Maatschappelijk rollenspel toont de kansen voor alle betrokkenen in de grote uitdagingen van deze tijd

Het is voor de traditionele deelnemers aan onze huidige maatschappelijke structuur vaak niet eenvoudig om zich in te leven in de andere deelnemers. Hoe kijkt een overheid bijvoorbeeld tegen ondernemers? Of burgers? Of onderwijs? Andersom, hoe kijken de anderen naar elkaar of de overheid? En hoe verandert dat als we ineens vanuit een nieuw kader met elkaar omgaan, zoals sustainocratie? Deze oefening deden we in Nuenen met vertegenwoordigers uit de overheid, ondernemerschap, onderwijs en inwoners.

Onze huidige werkelijkheid

Hypothese: 3000 extra woningen?

Als hypothese namen we de bevolkingsgroei van Nuenen van 20.000 naar 30.000 inwoners de komende jaren. Dat betekent dat er pakweg 3000 woningen bij moeten komen tenzij huisvesting op een andere manier opgelost kan worden. Deze hypothese staat niet ver van de werkelijkheid.

Tijdens het rollenspel, waarbij deelnemers zelf hun maatschappelijke functie mochten kiezen, afwijkend van hun dagelijkse bezigheid, bleek al snel de kloof te ontstaan tussen de overheid en de rest van de deelnemers. Het ging dan niet zo zeer om macht maar eerder een vorm van bestuurlijke machteloosheid van de overheid in deze gefragmenteerde structuur waarin elk eilandje vanuit eigenbelang redeneert. Om toch vooruit te kunnen kon de overheid niet anders dan knopen doorhakken zonder een consensus aan de andere kant van de kloof. Uiteindelijk overheerste er een negatieve energie, apathie en ontevredenheid bij de inwoners, ondernemers en kennisinstellingen die nooit leken te krijgen waar ze om vroegen en uiteindelijk hun rug naar de grote uitdagingen draaiden.

Verschillende belangrijke inzichten kwamen naar voren:

  • de kloof werd niet door de overheid gecreëerd maar door de maatschappijvorm zelf. We blijken er allemaal verantwoordelijk voor te zijn. Als eenmaal de overheid op punten verzuilde machtsposities inneemt (uit noodzaak geboren) dan is de kloof nagenoeg niet te dichten door de muur die ontstaat.
  • in de discussie rond de opgave ging het alleen over belangen, oordelen, vooroordelen, meningen, filosofische algemeenheden, standpunten, nooit over de mens of kernwaarden zoals gezondheid.
  • gaandeweg werd de kloof alleen maar groter, niemand nam inhoudelijk verantwoordelijkheid en uiteindelijk ging het alleen om de urgentie van 3000 woningen zonder enige context.
  • de deelnemers waren verbaasd over de inzichten die ze via eigen beleving waarnamen. Ondanks de herkenbaarheid van het fenomeen in de dagelijkse werkelijkheid
Sustainocratische verbinding rondom menselijke kernwaarden en grote opgaven

De tweede ronde van het rollenspel was met dezelfde spelers alleen werd de grote maatschappelijke opgave gekaderd binnen menselijke kernwaarden. Het ging om groei van de bevolking als feit maar de dialoog spiegelde zich aan de alternatieven die uiteindelijk gezondheid verbetering zouden opleveren in plaats van verslechtering. Elk van de aanwezigen werd gevraagd “wat kun je daaraan bijdragen?”

De sfeer was volledig anders. De overheid veranderde instantaan naar een faciliterende partner met haar eigen concrete expertise die aanvullende was op datgene dat de ondernemers en kennisinstellingen konden leveren. De inwoners toonde meteen steun omdat ze gehoord werden in de menselijke belangen en daarin een stem kregen. Er werden alternatieven aangedragen en blokkades op tafel gelegd met het oog op het wegnemen ervan. Ondernemerschap toonde betrokkenheid vanuit de kans om innovaties toe te passen of te ontwikkelen. Onderwijs werd enthousiast omdat men ook de kans zag om studenten te betrekken bij de uitdaging en het participerende leerproces vorm te geven.

Conclusie

Iedereen aanwezig ervoer de energetische verandering van negatief afhoudend naar positief betrokken en cocreatief. De opgave was hetzelfde, de deelnemers ook, als ook hun rol in de maatschappij. Het enige verschil was de verbindende factor rondom menselijke kernwaarden en de uitnodiging om SAMEN verantwoordelijkheid te nemen voor de keuzes en de verwerking ervan in het geheel. Sustainocratie bestaat, is beschikbaar voor elke gemeenschap en daardoor toe te passen als men er voor kiest. Ook het rollenspel, de maatschappelijke opstelling als experiment voor bewustwording van alle betrokkenen in een regio, is eenvoudig aan te vragen en een goedkope manier om vooruitgang snel en doeltreffend te boeken. Een mailtje is voldoende aan jp@stadvanmorgen.com .

Natuurlijk gezond leven

Als we goed kijken naar onze levensstijl dan leven we alles behalve gezond en ook niet natuurlijk. Om wel natuurlijk gezond te leven dienen we tot persoonlijk inzicht te komen. Dat gebeurt niet zomaar. We worden geboren in een maatschappij waarin alles dat ongezond en onnatuurlijk is tot norm lijkt te zijn verheven. Het wordt door onszelf als “normaal” ervaren. Als er met onze gezondheid iets mis gaat dan vertrouwen we op medische hulp die ons met chemische pilletjes en zalfjes weer vooruit helpt.

Deze reactieve manier van leven door consequenties van onze werkelijkheid te verwerken via dure, onnatuurlijke reparatie en pleister technieken, is uit de tijd. Velen realiseren zich dat onze exorbitante bijdragen aan belasting en verzekeraars voor zorg niet onze grote en essentiële uitdagingen aankunnen. Ze houden ze zelfs mede in stand door de politieke economische belangen die eraan gehecht worden. Zo wordt een vermeende “oplossing” onderdeel van het “probleem”.

Daarom introduceerde Stad van Morgen communities vanuit de wet van de tegenstellingen. Gezondheid kun je niet kopen, dat behouden of creëren we. Dat betekent zoveel niet achteraf vertrouwen op een gezondheidszorg maar zelfbewust, preventief en proactief bijdragen aan zorg voor gezondheid.

Als we dat doen blijken we zelfs alle problemen en uitdagingen waar we wereldwijd mee kampen uit te bannen. Want vervuiling van onze leefomgeving is een weerspiegeling van onze kijk op onszelf. Als we niet meer vervuilen dan dragen we tegelijk bij onze eigen innerlijke balans en gezondheid. Niet zo moeilijk, toch?

Als we overheid zeggen waar hebben we het dan over

Regelmatig hebben de Stad van Morgen communities open dialoog momenten met verslaggevers van de media. Kranten lijken vaak het maatschappelijke drama op te zoeken door te schrijven vanuit de twee verschillende werkelijkheden tussen overheid (systeem) en mens.

Stad van Morgen communities redeneren vanuit de eenheid van het nemen van verantwoordelijkheid SAMEN. Dan bestaat die “slechte overheid” niet noch “die arme burger” als slachtoffer van beleid. Dan zijn het ineens de 4 poten aan de Sustainocratische (menselijke biologische kernwaarden voor et voortbestaan) tafel van lokaal gedragen prioriteiten, waarin een ieder verantwoordelijkheid draagt voor het geheel door elkaar aan te vullen vanuit talentvolle autoriteit. De overheid gaat over infrastructuur en gemeenschapsgeld. De inwoners over gedrag en cultuur. De ondernemers over innovatieve diensten en producten. De wetenschap en onderwijs over kennis en vaardigheden. Wij, de Stad van Morgen, verbinden deze met elkaar in gelijkwaardigheid en onderling respect vanuit prioriteiten waarin menselijke kernwaarden centraal staan.

We komen uit een wereld van tegenstellingen. De “overheid” die als een soort maffiose samenzwering met het bedrijfsleven de mens als arbeidsslaaf, of luis in de zorgpels van een economie ziet, niet als uitgangspunt voor een duurzame samenredzame samenleving. De mens die daarin altijd “slachtoffer” is vanuit systeem afhankelijkheid. Dit ondanks ons schijnbaar luxe bestaan tussen salarissen, uitkeringen, pensioenen en een overvloed aan voorzieningen die via geld toegankelijk zijn.

Stad van Morgen ziet de mens anders, namelijk vrij, in potentie productief, creatief, samenredzaam en zelfbewust. Dit is misschien een biologisch kenmerk van ons als levend wezen maar in onze politieke economische werkelijkheid vaak ver te zoeken. Toch zit dit inherent in ons en kunnen we er aanspraak op maken. Dat zien we ook gebeuren om ons heen, al dan niet met de Stad van Morgen als uitnodigende partij via haar kernwaarden gedreven communities. Voor iedereen betekent zoiets een transformatie die men bereid moet zijn aan te gaan.

De overheid transformeert van zorgend en sturend naar faciliterend vanuit kernwaarden. Dat de landelijke rijkspolitiek en overheid nog hangt in de oude industriële werkelijkheid door alleen te redeneren vanuit 4 geldstromen (btw = consumeren, inkomsten belasting = gesalarieerde arbeid, vennootschap belasting = risico mijdend, speculatief ondernemen, en gasinkomsten) en zo in het domein van het bedrijfsleven tracht te overleven, voor het instandhouden van een kostbare betuttelende, verzuilde structuur, is slechts een kwestie van tijd.

De “lagere” overheden, de gemeenten, staan veel dichter bij de mens, dragen de last van de groeiende zorgpijnen van een ongezonde maatschappij, en staan open voor de holistische aanpak van de Stad van Morgen. Hier is de tweedeling steeds minder aanwezig en is er vooral een hiërarchie strijd tussen lokale volksvertegenwoordiging en participatie, en de bedrijfsvertegenwoordiging en belastingen op landelijk rijksniveau waar de gemeente voor een belangrijk deel uit wordt gefinancierd. Dat participatie een vaak onbenut vermogen is, dat niet sturend via een participatiewet gepushd mag worden (belangen hiërarchie) maar juist uitnodigend vanuit gedeelde kernwaarden gefaciliteerd en beloond, is een ontdekkingsreis die nu plaats vindt.

Als we het hebben over “de overheid” als partner of maffiose slechterik moeten we vooral kijken waar we het over hebben. Als vrije mens kunnen we niet zonder overheid. Deze moet echter instrument zijn voor ons duurzame voortbestaan, niet dominant voor het voortbestaan van een systeem waar het zich afhankelijk van heeft gemaakt. Uiteindelijk bepalen we zelf wat we willen door ons gevoel van slachtoffer los te laten en ons zelfbewust te verenigen rondom onze kernwaarden en er mede verantwoordelijkheid voor te nemen via productiviteit, inzet, talent en creatief vermogen. Dan zijn we zelf “de overheid” en past uiteindelijk ook de rest van de wereld zich aan. De media kan oefenen hiermee door de samenwerking vanuit positieve berichtgeving en onze werkenden voorbeelden mede bekend te maken. Daar maakt de Stad van Morgen zich hart / hard voor.

Wat is jouw AQ?

De complexe mens en onze evolutie

De mens is niet alleen IQ (Intelligence Quotient). In de Stad van Morgen (Stichting STIR) werken we vanuit alle vijf de factoren (quotienten) die we vaak ook terugzien in andere wijsheden (bijvoorbeeld Chinees: aarde, lucht, vuur, water met boom als levende verbinding van de eerdere vier). De vijf quotienten zijn eigenlijk 4 (elementen) plus 1 (verbinding)

IQ: Intelligence Quotient (denken) – de capaciteit tot gegevens tot je nemen, opslaan en rationeel verwerken. IQ is een erkende maatstaf voor intelligentie maar geeft geen enkele indicatie tot #wijsheid.

EQ: Emotional Quotient (voelen) – de capaciteit tot ervaren, verwerken en leren van emoties. Hier wordt een onderscheid gemaakt tussen emoties (chemie) en gevoelens (denkprocessen), en de onderlinge samenhang ertussen. EQ toont een persoonlijke evolutie van Ego naar Eco gedurende een leven via elementen als loslaten, empathie, relativering en aanvaarding.

SQ: Spiritual Quotient (zijn) – de capaciteit van energetische samenhang van het innerlijke met de omgeving, zingeving, bezieling, ervaren van verbindende universele liefde en geluk. Spiritualiteit heeft niets met de dogma’s van religie te maken maar vooral met het eigen besef van de essentie van leven.

PQ: Physical Quotient (doen) – het lichamelijke component en factor van het tastbare, het lichaam en de dynamiek van het leven via levensstijl, ouder worden, voeding, structuur, organisatie, beweging, enz.

AQ: Awareness of Continuousness Quotient (begrijpen) – het niveau van begrip en bewustwording van de samenhang van alles met alles, de onderlinge relaties en afstemming met innerlijke rust, ontspanning en vertrouwen tot gevolg. De verbindingde ontwikkeling van IQ, EQ, SQ en PQ = AQ.

De beschrijvingen zijn slechts een verwijzing, geen wetenschappelijke zinsbouw. Dat kan ook maar dan schrijven we weer een boek. Belangrijk is het besef dat balans of innerlijke harmonie, of de meest complexe natuurlijke vorm: symbiose, een levenslang leerproces is van het opbouwen en verwerken van vele ervaringen. De constante aanpassing, de bereidheid tot verandering, het aanvaarden van diversiteit en de openbaring van nieuwe dimensies, zijn stap om los te raken van beperkingen om toegang te krijgen tot de oneindigheid van het zelfbewuste leven.

We ondergaan vaak een evolutie in elk van de Q’s, sommigen veel meer dan anderen. Mensen met een diepere vorm van AQ kunnen alle andere mensen begrijpen. Andersom niet. Dat wil niet zeggen dat degene die de diepte niet kennen of bereikt hebben “dom” zijn of zo. De grootste crimineel kan een gigantische IQ hebben, de meest afgezonderde kluizenaar een enorme AQ. Domheid bestaat niet, het is een oordeel. Niet begrijpen is net als iemand die nog nooit uit een vliegtuig is gesprongen of een orgasme heeft ervaren. Hoe leg je dat uit? Als men al zou willen luisteren?

Ook de meetbaarheid van de gelaagdheid is niet zo relevant. Het is geen hiërarchie noch een vorm van carrière. Natuurlijk zijn er manieren om de AQ ontwikkeling te helpen maar die zijn niet leuk. Je leert het niet uit een boek maar vanuit levenservaringen waarbij pijnlijke momenten de groei hierin beter vooruit helpen dan de fasen van tevredenheid. En pijn lijden wil nu eenmaal niemand waardoor AQ je overkomt, niet wordt gepland.     

De verdiepingslagen noemen we “openbaringen”, het gewaarworden van wat eerder niet zichtbaar of voelbaar was. Dat gebeurt persoonlijk individueel soms in een enkel leven op vele lagen. Ook hele maatschappijvormen ontwikkelen zich in AQ, alleen tergend langzaam. Het duurt duizenden jaren en vele crisissen. Nu zijn we in een periode aangeland van versnelde verwerking tot een collectieve nieuwe AQ. Dat gebeurt niet zonder pijn. Een nieuw menselijk tijdperk kondigt zich aan. Sustainocratie is een voorloper waardoor veel pijn al kan worden gedoseerd en voorkomen .

Een kijkje in de Stad van Morgen volgens onze Vlaamse buren

Vorig jaar werd Stad van Morgen uitgenodigd om te spreken in Antwerpen. We zouden optreden samen met de Vlaamse bouwmeester Leo van Broeck. Deze bleek vast te zitten in het verkeer en kon uiteindelijk niet komen. Zijn visie werd echter prachtig vertegenwoordigd in de documentaire van de aanwezige filmmaker Nic Balthazar. Zijn documentaire werd een feest van herkenning.

De film heb ik daarna meegebracht terug naar Nederland en vertoont in de bibliotheek van Eindhoven. Het document toont veel van de gedachten van de Stad van Morgen zoals we die ook in Eindhoven trachten te cocreeren. Sindsdien zijn er al 2 volle bussen Vlamingen bij ons geweest om te kijken hoe wij dat doen. Er moet echter nog veel gebeuren, zeker op gebied van ruimtelijke visie, ontwikkeling en organisatie.

De boeiende documentaire treft u hier:

Pannenkoeken bakken met een strijkijzer

Vandaag bezocht ik Venezolaanse migranten in een vluchtelingenoord nabij Tilburg. Het drama van welgestelde mensen die met verkeerde informatie naar Nederland kwamen en nu ongewenst verstrikt zijn geraakt in een uitzichtloze situatie van machteloosheid en bureaucratie.

Het lijkt een vakantieoord als ik het oude militaire terrein op kom. Een eenvoudige registratie geeft ons groepje toegang tot het gebied waar zo’n 500 vluchtelingen, migranten, asielzoekers verblijven in afwachting van hun lot. We brengen wat spullen mee voor de mensen die we gaan zien. Ze verblijven in een soort bungalow in een bosrijke omgeving. Schijn bedriegt. De ogende vakantiebestemming blijkt een emotioneel en psychisch zwart gat.

“We hebben onze paspoorten in moeten leveren”. Daarvoor in de plaats hebben ze een soort identiteit bewijs waarmee ze vrij in Nederland mogen bewegen, bepaalde taken mogen verrichten maar veel ook niet. Men mag niet buiten de grenzen van Nederland treden. Men krijgt te eten, warme huisvesting en 24€ per week per volwassene om te besteden.

Men is dankbaar voor de hulp. Alleen hebben we te maken met hoogopgeleide Venezolanen die niet uit een platgebombardeerd land komen maar een mensonterende dictatuur. Hun kansen zijn in hun thuisland ontnomen door diepgewortelde corruptie in de formele structuren. “Als je mooie nieuwe schoenen draagt dan kan iemand met een willekeurig gezag, zoals een ambtenaar of politie agent, je vragen om die schoenen af te geven”. Ze beschuldigen iemand gemakkelijk onterecht van diefstal, vernietigen eigendomsbewijzen, bedreigen getuigen of zorgen voor valse eigen getuigen, om hun hebzucht te stillen. Iemand die iets tegen het regiem inbrengt wordt gemanipuleerd, bedreigd en vaak geïntimideerd met geweld. De corruptie is zo diepgeworteld dat het nagenoeg onmogelijk lijkt het op korte termijn op te schonen, zelfs als de dictator wordt afgezet.

“Hoe kunnen we terug als het volk verhongerd, bedreigd en beroofd wordt?” vraagt men met tranen in de ogen. “Wij zijn hard werkende mensen, al ons hele leven. We willen onszelf kunnen bedruipen, bijdragen aan de maatschappij, niet hier niets zitten doen, dag in dag uit, maand in maand uit, wachtend op een of ander besluit.”

Het huilen gaat nu intens verder. Het warme verblijf is een kamer met zes stapelbedden en een wastafel, ligt op 40 minuten fietsafstand van het station. Er zijn twee kleine dorpjes dichterbij met elk een supermarkt. Met de bus naar het station kost 4€ per persoon. Een busreis voor 4 personen slokt meteen het grootste deel van 24€ weekeuros op. “Erg ver komen we niet”, verzucht men.

“We hebben geen keuken, geen magnetron, alles is verboden”. De dokter raadt aan dat men de kleinste dochter pannenkoeken te eten geeft. Maar hoe warm je zoiets op? “We doen het nu met een strijkijzer, net als brood in de ochtend. Soep warmen we op in het koffiezetapparaat!”

Ik kan mijn oren niet geloven. Dat kan toch allemaal anders? Is dit Nederland?

Men kan de frustratie niet zomaar kwijt dus wordt er geklaagd over het eten. Terwijl we er zijn haalt men de warme maaltijd op uit de centrale keuken: Bami, loepia of kipsnitsel, salade, een appel en een mars. “Het eten is vaak pikant, moeilijk te eten voor onze kinderen”. Voor hetzelfde geld kunnen zij zelf koken voor iedereen en het echt lekker of gezond maken. Dan heeft men ook wat te doen. De afhankelijkheid is een emotionele killer. Nu vindt men het eten vaak slecht, oneetbaar. “Het lijkt wel of we in Pakistan zijn qua keuken in plaats van Nederland, zo pikant, echt niet te doen”. Het eten is natuurlijk geen luxe maar niet echt slecht. Als je tegen de muren omhoog loopt met je gemoed dan is het eten een betere uitlaatklep dan andere opties.

Het grootste probleem van deze mensen is dat ze tussen wal en schip zijn aangeland. In Nederland kunnen ze geen kant uit. Het paspoort is ontnomen waardoor men niet vrij kan zoeken naar mogelijkheden elders. Zoals in gebieden waar men met de taal uit de voeten kan, bijvoorbeeld Spanje, Colombia of Argentinië. Geen bewegingsvrijheid om zelfstandig te werken, in afwachting van bureaucratie en met de constante onzekerheid over hun lot.

In Caracas thuis of buiten de hoofdstad in Venezuela is er ook al geen perspectief. Zelfs als dictator Maduro het onderspit delft waar haalt men het leiderschap vandaan om de diepgewortelde corruptie aan te pakken die het hele systeem heeft aangetast? Daar zitten deze mensen ook mee. Thuis kansloos, in Nederland kansloos. Wat te doen? Men heeft zoveel te bieden qua motivatie, talent, potentieel, maar het kan nergens landen. Om gek van te worden. En dan met kleine kinderen erbij. Dit is niet voor te stellen als je het niet meemaakt.

Hulp is natuurlijk fijn en men is dankbaar maar dat neemt de innerlijke zwartheid niet weg. Men is “veilig” maar zonder overgebleven levensmissie. “De instellingen zijn vooral bang om fouten te maken en doen daardoor nagenoeg niets. Daarom duren onze procedures zo enorm lang”. Sommige zelfmoordpogingen zijn bekend en zelfs onderling verijdeld. Tot zover kan het komen. Er zijn daar mensen die er al vijf jaar wachten. Dat perspectief drijft ons groepje al tot wanhoop. “We zijn geen criminelen, we zijn gewone mensen die iets met hun leven willen doen. Waarom, waarom mag dat niet?”

Tsja, dat vragen wij ons ook af in de auto terug naar Eindhoven. We zien onderweg de leegstaande boerderijen, de behoeften in de zorg, de techniek, overal en dan het opgesloten talent dat gevangen zit in dure onmenselijke bureaucratie. Wat kan het anders en zouden we het ook anders willen doen, puur vanuit menselijkheid. Ook wij voelen ons machteloos en diep triest.

Wordt vervolgd….