Waarom wordt er zoveel aandacht besteed aan het oplossen van problemen in plaats de kernoorzaken?

Met deze vraag kreeg Eugen Oetringer op LinkedIn veel reacties. Deze reacties heeft hij weergegeven op gele online post-its om ze daarna te groeperen in mogelijke redenen van dit gedrag. Tijdens onze wekelijkse online open bijeenkomst hebben we hierover gesproken. Dit was relevant omdat we ook tijdens onze AiREAS bijeenkomsten veel moeite lijken te hebben om de oorzaken van luchtvervuiling gezamenlijk aan te pakken. Tijdens de discussie zagen we de weergave van Eugen op zijn manier. Er ontstond het vermoeden dat die weergave erg subjectief was volgens het denkpatroon van Eugen. We gingen de uitdaging aan om mij (en anderen) ook naar de post-its te laten kijken. En inderdaad kwam er een andere groepering en betiteling van de redenen uit. In beide gevallen waren en 4 groepen ontstaan (zie plaatjes hieronder). Hier geef ik

  • Eugen: Angst, Het gemis van een gemeenschappelijk belang, onze manier om incentieven te geven aan symptoom bestrijding, ontbreken van training op gebied van kernoorzaken
  • JP: Angst, Luiheid (onzekerheid), Belangen en het Ontbreken van professioneel leiderschap

In de Stad van Morgen bieden die nieuwe context (menselijke kernwaarden en gezamenlijke verantwoordelijkheid op regionaal niveau). Dit komt tot uiting in de verschillende clusters die zijn ontstaan, zoals AiREAS, FRE2SH, COS3I en de School of Talents & Wellness (wereldwijd). Het getuigt van leiderschap van allen die meedoen aan die clusters en dat zijn er veel. Misschien is dat ook een issue die we nog missen in de analyse: de positieve uitnodiging en keuze om mee te doen…..

De ongeorganiseerde post-its op basis van terugkoppelingen op de vraag van Eugen
De clustering van Eugen
De clustering van JP

Wat is co-creatie

Net als bij Ondernemerschap 21ste eeuw komt de vraag vaak van mensen over wat co-creatie nu eigenlijk betekent of inhoudt? Deze vraag is eenvoudig te verklaren. Als we vanuit Sustainocratie aan het werk zijn, of ertoe uitnodigen, dan valt het woord enorm vaak. Voor velen is het een onbekend of onontgonnen gebied. Dus heb ik een uitleg opgenomen (in het Engels). Deze duurt 11:30 minuten en dient een aantal doelstellingen:

  • oefenen met media technieken wegens de geformuleerde uitdaging voor Mei in onze (cocreatieve) samenwerking onder World Happiness Bird (het uitnodigen tot cocreatie voor een gelukkige en samenredzame samenleving in de hele wereld),
  • feedback verzamelen om de media technieken te verbeteren
  • tegelijkertijd kijken of de boodschap overkomt bij de mensen die de vraag hebben gesteld of het ook graag willen weten

Ondernemerschap 21ste eeuw

In Sustainocratie passen we ondernemerschap 21e eeuw toe. We stimuleren al onze partners (overheid, bedrijfsleven, scholen, sem-overheden, zelfs onze mede-burgers) om dat ook te doen. We gebruiken woorden zoals het Piramide Paradigma, 4 x Winst principe, multidisciplinaire co-creatie, enz. Het is voor de partners vaak al moeilijk genoeg om zich aan te passen aan de co-creatie cultuur van de initiatieven van de Stad van Morgen laat staan ook alle begrippen zich eigen te maken. Toch is het dé manier om van alle wereldwijde grote problemen af te komen. Vaak krijgen we dan ook de vraag om het weer een keer uit te leggen los van de artikelen en boeken die erover zijn gepubliceerd.

Deze 25 minuten durende videopresentatie (in het Engels) is de eerste in een serie uitleg-videos over elementen en begrippen binnen Sustainocratie. Het principe van deze vorm van integraal maatschappelijk ondernemen ontstond gaandeweg, met eerste bewustwordingswortels in de tijd dat ik algemeen directeur telecommunicatie was in Spanje. Toen al had ik een afdeling die tweedehands telefooncentrales oplapte en verkocht of verhuurde. Dit werd in de wereldwijde organisatie niet in dank afgenomen omdat men vooral nieuwe technologieën en materialen verkocht. Maar ik was toen al (1992) mens en natuurgericht en zette door. Van het een komt het ander en de vorm van 21e -eeuws ondernemen werd steeds concreter voor mij. Van 2005 tot 2008 gebruikte ik het 4 winst principe om bedrijven te indexeren op waarde creatie en vernietiging. Ruim 300 ondernemingen, groot en klein, zijn toen doorgelicht. Sinds 2009 is het de basis van Sustainocratie….

Klimaatalarm

In welke wereld wil je leven? Sterker nog…..in welke wereld KUNNEN onze kinderen nog leven? Vanuit het perspectief van Sustainocratie nemen we hiervoor ZELF verantwoordelijkheid. Door onze gewenste werkelijkheid SAMEN te creëren en onderhouden. We doen dit vanuit onze natuurlijke menselijke waarden met een instantaan positief klimaateffect. Sluit je aan…..we doen het voor onszelf, voor onze kinderen, voor ons welzijn, voor ons heden en onze toekomst.

Cocreatie programmas die uit de School of Talents and Wellness wekelijkse zoom sessies zijn ontstaan

Het is altijd weer een beleving om een groepje mensen bij elkaar te brengen en ze samen tot co-creatie te motiveren en begeleiden vanuit het Sustainocratische gedachtegoed. We hebben het al zo vaak eerder gedaan. In het onderwijs via de ontmoeting met jongeren uit binnen en buitenland, in formele omgevingen zoals AiREAS, FRE2SH of COS3i. Steeds was het een openbaring. Maar nog nooit hadden wij het gedaan vanuit een wereldwijd perspectief. Dankzij Covid19 besloot ik het te proberen. Uiteindelijk willen we allemaal die “betere wereld” en kunnen we die het beste samen creëren in plaats van afwachten tot iemand anders het doet.

Het eerste cocreatie programma dat ontstond werd de World Happiness Bird genoemd. Het werd ons doel om positiviteit, geluk en het vertrouwen in doelgerichte en oplossingsgerichte samenwerking (cocreatie) te verspreiden over de gehele wereld. Dit deden we niet door erover te praten of te prediken. We deden het via de positieve uitnodiging. Uiteindelijk deden mensen en instanties uit 15 landen mee. Het hoogtepunt was op 21 Maart tijdens de wereld geluksdag en het officiële begin van de Lente (Equinox en Earthday).

We hebben nu besloten dat we doorgaan met de World Happiness Bird als metafoor voor onze positiviteit en maatschappijvisie gebaseerd op overvloed door cocreatie en gelijke verdeling.

  • World Happiness Bird site
  • Elke maand een ander thema relateert aan actie, bewustwording en cocreatie van waarden
  • Iedereen in de hele wereld mag meedoen

Verder gaan we experimenteren met een wereldwijd Radioprogramma van onszelf. Dit zal 3 uur per dag uitzenden vanaf 16:00 tot 19:00 CET (onze tijd), in het Engels. Sommige dagen zullen in het Spaans worden uitgezonden.

Verder gaan we de gezondheid gedreven regio aanpak (Health Valley) verder uitbouwen. Het filmpje dat we via de zoom opnamen vanuit Thailand geeft een beeld over betrokkenheid, samenredzaamheid en waarden gedreven samenwerking. Samenredzaamheid is de nieuwe rijkdom omdat het overvloed, delen met elkaar, zorg voor en met elkaar en positieve sociale interactie stimuleert. Dit levert geluk, blijheid en samenhorigheid op. We hebben al voorbeelden bezocht via COS3I in:

  • Polen
  • Portugal
  • Thailand
  • Bali

Ons doel is dat overal, zeker nabij de steden, dicht bij of met de lokale mensen, gezondheid gedreven gebieden ontstaan die diensten, producten maar ook verblijf, gezonde lucht, voeding, recreatie, meditatie enz bieden. Dit willen wij lokaal en wereldwijd verbinden met iedereen, jong en oud, ook voor educatieve processen en participerend leren. Alles is cocreatie. Dat wil zeggen dat we als beweging van Sustainocratie geen eigendom ambities hebben. We verbinden juist de intrinsieke motivatie van mensen en instellingen om welzijn te creëren samen en hierdoor positiviteit uit te stralen waar een aantrekkingskracht van uit gaat.

Bovenstaande is de oogst tot nu toe, na 6 maanden cocreatie wereldwijd. We zijn benieuwd wat we de komende 6 maanden gaan neerzetten. We zullen het zien.

Kijkje op het platteland in Noord Thailand

Gedurende onze wekelijkse zoomsessie nam Stefan Goddefroy ons aan de hand door het platteland waar zijn vrouw en schoonfamilie land eigenaren zijn en er hun leven ontwikkelen in samenwerking met de natuur. Het filmpje is in twee delen. In de eerste lopen we rond over het platteland zelf met uitleg van Stefan….

In het tweede filmpje zijn we in het dorpje waar zij hun huis bezitten en waar de leefgemeenschap zich ontwikkelt rondom een tempel, een school, de markt, enz.

Mooie rede van Prof. Jan Jonker

Het is verrassend dat Prof. Jan Jonker deze duurzaamheid rede geeft. Verrassend voor mij omdat ik in het verleden contact had en amper aansluiting vond met mijn eigen beleving vanuit Sustainocratie. Nu daarentegen bespeur ik een steeds sterkere conversie in zijn huidige woorden met die van mij. Reden genoeg om het te delen via de Stad van Morgen waarin we veel toepassen wat hij in de rede benoemd…

Verkeerde structuur levert verkeerde resultaten – deel 1 overheid

Onze nationale overheid organiseert en financiert zich op een verkeerde manier, zodanig zelfs dat ze gedrag stimuleert waar ze daarna veel middelen voor nodig heeft om de consequenties aan te pakken of op te lossen. Zo voedt deze structuur haar eigen problemen en ontleent vervolgens macht eraan via regels en meer belastingen. Dit leidt tot een aaneenschakeling van crisissen waar de politieke structuur voor een belangrijk deel zelf verantwoordelijk voor is.

Dit is natuurlijk historisch zo gegroeid, niet uit onwil maar de logica van keuzes die in de context van een bepaalde tijd zijn gemaakt. Maar inhoudelijk is de oude context al lang niet meer wat het was. Daarom is de werkwijze die destijds voldoening bracht nu niet meer relevant, zelfs contraproductief! Om dit te doorbreken zouden we het hele systeem moeten ontslaan. Daar lossen we echter niets mee op omdat de politiek niet de enige is die aan transformatie toe is. Wel is zij verantwoordelijk voor het al dan niet vasthouden aan een kader waaraan de rest van de maatschappij (verplicht) is verbonden. Op termijn ontwikkelt zich een morele aansprakelijkheid voor het NIET accepteren van een nieuw kader. In zo’n situatie zijn we nu aangeland. Het MOET anders.

Daarom is het nodig dat een vernieuwd kader wordt aanvaard van waaruit het oude “fout geworden” kader zichzelf saneert. De introductie van Sustainocratie, waarin de mens en natuur centraal staat vanuit een vijftal duidelijk gedefinieerde kernwaarden, is zo’n kaderaanpassing. Het vervangt het kader van “met geld en controle lossen we alles op” niet meteen maar nuanceert het door het kader eromheen aan te passen. Dit noemen we niveau 4 bewustzijn gedreven samenleving en co-creatie, een toevoeging aan de reeds bestaande niveau’s 1 (basis infrastructuur), 2 (geïntegreerde infrastructuur, inclusief zorg) en niveau 3 (technologische gedreven SMART society).

Maar laat we eerst kijken waar de schoen wringt tot en met niveau 3 (SMART society)

Inkomstenstromen van de overheid

Dat de overheid belust is op belastingen is algemeen bekend. In Nederland wordt er op nagenoeg alles belasting geheven, je kunt het zo gek niet bedenken. Toch is de grote stroom van inkomsten van de landelijke overheid te verdelen in een aantal grote hoofdlijnen, die tevens leiden tot de problemen waar we mee kampen. In de plaatjes zien we de overheid begroting van 2006 (ongeveer 140 Miljard) en 2020 (ruim 300 Miljard).

Als we plaatjes naast elkaar leggen zien we dat de overheid haar presentatie heeft aangepast. Waar voorheen (2006) de belasting over twee grote delen werd weergegeven, met apart een bijdrage van gastbaten, zijn het er nu drie. Dat komt door de privatisering van o.a. de zorg via verzekeringen. De drie hoofdlijnen zijn nu: directe belastingen, indirecte belasting en verzekeringen (zorg, volks en werk), elk goed voor ongeveer een derde van de inkomsten. In 2020 gaat het om ruim 300 Miljard Euro, zowel aan de kant van de inkomsten als de uitgaven.

Directe belastingen:

Dit bestaat vooral uit Omzetbelasting (BTW) en Accijns. Dit is de belasting die we betalen over alles wat we consumeren. Deze belasting is op 1 januari 1968 ingevoerd en was destijds 12%. Gaandeweg is deze verhoogd. Sinds 2012 is deze 21%. In 2006 was deze 19% (steeds het hoge tarief). We zien bijna een verdubbeling van de BTW, van 37 Miljard naar 60 Miljard. Hoe meer of hoe duurder we consumeren des te groter de BTW inkomsten voor de overheid. Maar consumptie is juist het probleem. Het vernietigt en vervuilt onze omgeving waardoor regelgeving en bureaucratie groeit. Ook veroorzaakt overconsumptie welvaartsziektes die de zorgkosten doen groeien maar ook onze kwetsbaarheid voor virussen, stress en andere problemen. We worden misschien wel ouder maar het beroep op zorg wordt tevens groter door gebrek aan focus op gezondheid.

De overheid heeft het geld nodig om de goederenstromen en verkoop zo goed mogelijk te faciliteren. Winkels, logistiek, wegen en spoorinfrastructuur, havens, vliegvelden enz zijn hier onderdeel van. De maatschappij zelf wordt aangestuurd vanuit “koopkracht”, ofwel de middelen die mensen gemiddeld (let wel het gaat om de som van iedereen, niet het probleem van ongelijke verdeling, armoede, en andere morele zaken) kunnen uitgeven. Culturele evenementen zijn consumptie gericht. In de mond van sociologen en zelfs overheid adviseurs (lees, operationele overheid structuur, niet de politiek die de structuur aanstuurt) spreekt men over een sterk gestructureerde ONGEZONDE maatschappij. De politieke en overheid afhankelijkheid van deze directe belastingen voert de ongezondheid en bijbehorende kosten alleen maar op.

Indirecte belastingen:

Dit bestaat vooral uit loon en inkomstenbelasting over gesalarieerde arbeid. Hoe meer mensen een arbeidscontract hebben hoe beter de overheid erop vaart. Steeds meer mensen vallen echter buiten de boot van deze vorm van “oorspronkelijke” (lees industriële) arbeid door verplaatsingen naar lagelonenlanden, automatisering, kostenbesparingen. 

Andere vormen van “werk” ontwikkelen zich gestaag, zoals zzp’ers en klein mkb in het gebied van maatschappelijke waardecreatie (bewustwording, natuurlijke geneesmiddelen, spiritualiteit, duurzaamheid, kunst en expressie, enz). Dit wordt door de landelijke overheid uit eigenbelang ontmoedigd en valt veelal buiten gestructureerde, ongezonde belangen wereld die de politiek vast blijft houden. Deze groeiende groep is enorm kwetsbaar doordat ze niet gefaciliteerd wordt in het systeem en vormt een steeds grotere kritische massa dat de oude politieke overheid cultuur ter discussie stelt.

Daarentegen vinden meer mensen een baan in de controlerende bureaucratie en de zorg. De laatste decennia heeft deze structuur zo’n grote ontwikkeling doormaakt dat de politiek er een geheel eigen belastingdruk rondom heen heeft gebouwd in de vorm van verzekeringen. In 2006 werd de kosten voor “volksgezondheid, welzijn en sport” nog begroot met 13,7 Miljard, zo’n 10% van het totaal. Sociale zekerheid en werkgelegenheid was de grootste post met 24,6 Miljard.

Anno 2020 (slechts 14 jaar later) is dit allemaal schrikbarend anders geworden. Dit toont de onhoudbaarheid van het kader voor hen die het in willen zien. Maar er zijn ondertussen giga belangen aan verbonden.

Verzekeringen: 

Dit zijn de drie grote verzekeringen: zorg, volks en werknemersverzekeringen. Zo is de groeiende kostenpost van de gestructureerde ongezonde consumptiemaatschappij apart en op zichzelf staand bij de werknemers en bevolking neergelegd. De zorg staat gebudgetteerd anno 2020 op 84 Miljard! Dat is het 6 voudige vergeleken met 2006.

Het probleem in de politieke cultuur van de overheid is dat men alleen maar met kostenverhogingen werkt. Er wordt niet gekeken naar de oorzaak van de problemen, die allemaal ver weg in de geschiedenis hun consumptie en manipulatie basis vinden. Er wordt alleen gereageerd op de groeiende consequenties van de verkeerd gegroeide structuur waardoor de verkeerde resultaten, zoals kostenbesparingen, groeiende crisissen, kwetsbaarheden voor virussen, een afhankelijkheid mentaliteit bij de bevolking, groeiende ziekten, een controledrang bij de politici, blijvende vervuiling, verhoging van kosten en vergroting van het probleem, veroorzaakt worden.

Historisch gegroeid, actuele uitdaging 

Sinds jaar en dag zit de landelijke overheid met het probleem van inkomsten die onder druk staan en kosten die de pan uit rijzen. De belastingdruk verhogen heeft een limiet. Ook de aan de kostenkant gerelateerde organisatiestructuren zijn beperkingen verbonden. Sinds enkele jaren tracht de overheid de kosten aan banden te leggen maar kostenbesparingen gaan ten koste van het verzorgingssysteem. De corona perikelen hebben deze knelpunten maar al te duidelijk gemaakt. Daarnaast is elke belastingpot een belangenwereld op zichzelf waarin lobbies, manipulaties en belangenverstrengelingen niet vreemd zijn. En dat allemaal onder het toeziend oog van een bevolking die om de vier jaar het eigenbelang (economische afhankelijkheid, zorgbehoevend) verzekert wil zien in het spel dat gespeeld wordt. Politieke beeldvorming (loze beloftes, het verleden in stand houden, pappen en nathouden) staat dan vaak haaks op de werkelijkheid van de verantwoordelijkheden (verduurzaming, kosten besparingen, werkgelegenheid, koopkracht) die men tracht te dragen, de een nobel en ethisch, de ander met een dubbele of meervoudige agenda.

Omdraaien?

Zolang de politieke overheid blijft aansturen op de maatschappij als kostenpost via belastinginkomsten, in plaats van reële volks of liever “mens” vertegenwoordiging, integraal via kwaliteit van leven, zullen de problemen alleen maar erger worden. Kwaliteit van leven mag geen kostenpost zijn maar dient gezien te worden als een gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid. Die verantwoordelijkheid dragen we niet via doorgeslagen consumptie, zorgafhankelijkheid, economische speculatieve groei druk, in een gemanipuleerde, vervuilde omgeving en een twijfelachtige arbeidsmarkt die vaak geen enkele of zelfs aantoonbaar negatieve toegevoegde waarde geeft.

We moeten samen de zaak omdraaien en “kwaliteit van leven” voor onszelf definiëren in termen van directe “gezondheid, veiligheid en invulling van basisbehoeften voor iedereen”. Door niveau 4 bewustzijn gedreven co-creatie structureel toe te voegen aan de bestaande overheid lagen kan de cocreatie op basis van gezondheid en veiligheid vormgegeven worden. 

De onderliggende maatschappelijke niveaus, tot en met SMART (technologie nu gericht op gezondheid, veiligheid en samenredzaamheid, in plaats van controle en automatisering) zullen zich aanpassen aan de manier waarop niveau 4 zich ontwikkelt. 

De aanvaarding van niveau 4 door de overheden heeft gevolgen voor alle andere deelnemers aan de maatschappij als ook de manier van controle, belonen, handhaven, enz. Deze gevolgen leiden gaandeweg tot aanpassingen met een betere financiële economische samenhang tussen en voor alle partijen. Bij de lokaal regionale samenredzaamheid ligt de grootste uitdaging, net als sinds enige jaren, maar dan gekaderd in productiviteit in plaats van incasso, schuld en kostenbeheersing. Zorg voor elkaar staat dan centraal in een nieuwe vorm van solidariteit voor mens en natuur.

De landelijke overheid kan zich gaan richten op regionale verbindingen voor gelijke verdeling van voorzieningen tussen de regios. 

Niveau 4 begint op gemeentelijk niveau, gefaciliteerd door de nationale overheid door mee te gaan in het kader van menselijke kernwaarden (Sustainocratie). Dit is geen politieke keuze, het is een verantwoordelijkheid, die sinds de financiële crisis in 2008 (ongezonde financiële sector) en nu de corona crisis anno 2020 (ongezonde levensstijl en maatschappij structuur), geen weg terug meer kent, niet voor de overheid maar ook niet voor de bevolking.

Een lockdown dictatuur is onhoudbaar en alleen aanvaardbaar als de niveau 4 dialoog en transformatie erdoor opgestart wordt. Dit kan via de Stad van Morgen. Precedenten en ervaringsopbouw is er al sinds de financiële kredietcrisis van 2008 de eerste bewustwordingsslag “dat het anders moet” begon en deuren openden voor dialoog en transformatieve aandacht. Het volgende artikel gaat over ondernemen.

Allemaal samen naar een nieuwe, gezonde maatschappij

UNITED (SAMEN)

De techniek van veilig meedoen aan verandering

Download hier de pdf vorm…….

Introductie:

Elke verandering is moeilijk. Op persoonlijk vlak is het al een hele uitdaging. Extra ingrijpend als het om meerdere mensen tegelijk gaat. Bijvoorbeeld binnen een gezin (een nieuwe woning, verhuizing naar het buitenland), een bedrijf (organisatie verandering, aanpassing van de missie en doelstellingen) of instantie (zoals een overheid die overstapt van reguleren naar participeren). Om brede steun en betrokkenheid te krijgen voor de verandering is het belangrijk om duidelijk hierover te communiceren, uitnodigen en structureren. Niet vanuit angst, zoals nu door de Coronavirus, maar vanuit duurzame positiviteit en persoonlijke betrokkenheid.

UNITED is ontwikkeld na jarenlange ervaring in verandermanagement en leiderschap. De laatste jaren is het zelfs gebruikt in de stapsgewijze transformatie van hele maatschappijvormen via niveau 4. Tijdens een recente internationale oproep voor de transformatie van het economische en financiële stelsel in de wereld werd ook UNITED geïntroduceerd als hulpmiddel en richtlijn. 

Hoe interessant ook de ambitie om wereldwijd het verschil te maken, de basis van de verandering begint bij onszelf. De wereld van een complexe samenleving begint bij onszelf en onze omgeving, lokaal en regionaal. Daarom presenteren we dit UNITED verhaal eerst aan de gemeentelijke overheden van Nederland. We nodigen ze uit naar niveau 4, de bewustzijn gedreven multidisciplinaire cocreatie. Als de gemeente bereid is aan tafel te komen als faciliterende partner in integraal sustainocratisch welzijn dan vullen de andere stoelen zich ook. 

Of, als de andere stoelen (burgers, ondernemers en kennisinstellingen) zijn ingenomen, dan kan de gemeentelijke overheid vaak niet anders dan aanschuiven. Belangrijk is wel dat men het met authentieke bereidheid doet en niet vanuit politieke aanwezigheid. 

(Samen werken aan de transformatie van ‘s werelds economische en financiële stelsel ten behoeve van duurzaamheid)

Algemene lokale uitnodiging (burgers, gemeentelijke en provinciale overheid, ondernemers en kennis) tot niveau 4 regionale ontwikkeling, voor ons Welzijn en Duurzaam voortbestaan

begrijpen, behoefte en betrokkenheid

UNITED (samen)

De U van Understanding (begrijpen)

Waarom? We hebben in korte tijd leren inzien dat als het om onze gezondheid gaat we allemaal samen verantwoordelijkheid dienen te nemen. Door de tekortkomingen en risico’s van huidige maatschappij systeem werden we gedwongen naar een lockdown en werd angst de grootste drijfveer. Velen zijn het erover eens dat dit tijdelijk misschien noodzakelijk was, om de zwaar uitgemolken ziekenhuizen niet te overspoelen met een golf van ernstig zieke mensen. Maar dit mag zich niet blijven herhalen. Om dit te voorkomen is het belangrijk dat we onze gezondheid (weerbaarheid en immuniteit) voorop gaan stellen. 

Wie? En dat kan alleen als iedereen daaraan meedoet.

  • Burgers door gezondheid gedreven cultuur en gedragsaanpassing 
  • Overheid door beleid te voeren op gezondheid en gezonde leefomgeving 
  • Ondernemerschap door waardecreatie 
  • Kennisinstellingen en onderwijs door ons te helpen met inzichten over gezondheid 

Hoe? Wat is niveau 4? Niveau 4 is een vervolg op niveau 1, 2 en 3, die het gezicht en functioneren van een gebied zoals een stad historisch hebben bepaald. 

  • Niveau 1: basis infrastructuur. Er is ooit een reden geweest dat mensen samen kwamen in een gebied en zo een gemeenschap gingen vormen. Een kasteel, een kerk, een marktplaats, een haven, een kruispunt van wegen, enz. Er werden woningen gebouwd en straten aangelegd. Dat is niveau 1.
  • Niveau 2: geïntegreerde infrastructuur. Naar mate de gemeenschap groeide werd niveau 1 complexer. Er kwam voorzieningen bij, moesten op elkaar afgestemd worden enz. Denk aan verlichting, riolering, waterafvoer, winkels, diensten. 
  • Niveau 3: SMART. Slimme (technologische) oplossingen werden toegevoegd aan de moderne wereld. Stoplichten om het verkeer te regelen, sensoren om plannen te helpen onderbouwen, cameras voor veiligheid, enz. Nu ook internet om meer vanuit huis te kunnen werken. 

Niveau 1 werd veelal, en lang geleden, nog samen gedaan. Maar toen de gemeenschap te groot en complex werd ontstond een vorm van gemeenschappelijke  dienstverlening die het collectieve gedeelte ter harte nam. Omdat het gemeenschappelijke het individuele overstijgt kreeg deze dienstverlening (overheid) steeds meer zeggenschap. Niveau 2 en 3 zit in de machtscultuur van deze overheid. Via een democratisch debat konden keuzes gefundeerd worden vanuit belangen. Consequenties op menselijk niveau werden op eenzelfde manier aangepakt als het kiezen van een gebouw, bestrating of investering in technologie, op basis van kosten en baten. 

Aangezien de overheid sinds enkele decennia een risicomijdend “zorgbeleid” hanteert is de zorg ook een belangrijke kostenpost die constant onder druk staat door de groeiende zorgbehoefte in een economisch gestimuleerde, doorgeslagen, consumistische levensstijl. Daarnaast is de zorg verwikkeld geraakt in een economische belangenstrijd, net als alle andere overheid dossiers.

“De mens” werd vaak als argument gebruikt in de gebiedsontwikkeling maar vooral in de context van arbeidsparticipatie, kostenpost, belasting, verzekeringen en hypotheek betaler, en gedragsrisico (opstand). Beleid was gericht op inkomsten (economische groei), kostenbesparingen, groei en het “afhankelijk houden van het grootste deel van de bevolking”. Gaandeweg werd duidelijk dat dit een aanpak is die de eigen problemen voedt. Maar het is een aanpak die diepgeworteld zit in de bestuurlijke cultuurgeschiedenis en bijbehorende afhankelijke instellingen. 

In groeiende mate krijgt de bevolking en de structuur te maken met crisissen. Virussen zijn er een (Influenza, Corona, Sars, HIV, etc), hebzuchtige belangen uitingen en manipulatie (politiek economische samenzweerders) zijn een tweede. Steeds meer komt het menselijke voortbestaan ter discussie door gebrek aan aandacht voor de mens en haar omgeving. De een wil de levensstijl en bijbehorende wereldeconomie vasthouden en ziet in de bevolkingsgroei een probleem. De ander ziet het gezonde leven als basisrecht en ziet onze kwetsbaarheid en gebrek aan weerbaarheid als probleem. 

Elk van de opvattingen uit zich in de wereld. Vasthouden aan het oude uit zich via controle en manipulatie (inclusief lockdown). Verandering naar weerbaarheid en gezondheid uit zich in niveau 4 (we nemen eigen verantwoordelijkheid).

Niveau 4: participatie in cocreatie van onze menselijke en natuurlijke kernwaarden zoals gezondheid.

Op niveau 4 staat “de mens” centraal, niet het politieke economische belangen systeem. Door de mens centraal te stellen nodigen we alle mensen samen uit zich in te zetten voor hun eigen kernwaarden, zoals onderbouwd en gedefinieerd op dit niveau. Mensen die werken in een instantie maken deze instantie instrumentaal aan het bijdragen aan deze kernwaarden. Dan heeft de instantie bestaansrecht en krijgt erkenning voor de specialisatie die ze aan tafel brengt. Zo worden functies ondergeschikt aan de waarden en kunnen op die basis worden aangesproken. Functies als wethouder, ambtenaar, politie, ondernemer, arts, zorginstelling, enz..burgerschap kan worden gestimuleerd tot gezond gedrag en levensstijl. 

Op niveau 4 doen we het allemaal samen. Instellingen zijn onze gereedschapskist, de ambachtelijke handen van de gezonde maatschappij zijn van de mens zelf.

En wat gebeurt er met niveau 1, 2 en 3? Die blijven in handen van de overheid. Alleen worden besluiten niet meer getoetst aan de oude belangen maar aan die van niveau 4. De uitvoering is daarna in handen van de professionele instellingen die vaak zelf ook aan tafel zitten op niveau 4.

De N van Need (behoefte)

Uit het “begrijpen” ontstaat de behoefte en het urgentiebesef om ons naar dit nieuwe bewustzijn en operationeel niveau van “mens en natuur centraal”  te tillen. We kunnen niet op oude voet doorgaan daar dit alleen maar leidt tot meer crisissen zoals COVID19 en bijbehorende economische en menselijke malaise. Het is tevens onlogisch dat nieuwe lockdowns of een mogelijk vaccin de lange termijn oplossingen bieden voor de uitdagingen waar we voor staan. De enige oplossing is het stap voor stap creëren van een nieuwe maatschappelijke samenhang, een waarin geld hooguit een middel is maar gezondheid, weerbaarheid en natuurlijke immuniteit een permanent veiligheid en participatie doel is van alle betrokkenen in de regio, inwoners en instellingen gelijk. We kunnen niet onze geschiedenis overboord gooien, noch de bestaande structuren. Daarvoor is het allemaal te waardevol. We kunnen wel niveau 4 inrichten en laten functioneren zodat deze de onderliggende niveaus gaat voeden op een nieuwe, integraal welzijn gedreven manier.

De I van Involvement (betrokkenheid)

Het begrip “samen” wordt op deze manier relevant en uitdagend. Elke deelnemer, mens of instelling draagt een unieke verantwoordelijkheid en concrete bijdrage in het geheel. Wanneer organisaties zoals de overheid, het bedrijfsleven, stichtingen, onderwijs en kennisinstellingen, enz de noodzaak begrijpen dan is betrokkenheid fundamenteel en uit eigenbelang. Wanneer men meedoet kan men de eigen essenties aanpassen aan de nieuwe context en zichzelf daarin waardevol maken vanuit toegevoegde waarden, creativiteit en authenticiteit. Het creëren van bestaansrecht in de nieuwe werkelijkheid is fundamenteel. Het vergt aanpassings- vermogen en vaak een eigen transitiepad. Deelname maakt het de moeite waard. 

Zulks bestaansrecht is echter niet elke bestaande instantie toebedeeld. Zo zullen er organisaties zijn die alleen bestaansrecht hadden in de oude werkelijkheid en gedoemd zijn te verdwijnen (vaak met de nodige weerstand vooraf). Sommigen kunnen zich aanpassen en zich van nieuw elan voorzien. Er zullen ook nieuwe initiatieven ontstaan die in de oude werkelijkheid misschien de ruimte niet kregen of gewoon niet konden bestaan. Kortom, door het transformatiepad zal een nieuw economisch en financieel ecosysteem ontstaan met oude, aangepaste en nieuwe spelers. 

Dat heet evolutie. Je doet mee of niet, dat blijft een afweging en keuze. 

De T van Targeted (Doelgericht)

Het doel van de “transformatie van het economische en financiële systeem te behoeve van duurzaamheid” is te vaag en abstract om te verbinden, ondanks het besef van noodzaak en urgentie. Het COVID19 virus heeft de nodige concretie aangebracht door de proactieve verantwoordelijkheid van “gezondheid en weerbaarheid” voorop te stellen vanuit een menselijke en milieu perspectief, maar ook voor het effectief maken van een ondersteunend “zorg voor gezondheid” systeem. Door de geformuleerde en onderbouwde menselijke en natuurlijke  kernwaarden voorop te gaan stellen ontstaat een nieuwe dialoog die zich verder kan onderverdelen in specifieke regionale prioriteiten, projectmatige keuzes en leerproces. Voorbeelden van deze doelgerichte subcategorieën, waar niveau 4 tafels aan ontleend kunnen worden, zijn:

  • Weerbaarheid, immuunsysteem en gezondheid
  • Zorg voor gezondheid
  • Stedelijke voedselvoorziening en gezondheid
  • Gebiedsdynamiek, mobiliteit en gezondheid
  • Stedelijke ontwikkeling, wonen en gezondheid
  • Luchtkwaliteit en gebiedsdynamiek
  • Energie, kwaliteit van leven en lokale productiviteit
  • Stad en platteland verbinding
  • Transitie van voedselproductie van monocultuur naar natuurlijke diversiteit
  • Etc

Sommige van deze uitdagingen hebben al een niveau 4 precedent en hoeven alleen maar overgenomen te worden door andere gemeenten, van lokale verander prioriteiten voorzien te worden en eigen UNITED processen te omarmen. Denk aan:

  • AiREAS – luchtkwaliteit, gezondheid en gebiedsdynamiek
  • FRE2SH – stadslandbouw en gezonde voeding
  • COS3i – sociale inclusie en innovatie
  • School of Talents – participerend leren 

Alle niveau 4 clusters vullen elkaar aan, hebben overlappende activiteiten die ook gemanaged kunnen worden zodat de waardecreatie exponentieel wordt met rust, recreatie en cohesie tot gevolg dankzij overvloed. 

De E van Entrepreneurial (ondernemend)

Ondernemen is niet alleen beperkt tot ouderwetse geldgedreven bedrijven. We ondernemen allemaal, elke dag, vanuit het begrip “iets doen”. En als we dan wat doen laten we dan vooral “iets goeds doen”, hetgeen al een intrinsieke verbetering in zich heeft. Het probleem met het oude ondernemen was dat het geld gedreven was en daarmee vaak onze moraal ondermijnde over de consequenties van onze activiteiten. Geld was immers sturend, niet de moraal of ethiek. Omdat te veranderen creëerden we de moderne maatstaf voor 21e eeuws ondernemen, het 4 x winst principe, ofwel het Pyramide Paradigma voor integrale waarde creatie:

  1. Winst voor de mens, geredeneerd vanuit de natuurlijke menselijke kernwaarden zoals gezondheid,
  2. Winst voor de maatschappij in de vorm van sociale betrokkenheid, erkenning, beloning, participatie, gedeelde verantwoordelijkheid, kostenbesparingen, gelijkwaardigheid, participerend leren, bewustwording
  3. Winst voor het milieu middels het voorkomen en aanpakken van vervuiling, de introductie van lokale circulaire processen van materiaalgebruik, de herdefinitie en herstel natuurlijke ruimten en ecosystemen,
  4. Winst voor onze economische continuïteit. 

Dit 4 x Winst model is een verbindende aanpak op niveau 4 voor gebied en cultuurontwikkeling. Het is niet alleen relevant voor nieuwetijdse ondernemers maar ook voor niveau 4 overheidsparticipatie,  zelfbewust burgerschap, toegepaste kennis- ontwikkeling en overdracht, enz. In een samenwerking op dit niveau ontstaan projecten waarin nooit een van deze winsten op negatief mag staan omdat het uiteindelijk ergens waarde onttrekt dat niet gecompenseerd wordt. Voor weerbaarheid en maatschappelijke continuïteit moeten alle vier de winsten zich positief en meetbaar manifesteren, zonder uitzondering.

En de D van Devoted (bezield) 

De niveau 4 verbinding via UNITED en de menselijke kernwaarden is betekenisvol. Het raakt de zingeving en bevordert de passie van de deelnemers. Dit komt door de erkenning van de authentieke en noodzakelijke toegevoegde waarde van elke deelname, juist omdat het niet om geld gaat maar de creatie en het behoud van fundamentele waarden waar een ieder als mens achter kan staan. De lokale waarde creatie is voor iedere betrokkene, niet alleen voor “een ander”. Wanneer mensen en instanties hun eigenwaarde in de samenwerking inzien en versterken dan stimuleert die de motivatie tot deelname, het delen van de waarden en groei in deze processen. Tevens worden gespecialiseerde functies erkend door concrete toegevoegde waarde. 

Tot slot

Wie? Wie is verantwoordelijk voor niveau 4? De uitnodiging tot participatie in cocreatie wordt gedaan door een politiek economisch onafhankelijke persoon of stichting. Deze financiert zich via de projectmatige aanpak middels een transparante 10-10-80 formule. Deze persoon of stichting noemen we de Sustainocraat. Per niveau 4 cluster kunnen dat 1 of 2, hooguit 3 personen zijn. Deze bewaken het kader van menselijke kernwaarden en cocreatie, zorgen voor gelijkwaardigheid aan tafel en functioneren als tafelvoorzitter. In het geval van uit te voeren projecten zorgen zij voor het bewaken van de afspraken, navolgen van de doelstellingen en escalatie in geval van problemen of conflicten in de operationele uitvoering.

Binnen de clusters wordt ook aandacht besteed aan de begeleiding van de deelnemers zodat de waardecreatie onderling optimaal zich ontwikkelt en elke deelnemer een sparringpartner heeft voor de eigen transitie of transformatie uitdagingen.

Anekdote 

Sinds enige jaren hanteren bewegingen in Brussel en Europa het begrip “Small Heroes”, ofwel kleine helden. Dit verwijst naar de regio’s (gemeenten) die integraal welzijn hebben omarmt als drijfveer en dit als participatiemodel omarmen. De grotere verzuilde steden worden steeds meer door mensen gezien als bronnen van ongezondheid, ongezond gedrag, uitbuiting en getto-achtige manipulatie. De kleine helden ontwikkelen zo een bepaalde aantrekkingskracht voor mensen, vaak jongeren met kinderen, ouden van dagen en kunstenaars die in de rust, natuur en verbindende participatie zich beter voelen dan het grootstedelijke alternatief. In de kleine helden kunnen zich alternatieve waardesystemen ontwikkelen waardoor het principe van samenredzaamheid een totale lokale cohesie vormen. Onderlinge relaties tussen kleine helden zorgen voor uitwisseling van overvloeden die specifiek zijn voor de concrete clusters. Dit hoeft niet materieel te zijn in de vorm van producten. Dat kan ook zijn in de vorm van recreatie, zorg specialisatie, dienstverlening, natuur, sociale activiteiten, wedstrijden, enz. Voor vele bestuurders is het fijner om faciliterend vorm te geven aan een kleine held dan een grootstedelijk wespennest. 

Jean-Paul Close

Grondlegger van Sustainocratie, niveau 4 cocreatie

Initiatiefnemer van de Stad van Morgen (niveau 4 samenwerking)

Bedenker van UNITED

Deskundig adviseur voor niveau 4 initiatieven wereldwijd

Verbindend Sustainocraat