Terugblik 2016

Het was weer een boeiend jaar met allerlei experimentele ontwikkelingen op gebied van Sustainocratie. Veel energie is gestoken in het breed trekken van de ideologie en het praktische proces van wat we nu niveau 4 gebiedsontwikkeling noemen, ofwel de participatiemaatschappij, het bewustzijn gedreven eco-systeem.

Algemeen:
Er zijn twee belangrijke subsidielijnen uitgezet met de betrokkenheid van heel veel partners in even zoveel landen. Geen van de twee bleken meteen succesvol maar ze hebben ook niet geleid tot een breuk tussen de partners, in tegendeel. Met de feedback en opgedane inzichten voelen we ons alleen maar gesterkt in onze relaties en daardoor ook steeds beter toegerust om het steeds weer een keer te proberen. Ook omgaan met deze subsidietrajecten is een proces, zowel voor ons als voor de subsidie-beoordelaars.

CITI-MAP (INTERREG-V): Geïnspireerd op AiREAS in Eindhoven. 6 steden in Noord West Europa. Status uiteindelijk is dat we gedurende 2017 de lobby in de verschillende provincies moeten doorvoeren zodat support integraal wordt. Een vertraging van een jaar dus.

E-Sapiens (H2020): Sustainocratie in 20 EU regio’s. Afgewezen omdat het stuk burgerparticipatie onvoldoende was uitgewerkt. Wel werd aangemoedigd om het nog een keer in te dienen met minder ambities wat regio’s betreft maar meer concreetheid in de aanpak.

Regionaal hebben we geëxperimenteerd met Rijk van Dommel en Aa middels multidisciplinaire bijeenkomsten. Helaas is daar niet veel uitgekomen qua projecten omdat alle deelnemers nog met andere agenda’s werkten dan de gewenste cocreatie vanuit kernwaarden, vooral vanuit de regionale overheid. Toch is het proces positief ontvangen en wordt steeds gevraagd naar nieuwe sessies. Maar ook de Stad van Morgen moet daarvoor financieel draagvlak hebben omdat we als kartrekker de kosten van het opstarten voor onze rekening nemen.

Internationale belangstelling:
In februari reisde ik naar India om te vertellen over Sustainocratie op uitnodiging van regeringspartijen. 250 deelnemers uit de hoogste niveau’s van India deden mee.

In oktober ging de reis naar Dresden in Duitsland voor een presentatie over het experimenteren met slimheid. Aanwezig waren 18 universiteiten uit 12 landen.

AiREAS
Uiteindelijk werd AiREAS leading in CITIMAP.

De POP werd afgerond en de 3e publicatie van AiREAS werd wereldwijd uitgebracht.
Nu wordt er met alle partners gekeken naar AiREAS 2.0, een uitbreiding richting Metropoolregio Eindhoven terwijl we in Eindhoven verder gaan met burgerparticipatie en het trachten te stimuleren van bestuurlijke transities.

DDW2016 stond mede in het teken van de Health Deal en de manier van werken van AiREAS. Veel binnen en buitenlandse belangstelling werd getoond tijdens onze tentoonstelling Eindhoof je mee.

STIR Academy wordt de School of Talents
In plaats van de twee keer per maand een avondcollege besloten we projectmatig leren toe te gaan passen middels het participerend leermodel. Ruim 800 studenten uit Turkije kwamen op bezoek en kregen een bijzondere invulling door Stichting Bij de Tijd waarin AiREAS een belangrijke rol vervulde. Met vier lokale scholen zijn we ermee experimenteel aan de slag gegaan in Nederland. Heerbeeck College in Best, ROC ter Aa in Helmond, Avans Hogeschool in Breda en de TU/e in Eindhoven.

De samenwerking met Duurzaam Brabant verliep voorspoedig middels samenkomsten onder de vlag van Tegenlicht. Geluk, 100 jarig bestaan van de Bibliotheek en de eerlijke onderneming, waren thema’s waar we onze inspiratie konden delen. Dit leidde tot het project Geluk(t) dat we voor 2017 hebben gepland.

De eerste echte HUB sessies werden internationaal uitgevoerd voor de uitwisseling van kennis en goede voorbeelden. Het gehuurde lokaal in Sectie-C werd echter maar weinig gebruikt dus hebben we besloten het op te heffen. Ondertussen komt er gebruik van andere gebouwen voor in de plaats.

FRE2SH
Na de zomer gingen we van start met de Groene Dialoog, een wekelijkse bijeenkomst rondom voedselinnovatie. Verschillende initiatieven zijn daaruit voortgevloeid, zoals het multiculturele “We eten vreemd” om kennis te maken met verschillende culturen, het Voedselbos en de samenwerking met Gemert platteland.

Conclusie
Er gebeurt erg veel, niet alleen in de Stad van Morgen maar algeheel op gebied van maatschappelijk en sociaal ondernemen ten behoeve van menselijke waardecreatie. We ervaren nog veel blokkades en geld blijft sterk sturend ook al is er een tendens om via nieuwe waardesystemen te gaan werken. Het blijft positief en vooruitstrevend ook al zijn veel initiatieven sub-kritisch, fragmentarisch en sterk afhankelijk van omgevingsfactoren die nog sterk oud denken. We kunnen nog niet spreken van een doorbraak maar wel van een verspreiding en erkenning van de aanpak. We zijn benieuwd wat 2017 ons zal gaan brengen.

Wereldwijde publicaties:
AiREAS phase 1: http://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-26940-5
AiREAS phase 3: http://link.springer.com/book/10.1007%2F978-3-319-45620-1
Westminster University: https://www.westminster.ac.uk/news/2016/how-stupid-can-smart-be

Terugblik 2014 – deel 2 – Sustainocratisch leiderschap

Terwijl AiREAS bezig was aan haar consolidatie processen konden de gecreëerde waarden worden geborgen. Het royalty systeem is een nieuwetijds fundament om op termijn subsidieloos te kunnen functioneren. De gecreëerde waarden zijn zo authentiek en economisch verzilverbaar vanuit de transformatie economie dat het circuit zichzelf in stand gaat houden en op zichzelf ook een groei zal doormaken omdat het beter werkt dan de oude subsidie afhankelijkheid binnen een politiek, in plaats verduurzamende menselijkheid, gereguleerde toestemmingscultuur. Het uitvergroot proces van de waarden omvat vele facetten die in de loop van 2014 zichtbaar werden én erkend door de partners:

  1. Productcreatie volgens het piramide paradigma principe (4 x winst) hetgeen de ontwikkelaars en producenten van de producten een unieke positionering verstrekt met multidisciplinaire bevestiging dat sterker is dan elk marketing programma.
  2. Nieuwe maatschappelijke balans voor de overheid door waardengedreven gebiedsinnovatie te verplaatsen van kostenpost naar investering in uitvergrootbare kansen die het eigen territorium overstijgen én verrijken via erkenning, leefbaarheid en de royalty structuur die de waardecreatie verbindt aan het gebied waar het is ontstaan.
  3. Kennisontwikkeling voor toegepaste integrale verduurzaming. Maps4Society en het DAMAST project dat de Universiteit van Twente wist te winnen is een duidelijk voorbeeld van de kracht van de multidisciplinaire samenwerking vanuit een gemeenschappelijke uitdaging. Fase 2 van AiREAS (gezondheid en luchtkwaliteit) combineert in 2015 al deze facetten in een integrale maatschappelijk uitdaging waarbij kennisontwikkeling, productcreaties en maatschappelijke balans elkaar gaan versterken gedurende 8 jaar en een nieuwe maatschappelijke cultuur gaan veroorzaken.
  4. Sustainocratisch leiderschap (toegepast bedrijfskundig, ambtelijk, wetenschappelijk, holistisch, spiritueel, ethisch, economisch, enz) bevestigt een nieuwe leerlijn die ondergebracht is in de STIR Academy en zich steeds herkenbaarder manifesteert door de waardering van de betrokken partners en erkenning in de wereld die zich ontvouwt.

STIR Academy

Waardecreatie is vluchtig als het niet wordt geborgen voor uitvergroting via nieuwe processen. STIR Academy is daarom in de zomer van 2014 overgeschakeld van 4 jaar lang  werken aan “bewustwording” middels het organiseren van colleges en congressen naar het verbinden vanuit bewustwording en aanbieden van programma’s aan organisaties en personen die trachten zich te ontworstelen uit chaos door toepassing van inzicht, vernieuwing en co-creatieve zoektocht naar harmonie. De ervaringen van de laatste 5 jaar zijn dan een welkome bron van inspiratie waardoor men niet de valkuilen hoeft te overwinnen die wij in ons pionierschap zijn tegengekomen. Ook de modellen en werkwijzen van de 5K methode, piramide paradigma, menselijke complexiteit, transformatie economie en sustainocratie, die gaandeweg zijn ontstaan en zich hebben bewezen in de praktijk vormen nu een waardevol fundament voor de STIR Academy.

Ondertussen hebben we in de hele wereld vergelijkbare ontwikkelingen kunnen constateren van individuele en collectieve initiatieven die inspirerend zijn voor gebruik in eigen omgeving. De STIR Academy is daarom gestart met het opzetten van een netwerk in Europa, in samenwerking met Smart Cities en gelijkdenkende partners in steden van Europa, voor uitwisseling van bewezen innovatieve initiatieven die, net als wijzelf op zoek zijn naar groei. In plaats van ieder voor zich zorg te dragen voor groei met bijbehorende investeringen, benutten wij elkaar lokale pionierschap door deze te verbinden met hongerige ondernemers die niet zelf het wiel uit willen vinden maar wel de authenticiteit van anderen in de wereld over willen nemen. Zo faciliteren we de flexibele daadkracht van pionierschap in groeifase zonder de blokkerende werking van de grotere machtsposities die op hun beurt uitgedaagd worden zich aan te passen aan de eisen van deze tijd door op zoek te gaan naar de eigen “zijn’s” fundamenten.

STIR Academy heeft in 2014 een 5 tal proefcolleges gedaan over inzichten rond verstedelijking, gezondheid, onderwijs, enz waaruit weer meerdere podiummomenten zijn ontstaan en zelfs initiatieven die voorheen geblokkeerd dreigden te blijven. In 2015 zullen we de Academy verder formaliseren, in Europa uit laten groeien en verdiepen. De eerste HUB sessie heeft plaatsgevonden met Italië en verschillende steden in Nederland. Contacten in Europa groeien gestaag en het netwerk bouwt zich op. Sustainocratisch leiderschap in verschillende culturele werkelijkheden is een thema van aandacht en kennisontwikkeling waar we vol energie en nieuwsgierigheid aan werken in 2015.

Deel 3 van de terugblik gaat over de twee andere initiatieven van de Stad van Morgen: FRE2SH en SAFE.

 

 

Terugblik 2014 – deel 1 – consolidatie en groei – AiREAS

Als ik 2014 zou willen definiëren voor de Stad van Morgen dan komen er twee woorden bij mij op: consolidatie en groei. Consolidatie door de bevestiging van AiREAS als serieuze en blijvende speler in onze nieuwe wereld. Groei door het ontstaan van nieuwe initiatieven (FRE2sH en SAFE), maar ook de Sustainocratische aandacht in de rest van Nederland en Europa via AiREAS en STIR Academy. Verdieping en uitbreiding dus van onze activiteiten met een groeiende zichtbaarheid. Dat schept tevens allerlei nieuwe uitdagingen waar we in de loop van het jaar mee zijn geconfronteerd.

Per activiteit zoem ik in op de ontwikkelingen in 2014, het lustrumjaar van de Stad van Morgen (opgericht in 2009). Voor de leesbaarheid verdeel ik de terugblik 2014 over een 3-tal blogs. De eerste gaat over AiREAS.

AiREAS: Dit is de enige formeel opgerichte coöperatie binnen de context van de Stad van Morgen. Dit pionierschap op gebied van multidisciplinaire cocreatie vanuit een maatschappelijk relevante doelstelling (luchtkwaliteit en volksgezondheid op gebied niveau) plaatst ons tevens in de oude juridische werkelijkheid van regelgeving en belastingen. Het spanningsveld tussen de oude gestructureerde werkelijkheid en de nieuwe “anders georiënteerde” aanpak zorgt voor veel bestuurlijke uitdagingen. Als voorbeeld kunnen we het besluit van de belastingdienst noemen die vindt dat AiREAS geen BTW mag terugvorderen omdat wij de eindgebruiker zouden zijn van onze initiatieven op gebied van stadsinnovatie “gezonde stad” en dit niet gebruiken voor het opbouwen van economisch verkeer. Als wij alleen in Eindhoven actief zouden zijn dan is de opvatting van de belastingdienst misschien te begrijpen maar AiREAS gebruikt Eindhoven als een “levend laboratorium” met het oog op wereldwijde toepassing van onze ontwikkelingen. Tot op heden zijn wij dus een soort maatschappelijk research en development geweest dat resultaat boekt op verschillende (technologische, economische, ecologische en maatschappelijke) fronten. Deze manier van werken is nog onbekend bij de belastingdienst en heeft geen juridische basis waar we handvatten aan kunnen hangen. Die zal er wel moeten komen en vormt wat de Stad van Morgen betreft een onderdeel van de maatschappelijke RenD. Maar voor de operationele bureaucraat is het reden om vooralsnog AiREAS te belemmeren door de BTW vordering in te houden met het gevolg dat er een tijdelijk gat ontstaat van 21% in de budgettering.

Dit is maar één van de voorbeelden. AiREAS krijgt in operationele zin steeds meer aandacht qua concept, opdracht, werkwijze en resultaten in andere steden. Breda was de eerste om zich te melden als kandidaat nieuwe Local AiREAS. Helmond, Assen en andere steden hebben de technologie van onze Airboxen aangeschaft en zijn een potentiële kandidaat voor Local AiREAS ontwikkelingen als zij ook de werkwijze en hoger doel aanvaarden. In Eindhoven hebben we het eerste meetjaar achter de rug met het ILM en zijn de wetenschappers aan de slag gegaan om er een beeld bij te scheppen of hun oorspronkelijke aannames verwezenlijkt zijn. Veel tijd en moeite is gestoken in het kwaliteitsconcept van het netwerk zowel in het onderhouden van de apparatuur als het valideren van de gemeten gegevens.

De eerste royalty overeenkomsten zijn getekend waardoor de circulaire transformatie economie compleet gemaakt wordt volgens de visie van de STIR Lus. Dit is ook een unieke gelegenheid die de status van integrale veranderaar van AiREAS en het sustainocratische model bevestigt.

Over de stedelijke situatie rond luchtkwaliteit hebben we veel verrassende inzichten gekregen. Denk aan de vuurwerkpiek inclusief ultra-fijnstof metingen, de vermeende paasvuurpiek die overwaaide vanuit Limburg, de BBQ dampen die smog vormden met de mist, de effecten in de stad van verschillende evenementen zoals de lichtjesroute, de fakkeltocht, enz. Al deze informatie is terug te vinden op de eigen AiREAS blog.

In juni is een financieel akkoord bereikt over de tussenstap voor fase 2 van AiREAS, de zogeheten POP. Deze start in januari 2015. Ook is de basis gelegd voor Horizon2020 en Smart Cities projecten samen met Brussel en gemeenten in heel Europa. Dit bracht tot de noodzaak om ook een internationale blog te starten voor Global AiREAS. Verder is de bestuurlijke aandacht van Haagse ministeries gevestigd op AiREAS en komen steeds meer landelijk georiënteerde afdelingen zich beraden in Eindhoven voor eventuele samenwerking of toepassing van de werkwijze. Dit geeft aan dat er veel gaande is en men open is gaan staan voor vernieuwing in plaats van het te blokkeren uit oude belangen. De Stad van Morgen stelling “alle maatschappelijke uitdagingen zijn geen kostenpost maar een innovatieve cocreatie kans” wordt door steeds meer mensen en instanties met nieuwsgierigheid bestudeerd, en door anderen met argus ogen aanschouwd. Dat laatste komt omdat de “zorgstructuur” in Nederland als kostenpost een enorme verzuilde machtsstructuur heeft opgebouwd die in de innovatie cultuur van de Stad van Morgen geen plek meer heeft. Het verzet komt daarom niet specifiek van de bestuurlijke structuren maar vooral van de gevestigde afhankelijkheid orde in de semi overheid. Het is een kwestie van tijd en voldoende alternatieven dat dit verzet breekt.

2014 was voor AiREAS vooral een jaar van consolidatie, oefenen in gebruik en delen van gecreëerde middelen en aandacht voor structuur en kwaliteit. Nu AiREAS definitief onderdeel is geworden van onze werkelijkheid is tevens de uitdaging om de spanningen met de oude structuren en cultuur te overbruggen. Gelukkig staan de partners erg sterk in de coöperatie waardoor er steeds gemeenschappelijk oplossingen worden aangedragen in openhartige creativiteit, onderling vertrouwen en continuïteit.

In deel 2 van de terugblik 2014 kijk ik naar het borgingsproces van waardecreatie en Sustainocratisch leiderschap.