AiREAS metingen in Nuenen, fase 2

Vandaag zijn na ruime vertraging de meetkastjes opgehangen op de daarvoor door de gemeente Nuenen aangewezen plekken. De vertragingen rond fase 2 zijn gekomen door verschillende factoren.

  1. De complexiteit van de wens van de gemeente. Het meten van fijnstof als luchtkwaliteit is relatief eenvoudig. De interpretatie van de data is echter veel moeilijker. Dat wordt vaak door onwetendheid gebagatelliseerd. Er zijn goedkope metertjes tegenwoordig beschikbaar die je zelf in elkaar kunt knutselen. Het Samen Meten project van RIVM is daarop gebaseerd, net als de Sensor Community van Duitse oorsprong. AiREAS werkt er graag mee samen en onze eigen data is in de meeste gevallen ook zichtbaar op deze sites. De goedkope metertjes hebben vaak een afwijkend gedrag door de geringe betrouwbaarheid, ze hangen bij mensen thuis en geven een relatief beeld van de luchtkwaliteit op elk moment van de dag. een enkel metertje kan onbetrouwbare informatie verstrekken. Dankzij het grote volume van metertjes in een gebied is er een interessant beeld te verkrijgen van de luchtvervuiling, verplaatsingen ervan bij bijvoorbeeld brand, enz. Hoe interessant ook, de metingen zijn niet van toepassing op de huidige Nuenense casus. Dit hebben wij in fase 1 al gedaan.
  2. De uitdaging waar Nuenen voor staat gaat over het wegennet (bundelroutes), de bijbehorende vervuiling en overlast, als ook de beleidskeuzes waar de overheid voor staat, al dan niet in samenwerking met de lokale burgers. Als het over verkeer gaat dan hebben we het niet meer alleen over fijnstof maar vooral over gassen zoals NO2. De technologie om NO2 te meten is al jaren in ontwikkeling maar nog steeds verre van optimaal. In fase 1 beschikten we niet over NO2 meet mogelijkheden. Het wachten was op ons regionale meetnetwerk dat we ingekocht hebben van TNO. Echter ondervond ook TNO vertragingen met haar NO2 sensor. Leverancier Intemo heeft al wél een NO2 sensor maar deze werd in twijfel getrokken door de problemen die we in fase 1 hadden ondervonden met de producten van deze leverancier. TNO stelde voor om de techniek van Intemo aan te vullen met een goedkope en bewezen techniek op basis van chemische palmes buisjes. Deze leveren geen piek informatie maar wel maandelijkse gemiddeldes die veel nauwkeuriger zijn dan alle technologische meet opties bij elkaar.
  3. De gemeente Nuenen heeft zich aangesloten op het regionale meetnetwerk van AiREAS dat in de loop van het jaar zich heeft uitgerold in de 23 deelnemende gemeenten. Het doel van dit netwerk is om wetenschappelijk inzicht te krijgen over stedelijk, luchthaven en vervuiling van intensieve veehouderij. Hier zijn verschillende landelijke partijen bij betrokken, zoals het RIVM en IRAS (universiteit van Utrecht). Dit regionale meetnetwerk heeft ook een aantal flexibele meetstations die op verzoek van gemeenten inzetbaar zijn. Daar wilde gemeente Nuenen graag gebruik van maken maar het ontbreken van de NO2 sensoren maakte de optie minder interessant. Dus was Nuenen weer aangewezen op de lokale Nuenense aanpak met AiREAS en de inzet van de Intemo sensoren aangevuld met de palmes buisjes.
  4. De vergelijkbaarheid van de data van verschillende leveranciers was ook een issue gebleken toen in de verschillende AiREAS projecten voor het eerst verschillende sensoren tegelijk werden ingezet. Er werden onverklaarbare verschillen geconstateerd die door burger participatie al snel als onbetrouwbaar en waardeloos werden bestempeld. Voor AiREAS was het echter een reden om te onderzoeken waar die verschillen vandaan kwamen. Met de betrokkenheid van allerlei partijen, zoals Scapeler, RIVM, Sensor Community, enz werd gaandeweg duidelijk dat de sensor technieken per meetmodule en fabrikant verschilden. Dat geldt niet alleen voor de kastjes van Intemo, maar ook voor een grote speler zoals TNO. Het referentie netwerk is dat van RIVM. Dit is sinds kort door RIVM beschikbaar gesteld voor vergelijkende metingen en het bijstellen van de meetapparatuur (kalibratie). AiREAS vroeg aan de leveranciers om dit ter harte te nemen. Dat wilde iedereen wel maar het kost tijd en moeite. Er ontstond hier en daar jaloezie omdat de grotere partijen subsidies zouden krijgen om dit te doen en de kleineren niet. Dankzij wat middelen van de Gemeente Eindhoven werd toch hierin consensus gevonden.
  5. Tot slot was er nog Corona waardoor alles stroperig ging, vooral als het om fysieke ontmoetingen ging die betrekking hadden op deze installaties.

Met de huidige installatie van Intemo meetkasten, aangevuld met palmes buisjes, gaan we 6 maanden meten. Daaruit moet een duidelijk onderbouwde nulmeting komen ten opzichte van het verkeer en de lokale omstandigheden bij de meetstations. Op basis van deze resultaten en de ontwikkelingen bij bijvoorbeeld TNO in het regionale meetnetwerk, kijken we of er nog aanvullend iets nodig is of dat we dit stuk naar tevredenheid (voor de gemeente) kunnen afronden. Nadruk ligt op “de gemeente” omdat deze verplichtingen heeft naar de gemeenteraad voor de keuzes die op handen zijn. AiREAS is zich bewust van de spanningen die bij burger groepen bestaan ten opzichte van dit project. AiREAS is zelf een burgerinitiatief met het oog op multidisciplinaire samenwerking met maar één gemeenschappelijk doel en verantwoordelijkheid: gezondheid en een gezonde leefomgeving. Voor AiREAS is meten een middel, geen doel op zich. AiREAS beroept zich op de deskundigheid en inzet van haar partners (technologie, wetenschap, overheden), ieder op hun eigen gebied van autoriteit. In de stappen naar die stip op de horizon van gezondheid moeten we zelfbewust samen prioriteiten stellen binnen de mogelijkheden die zich aandienen, niet alleen in beleid beïnvloeding maar ook burger zelfreflectie en gedragsaanpassingen.

Installatie van de meetkast op de Geldropsedijk

Een dag groene initiatieven filmen in Eindhoven met Earthbeat bleek niet genoeg

Om 11 uur zou de cameraploeg uit Luxemburg via Maastricht in Eindhoven zijn. Vroeg omdat dit gevraagd was door een van de wethouders die graag de vergroening en autoluwte van de Vestdijk wilde laten zien. Want dat is wat men uiteindelijk voor de hele binnenring in gedachten heeft. Helaas had de wethouder op het laatste moment andere belangrijke dingen te doen. Niet getreurd. De CreatiVelos waren toch al iets vertraagd en werden uiteindelijk met een vrachtwagen naar Eindhoven gebracht. Een andere wethouder, Rik Thijs, had zijn agenda aangepast en wilde graag het Clausplein laten zien. Dat bleek een pareltje van inventieve vergroening in de binnenstad. Het groene plein als alternatief voor de oude verstening heeft vele voordelen. Zo is het een heerlijke sociale plek voor de omwonenden en alle bezoekers. Tevens draagt het groen bij aan het verminderen van de stedelijke, ongezonde hittestress. Wat minder zichtbaar is op het eerste gezicht licht de wethouder toe. Onder de grond is er een parkeergarage, dan een water opvang systeem en daarna de groenvoorziening. Deze multifunctionaliteit is een ingenieus kunstje moderne stadsopbouw. Dit wil men nu op 10 verschillende plekken in de binnenstad uitvoeren. Wow. 5 voetbalvelden groen in de binnenstad van Eindhoven? Wie had dat durven denken?

Wethouder Thijs is op zijn gemak in het Engels en trots op de zichtbare resultaten in de stad. En ambitieus om daarin door te pakken.

Een documentaire is wat anders dan een interview

Daar sta je als wethouder en krijg je ineens pittige vragen op je afgevuurd. Met verschillende camera’s worden de gesprekken, ook de voorbereidingen, opgenomen. Men is niet tevreden met het standaard verhaaltje. Er wordt doorgevraagd. Wie heeft dit bedacht? Hoe lang heeft het geduurd? Wie heeft er allemaal meegeholpen? Hoe kunnen we toegepaste technieken zichtbaar maken? Waarom is dit zo belangrijk? Na ruim 45 minuten vraag en antwoord, onder het oog van de camera’s lieten we de wethouder weer los. Uiteindelijk gaat het niet alleen om de resultaten maar ook “het verhaal” er achter. Dat alles samen is inspirerend voor andere gebieden die misschien met soortgelijke plannen rondlopen. Karakteristiek voor Eindhoven is de openheid waarmee hierover gesproken wordt. De complexiteit wordt niet uit de weg gegaan, ook niet de moeite die het heeft gekost om iets fundamenteel van de grond te krijgen. Het eindresultaat, hoe inspirerend en nuttig ook voor de gezondheid en kwaliteit van de leefomgeving, is een topje van een grote ijsberg van inzet, samenwerking en doorzettingsvermogen. Daar staan om dit te vertegenwoordigen is een hele eer maar het is juist ónze taak om niet alleen het topje zichtbaar te maken, maar het geheel.

Tsja, en dan lopen spontaan Mieke en Joop van Bree voorbij. Beide zijn ze al jaren bestuurlijk actief in Waterschap de Dommel. Het verhaal van de wethouder en het Clausplein is koren op hun molen. Jarenlang hebben zijn “gevochten” (de woorden van Mieke) om het waterbeleid in de gemeente de juiste aandacht te geven, inclusief de vergroening. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon oppervlakte water in de regio. Maar dat is niet eenvoudig als het structureel verspilt en vervuild wordt. Vol enthousiasme nemen ze ons mee naar het Lichtplein, vlakbij. Daar is nog geen vergroening zoals op het Clausplein. Het is nog een en al steen. Maar de plannen liegen er niet om.

Mieke bereidt zich voor met de microfoon op het Clausplein. Maar uiteindelijk wil ze toch naar het Lichtplein

Al met al ben je dan al snel langer bezig dan de gereserveerde twee uur. De volgende afspraak staat te wachten, op ongeveer 1 km afstand. Dus thema’s zoals de autoluwe stad, de historische indrukken in de fietsenstalling, de verdichting, de elektrische bussen, de sociale cohesie initiatieven in de wijken en tussen de enorme culturele diversiteit in Eindhoven, de vergroening van Brainport, de stadspoorten, enz moeten we derhalve laten liggen. We gaan naar het onderwijs.

Onderwijzen en leren is niet hetzelfde

We gaan naar Fontys. Daar worden we opgewacht door coördinator Elke van der Valk samen met één student en enkele docenten. Het eerste wat mij opviel was dat ik Fontys niet meer terug kende. Gedurende enkele jaren had ik daar elke twee weken avondcolleges gegeven. Tot mijn verbazing was het campus vergroend, waren er gebouwen bijgekomen, ook afgebroken en de hele sfeer was ineens anders. Ik heb de nadruk gelegd op de aanwezigheid van één student omdat na de kennismaking en het snappen wat de bedoeling was, er ineens andere studenten mee gingen doen. Ook de docenten waren enthousiast. Studenten deden hun verhaal met veel passie en gedrevenheid. Ze vertelden niet uit een boekje maar uit hun eigen belevingen en leerervaringen. Overduidelijk werd dat het onderwijs aan het transformeren was, net als de stad die we hadden gezien. Docenten waren geen zenders meer maar faciliterende bronnen van inspiratie en support voor studenten die zelf op onderzoek uit gingen. Ik herkende veel van de School of Talents & Wellness terug in de aanpak.

Docent Niels van Maaren is erg blij met de ontwikkeling van Fontys en zijn rol die hij erin als docent kan spelen door de SDGs te integreren in het leersysteem.

Als je ineens én een transitie van het onderwijs, het leersysteem, de leeromgeving, de verhalen van de docenten én die van de vele studenten wilt vastleggen dan ben je wel een tijdje bezig. Het uurtje dat we ervoor uitgetrokken hadden bleek al snel veel te weinig. Arme Maartje Kreike die in het voedselbos op ons zat te wachten.

Vergroening in niet genoeg

In het voedselbos treffen we niet alleen Maartje maar ook Ben Nas. Ben is al jaren bezig om eetbaar groen te introduceren in zijn buurt in Gestel om het sociale contact tussen de mensen te bevorderen. In samenwerking met de gemeente is dat nu gelukt. Maartje heeft het voedselbos overgenomen van vorige pioniers en duidelijk haar stempel gezet in de diversiteit van plantengroei en activiteiten op het terrein. Maartje heeft veel kennis van planten en de geneeskundige krachten ervan. Vol verve neemt ze de gedachten van de deelnemers mee in de wereld van healing in plaats van de pleisterplakkerij van de farmaceutische industrie. Ze werkt samen met het onderwijs en tracht ook kwetsbare groepen te betrekken en inspireren. Haar doel is, net als Ben, om de mens bewust te maken van haar omgeving en het ongekende nut ervan, bijvoorbeeld via voeding. Ze zou graag zien dat de vergroening van de stad gepaard gaat met de voedselvoorziening in de wijken middels kruiden, vruchten, eetbare planten, enz.

Maartje vertelt hoe kruiden helpen bij kwaaltjes

Als er tussen de aanwezigen een grote groep Luxemburgse studenten meekijkt die nog nooit een voedselbos hebben gezien, zelfs er niet van gehoord hebben, dan zijn we niet gauw uitgepraat. Ook hier was er materiaal genoeg om een hele dag te draaien met de camera’s. De entertainment die we voorzien hadden in het voedselbos was komen te vervallen. De deelnemers waren moe van de vele indrukken en wilden inchecken in hun hotel. Gelukkig was het programma van 17:00 in de stad komen te vervallen omdat we dit al in de ochtend hadden gedaan (Clausplein). Dus was er ruimte voor wat relax. Om 19:00 sloten we de dag toch sociaal af met lekker eten in Foodgallery op het Stratumseind. Na alle beperkingen van corona was het een gevoel van thuiskomen bij onze sociale partners in de horeca. De bezoekers uit Luxemburg waren onder de indruk van Eindhoven en besloten weer terug te komen ergens in de toekomst. Het verhaal van Eindhoven is nog niet af. Voldoende wellicht als inspirerende boodschap naar de klimaatconferentie in Glasgow (COP26) maar als je over enkele jaren terugkomt in Eindhoven dan ken je de stad waarschijnlijk niet meer terug.

Jean-Paul Close en Jörg Altekuse hebben de handen in een geslagen op gebied van samenwerking aan een gezonde, samenredzame wereld.

Oktober staat in het teken van het zichtbaar maken van burgerinitiatieven en betrokkenheid van de jeugd

Wie helpt mee?

Binnen de Stad van Morgen (Stichting STIR) en AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid) zijn we de hele maand oktober bezig om de kracht van burgerinitiatieven op gebied van algehele gezondheid, onderlinge verbindingen, klimaat en leefomgeving, verder zichtbaar te maken. Daarbij hoort ook de betrokkenheid van de jeugd, rechtstreeks en via hun leerinstelling. We doen dit niet alleen in Eindhoven maar verbinden tevens met de rest van Europa via onze partners.

Op het programma staat:

8/9 Oktober: Klimaat Festival in de De Block

12 Oktober: Leerlingen markt in Heerbeeck college te Best met AiREAS

CreatiVelo: fietsen naar Glasgow (COP26) met een evenement in Eindhoven medio Oktober

Youth4Planet/Earthbeat: video storytelling door burger verslaggevers (Engelstalig)

Eindhoven in Dialoog: een gemeenschappelijke bijeenkomst eind Oktober/begin November

We zouden ook een autovrije zondag willen organiseren en een stickeractie naar vervuilende bedrijven (liever eigenlijk naar die bedrijven die aantoonbaar 4 x win functioneren, dus in ieder geval NIET vervuilend)

Laat weten of je mee wilt helpen via jp@stadvanmorgen.com of zelf een initiatief wil ontplooien waar we bij betrokken kunnen worden.

De psychologie van een lijn

Misschien staan we er niet bij stil, zoals bij zoveel zaken niet, omdat we ze zo normaal vinden. Toch is het belangrijk om af en toe te relativeren over schijnbaar eenvoudige zaken in ons dagelijks leven die misschien toch een diepere context verdienen. Neem bijvoorbeeld de psychologie van een lijn……

De lijn als afscheiding

In onze huidige maatschappij beleving wordt een lijn veelal gezien als een begrenzing. De psychologie van een begrenzing geeft een gevoel van “anders” zijn aan weerzijde van de lijn, of “horen niet bij ons”. Denk aan de afscheiding tussen de tuinen van buren, de politieke grenzen van een gebied, de grenzen tussen landen. Of de emotionele kreet “tot hier en niet verder!”, en “hier trek ik de lijn”. De begrenzing heeft het effect van in zichzelf kering. Er heerst een natuurlijk gevoel van vijandigheid naar de in zichzelf gekeerdheid van de “de ander”. Die kan genuanceerd worden door middel van handel of diplomatie maar over het algemeen is er een van gevoel van wij en zij, van verschillende (eigen)belangen waar vaak strijd over gevoerd kan worden als deze in het geding komen. We zien dit in politieke partijen, onderling tussen mensen en buren, de grote diversiteit aan bedrijven, stad en platteland, en ga zo maar door.

In onze huidige geïndividualiseerde maatschappijvorm zijn afscheidingslijnen de norm. Hierdoor ontstaat de grote ongelijkheid op allerlei gebieden. Deze norm heeft de algemene politieke voorkeur omdat er macht uitgeoefend kan worden over de verschillen tussen mensen, regio’s, bedrijven en alle ander gefragmenteerde belangen gebieden. Die macht is ongelooflijk kostbaar en een enorme last voor de bevolking. De macht zelf ziet de delingen steeds verder verbrokkelen waardoor het steeds moeilijk blijkt de macht te blijven behouden zonder onderdrukking. We zien dan ook steeds meer onderdrukking ontstaan.

De lijn als verbinding

In de huidige wereld van culturele uitwisselingen voelen steeds meer mensen de lijn niet meer als scheiding maar als verbinding. De psychologie verandert dan van de koude afstandelijkheid naar een warme band. De band vertaalt zich in samenwerking, uitwisseling, cocreatie, gemeenschappelijke belangen. Een band waar de politiek geen grip (tenzij door onderdrukking) op heeft omdat ze waarden gedreven is volgens onderlinge afstemming. Een band die onderlinge zekeren opbouwt, zich vermengt en elkaar versterkt.

De psychologie van de lijn over het algemeen is een keuze, een contextuele afweging, zoals het ontstaan van de Benelux, de Europese Gemeenschap, Brainport of Sustainocratie. De lijn als verbinding is over het algemeen structureel productiever, effectiever, veiliger en véél minder kostbaar maar kost meer moeite door verbindend overleg, bezieling en wederzijdse empathie.

De keuze tussen afscheiding of verbinding is een cultuurverschijnsel met de nodige wisselwerkingen die gevoed worden door bepaalde omstandigheden, gebeurtenissen, vormen van communicatie en leiderschap. In onze huidige maatschappijvorm, die al vele decennia van crisis naar crisis hobbelt, zien we de tweedeling steeds nadrukkelijker naar voren komen. De macht tracht alles gescheiden te houden vanuit oude belangen, de ontwikkelde logica tracht alles te verbinden vanuit menselijke waarden. De macht schroomt geen enkel middel (leugens, dwang, onderdrukking, verplichting, omkoperij) terwijl de logica zich staaft aan het bewustzijn in wording (pijn, opstand, chaos, onderbouwing, samenhang, wilskracht, belang van waarden) en bewijsvoering via doorbraken en goede voorbeelden met bijbehorende resultaten.

Door de natuurlijke en stressvolle transitie tussen de werkelijkheden verkeren veel mensen en instanties in verwarring.

En jij? Is de ontwikkeling duidelijk voor je? Zie je het als bedreiging of als kans? Of is alles een grote bron van vertwijfeling? Deel je gedachten desgewenst in de commentaren hieronder.

Vereniging i.o. van ondernemers van de 21ste eeuw

Ondernemers van de 21ste eeuw onderscheiden zich van de andere, oudere vormen van ondernemerschap doordat ze structureel 4 x WIN waarde creëren. Geld is voor ons geen doel op zich, het is een van de vele middelen om onze echte doelen te bereiken die liggen op het vlak van de mens, maatschappij en milieu. Financieel welzijn is daar een onderdeel van ten bate van de continuïteit van de onderneming.

Ondernemers van de 21ste eeuw zijn waarden gedreven. Er heerst een hele andere mentaliteit voor het ondernemen dan in de oude wereld van acquisitie, lobby’s, concurrentie, verlies en winst, marketing, overnames, speculatie, subsidies, enz. Wij concurreren derhalve niet onderling maar werken veelal samen in cocreatie platforms. Hierin vinden we elkaar door elkaar aan te vullen en processen te versterken. Deze vorm van ondernemen beperkt zich niet alleen tot bedrijven, het is ook de nieuwe vorm van overheid participatie, kennisinstellingen, onderwijs en zelfs wij als deelnemende burgers via ons zelfbewuste gedrag en bereidheid tot waarden gedreven gedragsaanpassingen.

De vereniging is een initiatief van Stichting STIR, de grondlegger van de maatschappij aanpak Sustainocratie en het 4 x WIN ondernemerschap model. Stichting STIR onderneemt zelf al jaren vanuit het 4 x WIN principe. STIR zal toezicht houden. Het doel van de vereniging is meervoudig:

  • Het 4 x WIN principe borgen en uitdragen als erkende vorm van ondernemen.
  • Een 4 x WIN index bedrijfsanalyse methode en feedback beschikbaar stellen
  • Het zichtbaar maken van 4 x WIN ondernemers aan elkaar, lokaal, interregionaal en wereldwijd.
  • 4 x WIN innovaties uit andere regio´s beschikbaar stellen voor (nieuwe) ondernemers elders en de in gebruik name of uitwisseling begeleiden.
  • Oudere ondernemingen die het transitieproces aan willen gaan naar 4 x WIN steunen en coachen.
  • Ruimte en steun bieden aan startende 4 x WIN ondernemers.
  • Verbindingen als thematisch clusterend bewerkstelligen tussen 4 x WIN ondernemers onderling ten behoeve van cocreatie en samenwerking.
  • Als onafhankelijk verbindende partij samenwerking en cocreatie fondsen beheren volgens het transparante Sustainocratische 10-10-80 principe.
  • Bij voldoende leden zich verzelfstandigen als vereniging met leden en ledenvergadering
  • Vergelijkbare verenigingen met partners opzetten in andere cultuur regio´s en deze onderling verbinden

De cocreatie van de Wijk van Morgen?

In een wereld vol tegenstrijdige belangen willen wij toch proberen ergens in Nederland de handen op elkaar te krijgen voor de “cocreatie van de Wijk van Morgen”. Het zou een proefgebied moeten worden voor de hele wereld. In de Wijk van Morgen gaan we de moeilijkste uitdagingen aan, samen met de inwoners, de overheid, zorginstellingen, woningbouwcorporaties, verzekeringen, kennisinstellingen en bedrijven. We pakken het Sustainocratisch aan.

De wijk of buurt is de kleinste vorm van maatschappij na het gezin. Als ergens de integrale verduurzaming plaats dient te vinden is het hier, in de wijk. Dat kan natuurlijk ook een klein dorp zijn, mits er de hiërarchische politieke structuur bereid is zich faciliterend op te stellen. Dat geldt ook voor wijken en buurten want de Wijk van Morgen is gebaseerd op integrale samenwerking, bewustwording, aanpassingsvermogen aan een veranderende werkelijkheid, met integraal, gezond en duurzaam welzijn als gemeenschappelijk doel.

Waarom is dit zo moeilijk?

Van alle partijen vragen wij het uiterste. Iedereen verlaat de traditionele comfort zone om samen aanpassingen te aanvaarden die baanbrekend en logisch zijn binnen de context van duurzame menselijke en ecologische vooruitgang en de vijf sustainocratische kernwaarden die wij nastreven. Voor de deelnemende instellingen is dit interessant om te kijken hoe deze veranderingen zich verhouden tot hun beleid, organisatie en boekhouding, niet per afdeling maar integraal. Tevens introduceren wij de 4 x WIN feedback lus (mens, maatschappij, milieu, economie). Uiteindelijk is het een experiment waaruit meervoudige lessen kunnen worden gedistilleerd en zichtbaar gemaakt die in eerste instantie het traditionele functioneren van de instelling niet beïnvloeden. Het experiment is per slot van rekening geïsoleerd in een bepaalde wijk of buurt. Met de lessen in de hand en de meetbare resultaten kan een ieder uiteindelijk keuzes maken om de aanpak breder te trekken, aan te passen op punten of om wat voor reden dan ook te verwerpen.

Enkele thema’s die aan de orde gaan komen (ter illustratie)

Energie: Met het huidige integrale energieverbruik (verwarming, mobiliteit, bevoorrading, automatisering, elektronica, etc) in de wijk als uitgangspunt dient een besparing van 75% gerealiseerd te worden. De overige 25% dient lokaal in de wijk geproduceerd en gebruikt te worden op een niet vervuilende manier. Dit kan alleen als het grootste deel van de wijkgerichte behoeften in of nabij de wijk worden geproduceerd en gebruikt op een circulaire manier. De wijkbewoners dienen zelf die productiviteit te organiseren.

Huisvesting: De huidige woonruimtes zijn star en niet flexibel in gebruik. Inwoners houden noodgedwongen vast aan hun woonruimte ook al is deze niet (meer) geschikt voor hen. Mensen met een handicap bijvoorbeeld blijven in een eengezinswoning en verlangen kostbare aanpassingen terwijl een gelijkvloerse oplossingen beter zou passen bij hen. Net als gescheiden eenlingen. Jonge gezinnen met kinderen zijn gebaat met de eengezinswoning maar moeten zich vaak behelpen bij familie of op kamertjes. Door inwoners te stimuleren te verhuizen, binnen een regelmatige, samen gedragen (vrijwillige) herdistributie van woonruimtes, naar beter passende woningen in dezelfde wijk, kan veel beter woongenot, een betere verdeling en kostenbesparing worden gerealiseerd.

Sociale zorg voor en met elkaar: De sociale verbindingen dienen optimaal en zorgzaam te ontstaan. 25% of meer van de huidige huisartsen consultaties zijn niet medisch. Dit kan voor een deel door de wijk zelf worden opgevangen. Ook zijn er diensten in de privé sector die invulling geven aan de brede gezondheid, ruim nog voordat iemand een patiënt is. Met 30% van de Nederlandse bevolking lijdend aan een chronisch aandoening is het van belang dat we integraal positieve gezondheid met elkaar serieus gaan nemen. De zorglasten kunnen gehalveerd worden en meer maar dan dienen we te werken aan onze levensstijl, zelf en samen.

Dit zijn slechts enkele van de bekende issues die spelen en in de gangbare maatschappijvorm nauwelijks aangepakt kunnen worden door gebrek aan doelgerichte samenwerking, maatschappelijke empathie en aanpassingsvermogen. Vaak wil men wel maar ziet geen ruimte in de eigen instelling om de complexe verbindingen eenzijdig te gaan realiseren. Dat past niet bij de bedrijfsvoering. Door de Stad van Morgen (Stichting STIR) als verbinder te aanvaarden kunnen gezamenlijk projecten worden gedefinieerd en tot uitvoering worden gebracht, ook al staan die vaak haaks op gangbare normen elders.

Hoe ver staan wij? Op stedelijk, regionaal en internationaal niveau is Stad van Morgen aI jaren actief met o.a. AiREAS, FRE2SH, School of Talents & Wellness en COS3i. In sommige wijken vinden boeiende burgerinitiatieven plaats. Ook woningbouwcorporaties hebben aangegeven dit te willen doen maar niet de kartrekker ervan kunnen noch willen zijn. Innovaties zijn er voldoende voor handen maar vinden hun weg niet naar de Wijk van Morgen. Overheden laten het tot op heden afweten omdat ze op zichzelf veelal een bolwerk van tegenstrijdige belangen zijn geworden. Dit doorbreken is al een uitdaging op zich, ook voor de overheid zelf. Een plek vinden die als integraal voorbeeld wil gaan dienen blijkt niet gemakkelijk omdat vele neuzen tegelijk eenzelfde richting in moeten willen. Toch lijkt de tijd rijp.

400 Miljoen en 1 (jij?) revoluties

Steeds meer mensen zoals jij en ik staan op om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor onze uitdagingen van deze tijd. Door die initiatieven te verbinden ontstaat een nieuwe werkelijkheid, een nieuw wereldwijd krachtenveld dat wij 400 Miljoen en 1 hebben genoemd en waaronder wij alle initiatieven trachten zichtbaar te maken, te erkennen en te verbinden in samenwerking. 400 Miljoen en 1 is geen bedrijf, geen nieuwe instelling maar een weergave van een nieuw menselijk ecosysteem dat is gebaseerd op waarde creatie en gelijke verdeling in optimale samenwerking met onze natuurlijke omgeving.

De plastic soep in de oceanen, de klimaatproblemen, lucht, bodem en watervervuiling, arbeid uitbuiting, het kappen van de broodnodige bossen, de verstening en uitbuiting in vastgoed voor huisvesting, armoede, ongelijkheid, onze ongezonde levensstijl, de stijgende zorgkosten, en ga zo maar door. Het zijn allemaal miskleunen van een maatschappij die er veel te tolerant voor is uit financiële belangen en afhankelijkheid. De politiek is handlanger daarvan wegens haar afhankelijkheid van geld ondanks de mooie praatjes om verkiezingen te winnen. Eenmaal in de pluche van de bestuurlijke functie spelen de lobby’s en afhankelijkheden een doorslaggevende rol, ongeachte het idealisme dat de persoon in kwestie misschien bij zich draagt. “Het systeem” heeft haar werkwijze en laat zich niet zomaar ombuigen naar een andere vorm.

Als men überhaupt maatregelen neemt dan is het vaak achteraf, al dweilend met de kraan open, en te laat. Politiek is afhankelijk van draagvlak bij een grote achterban. Dat krijg je niet door gezond verstand maar door een drama dat is ontstaan of de manipulatie van het denken van de massa. Maar echt leiderschap kan nooit afhankelijk zijn van een gedragen meerderheid. Leiderschap zit de problemen aankomen ruim voordat ze ontstaan. Ze ziet ook de kernoorzaken die de problemen veroorzaken. De aanpak van de problemen vergt vaak aanpassingen die de politieke financiële werkelijkheid overhoop halen. Want daar ligt de kernoorzaak van het ontbreken van een duidelijk moreel humanitair en ecologisch kompas. En die maatregelen zijn nooit populair. Van het gros van de zogenaamde “machthebbers” moeten we dus geen ingrijpende en onpopulaire veranderingen verwachten.

Naar mate het steeds duidelijker wordt dat van die kant we geen ingrijpende verantwoordelijkheden kunnen verwachten staan er steeds meer mensen op met activistische of ondernemende motieven en initiatieven. Vaak zijn die initiatieven lokaal, kleinschalig maar wel degelijk mens of milieu gericht, niet puur financieel gedreven noch afhankelijk. Soms komen ze tot stand met de hulp van lokale sponsoren, inclusief de lokale overheid, waar ook de nodige risico’s aan verbonden zijn. Bijvoorbeeld wat gebeurd er als de sponsor zich terug trekt of het idee overneemt en verkwanselt in haar web van belangen?

Gaandeweg bouwen deze initiatieven zich op op basis van creativiteit, steun van de omgeving en op eigen kracht. Ze zijn ontsproten aan de bewustwording van deze mensen en de drang om wel degelijk het verschil te maken.

Voor hun leiderschap zijn ze alleen afhankelijk van zichzelf, hun directe omgeving en de opbouwende kracht van hun verhaal met bijbehorende aanpak. Deze pioniers zijn het werkelijke zaad van toekomst. Door zichzelf zichtbaar te maken ontstaat een netwerk van (h)erkenning, een goed voorbeeld dat doet volgen, een mogelijkheid tot samenwerken. Stapje voor stapje ontstaat een beweging, een nieuw veld van miljoenen initiatieven tegelijk waar de politiek niet onderuit kan. De som van deze initiatieven zijn een nieuw krachtenveld dat geen tolerantie meer heeft voor de oude vervuilende of manipulatieve processen, en ruimte neemt, zelfs eist, voor de verandering, algeheel en ook van de instanties.

400 Miljoen en 1 (jij?, ik? samen?) geeft blijk van deze evolutie die voor velen lijkt op een revolutie maar eigenlijk puur een stap vooruit is in de menselijke beschaving, bewustwording en nieuwe kijk op onze samenleving. We laten het oude los als het nieuwe zich manifesteert. 400 Miljoen en 1 vormt die beweging die zich niet politiek manifesteert maar vanuit gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid rondom de kernwaarden van ons bestaan. Alles wat die natuurlijke kernwaarden in de weg staat wordt op termijn overbodig. In de natuur betekent dat een soort verdwijnt. Binnen de natuurlijke mens betekent dat we een keuze maken, ons aanpassen, als mens maar ook als organisatie.

Binnen 400 Miljoen en 1 zijn er al een aantal wereldwijde, interregionaal gefocuste clusters van bewegingen waar men zich bij kan aansluiten als supporter, deelnemer of als eigen initiatief:

  • Sustainocratie – de overkoepelende maatschappijvorm als contextuele paraplu en regionale extra laag (niveau 4) van het samen nemen van onze verantwoordelijkheid voor onze kernwaarden en basisbehoeften. De onderliggende 3 lagen, infrastructuur (1), al dan niet geïntegreerd (2), en slimme feedback informatie systemen (3), passen zich aan aan de nieuwe mens en natuur gedreven context. Geld wordt desgewenst een middel, nooit een doel op zich.
  • AiREAS – samen verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit van onze leefomgeving (lucht, geluid, enz) door het niet te vervuilen en er optimaal samen met om te gaan ten bate van onze gezondheid
  • School of Talents & Wellness – het participerend leren in de sustainocratische omgeving van bewustwording en cocreatie van onze kernwaarden en basisbehoeften
  • Youth4Planet – een leeromgeving in samenwerking met basisscholen voor de bewustwording en omgang met onze natuurlijke omgeving
  • Earthbeat – een uitdagende uitnodiging voor jongeren om positieve voorbeelden voor milieu verbetering te tonen via eigen gemaakte video’s die wereldwijd ter inspiratie worden gedeeld.

Andere multidisciplinaire 400 Miljoen en 1 coalities in wording zijn op gebied van drinkwater (niet alleen de beschikbaarheid maar ook het verantwoord gebruik) , voedsel (agrarische transitie), energie (waaronder het reduceren van onze energiebehoefte met 75% door veel meer lokaal voor lokaal samen te werken en interregionaal te verbinden), sociale cohesie (Vrede door met elkaar diplomatisch te werken aan overvloed en de verdeling ervan), enz.

Duurzame menselijke vooruitgang is geen kostenpost maar een gemeenschappelijke gedragen en gedeelde verantwoordelijkheid.

Vrede is een werkwoord

Met de voorbereidingen in volle gang voor een wereldwijd Vredes Evenement in Nigeria in 2022 willen we met elkaar het gesprek aangaan over wat Vrede nu echt betekent.

Als je Vrede opzoekt in het woordenboek of Wikipedia dan zien we een aantal betekenissen voorbij komen. Allemaal geven ze een passieve situatie aan van geweldloosheid. In een duale wereld bestaan dan ook het tegenovergestelde: geweld of oorlog. Maar hoe krijgen we een situatie in de wereld waarin Vrede niet een tijdelijke pauze is tussen schermutselingen maar een duurzaam blijvende conditie voor het menselijke bestaan?

Is dat überhaupt wel mogelijk in een wereld van politieke tegenstrijdigheden, financiële belangenvelden, strijd om grondstoffen, ongelijkwaardigheid tussen vele mensen en concurrentie om verschillende redenen. Kunnen we ons een wereld voorstelling waar die elementen niet meer voorkomen?

Wij wél!

Wij hanteren namelijk een actieve benadering voor Vrede.

Vrede is wanneer mensen en instanties in staat zijn hun geschillen of conflicten op te lossen zonder geweld, en samen kunnen werken in coöperatieve cocreatie (inclusief met de natuur) om zo de kwaliteit van alle leven te verbeteren en te handhaven

Dit is de insteek van Sustainocratie met de door ons gedefinieerde en onderbouwde natuurlijke, menselijke kernwaarden. Deze delen we samen als gemeenschappelijke verantwoordelijkheid tussen alle mensen en instanties eender. Zo ook de cocreatie clusters die we samenstellen rondom waarden gedreven prioriteiten in een regio. Sustainocratie concurreert niet met de oude politieke, financiële werkelijkheid maar nodig deze uit tot het nemen van verantwoordelijkheid voor deze waarden samen. Gelukkig groeit de acceptatie lokaal en internationaal om zich aan Sustainocratie te verbinden.

Wat is Vrede voor jou?

Positieve gezondheid en Sustainocratie vormen een nieuwe manier van (samen) leven

Sustainocratie geeft vorm aan een brede, verdiepende maatschappelijke context waarin de integraal biologische, levende mens centraal staat als interactief onderdeel met haar natuurlijke omgeving. Sustainocratie positioneert zich in de menselijke complexiteit in het gebied van welzijn gedreven harmonie en symbiose. Een gebied dat geen status quo betekent (controle) maar constante, zelfbewuste aanpassing aan een veranderende werkelijkheid. Hierin zijn menselijke kernwaarden sturend, waaronder de brede vorm van gezondheid, zowel op persoonlijk niveau als collectief als mensheid en maatschappij.

Reeds enige jaren zijn we bekend met en maken we gebruik van Positieve Gezondheid zoals ontwikkeld door Machteld Huber en haar team. Gisteren hebben we Machteld Huber persoonlijk ontmoet en haar persoonlijke verhaal aangehoord dat uiteindelijk de basis is geweest van de ontwikkeling van haar aanpak. Verrassend waren de overeenkomst tussen haar verhaal en dat van de grondlegger van Sustainocratie. De wetenschappelijke onderbouwing van Positieve Gezondheid is een verrijking voor Sustainocratie, net zoals Sustainocratie een brede maatschappelijke bedding geeft aan Positieve Gezondheid.

De toepassing van zowel Positieve Gezondheid als Sustainocratie vergt een vernieuwde kijk op het leven, het participeren in community processen en de rollen van professionele instanties zoals het onderwijs, de zorg, de overheid, kennisinstellingen, ondernemers, enz. In de verschillende clusters van de Stad van Morgen passen we dit reeds toe zodat alle belangenpartijen kunnen leren omgaan met deze werkelijkheid die uiteindelijk ook haar invloed heeft op de natuur, het klimaat, ons integrale welzijn en de duurzame voortbestaan perspectieven voor de mens als soort.