Onleefbare stad, anders werken, een nieuwe samenleving

Toen ik de doelstelling van de Stichting STIR aankondigde werd dit al snel door deelnemers de “Stad van Morgen” genoemd. Elke andere beeldvorming van een gemeenschap die niet gestoeld was op een stapel stenen werd al snel betiteld als “zweverig”. De werkelijkheid bestond vooral uit tastbare zaken waar financiële belangen aan werden verbonden. Alles wat riekte maar emotie, spiritualiteit, liefde, zingeving of samenhang werd al snel afgewezen als “onrealistisch”. Toch was dat laatste de wereld waarin stichting STIR zich al experimenterend positioneerde, een werkelijkheid van innerlijke waarden, gemeenschap, verbinding en integrale menselijkheid.

Deze week, 13 jaar na de aankondiging van de doelstelling van STIR, vielen enkele gesprekken op. Zij zijn tekenend voor de kentering die plaatsvindt en een weergave van veel meer gesprekken die we voeren vanuit STIR en alle waarden gedreven clusters die erin zijn ontstaan.

1. Jongeren willen wat anders

“Het liefst zou ik in een zelfvoorzienende community willen gaan verblijven waarin we samen zorg dragen voor onze behoeften”, zegt de 22 jarige jongeman. Hij sprak zijn frustratie uit over de laagbetaalde slavernij baantjes waarin hij van 8 uur in de ochtend tot 10 uur ’s avonds actief moest zijn als stage gecombineerd met een baan. Een zinloos en uitzichtloos bestaan waarin uitbuiting zichtbaar en voelbaar is. “Dit is een waanzinnige werkelijkheid waar ik niet mijn hele leven in wil verblijven,” stelde hij. Zijn vriendin beaamde dit volop. Zij werkt in de zorg en maakt dagelijks de eenzaamheid van ouderen mee die zelfstandig wonen in een veel te groot huis zonder contact met familie en een uitgestorven vriendenkring. “Is dit mijn toekomst?” vraagt ze zich af.

2. Jongeren willen anders werken

Een ander gesprek gaat over arbeidsvreugde, beloning en werken voor een baas. “Ik wil niet mijn hele leven een loonslaaf zijn. Ik wil baas zijn van mijn eigen leven. Ik wil reizen, dingen doen die ik leuk vind en nuttig. Ik wil variatie, diversiteit, positiviteit..”, vertellen jongeren tijdens een openhartig gesprek. Ze vertellen hoe ze opgegroeid zijn in een wereld vol onzekerheden. Gescheiden ouders, oorlogen, crisissen, plotselinge werkloosheid van ouders, financiële stress, armoede, noem maar op. Is dat de erfenis waar zij hun toekomst op moeten bouwen? Dat zien ze niet zitten. “Ik wil goed betaald worden voor mijn werk. Want ik wil financiële zekerheid maar ik wil ook mijn vrijheid behouden in plaats van vastroesten in afhankelijkheid die geen enkele garanties blijkt te bieden. Daarom pin ik mij niet vast op een enkele baan.”

3. Leiderschap cirkel

Mensen die dagelijks leidinggevende functies bekleden in Parijs komen op bezoek bij de Samenleving van Morgen, zoals ik tegenwoordig de Stad van Morgen noem. Het past beter en wordt nu sneller geaccepteerd. De bezoekers hebben een leiderschap cirkel gevormd om samen op zoek te gaan naar inspiratie. “Op welke basis worden er besluiten genomen?” is de rode draad van hun bezoek. We kijken naar Eindhoven, de ontwikkelingsfasen van de stad, we praten over Sustainocratie, we bezoeken nieuwe creatieve werkplekken en leeromgevingen. Het valt hen op hoe enorm de maatschappij al aan het veranderen is, ook bij hen in Parijs.

Men merkt op dat sinds COVID mensen uit de stad wegtrekken. Opgesloten zitten op een klein kamertje waar je je scheel voor betaald tijdens de lock-downs heeft hen bewust gemaakt van de negatieve kanten van de stedelijke ontwikkeling. Vervuiling, onpersoonlijk, onbetaalbaar. Parijs moet enorm veel moeite doen om mensen te behouden. Investeren in vergroening is daar een van. Maar iemand op het platteland kan wonen in de gezonde natuur, in een betaalbare, ruime woning met toegang tot werk via internet of zelfvoorziening door middel van samenwerking. De stad is een getto van financiële belangen waar niemand meer blij van wordt. De aanwezigheid van een theater, een restaurant of ziekenhuis weegt niet meer op tegen de stress van de stedelijke speculatieve werkelijkheid. Kwaliteit van leven zit toch echt anders in elkaar voor velen die de stap nemen wég uit de stad.

Ook het arbeidsproces verandert. Niemand wil meer werken voor een grote hiërarchische structuur. Dynamische creatieve clusters van ondernemende mensen zijn aantrekkelijker. Oplossingsgericht samenwerken en genoegdoening door eigen inzet en waardering is veel aangenamer dan hersendood een plekje hebben in een onpersoonlijke piramide. Aanwezig zijn wanneer nodig en daarin flexibel nut-gedreven zichzelf mogen zijn. Een totaal nieuw ecosysteem manifesteert zich dat zich ook met plezier richt tot de uitdagingen die wij als Sustainocratie voorschotelen. Ineens wordt de open ruimte van samen leven duidelijk door er samen creatief vorm aan te geven. Een andere menselijke wereld ontstaat waarin de rol van instellingen niet meer sturend is maar kaderend vanuit faciliterende, waarden gedreven cocreatie clusters.

Deze Samenleving van Morgen is er al en verdringt gaandeweg die starre, stressvolle, negatieve, vernietigende vorm van gisteren. De mens pakt haar vrijheid en verantwoordelijkheid terug en dwingt de ghettos van belangen op de knieën van faillissement of ingrijpende aanpassingen. Het is eigenlijk ongekend hoe snel deze ontwikkeling is gegaan en waar Stichting STIR al experimenterend, onderzoekend, uitnodigend en analyserend toe heeft bijgedragen. De recente lijst van gepubliceerde ervaringen is beschikbaar via de internationale site van Sustainocracy. We zijn er nog lang niet maar de transitie lijkt geen weg terug meer te kennen. En, zoals Italiaanse partners wijselijk zeiden: het is evolutie, geen revolutie.

Groene vrijdag is veel leuker en gezond

Als je echt een statement wilt maken dan is het omarmen van Groene Vrijdag een mooie vorm van activisme zonder de consumistische agressie van de zwarte variant. Wat te doen op groene vrijdag?

  • Ga NIET massaal inkopen, hoe misleidend aantrekkelijk de marketing ook is. Al die kortingen vernietigen niet alleen de economische basis maar ook de natuur en intermenselijke relaties.
  • Werk vanuit huis om op tijd de week af te ronden en van het familie of vriendenleven te gaan genieten. Geen luchtvervuiling vandaag, geen filestress, wel sociale verbinding.
  • Indien toch verwacht op het werk ga met de fiets, deel vervoer met een ander of ga met het openbaar vervoer. Geen vuiltjes in de lucht op onze Groene Vrijdagen.
  • Eet lokaal geproduceerd voedsel, liefst samen met familie, vrienden en kennissen
  • Koop rechtstreeks van de boer, zonder tussenhandel zoals de supermarkt
  • Je kunt ook besluiten om NIET te gaan werken. Een dagje rust, wandelen in de natuur, aandacht voor jezelf.
  • Laat je masseren, doe yoga of ga lekker fietsen. Geniet van het nu, de anti-stress en je groene insteek.
  • Ga wat werken in de tuin, alleen of samen met anderen. Denk eens na over eetbare plantjes in de tuin.
  • Laat anderen weten dat je kiest voor de Groene Vrijdag. Misschien sluiten zij zich aan.
  • Misschien vind je knutselen leuk en ga de dag mooie dingen maken van afgedankte materialen?
  • Of een dagje helpen bij een zorgverlener, een buurtgebouw, of rommel opruimen op straat.
  • Of stel je de vraag aan je buren. Misschien hebben ze iets nodig maar durven het niet te vragen of weten niet bij wie ze aan mogen kloppen.

Kortom Groene Vrijdag is sociaal verbindend, milieu bewust, iets wat we eigenlijk altijd zouden mogen zijn. Alleen vandaag gaan we er extra aandacht aan besteden omdat er zoveel zijn die dat niet doen. Laten we de groene golf samen vorm geven. Groen is rustgevend, gezond, fijn. Er zijn zelfs bedrijven die dat doen. Die hun eigenwaarde NIET verkwanselen aan een hype en met hun personeel iets groens of sociaals gaan doen.

Samenwerking met Fontys kunstmatige intelligentie

Fontys for Society is het tegenwoordig en dat maakt deze onderwijs instelling waar door participerend leren toe te passen via minors. A.I. Advanced en A.I. for Society horen daarbij net als toegepaste ICT, dataverwerking en interpretatie. AiREAS levert veel data via verschillende sensoren maar wat is nu eigenlijk een goede leefomgeving? Hoe maken we het onzichtbare zichtbaar op een manier dat mensen aanzet tot bewustwording en zelfs gedragsverandering? Hoe betrekken we jongeren bij deze uitdaging? Of het bedrijfsleven? Allemaal vragen waar studentengroepen zich over buigen nadat ze zelf de keuze hebben gemaakt om zich erin te verdiepen. De vraag is gesteld door de Stad van Morgen, AiREAS of een van onze partners, zoals TNO of de Gemeente Eindhoven.

Veldhovense kinderen kiezen hun duurzaamheid project tijdens de Dag van de Duurzaamheid

Wat een geweldig leuke dag was het op 10 oktober. Als AiREAS waren we uitgenodigd om mee te doen met workshopjes in de klassen. Jean-Paul en Lotti trokken samen naar Veldhoven om de deelnemende kinderen en scholen mee te nemen in het thema luchtkwaliteit en gezondheid. Daarna zijn de kinderen zelf aan de slag gegaan om projecten voor te stellen en hebben deze met pitchen gepresenteerd tijdens de bijeenkomst op 11 november. Kijk hier naar die leuke bijeenkomst en het geweldige resultaat met een faciliterende gemeente Veldhoven om het gewonnen idee waar te gaan maken….

Rustem Demir vertelt over zijn ervaringen met uitwisseling van jongeren in het participerend leren van de Stad van Morgen

Erasmus+ is een Europees fonds voor uitwisseling van jongeren uit Europa die zo kennis kunnen maken met andere culturen. Het zou de Stad van Morgen niet zijn als we ze ook niet mee zouden nemen in de denkwijze van menselijke kernwaarden. Er gebeurt veel met die jongeren tijdens deze bezoeken. Rustem Demir vertelt erover tijdens het Stad van Morgen radio programma.

Lotti Erkelens vertelt over haar ervaring met kinderen in het basisonderwijs en luchtkwaliteit

Toe de GGD Amsterdam, samen met de Gemeente Amsterdam een lespakket liet ontwerpen over lucht, luchtvervuiling en gezondheid waren we er snel bij om het ook toe te passen met jongeren in de regio Eindhoven. Lotti Erkelens is zelfstandig ondernemer die projecten doet met het basisonderwijs. Zij heeft met het lespakket gepionierd en vertelt erover tijdens het Stad van Morgen radioprogramma.

Ondernemen in de 21st eeuw volgens het 4 x WIN principe

Ondernemen doen we allemaal, elke dag. De vraag die we ons kunnen stellen is of we met ons gedrag wel bijdragen aan de duurzaamheid en het welzijn van ons eigen en gemeenschappelijke bestaan? Die vraag kunnen we ook stellen aan het bedrijfsleven, de overheid en alle instellingen van onze mensenwereld. Het 4 x WIN principe is daarbij een hulpmiddel bij uitstek zoals hier uitgelegd door Jean-Paul Close via het Stad van Morgen radioprogramma.

Isoleren en ventileren, twee schijnbaar tegenstrijdige essenties in tijden van hoge energiekosten.

Onze gezondheid is belangrijk. Daarom moeten we onze woning goed ventileren voor de belangrijke luchtverversing. Maar dan gaat er warmte verloren in het huis, zeker in de winterperiode. En warmte wil je niet kwijt als de energieprijs zo exorbitant hoog is. Gezondheid en kosten, een straf dilemma. In de gemeente Best wordt er een avond aan gewijd voor de lokale bevolking. Wij vroegen expert Leo van Cappellen om raad.

Hierbij kunt u gratis zijn twee adviesdocumenten downloaden.

Stad van Morgen in gesprek met Eindhoven in Dialoog over het fundamentele belang van de interactie met elkaar

Afgelopen woensdag had ik het bijzondere genoegen om Sjaak Evers en Carina Verhulst te mogen ontmoeten tijdens ons Stad van Morgen radio programma. Zij vertegenwoordigen Eindhoven in Dialoog, een initiatief dat ons allen uitdaagt tot het aangaan van gesprekken met elkaar. Waarom is dit zo belangrijk? Zijn wij het contact met elkaar kwijt geraakt door internet en de op gemak gerichte maatschappijvorm? Hoe verbinden de Stad van Morgen en Eindhoven in Dialoog met elkaar?

Luister mee op Rara radio, natuurlijk met de muzikale intermezzos dankzij Chris den Daas.