In Eindhoven mochten in 2026 ruim 191.000 mensen stemmen voor de gemeenteraad. Uiteindelijk hebben slechts 84000 inwoners van dat recht gebruik gemaakt. Een meerderheid van 107000 mensen dus niet. De gemeenteraadzetels worden verdeeld onder de gekozen politieke partijen. De niet stemmende meerderheid telt niet mee. GL/PvdA viert dat ze weer de grootste partij is geworden met ongeveer 21000 stemmen. Maar is dat reeel? 170000 mensen hebben niet op deze partij gestemd. Dat ligt niet aan GL/PvdA of de andere politieke partijen. Die timmeren hard aan de weg.

“De grootste meerderheid is die van “apathie”, van onverschilligheid.”

De geschiedenis leert dat onverschilligheid, individualistisch eigenbelang en gebrek aan betrokkenheid (armoede, polarisering, uitsluiting) de basis voor de groei van narcisme en totalitarisme.

GL/PvdA staat voor vergroening en sociaal maar de ruim 64000 stemmen die niet op GL/PvdA hebben gestemd geven de voorkeur aan een ander overheersend geluid, gezicht of belofte. Hun eigenbelang is echter zo versnippert over de 16 andere partijen dat men geen eenduidig geluid laat horen. Hierdoor kan GL/PvdA met slechts 10% van de uitgsproken steun van de lokale bevolking “de macht” naar zich toe trekken om een coalitie te gaan vormen. Een coalitie die uiteindelijk samen maar ongeveer 25% van de bevolking vertegenwoordigt. Velen van de GL/PvdA partij (en de andere partijen) hebben het goed voor natuurlijk met de stad, maar 10% kunnen we amper “volksvertegenwoordiging” noemen.

Heerschappij van het volk?

De oorspronkelijke betekenis van het begrip “democratie” komt van het griekse “demos” (volk) en “kratien” (heersen). Democratie betekent dus “heerschappij van het volk”. In de parlamentaire vorm van de democratie mag het volk elke vier jaar stemmen op wie er namens hen mag “heersen”. Zo wordt het heersen dus uitbesteed via het stemrecht. Welke criteria gebruikt de kiezende bevolking voor haar keuze? Vaak zijn het oude gewoontes, een knap gezicht, een aansprekend verhaal, een bekende. Erg weinig mensen verdiepen zich in partij programmas. “Oh, ik vind die opmerking van die persoon belangrijk”, is een veelgehoorde opmerking. Na het stemmen gaat men ervan uit dat de belofte of het inzicht van die persoon of opmerking ook aandacht krijgt.

Wat motiveert de vele mensen om niet te gaan stemmen? “Wat maakt mijn ene stem nu uit? Ik heb toch geen invloed!” of “Ze doen toch waar ze zelf zin in hebben”, enz.

Daarnaast is de overheid, waar we voor kiezen, maar een deel van het maatschappelijke verhaal. De overheid is van huis uit geen leiderschap (tenzij het doorbreekt in narcisme als verkeerde vorm van leiderschap) maar een kostbare faciliterende organisatie. Dat faciliteren is contextueel historisch gerelateerd aan het ontwikkelen van en groei economie door het faciliteren van eerst het bedrijfsleven en later ook het consumptie gedrag. Zodra we gestemd hebben dan houdt de democratie in de vorm van “heerschappij van het volk” op. Dan heerst het kapitaal. En het kapitaal gebruikt de mens en natuur voor eigenbelang.

Daarom faalt deze vorm van democratie op allerlei punten:

• Het gemeenschappelijke kader van een politiek economische werkelijkheid heeft aantoonbaar de problemen opgeleverd die door politiek economische beloftes aangepakt zullen worden. Er heerst een degeneratieve spiraal die zichzelf voedt.
• De uiteindelijke winnaar vertegenwoordigt slechts 10% van de gehele bevolking (25% van de stemmers).
• 56% van de bevolking laat niet van zich horen. Is die betrokken? Waar neemt die 56% verantwoordelijkheid voor?
• 75% van de gekozen partijen (63000 van de 84000 stemmen) krijgt een meer ondergeschikte rol door de versnippering. Men kan hooguit deelnemen aan een moeizaam onderhandeld coalitieakkoord of een plek in de oppositie.
• De maatschappelijke sturing na de verkiezingen is economisch met het bedrijfsleven en de financiele belangen aan het roer.
• De grote uitdagingen van deze tijd staan onder druk en krijgen maar beperkt aandacht in deze hierarchische belangencultuur.

Het probleem van “heerschappij van het volk” zonder sturend kader is dat het kan uitmonden in anarchie en chaos door de verschillende belangen uitersten. Eigenbelang is een belangrijke motivator van mensen. Het is tevens een reden tot voortdurend conflict als dit niet onderdrukt wordt via een structuur. Die politieke onderdrukking leidt tot controle bureaucratie en uiteindelijk een narcistische uitbraak.

Dit conflict uit zich nu in het falen van deze vorm van democratie, door apathie enerzijds, versnippering van keuzes anderzijds. Er is geen overkoepelende duurzaamheid boodschap noch gedrag. Zeker in onze financiele wereld van materialistische afhankelijkheden en ongelijkheid is de kans op conflict erg groot. We wijzen gemakkelijk naar anderen (de rijken, de armen, de buitenlanders, de politiek, de bedrijven, de buren, de overheid, de economie, enz) voor onze problemen. Zo raakt ons eigen verantwoordelijkheidbesef veelal gekleurd door het materialistische eigenbelang, niet onze eigen toegevoegde waarde aan het geheel.

“Ondertussen bouwen de werkelijke problemen voor ons duurzame voortbestaan zich op”.

Verantwoordelijkheid van het Volk

In de Stad van Morgen (Sustainocratie) hanteren we een andere vorm van democratie, namelijk die van een gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid voor de essentiele waarden van ons bestaan. Deze verantwoordelijkheid kunnen we niet uitbesteden. Ze wordt gekaderd door concrete waarden van ons voortbestaan. Dat valt prima te combineren met de parlamentaire democratie waarin we periodiek keuzes maken rondom het bestuur van onze overheid, zonder onze eigen verantwoordelijkheid los te laten. Dat is belangrijk want dat bestuur moet, binnen datzelfde kader, aansluiten op onze eigen dagelijkse waarde gedreven verantwoordelijkheid als burger of ondernemer of onderneming. De verkiezingsstrijd gaat dan om de te kiezen prioriteiten in de waardecreatie, niet de (financiele) belangenafweging. De overheid coalitie die ontstaat spiegelt zich dan al faciliterend aan het kader en de gekozen prioriteiten van existentiele waarden, zoals bijvoorbeeld “De gezonde stad of regio” of “onze zelfvoorzienende regio”. Daarmee sluit het faciliterend aan op de verantwoordelijkheid die we ook verwachten van de burgers en het bedrijfsleven, ieder op hun eigen manier (gedrag, handel en innovatie).

Het is bijvoorbeeld heel wat anders als 2500 huizen gebouwd dienen worden in een financieel gedreven context of wanneer gezondheid, sociale, ecologische verbinding en veiligheid sturend zijn. Datzelfde geldt voor onze mobiliteit, het onderwijs, de zorg en alle andere functies van de maatschappij.

“Want die verantwoordelijkheid voor ons duurzame voortbestaan dragen we allemaal samen (inwoners en instanties)”

• 100% van alle inwoners, ongeachte de functie, wordt uitgedaagd én aangesproken om mee te werken en mede-verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen en gemeenschappelijke essentiele welzijn:
  • Integrale gezondheid
  • Veiligheid
  • Invulling van onze basisbehoeften (onvervuilde leefomgeving, schoon drinkwater, gezonde voeding en warmte)
  • Samen (overheid, burgers, bedrijven, kennisinstellingen, onderwijs en omringende natuur)
  • Bewustwording (ons gemeenschappelijke leer en aanpassingsproces)
• Stemmen gaat dan over het bepalen van de prioriteiten, niet vanuit uitbesteding maar door samenwerking.
• Waarden worden optimaal onderling verdeeld.
• Het volk, dat zijn we allemaal, ook de mensen die werkzaam zijn in de instanties.
• En we hebben allemaal samen belang én de verantwoordelijkheid voor ons duurzame voortbestaan dat niet in geld valt uit te drukken maar wel in een eco-nomie (de wet van de natuur).

In de wereld van het duurzame bestaan en voortbestaan van de mens (Sustainocratie) is “de vrouw” van levensbelang. Zij kan niet worden vervangen door een man. De vrouw vertegenwoordigt het “zijn” van de mensheid, de geboorte van de vernieuwing en elke evolutionaire stap die dit leven maakt. De positie van “de man” is ook fundamenteel maar vanuit de ondersteuning hieraan door het leveren van veiligheid via “het doen”.. Aan dat existentiële fundament tussen man en vrouw koppelen we de ontwikkeling van onze moraal, the respect voor het leven, de zorgzaamheid en de sociale verbinding. Man en vrouw zijn in die menselijke complexiteit gelijkwaardig maar niet hetzelfde. Door de verbinding van de twee werelden, die van het zijn en het doen, ontstaat een harmonieus samenspel dat zich kan uiten in het gezinsleven, communities en hele maatschappelijke organisaties. Dan is er geen discriminatie, geen onderdrukking, geen vermannelijkte of vervrouwelijkte hierarchie. Dan zien we een volwassen cultuur met de de pure vorm van democratie, die van de onderlinge, liefdevolle afstemming rond de invulling van de kernwaarden van ons bestaan.

De jaarlijkse internationale vrouwendag

Elke jaar wordt een dag lang de nadruk gelegd op de positie van de vrouw. Historisch gezien heefft de maatschappij zich vermannelijkt in de prestatiewereld rondom materialistische politiek financiele belangen. De mannelijke essentie van veiligheid is vervangen door materialstische groeibelangen. De positie van de vrouw is gedwongen ondergeschikt geraakt. Deze onnatuurlijke situatie leidt tot de ene crisis na de ander zoals in het plaatje hierboven is te zien. Elk jaar weer dient de vrouw zich te manifesteren door haar existentiele gelijkheid te benadrukken in een wereld die al heel lang vrouw onvriendelijk is geworden, onduurzaam en mensheid vernietigend. Eén dag in het jaar staat de vrouw en het vrouwelijk centraal. Dit uit zich vaak kritisch wegens het onrecht dat in de huidige mensenwereld plaatsvindt. De rest van het jaar uit Sustainocratie zich vanuit existentiele menselijkheid en de noodzaak tot de vervrouwelijking van de maatschappij, niet via materialisme maar door de waarborging van de immateriële essenties van ons bestaan, zoals onze gezondheid, veiligheid, de sociale verbinding, samenhorigheid en respect voor het leven. Een aantal van deze principes kwamen ook aan de orde tijdens de vrouwendag vandaag.

Al ruim 10 jaar wordt de Internationale Vrouwendag in Eindhoven georganiseerd door C.LO., de lokale Latijns Amerikaanse vereniging, in samenwerking met het Parktheater. De foto’s zijn van het evenement in 2026.

Niet lang geleden ontmoette ik een gedreven lerares uit Roermond. Zij deed mee aan een opleiding in Fontys waar ik de duurzame mensgedreven maatschappijvisie van de Stad van Morgen (Sustainocratie) mocht introduceren. Haar naam is Chajmaa, waaraan ik een bruisende persoonlijkheid kon verbinden die, met liefde voor de mens, de verbinding en de ontwikkeling van onze opkomende generaties, zich identificieerde met het gedachtegoed dat ik presenteerde. Het klikte intens met haar eigen maatschappelijke insteek die veel verder gaat dan de positie van onderwijzeres. Zij vertelde dat zij zich hierdoor empowered voelde vanuit een essentie, niet iets vanuit de zijlijn. Enkele maanden later presententeerde zij haar reeds bestaande intenties om in Roermond het principe van “samen verantwoordelijkheid te nemen voor de kernwaarden van ons bestaan, waaronder onze gezondheid, in de breedste zin van het woord”, tot uiting te brengen in een gezamelijke maaltijd (Iftar), georganiseerd door en met de jongeren van haar school. De sportdag en aansluitende Iftar werd zo een principiele uiting van verbinding, van samenhang en integrale gezondheid dat ook door de lokale politiek werd gedragen en ondersteund. De lokale televisie legde haar motivatie en succes vast.

In een wereld waarin verbinding, gezondheid en veiligheid enorm onder druk staan door kapitalistische macht uitingen en geweld, is de liefde en samenhorigheid, waar Chajmaa zich voor inzet, een frisse wind die hoop geeft en een perspectief van vrede en voorspoed, door het met elkaar samen te dragen.

Al vanaf het eerste begin van de Stad van Morgen in 2009 (Duurzame menselijkheid) was het begrip “mobiliteit” een punt van steeds terugkerende aandacht. De manier waarop de auto ruim honderd jaar geleden beslag heeft gelegd op ons gedrag, de ruimtelijke organisatie, het energiegebruik, luchtvervuiling, enz was voldoende aanleiding om te gaan kijken naar gezondere alternatieven of aanpassingen.

Zo kwamen we in contact met o.a. Geert Kloppenburg, die in die tijd bezig was met het dynamische vervoersconcept van de (elektrische) TukTuk. Recent, al weer 17 jaar later, publiceerde hij als mobiliteitsdeskundige en kritische onderzoeker het boek “slim reizen“. Hierin analiseert hij, samen met Marc Buiter, de huidige situatie in Nederland. De grootste belemmering om tot structurele, innovatieve oplossingen te komen is de bureaucratische regel drang van de overheid waar het “Nederland van Morgen” ook in alle andere aandachtsgebieden last van heeft. Het boek introduceert een aantal innivatieve zienswijzen over het organiseren van cooperatieve mobiliteitsopties. Deze zienswijzen, in combinatie met de maatschappijvorm van “samen” van Sustainocratie in de Stad van Morgen, hebben een living lab nodig. Samen met Brainport Bereikbaar en anderen zouden we dit vorm kunnen geven in en rondom Eindhoven. Maar dan moet ook de overheid zich enthousiasmeren door te faciliteren in plaats van de reguleren.

Tijdens het recente stadsdebat, georganiseerd door Thom Aussems, werd de kijk op de werkelijkheid besproken vanuit het plaatsen van de auto (vermeend gemak) of de mens (gezondheid, sociale verbinding, luchtkwaliteit) centraal. Dit filmpje van onze nieuwe mede-bestuurder van Aireas (luchtkwaliteit en gezondheid), CeesJan Mol, geeft het verschil mooi weer.

Het is altijd interessant als “iemand anders” dan ik het verhaal van het ontstaan van Sustainocratie beeldend maakt. In dit geval is dat communicatie deskundige CeesJan Mol. Hij deed dit omdat hij zich bevtuurlijk heeft aangesloten bij Aireas. Dan is het belangrijk dat je je inleeft in de uitdaging ondanks het feit dat hij er al vele jaren zijdelings bij betrokken is geweest.

Zijn beeldende weergave is gebaseerd op een van vele artikelen die wereldwijd is gepubliceerd over het onderwerp. Boeiend is te constateren dat zijn Nederlandse en Engelstalige versies het verhaal op een geheel eigen wijze vertellen, ondanks de vergelijkbare structuur en input uit het hoofdStuk dat verscheen in het boek “Spirituality and Business in the Anthropocene”, gepubliceerd door Palgrave via de Corvenius Universiteit van Budapest.

Het is een mooi en divers programma geworden met veel bijzondere presentaties en breakout sessies. Kijk zelf en meld je aan. Het wordt een warm samen zijn in de Cooling down opdracht die we met zijn allen hebben voor onze gezondheid en leefomgeving. De natuur onderhandelt niet maar past zich aan onder de diverse invloeden, waaronder “de mens”. Maar ook wij dienen ons aan te passen willen we onze planeet nog leefbaar houden en productief voor onze basisbehoeften.

https://www.parktheater.nl/programma/cooling-down-gewoon-doen-n49q

Toeval wil dat in een week tijd ik vanuit diverse burger betrokken groepen deze zin “ik ben het zat” te horen kreeg. Men trok zich terug, teleurgesteld na vaak veel energie te hebben gestoken in een initiatief. Bij navraag om de achtergrond van de keuze kwam telkens weer hetzelfde argument: “er gebeurt toch niets”, verwijzend naar de overheid als niet luisterende, niet reagerende, op geld en groei beluste organisatie.

Al ruim 20 jaar ben ik bezig met het uitdragen van mijn maatschappijvisie waarin het duurzame voortbestaan van de mens centraal staat. Meer dan een burger initiatief noem ik het liever een menselijk uitdaging, juist omdat er vaak een onderscheid gemaakt wordt tussen burgers en overheid, alsof het twee verschillende werelden zijn. Vanuit menselijkheid zou het één wereld moeten zijn, waar functies, cultuur en gedrag zich richten op ons duurzame voorbestaan. Helaas is dat niet vaak het geval, niet bij de overheid, noch de burgers of het bedrijfsleven, om nog maar een tak van sport te noemen. Ook wij burgers zijn erg vasthoudend aan onze geworven comforts, gewoontes en hebberigheden. Wijzen naar de overheid zonder naar onszelf te kijken is dan erg eenzijdig en natuurlijk gemakkelijk een bron van teleurstelling als men daar alle verwachtingen had neergelegd.

De overheid wordt politiek aangestuurd waar vele publieke zaken samenkomen. Wij burgers willen vaak maar één ding waar we last van hebben of ons aan ergeren, en dan liefst gisteren dan vandaag of morgen. Bij de overheid gaat dat allemaal niet zo eenvoudig. Dat is natuurlijk geen excuus voor allerlei keuzes die de duurzame gang van zaken in de weg staan maar het is wél waar we vandaan komen. Als we de toekomst écht duurzaam willen inrichten vanuit menselijkheid dan moeten we het samen doen. Dat doen we niet door op elkaars stoel te gaan zitten en elkaar te vertellen wat we moeten doen, maar juist elkaar stimuleren om daarin de juiste dingen te doen, elk binnen de eigen mogelijkheden.

In die afgelopen 20 jaar heb ik veel veranderingen gezien, in positieve zin, maar ben mij ook bewust ervan dat het schip nog lang niet gekeerd is en er nog heel veel moet gebeuren, ook qua algehele mentaliteit verandering. Dat geldt voor ons allemaal. Het meest bevredigend is dan om zelf initiatief te nemen, niet steeds te oordelen over anderen, maar vooral het goede voorbeeld te zijn en anderen ertoe uitnodigen zonder er meteen verwachtingen aan te koppelen.

Een aantal voorbeelden:

• Er zijn allerlei burger initiatieven te ontdekken, of fijne gezonde of inspirerende plekken. Gebruik eventueel voor ideeen of bestemmingen de interactieve kaart Ontdek Gezond Eindhoven.
• Wacht niet op een ander. Organizeer zelf desgewenst wat uitdagende activiteiten met buren, vrienden, familie, personeel door in de stad Eindhoven op ontdekkingsreis te gaan (lopend of met de fiets).
• Mocht je zelf een project in je wijk of buurt hebben die uitgelegd kan worden vanuit gezondheid (fysiek, mentaal, verbindend, creatief, enz) en waar je mensen op wilt wijzen door het op de kaart te plaatsen, laat het mij dan weten.
• De Brainport Fietsweek is zo’n initiatief waar allerlei initiatieven aan verbonden kunnen worden. Ga bijvoorbeeld:
  • de lichtjesroute doen met de fiets.
  • met de fiets naar het werk
  • meedoen met een challenge
  • of zelf een challenge organiseren
• Doe mee (of organiseer zelf) een activiteit in je straat, samen met anderen:
  • Tegelwipppen, de buurt vergroenen
  • Anti houtrook overleg, vooral bij code rood en oranje
  • Afval inzamelen van de straat en opruimen
  • Maak contact met de buren en kijk of ze hulp nodig hebben ergens mee?

In juni 2024 presenteerde ik mijn speech over Existentiële Ethiek tijdens het wetenschappelijk congres van Euro-spes in Budapest. Dit is gebaseerd op mijn ervaringen die ik op heb gebouwd in Eindhoven. Nu is ook het bijbehorende, gelijknamige artikel gepubliceerd in het boek over “spirituality and business in the anthropocene”. Ik link hier naar mijn hoofdstuk maar de andere hoofdstukken die de kijk op de werkelijkheid belichten vanuit bijvoorbeeld het Boeddisme, Hindoeisme, enz zijn ook zeker interessant om te lezen.

De interactieve Ontdek Gezond Eindhoven kaart is volop in ontwikkeling.

Met de kaart willen we graag iedereen uitnodigen om op ontdekkingsreis te gaan in en rond de stad waarbij de rode draad “integrale en positieve gezondheid” is. Dat uit zich op vele manieren, zoals bijvoorbeeld:

• Lichaamsbeweging middels wandelen, fietsen. Op ontdekking gaan in de stad
• De sociale verbinding, middels picknicken, koffie momentjes, meedoen aan evenementen
• Mentale gezondheid, door stress los te laten, te kijken in het hier en nu, inspiratie op te doen.
• Spirituele gezondheid, middels zingeving, yoga, sport, coaching sessies, genieten van de natuur, jezelf en elkaar.
• Expressie, via kunst, dans, muziek, theater, enz
• Sociaal ondernemen, via wijkgerichte initiatieven, mannen of vrouwencirkels, zorgcirkels, massage, gesprekken, enz
• Gezonde voeding en interactie met de natuur
• Gezonde lucht (daar zijn we allemaal voor verantwoordelijk)
• Bewustwording

Help mee door de kaart aan te vullen met onderbouwde tips, informatie en foto materiaal. En ga vooral zelf op onderzoek uit. Communicatie kan via jp@stadvanmorgen.com. Veel plezier!

Hierbij deel ik de nieuwste nieuwsbrief vanuit het regionale meetnet en het sociale jaarverslag 2024.