsleven een flinke vinger in de pap.

En “de mens”? Veel zaken werden buiten de gewone mens om geregeld tussen “de elite” die hun eigenbelang verweven had in dit systeem. Ook deze elite zette zichzelf onder druk in het belangenspel. Neem bijvoorbeeld de macht van religie. Vele duizenden jaren was geloof een gelijkwaardige even poot naast de kasteelheren die heersten over grond. Het tastbare en ontastbare vulde elkaar aan. De kennisarme mens werd dienstbaar en gelovig gehouden in ruil voor gevoelens van bescherming. Naar mate de verstedelijking groeide, als ook de afhankelijkheid en het gevoel van veiligheid vanuit geld, werd het geloof minder. Geloof en overheid hebben al lang een liefde haat verhouding. In vele gebieden in de wereld zijn beleid en geloof scherp gescheiden gehouden. Men respecteert elkaar maar wenst geen pottekijkende bemoeizucht wederzijds. In andere wereldgebieden is geloof wel dominant en sturend.

Later moesten ook de koninkrijkjes eraan geloven. De overheid was er los van komen te staan waardoor de adel als soort elite boven alles is komen te hangen, maar zonder reële machtspositie, hooguit een marketingachtige uitstraling van oud goud en glorie. Zo werd partij politiek en bijbehorende lobby een comfortabele manier van onderhandelen die minder dodelijk en bedreigend was dan maffiapraktijken, opstand of oorlogvoering met je eigen bevolking. Stemrecht was tevens een mogelijkheid om de gewone mens de illusie van participatie te geven door bepaalde grote aandachtspunten binnen het systeem tot stroming te maken. Maar in feite hadden en hebben we niets te zeggen.

Tenzij we boos worden…