Terugblik 2023 Sustainocratie

De grote lokale en wereldwijde mensenwereld verkeert in flinke en gevaarlijke stress. Toch willen veruit de meeste mensen een vredig en harmonieus bestaan. Om dat te bereiken zal er veel moeten veranderen. En dát is juist waar de meeste mensen moeite mee hebben. Dat komt niet alleen door gebrek aan wil, het komt ook omdat ons gedrag geconditioneerd wordt door de manier waarop de maatschappij functioneert. Het een werkt het ander in de hand. Dat kan alleen doorbroken worden als maatschappij breed (dus iedereen tegelijk) men bereid is veranderingen door te voeren. De Stad van Morgen nodigt al sinds 2009 uit om dit te doen vanuit een vijftal essentiële waarden voor ons menselijke bestaan. Ze creëert een open ruimte waarin mens én instanties samen uitgenodigd worden om samen proactief verantwoordelijkheid te nemen voor het geheel of regionale deelprioriteiten en knelpunten vanuit die essentiële menselijke waarden. 2023 was wederom een speciaal en uitdagend jaar, het eerste jaar ná de Covid beperkingen. Download hier het verslag van wat er allemaal gedaan is, met dank aan alle mensen en instanties die hieraan direct en indirect meegewerkt én bijgedragen hebben.

Onderzoek naar het zelfsturende vermogen van burgers

Marieke Wenneker is docente bij Fontys en doet tevens onderzoek naar het zelfsturende vermogen van burgers in de wijken en buurten. Het nemen van eigen verantwoordelijkheid zelf en samen is een basis opvatting in de Stad van Morgen, met name als het gaat om de essentiële waarden van ons (voort)bestaan. Op die manier hebben wij een relatie opgebouwd met vele initiatieven in buurten en wijken. We zien een transitie plaatsvinden waarin veel mensen acties ondernemen, om diverse redenen. De discussie ontstaat over de rol van de overheid in dit alles? En over welke zelfsturende zaken we het dan hebben.

We gaan in gesprek met Marieke op Rara Radio terwijl we dag hebben uitgetrokken om verschillende initiatieven te bezoeken in de stad.

Zo bezochten wij Milagros Maldonado wegens de internationale community, De Nieuwe Maan in Drents Dorp, Wijk ´T Ven, De Huiskamer in Stratum en Fab28. Elk initiatief met een geheel eigen identiteit, eigen aanpak, diverse motivaties en structuur.

Pionieren in of voor een nieuwe maatschappij

De grote uitdagingen van deze tijd nopen tot veel pionierswerk. Werk dat op een andere manier tot uitvoering wordt gebracht dan we gewend zijn. Innovatief, creatief, anders. Juist omdat het “anders” is heeft het meer moeite om te beklijven dan wat we mainstream noemen. Dat vergt verschillende uitdagingen, niet alleen om de innovatie tot stand te brengen maar ook om het te laten aansluiten bij een maatschappelijke beleving voor continuïteit, consolidatie en misschien zelfs groei.

Tijdens deze podcast praten we over het pionierschap van Koen als nieuwe ondernemer in de wereld van muziek. Over Rara Radio, dat een plek heeft verworven in het media landschap maar zichzelf overstijgt en nu behoefte heeft aan structuur. Over de Stad van Morgen als nieuwe maatschappijvorm op basis van essentiële menselijke waarden. Of de samenwerking met Fontys en het ontstaan van een Innovatie Lab samen het ondernemende studenten. Luister je mee, misschien ben je zelf zo’n pionier….

Introductie tutorial over Sustainocratie, met hulp van ChatGPT

Als pionier in het maatschappelijke speelveld vroeg ik het kunstmatige intelligentie platform, ChatGPT, om hulp bij het bepalen van een verleidende titel en prijsstelling voor een wereldwijde, online tutorial over Sustainocratie. Het resultaat ziet u via deze link, mijn overwegingen geef ik eronder weer:

https://www.learndesk.us/class/6608651009654784/introduction-sustainocracy

Het is natuurlijk geen eenvoudige zaak om mensen te betrekken bij een denkwijze die voor hen onbekend is, met een naam die men misschien nog nooit heeft gehoord. Ik kan het zelf enorm belangrijk vinden omdat ik er ruim twintig jaar over heb gedaan om de inhoud op te bouwen en als maatschappijvisie. En dan niet alleen als theoretische visie maar vooral ook door kennis op te bouwen middels de (vaak onmogelijk geachte) implementatie ervan in mijn directe omgeving en ver daarbuiten. Maar dat is hetzelfde als proberen doorwinterde voetballers te enthousiasmeren om tuinieren te omarmen. Als ze al zouden willen luisteren dan is het nog maar de vraag of ze op de uitnodiging in willen gaan. Tenzij misschien wanneer ik tuinieren koppel aan het belang van hun eigen gezonde voedselvoorziening. En dan nog krijg ik alleen aandacht als de voetbalkantine uitgeput raakt en het voetballen hapert door gebrek aan voeding. Dit als voorbeeld metafoor voor Sustainocratie als toevoeging of vervanging van onze versie van een democratie.

Ik kondigde mijn wereldwijde online tutorial aan onder de titel “De Sustainocratie uitdaging” met een eenmalige prijs van 249€. De prijs heb ik uit mijn duim gezogen. Wat kun je vragen? Tot op heden heb ik de ideologie gratis aangeboden ter kennismaking door mij te concentreren op het implementatieproces zelf. Daden spreken meer dan woorden en zo kon ik de bedoeling laten zien. Proof of Concept noemen we dat. Aan wie? Aan bezoekers aan Eindhoven, studenten, lezers van mijn publicaties. Gratis in een commercieel circuit geeft echter in de moderne, geld georiënteerde wereld een vertekend emotioneel beeld, net als een prijs die als “te goedkoop” wordt ervaren. Maar dat is in de wereld van marketing, hier hebben we het over het meenemen van mensen een nieuw denkproces. Er is nog geen sprake van marketing maar meer van pionieren in het creëren van draagvlak.

Toen dacht ik, waarom vraag het niet aan ons kunstmatige intelligentie platform, Chat GPT? Het antwoord kwam snel. Ik kreeg drie verschillende titels voor mijn tutorial en een prijssuggestie. De prijssuggestie was voor mijn gevoel laag maar ChatGPT gaf aan dat laagdrempelige toegankelijkheid raadzaam was om een breed publiek te bereiken en te verleiden. Uit de gesuggereerde titels koos ik: Sustainocracy Unveiled: Your Guide to Sustainable Societal Transformation . Het leek mij pakkend genoeg en dekte de lading van mijn eigen insteek. Uiteindelijk vraag ik in de tutorial aan de deelnemers. We zullen zien. Mij gaat het niet om het geld, dat toch weer in het potje verdwijnt van de stichting om projectmatig Sustainocratische processen verder uit te bouwen. Het gaat om dat draagvlak dat medemensen meeneemt in het nemen van onze verantwoordelijkheden voor ons duurzame voortbestaan.

Voedselproductie in de stad

De podcast die we op hebben genomen met Tim Elfring van Phood in Eindhoven en stadsbewoonster Marcha gaat over de noodzaak en het effect van het produceren van voedsel in de stad. Naast de essentiële waarde van voeding voor ons bestaan, vergeleken met de kwetsbaarheid van afhankelijkheid als we in een stad wonen, kwamen veel meer belangrijke zaken aan de orde. Bijvoorbeeld de ongekende relatie van ons menselijk zijn met de natuur, de sociale verbindingen die ontstaan, zaken als gelijkwaardigheid, zorg en healing. Hier kunt u het indrukwekkende gesprek terugluisteren

De zelfvoorzienende, samenredzame stad?

De afhankelijkheid van goederenstromen van buiten de stad maakt mensen, de natuur en ons voortbestaan kwetsbaar. Een graad van zelfvoorziening rondom onze basisbehoeften is nodig om die kwetsbaarheid te minimaliseren. Gaandeweg zien we steeds meer initiatieven in wijken en buurten ontstaan. Maar eenvoudig is het niet. In gesprek met Mieke, Ben en Nashif (Uganda) over hun ervaringen.

De verbindende kracht van verhalen uit de wijk

Een gemeente bestaat uit mensen en waar mensen zijn gebeuren er dingen. Dingen die vaak de gemoederen bezig houden omdat ze leuk zijn, soms dramatisch, maar altijd bepalend voor de sociale verbinding tussen de mensen. In verschillende buurten van Strijp worden nu verhalen opgehaald uit het verleden. Deze mogen verteld worden door mensen die het destijds meegemaakt hebben. Dat kunnen verhalen uit de oorlog zijn, een intense gebeurtenis, of over gebouwen die zijn verdwenen, die ene persoon die indrukken achter liet bij mensen, noem maar op. Het gaat dan veel verder dan een leuke foto op de muur met een stukje tekst. We laten mensen aan het woord waar het over gaat of die het meegemaakt hebben. Via wijkgebouwen kunnen mensen elkaar weer ontmoeten, herinneringen uitwisselen en aanvullen, fiets of wandeltochten organiseren, noem maar op…..

Als voorbeeld namen we dit programma op via Rara Radio in Eindhoven. Zowel de intentie als verhalen zelf kwamen aan bod. Luister mee hoe interessant en waardevol dit is. Uiteindelijk is een stad een verzameling van mensen die samen een ontwikkeling meemaken. Kennis maken met ons verleden brengt ook het heden tot leven en geeft ons handvatten om ook de toekomst in te richten.

Beter werken aan respect dan polarisatie benadrukken

Veiligheid is één van de essentiële waarden voor ons (voort)bestaan volgens de criteria in Sustainocratie. Veiligheid bereiken we niet door veel blauw op straat of de constante benadrukking van de mogelijke onderdrukking van bepaalde minderheden. Door te polariseren vergroten we juist de verschillen, met bijbehorende oordelen van anderen. We voeden de tegenstellingen, het gevoel van ongelijkheid en bereiken vaak het tegenovergestelde wat beoogd wordt. Uiteindelijk gaan we op zoek naar stempeltjes om mensen in hokjes te duwen en daar meningen over te vormen die allerlei reacties op kunnen leveren, vooral de negatieve, niet die van steun en verbinding.

Veiligheid begint bij het respecteren van de diversiteit van het menselijk zijn. We mogen dan allemaal gelijk zijn, niemand is hetzelfde. Gelukkig niet. Dankzij de authenticiteit van mensen genieten we muziek, theater, kunst, dans, vele kleding stijlen, liefdevolle aantrekkingskracht tot de ander, creativiteit, mooi reisbestemmingen, taal uitingen, culturen, noem maar op. De authenticiteit van “de ander” is juist niet hetzelfde als die van mij of jou. Dir aanvaarden, van beide kanten, wekt nieuwsgierigheid, geeft stof tot dialoog en uitwisseling, en levert een potpourri aan energetische mengsels. Elke mens is een symfonie van schakeringen waarmee je al dan niet klikt. Je kunt niet met iedereen klikken, net zo min als je alle eten lekker vindt of elke uiting van kunst even mooi. Smaken verschillen, maar dan kan nog steeds respect de boventoon voeren.

Rekening houden met de eigenheid van een ander, met de diversiteit van uitingen, op welk gebied dan ook, zonder vooroordeel of vergelijk, is een diepere en volwassen vorm van mens zijn. Respect ontwikkelt zich pas als men zichzelf voldoende heeft leren kennen en aanvaarden. Daarom kan de ontwikkeling van zelfkennis, het inzien van de eigen authenticiteit, met een positief zelfbeeld, niet vroeg genoeg aangeleerd worden. De jeugdige en puberale levensfase van concurrentie en vergelijkingen is daarvoor bedoeld. Deze kan alleen met wijsheid en veiligheid doorlopen worden onder begeleiding van ouderen die de verdieping naar respect koesteren en begrijpen. Veiligheid is een levensessentie en dienen we net zoveel aandacht te geven als onze gezondheid en een gezonde leefomgeving. Sterker nog, we kunnen pas aandacht besteden aan fundamentele samenwerking aan de uitdagingen van deze tijd als we elkaar kunnen vertrouwen vanuit respect en gelijkwaardigheid. Ons duurzame voortbestaan is ervan afhankelijk.

Foto door fauxels op Pexels.com