De commercie verkiest Marokkaanse sperziebonen boven de Nederlandse oogst en laat onze eigen boer barsten. We gunnen de Marokkanen hun handel maar niet ten kosten van eigen gelijkwaardig product. Vrachtwagens heen en weer slepen tussen Marokko en Nederland is vervuilende en onnodig. Dankzij het opgebouwde netwerk van No Waste Army, de media aandacht en de reactie van het Nederlandse volk zijn de bonen van boer Kees gered van de brandstapel. Maar er is meer. De aandacht van de Nederlander wordt gevestigd op het gedrag van de handel en kiest hopelijk daardoor steeds meer voor lokaal product. Door zelfbewust gedragsverandering en solidariteit met onze eigen producenten, ontstaat vanzelf een ommezwaai naar een kortere, duurzamere keten. Als het moet dan kan Nederland groot zijn.
Onze fundamentele relatie met onze natuurlijk omgeving is onderbroken door de geïndustrialiseerde wereld die via het geldsysteem ons gemanipuleerde versies van de natuur voorschotelt. We ademen vervuilde lucht in, ons eten is ontdaan van voedingsstoffen en bewerkt met pesticiden, conserveringsmiddelen en andere stoffen. Ons water is vervuild en vaak aangelengd met mineralen of zuiveringsstoffen. Ons lichaam en geest reageert navenant met ziektes, gedrag en psychische stoornissen.
In dit artikel in het nieuwetijdse nieuwsplatform Re-Story lezen we een analyse van de Vlaamse kok Peter Vandermeersch vanuit zijn kookschool de Zonnekeuken. Een analyse die wij volkomen bevestigen vanuit onze ervaringen met onze eigen FRE2SH activiteiten op dit gebied. Lees je mee vanuit dit boeiende artikel.
Schildklier problemen, reumatische klachten, psychische klachten, neurologische klachten, kanker, gebrek aan weerbaarheid, enz kunnen allemaal herleid worden naar onze voeding en verloren verbindingen met de natuur, onze eigen natuur en die om ons heen.
De grote lokale en wereldwijde mensenwereld verkeert in flinke en gevaarlijke stress. Toch willen veruit de meeste mensen een vredig en harmonieus bestaan. Om dat te bereiken zal er veel moeten veranderen. En dát is juist waar de meeste mensen moeite mee hebben. Dat komt niet alleen door gebrek aan wil, het komt ook omdat ons gedrag geconditioneerd wordt door de manier waarop de maatschappij functioneert. Het een werkt het ander in de hand. Dat kan alleen doorbroken worden als maatschappij breed (dus iedereen tegelijk) men bereid is veranderingen door te voeren. De Stad van Morgen nodigt al sinds 2009 uit om dit te doen vanuit een vijftal essentiële waarden voor ons menselijke bestaan. Ze creëert een open ruimte waarin mens én instanties samen uitgenodigd worden om samen proactief verantwoordelijkheid te nemen voor het geheel of regionale deelprioriteiten en knelpunten vanuit die essentiële menselijke waarden. 2023 was wederom een speciaal en uitdagend jaar, het eerste jaar ná de Covid beperkingen. Download hier het verslag van wat er allemaal gedaan is, met dank aan alle mensen en instanties die hieraan direct en indirect meegewerkt én bijgedragen hebben.
De podcast die we op hebben genomen met Tim Elfring van Phood in Eindhoven en stadsbewoonster Marcha gaat over de noodzaak en het effect van het produceren van voedsel in de stad. Naast de essentiële waarde van voeding voor ons bestaan, vergeleken met de kwetsbaarheid van afhankelijkheid als we in een stad wonen, kwamen veel meer belangrijke zaken aan de orde. Bijvoorbeeld de ongekende relatie van ons menselijk zijn met de natuur, de sociale verbindingen die ontstaan, zaken als gelijkwaardigheid, zorg en healing. Hier kunt u het indrukwekkende gesprek terugluisteren
De afhankelijkheid van goederenstromen van buiten de stad maakt mensen, de natuur en ons voortbestaan kwetsbaar. Een graad van zelfvoorziening rondom onze basisbehoeften is nodig om die kwetsbaarheid te minimaliseren. Gaandeweg zien we steeds meer initiatieven in wijken en buurten ontstaan. Maar eenvoudig is het niet. In gesprek met Mieke, Ben en Nashif (Uganda) over hun ervaringen.
In het plaatje hieronder zien we de vele partijen die op dit moment betrokken zijn bij de AiREAS uitdaging en het commitment om te komen tot een gezonde leefomgeving. We noemen het de 4 poten aan de tafel van de lokale maatschappij. Deze zijn als “overlappende eilanden” getekend waarbij we allemaal in het centrum samenkomen voor het overkoepelde commitment. Maar een flink deel van de eilanden ligt ook buiten dat centrum, die AiREAS context.
Als we de tekening bekijken dan spreken de verschillende overlapgebieden hun verhaal. Ik heb er een karakteriserende tekst in geschreven om er een beeld bij te vormen. Waar we in het centrum ons gedrag aan elkaar aanpassen en samen keuzes maken die direct bijdragen aan de kwaliteit van onze leefomgeving en onze gezondheid, spelen er verder weg uit het centrum vaak andere belangen. In de maatschappij waar we vandaan komen bestond dat AiREAS centrum niet. Daar schakelden de eilanden op basis van financiële afhankelijkheden, doelstellingen en regelgeving.
Uit alle verslagen blijkt hoe belangrijk iedereen het vindt om dit samen te doen. Ook op bestuurlijk niveau (zoals wethouders, gedeputeerden, directies, enz) wordt deze aanpak geprezen. Alleen tekent zich steeds weer dat spanningsveld af tussen het “samen nemen van verantwoordelijkheid” en de manier waarop de eilanden zelf werken met de gevarieerde mengeling van oude belangen en nieuwe wensen. Als je het zelf als persoon of als instantie al moeilijk vindt dan is het definiëren van een gemeenschappelijk project al helemaal lastig. We zijn zo gewend om vanuit ons eigen eiland en eigenbelang te redeneren en te wijzen naar de andere eilanden, dat we vaak onszelf gemakshalve achterwege laten.
De verschillende instanties trachten van alles mee te nemen in het centrum. De een heeft een product bedacht dat ze graag wil verkopen of uitproberen vanuit de AiREAS 4 x WIN context. De ander heeft boeken vol kennis uit onderzoeken of expertise om te delen. De overheden hebben geld bij elkaar gelegd om “het onzichtbare zichtbaar” te maken via meetinstrumenten (luchtvervuiling, geluid) in de hoop dat via de bewustwording burgers en bedrijven gaan participeren en verantwoordelijkheid nemen. Uiteindelijk gaat het om onze gezondheid dat we via ons gedrag direct kunnen beïnvloeden.
Het centrumgebied van AiREAS groeit. Er zijn tegenwoordig ook instanties en mensen die blijvend in dat centrum vertoeven. Zij zijn vergroeid met het waarde gedreven commitment en hebben hun gedrag en authenticiteit eraan gekoppeld of ontleend.
We treffen daar burgers aan die geen auto meer hebben, alles doen op de fiets, OV of deeltransport, die lokaal inkopen, samen wonen en kosten delen. Zij hebben vaak hun werk ervan gemaakt om anderen te helpen aan een betere gezondheid, zelfbewuster en samenredzaam leven, enz. We treffen er bedrijven aan die het 4 x WIN principe nastreven op gebied van samenwerking met de natuur, voedselvoorziening, water, energiebesparing, lokale basisvoorzieningen, zorg voor en met anderen, enz. Er ontstaan zelfs nieuwe schoolsystemen die zoveel mogelijk kinderen en jongeren mee te nemen in hun natuurbewustzijn, hun zelfbewustwording en de essentiële waarden van ons bestaan, vaak samenwerkend met de Stad van Morgen en Sustainocratie. Bepaalde afdelingen van de lokale overheid treffen we hier aan. Deze willen graag. Ze botsen intern nog wel met andere afdelingen die niet hetzelfde commitment tonen of vanuit andere belangen en prioriteiten geleerd hebben te functioneren.
We zien gaandeweg de transitie in de tekening terug die we evolutionair met elkaar doormaken. Toen de Stad van Morgen begon in 2009 zagen we alleen nog wat zzpers die trachten te overleven door nieuwe ideeën te ontwikkelen in hun eiland van belangen en geïnspireerd door het gedachtengoed van de Stad van Morgen. In 2011 ontstond AiREAS. Al snel kwam de beoogde samenwerking van de 4 “O”s (overheid, ondernemers, onderwijs en omgeving) tot leven dankzij een eerste financiële ondersteuning van de Provincie Noord Brabant. Er was nog geen echte overlap tussen de eilanden maar de basis was gelegd om dat waar te gaan maken.
Nu, anno 2023, is AiREAS als concept en context niet meer weg te denken. Door alle deelnemers wordt de vorm en uitdaging enorm gewaardeerd. “Het gaat ergens over” stelt men vaak en is bereid het spanningsveld in te stappen binnen de eigen organisatie om er het beste van te maken. Twee eilanden blijken erg traag in reactie en verbinding. Dat zijn de wat grotere ondernemingen die in de oude 1 x WIN context zijn ontstaan en daar blijven hangen met hun lobbies. Deze hebben aandeelhouders en belangen die alleen verenigbaar zijn met het hogere doel van AiREAS als de organisatie door een fundamentele transitie gaat. En dan zijn er “de burgers” die van ongezond gedrag hun comfort hebben gemaakt. Gedragsaanpassing vergt meer dan bewustwording. Het vergt een cultuuraanpassing waarin gezondheid en veiligheid sturend is voor iedereen. Veel jongeren herkennen zich daarin maar oudere generaties zijn anders gewend en laten hun comforts (zoals de auto, status, inkoopgedrag, enz) niet gemakkelijk los.
Hoe dan ook, het centrum van AiREAS groeit. Het is hart verbonden, warm, cocreatief en innovatief, vol mensen, functies and idealen. Het groeit gestaag. Het is een voorbeeld voor andere doelgerichte communities zoals FRE2SH, COS3i en anderen die ontstaan.
Want als we duurzaam gezond en veilig willen leven en voortbestaan dan zullen we dat toch samen moeten doen.
Donderdag 26 januari om 16.00 onze tijd gaan we als FRE2SH wereldwijd samenwerkingsverband in gesprek met verschillende experts in de wereld over het belang om burgers weer te betrekken bij hun eigen voeding. Het commercialiseren van voedsel heeft gebrek aan betrokkenheid veroorzaakt, een vorm van apathy en geen verantwoordelijkheid gevoel voor de natuur, het klimaat en onze leefomgeving. Die verantwoordelijkheid hebben we gemakshalve in de handen gelegd van financieel aangestuurde instanties die gaandeweg de planeet hebben geplunderd uit financieel eigenbelang. We hebben ons massaal meervoudig kwetsbaar gemaakt door deze verloren verbintenis. Als FRE2SH proberen we daar verandering in aan te brengen. Dat is een net zo’n grote uitdaging als het transformeren van ons voedselsysteem zelf.
Alles wordt fors duurder. Dat is de prijs van afhankelijkheid. “We doen het samen” is de filosofie vanuit de Stad van Morgen als het gaat over de invulling van onze basisbehoeften. We laten ons graag bijstaan door 4 x WIN organisaties die strategisch hebben gekozen om bij te dragen aan het algemeen belang. We weren 1 x WIN structuren die alleen uit zijn op financieel eigenbelang. Dat wat we zelf en samen kunnen creëren dat doen we samen. Zoals gezond eten, gezonde lucht, onderlinge samenhorigheid en samenredzaamheid. We kunnen ontspullen, ruilen, verdelen, weggeven, pay forward doen, elkaar helpen, steunen en succesjes vieren samen. Samen is de nieuwe Eco-Nomie, met respect voor elkaar en onze natuurlijke omgeving.
Gelukkig nieuwjaar wordt zo een opdracht aan elkaar, niet alleen een wens maar een missie.
Er is veel gebeurd gedurende 2022 maar niet genoeg. Blij met de vele positieve dingen die zijn ontstaan en uitgevoerd in de verschillende samenwerkingen. Maar ook een tikje activistisch en soms zelfs wat boos over gebrek aan deelname, burger en institutionele apathie, vooral door de diepe ellende waar zo veel mensen mee worden geconfronteerd terwijl het allemaal zo anders kan. Tijdens de uitzending legt oprichter, uitnodiger en verbinder, Jean-Paul Close, uit wat er gedurende 2022 wel en niet is gebeurd. Luister mee en bepaal voor uzelf hoe u 2023 gaat inrichten. De positiviteit en een gezonde werkelijkheid bepalen we zelf.
Stad van Morgen 