Nutgedreven samenwerken is gezondheid bevorderend

Uit een recent sociaal onderzoek onder de projectleden van het AiREAS regionale meetnetwerk (ILM) blijkt wederom (net als in 2015 dankzij de Europese erkenning van het bedrijf Vinci) dat de samenwerkingsvorm als uniek, verbindend en gezond krachtig wordt ervaren.

De Sustainocratische essentie van de toegepaste samenwerking heeft de volgende kenmerken:

* gelijkwaardigheid tussen alle partners

* veiligheid en respect, door een ieder onderling te waarderen voor de authentieke inbreng als persoon en instantie

* het gaat over iets concreets en menselijks dat ons verbindt als mens en organisatie (algemeen nut)

* de samenwerking gaat uit van positiviteit, doel en resultaatgerichtheid 

* door de multidisciplinaire samenstelling van de samenwerking voelen we ons één geheel 

* de successen groot en klein zijn van en voor ons allemaal.

Als we dit koppelen aan een langdurig onderzoek (85 jaar!) van de Amerikaanse Universiteit van Harvard over essentiële voorwaarden voor een gezond en gelukkig leven, dan zien we een aantal belangrijke overeenkomsten.

Ik heb hier samenvattend over geblogd met enkele verwijzingen naar de Stad van Morgen, AiREAS, COS3i en Sustainocratie.

Dit schept tevens een kader voor de veranderingsdynamiek die we voor ogen hebben in de hele maatschappij:

* samen verantwoordelijk. Sommige kernzaken van ons bestaan kunnen we niet delegeren of inkopen. Het zijn verantwoordelijkheden die we samen dienen te dragen. Gezondheid en een gezonde leefomgeving is daar een voorbeeld van.

* actiegedreven samenwerking vanuit positiviteit, zoals beschreven in de blog. Focussen op de uitnodiging tot deelnemen aan gezondheid werkt veel sterker dan het bekritiseren van ongezond, vervuilend gedrag, regelgevend beleid of vervuilend ondernemerschap

* erkenning en visualisatie van het goede voorbeeld en de participatie. Pionieren is al uitdagend genoeg. Als dit dan gehonoreerd wordt met zichtbaarheid, dan geeft dit een goed gevoel en een impuls tot meer. Dat geldt voor ons als groep, subgroep, maar ook als organisatie, persoon of groepje personen.

* het goede voorbeeld doet volgen, het verbindt ook, zeker als voorbeelden elkaar aanvullen en versterken in een groter geheel.

* open staan voor de ander en daarmee de verbinding zoeken, ook vanuit een ieders creatieve eigenheid. Dat geldt ook voor al die partijen die we trachten te beïnvloeden met ons gezondheid gedreven verhaal. Zo wordt 1 + 1 veel meer dan 2.

En nu blijkt dat meedoen ook nog eens bijdraagt aan onze eigen integrale gezondheid, geluk en weerbaarheid, als mens én als deelnemende instelling. 

Natuurverf en onze gezondheid

In gesprek met Pieternel Peltenburg over de eigenschappen van natuurverf en de impact op onze gezondheid. De intentie is om als Stad van Morgen een community te creëren waarin we duurzaam omgaan met onze materialen, hulpmiddelen, bouw en onderhoud processen. We benaderen dit integraal vanuit de natuurlijke kernwaarden van Sustainocratie. Ondernemers die deel uit willen maken van deze community kunnen contact opnemen met jp@stadvanmorgen.com

Pieternel is eigenaresse van de Natuurverf Webshop

Inclusie betekent aandacht voor elkaar

De "nieuwe maatschappij” ontstaat gaandeweg uit ontevredenheid maar ook dankzij bewustwording, persoonlijke keuzes, omslagpunten die mens en instanties maken en het zichtbaar worden van goede voorbeelden die onze evolutie inkleuren. Meedoen is een uitnodiging voor hen die het willen zien en ook willen.

Tijdens verschillende radio podcasts kwam de huidige maatschappijvorm aan de orde die mensen al generaties lang traumatiseert, uit elkaar drijft, individualiseert en het slechtste in ons naar boven haalt. Zelfmoordpogingen, ziektelasten, gefrustreerde relaties, onproductieve organisaties, mensonterende situaties, armoede, en ga zo maar door, zijn aan de orde van de dag. Je zou haast denken dat de mens zo is maar dat is niet zo. Omgevingsfactoren bepalen veelal ons gedrag, bewust en onbewust. Het kan anders, zoals in de geschiedenis en in verschillende niet westerse culturen wordt getoond. Tijdens de podcasts bespreken we verschillende thema´s, zoals het herstellen van onze relationele vaardigheden, het omslagpunt in ons zelfbewuste gedrag, het loslaten van afhankelijkheden, openstaan voor de ander, het verwerpen van een politiek financiële sturing om plaats te maken voor een essentiële waarden gedreven samen-beleving en gedeelde verantwoordelijkheid. Het genoemde omslagpunt is reëel. Het brengt ons weer bij onze natuurlijke essentie, het mens zijn, waar we elkaar in vinden en samen de ontdekkingsreis aangaan naar een nieuwe fase in de evolutie van de mens, een waarin harmonieuze verhoudingen centraal staan, binnen onszelf, samen en samen met de natuur.

De Stad van Morgen maatschappij visie, Sustainocratie, uitgelegd door Jean-Paul Close

Het belang van de dialoog, het gesprek met elkaar. Gesprek met Eindhoven in Dialoog

De beschadigde mens. Een open reflectie met Chris den Daas over het COS3i verslag over de getraumatiseerde samenleving.

Een gesprek met de nieuwe media Re-Story over “het kan anders“.

De Vlaams – Nederlandse ervaringsdeskundige over relationele vaardigheden, Lieve Willems.

Op veler verzoek gaan we met Lieve Willems wat meer de diepte in.

Van zorg naar inclusie, met Titus Radstake, over zijn persoonlijke omslagpunt en zijn vernieuwende kijk op zorg en inclusie.

Energie gebruik structureel minderen, niet alleen thuis maar over de gehele linie. Enkele tips

In deze uitleg gaat Govert Geldof in op de noodzaak om structureel ons energiegebruik te minderen. Het industriële tijdperk en de verstedelijking hebben ons leven gevuld met mechanische en elektronische instrumenten die allemaal energie verslinden. Veel van die energie halen we uit fossiele brandstoffen dat gepaard gaat met enorme vervuiling. Groene energie gaat ten kosten van landschappen, biodiversiteit en grondstoffen. Het lost slechts in beperkte mate iets op. De-mechanisering van ons leven lost veel meer op maar dat betekent dat we de dynamiek van ons leven weer veel dichter bij elkaar dienen te brengen. Minder mobiliteit, betere samenwerking met de natuur, meer circulair hergebruik, meer lokale productiviteit, meer direct intermenselijk contact, meer delen met elkaar, meer betrokkenheid bij onze essentiële behoefte voorziening, meer eigen verantwoordelijkheid, enz. Enkele tips:

  • Meer samenwonen in een woonruimte (community vorming, familiaire mantelzorg)
  • Lokale producten gebruiken (loop en fiets afstand)
  • Dicht bij huis of thuis werken (kies werk zorgvuldig, geen ratrace of bijdragen aan vervuiling, kies 4 x WIN organisaties of initiatieven)
  • Zelf en samen voedsel produceren
  • Lopen en fietsen. Openbaar vervoer of deelauto. Geen eigen auto meer indien mogelijk.
  • Consuminderen, genoeg is genoeg
  • Bewust vervuilende bedrijven weren
  • Samen optreden naar de overheid om ruimte te creëren voor samenredzaamheid (voedsel, energie coöperatie, deelvervoer, community vorming, enz)
  • Genieten van mindering en samen (minder is meer indien samen)
  • Steun elkaar

Van systeem incompetentie naar samen-leiderschap?

Het belangen systeem gebaseerd op groei en financiële afhankelijkheid blijkt gevaarlijk incompetent op gebied van duurzame menselijke en natuurlijke waarden. Telkens weer blijkt dit op grote en pijnlijke schaal. En steeds weer worden kosten noch moeite gespaard om het noodlijdende systeem in stand te houden. Hoe lang houden we dit nog vol?

In 2006 en 2007 waarschuwde Stad van Morgen oprichter Jean-Paul Close voor de aanstormende crisissen in zijn artikel over de drie eenheid. Hij toonde het domino effect van falende, gesatureerde markten op de financiële wereld van afhankelijkheden, en andersom. Overheden staan op de tweede plaats in de dominoketen maar doen net of ze alles bepalend zijn. Daarom deden de overheden niets voorafgaand aan de financiële crisis de wereld op zijn kop zette in 2008. Overheden zijn faciliterend in groei maar reageren pas op problemen als het te laat is. Dan richten ze de zoveelste dure instelling op rondom een probleem en trachten het systeem, de oorzaak van alles in stand te houden. Totdat de problemen de overhand nemen en het hele systeem in elkaar klapt.

Verrast door de bankencrisis moesten de ministers van financiën hals over kop redden wat er te redden viel. Ondanks zoveel bureaucratie en hiërarchische structuren, is men niet in staat de zogenaamde “points of singularity” aan te zien komen en vooraf maatregelen te treffen voor de veiligheid van de maatschappij.

Als de collapse dan inzet tracht men wederom de status quo terug te winnen in plaats van lering te trekken en een transformatie vorm te geven of te omarmen. Moeten we dan ene en andere maal het enorme leed meemaken?

Close was al bezig de Stichting STIR op te richten om te gaan experimenteren met een maatschappijvisie (Sustainocratie) die zich concentreert op onze essentiële waarden voor ons voortbestaan. Deze visie positioneert zich achter de “transformation” daar waar de grote vraagtekens staan in de tekening. Samen geven we vorm aan een nieuwe maatschappijvorm die niet meteen weer omvalt. Dat blijkt moeilijk als de grote machtsbolwerken steeds weer terug trachten te keren in die oude, ontplofte werkelijkheid. De incompetentie rond verandering en aanpassing aan deze tijd druipt af van de blinde tunnel visie en bolwerken van belangen.

In Sustainocratie zetten we de overheid naast de andere partijen, met dezelfde essentiële verantwoordelijkheden vanuit een infrastructuur en diensten perspectief. Niet groei noch financiële afhankelijkheid maar balans en cocreatie. Geen keten van afhankelijkheden maar een community van samenredzaamheid. Die positie moet eerst als optie erkend worden, dan worden aanvaard en daarna de maatschappelijke onderlinge relaties erop worden afgestemd.

Toen in 2010 de Stad van Morgen de energie samenwerking aankondigde onder de naam EQol (Energy & Quality of Life) gaf op institutioneel niveau niemand thuis. EQoL had berekend lokaal ongeveer 3000 woningen nodig te hebben in Eindhoven om het positieve effect van de samenwerking op 4 x WIN niveau meetbaar te maken. De gemeente was hier niet mee bezig. De grote woningcorporaties wilden niet meedoen, mochten het zelfs niet later door de overheid (schoenmaker bij de leest politiek). Alleen de kleinste van allemaal in Eindhoven gaf gehoor. Deze wilde extra draagvlak creëren binnen Brainport bedrijven. Een ontmoeting tijdens het wekelijkse diner van de Rotary 1 (top bedrijven in de regio Eindhoven) werd een debacle. De grote Philips Nederland baas blies het voorstel onmiddellijk af. Zij hadden energie privileges die lucratief waren. Er was geen enkele intentie om mee te doen aan de lokale energie verantwoordelijkheid. De rest van de aanwezige CEOs bleken amper een eigen visie erop na te houden en volgenden slaafs de visie van de Philips man. Nu, anno 2022, wordt schaamteloos de rekening neergelegd bij de lokale bevolking met exorbitante energieprijzen, krijgt lokaal MKB weer een mokerslag, de zoveelste na de vele COVID beperkingen, en reageert de overheid met kleine financiële cadeautjes als pleister op veel grotere wonden. Die cadeautjes worden ook nog eens als schuld door onszelf bekostigt.

Stad van Morgen besloot destijds te focussen op AiREAS en FRE2SH waar wél de energie problematiek op tafel kon komen maar als onderdeel van een oorzaak-gevolgen pakket. Dan dienen we wel met elkaar de ingrijpende maatregelen van herziening van stedelijke en gebiedsfuncties door te voeren. Dat laatste blijkt nog steeds lastig omdat gefragmenteerde belangenpartijen de keuzes nogsteeds bij zichzelf houden.

Eindhoven wil 36.000 woningen erbij bouwen maar kan nu al geen betaalbare energie voorziening garanderen aan de huidige bevolking. De stad telt de grootste dichtheid eenpersoons huishoudens in gezinswoningen. Individualisme is misschien financieel economisch interessant maar vanuit duurzame ontwikkeling en menselijkheid een drama. Het is de basis voor de enorme stijging in zorg behoeftes zoals geconstateerd in de COS3i aanpak voor sociale inclusie en bijbehorende verslaglegging. Die zorgbehoefte kan onvoldoende worden afgedekt door de enorme bureaucratisering in de zorg, de industrialisering ervan via verzekeringsmaatschappij, de kostenoptimalisatie die steeds wordt gezocht en de focus op systeem gerelateerde problemen, niet “de mens”.

Toen FRE2SH ongesubsidieerd ging experimenteren met de essentie van voedsel ontstond het grootste binnenstedelijk voedselsysteem in Eindhoven met betrokkenheid van allerlei ondernemers, restaurants en vele geïnspireerde bezoekers uit binnen en buitenland. Directe impact op de gezondheid, betrokkenheid van burgers en de luchtkwaliteit kon worden gegarandeerd. Toch reageerden overheid bestuurders met het sturen van ambtenaren om te controleren op niet bestaande regels in plaats van de initiatieven te omarmen en stimuleren. Uiteindelijk moest FRE2SH wijken voor de binnenstedelijke prioriteit van parkeren in plaats van regeneratieve voedselzekerheden. Ondertussen groeien de rijen bij de voedselbank, kan de voedselbank de vraag niet meer aan en stijgen de prijzen in de supermarkten nagenoeg exponentieel. Voedsel is voor FRE2SH een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid, geen commodity dat we zomaar overlaten aan manipulatief en speculerend ondernemerschap.

Op Europees niveau zien we steeds sterkere impulsen om die gelijkwaardige verhoudingen tussen inwoners en lokale overheden te stimuleren (Horizon 2020 publicaties van 6 december 2022). Daar is echter voor steden moed en visie voor nodig maar ook de positieve uitnodiging zoals we die in Sustainocratie formuleren. Zelfstandig kan het systeem deze keuze vaak niet maken omdat ze nu eenmaal vast zit aan historisch ontwikkelde verhoudingen en functies. Maar als ze ingaat op de uitnodiging dan gaat de transformatie vanzelf, in stapjes en vanuit de verschillende prioriteiten die gevoeld en gezien worden. In de Stad van Morgen willen we dan niet meer over mogelijke “incompetentie” praten. Per slot van rekening kun je een blinde niet verwijten dat deze niet kan zien, om maar een metafoor te gebruiken. Wat wel verwijtbaar is wanneer er een onderbouwde keuze aangeboden wordt en men stoïcijns deze blijft negeren om daarna de rekening bij de bevolking neer te leggen in de vorm van ziektelast, onkosten en crisissen. De vraag of dit incompetentie is of een belangenafweging laten we in het midden. Dat er in deze afwijzing gaandeweg een juridische basis ligt om de verwijtbaarheid aan te kaarten via de rechtbank wordt zelfs in bepaalde Europese kringen aangemoedigd.

Ook hier wil de Stad van Morgen het liefst niet verdwalen in dreigementen en rechtszaken maar de uitnodiging blijven herhalen tot het samen nemen van verantwoordelijkheid rondom onze levensessenties, steeds met krachtigere bewoordingen. Tegenwoordig doen we dat het liefst met aantoonbare resultaten vanuit gebieden waar de stap naar deze vorm van niveau 4 samenwerking al wel wordt genomen, inclusief de kracht van het invoeren van ingrijpende veranderingen. Dat deze impactvolle veranderingen vaak vooraf veel onvrede en verzet ontvangen hoort bij de impopulariteit van verandering. Maar als de noodzaak onderbouwd is vanuit de essentie van ons voortbestaan en duurzaam welzijn, dan zal uiteindelijk de verandering met dankbaarheid worden bejubeld, al is het helaas altijd achteraf. Dat hoort bij leiderschap.

Beeld hierboven: samen verantwoordelijk voor onze gezondheid en leefomgeving (AIREAS) met de overheden, ondernemerschap, wetenschap en inwoners samen op gelijkwaardige basis.