Gezonde stadspleinen

Twee incidenten deze week waren aanleiding om deze blog te schrijven. Het eerste incident was een vraag van iemand uit het Waterschap. Hij was verontwaardigd over het resultaat van het plein in Eindhoven dat de laatste maanden op de schop was genomen. “Hoe komen we zo ooit af van die hittestress?”, was de terechte vraag. Zeker nu we gebukt gaan onder een hittegolf.

Stenen, geen groen, kaal, en dat in het uitgaanscentrum van Eindhoven. Op dit plein organiseren omringende ondernemers en COS3i van de Stad van Morgen sociale evenementen.

Het tweede incident was een artikel in een krant dat uitweidde over onderzoeken rond de sociale functies van een stadsplein en hoe deze er optimaal uit zou moeten zien. Via deze link staan een 10tal principes voor succesvolle plein ontwerpen.

Voor de Stad van Morgen zijn pleinen net zo belangrijk als restaurants en buurtgebouwen om via de COS3i samenwerking de sociale verbinding tussen mensen te stimuleren. Een goed plein doet dat al automatisch met schaduwrijke zitjes, terrasjes om wat te drinken of mooie gebouwen en kunst om van te genieten. Vaak worden de lokale bezienswaardigheden als achtergrond gebruikt voor selfies, huwelijksplaatjes of andere persoonlijke momenten die mensen vast willen leggen. Ook muziek evenementen, markten en zelf demonstraties maken een plein tot een belangrijke functionele plek in een stad.

Het is daarom belangrijk dat een stadsbestuur pleinen niet alleen als infrastructuur beschouwt maar als een sociale verbinder op niveau 4 stadsontwikkeling. In deze opsomming zien we de top 10 pleinen van de wereld. Over het algemeen zien we de volgende essentiële voorwaarden terugkomen:

  • Voor voetgangers
  • Diverse “hang” opties via zitjes, terrassen, trappen, gras of richels
  • Geborgenheid gevoel door omringende aantrekkelijke gebouwen
  • Gezellig aanbod van versnaperingen (drank, hapjes, snacks, winkels, vitrines)
  • Flexibel gebruik (markten, evenementen)
  • Gemakkelijk toegankelijk vanuit alle windstreken
  • Schuilplekken tegen de zon (zomer) of regen (winter)
  • Schoon en veilig
Healdsburg Plaza in California

In onze korte samenwerking met de stad Breda was hittestress het hoofdonderwerp. Daarin werden de pleinen, maar ook waterstromen door de stad, met fonteinen en levend groen gekenmerkt als waardevolle, verkoelende elementen in de stad. In de Stad Barcelona in Spanje hebben we de transformatie meegemaakt van een vieze, zwaar vervuilde industriële havenstad vol verkeer naar een dynamische, autovrije binnenstad, vol gezellige pleintjes, ontmoetingsmogelijkheden, ondersteund door een efficiënt openbaar vervoer en publieke onderhoud service.

Plaza Real (Barcelona)

Voedselbossen

Soms vraag je je af waarom we eerst een hoop ellende voor onze kiezen moeten krijgen voordat structurele veranderingen bespreekbaar worden? Al jaren wijzen we op de eenzijdige landbouw als mede veroorzaker van droogte, vervuiling, ongezondheid, enz. Maar de financiële belangen verbonden aan de werkwijze hielden het in stand, en nog steeds. Toch veranderen de geluiden zoals in dit krantenartikel vandaag.

Eindhovens Dagblad, 10 Augustus 2022

Terwijl aardappelboeren met genetische manipulatie van hun gewassen trachten weerwoord te bieden aan de klimaatuitdagingen, is de boodschap “samenwerking met de natuur” er een met veel duurzamere kansen. Het is natuurlijk van de zotte dat we deze opmerking moeten maken vanuit het besef dat de natuur al 4 miljard jaar zorg draagt voor de regeneratieve voeding van het hele levende ecosysteem. En wij als mens hebben dat willen domesticeren, industrialiserend en manipuleren, niet zo zeer voor wereldwijde gezondheid en voedselzekerheid maar voor de financiële belangen van enkelingen.

Kennelijk is gezond verstand nodig om de natuur weer als partner te gaan beschouwen. Als samenwerkingsverband FRE2SH maken we ons hier al vele jaren voor hard. Het voedselbos is een van de logische vormen. Wij nodigen alle belangenpartijen uit om aan de verbindende FRE2SH tafel te komen om deze transitie terug naar de natuur vorm te geven. We hebben het tevens onderdeel gemaakt van de wereldwijde training en dialoog die we de komende jaren aanbieden om de transitie te versnellen, ook wereldwijd. Dit heeft impact op de luchtkwaliteit, onze eetculturen in de wereld, de waterhuishouding, het klimaat, onze voedselzekerheid, ons energiegebruik, onze sociale verbinding, onze gezondheid…..letterlijk alles. Het heeft ook een impact op de eco-nomie, de verdeling van middelen volgens de wetten van de natuur (letterlijke betekenis van economie).

FRE2SH samenwerking

Voedsel is in FRE2SH geen commodity (speculatief verkoop product), het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Door het op dat niveau te plaatsen kunnen we onszelf als mens met een constante, gezonde voedselbehoefte verbinden aan regeneratieve, circulaire, natuurlijke, regionale gebiedsontwikkeling, onze voedselorganisatie, distributie en consumptie waarin we samen werken met boeren, kennisinstellingen, overheden én de natuur als partners voor de optimale voedselzekerheden.

Mocht u interesse hebben om mee te doen aan de FRE2SH tafel laat het gerust weten via response op deze blog. Wij nemen dan contact op.

Beleven en herbeleven in de buurtboerderij van Eersel

Lokale inwoners betrekken bij natuurbewustwording, waar gezondheid en een gezonde leefomgeving ook een onderdeel van is, is een uitdaging op zich. We gaan graag de natuur in voor een wandeling, een fietstocht, sport en andere vormen van recreatie. Vanuit o.a. AiREAS (luchtkwaliteit en een gezonde leefomgeving) stimuleren we ook plekken waar natuurbewustwording gecombineerd wordt met bewustwordingsprikkels voor verschillende doelgroepen. De buurtboerderij van Eersel is daar een goed voorbeeld van. Kinderen en scholen kunnen daar terecht voor visuele kennis ontwikkeling via spel, aanraking, uitdagingen, enz.

Nu is er ook iets nieuws bijgekomen. Kijk maar naar dit korte filmpje dat het allemaal mooi laat zien.

Voedsel als menselijke kernwaarde

Vandaag (23 juni 2022) begin ik met FRE2SH en onze wereldwijde partner Food Design Nation een 10 maanden durend programma (klik hier voor meer informatie en eventuele deelname) waarin we voedsel als menselijke kernwaarde positioneren en derhalve als een gemeenschappelijk te dragen verantwoordelijkheid. Dus niet als speculatieve commodity maar als samenwerkingsinitiatief met de natuur voor regionale voedselbetrokkenheid en samenredzaamheid tegen voedselschaarste, armoede en honger.

Waarom ons huidige voedselsysteem moet veranderen?

Ons huidige voedselsysteem is gebaseerd op geïndustrialiseerde processen binnen een geld gestuurde maatschappij structuur. Via geld hebben wij als mens toegang tot het voedsel dat zo wordt geproduceerd. Voedsel is zo onderhevig aan financiële belangen die allerlei manieren deze vorm van productiviteit beïnvloeden. De consequenties van deze beïnvloeding zijn zichtbaar in de natuur en bij de mens. Ze worden opgevangen door een steeds kostbaarder wordende bureaucratie, regelgeving, maatregelenpakket en zorgsysteem. De druk op de boeren wordt ook steeds groter terwijl deze uitgemolken worden door de groothandel en gedwongen worden te werken via industriële optimalisatie processen en kostbare toegepaste innovaties.

Voedsel en gezondheid als menselijke kernwaarden

Door voedsel en gezondheid te aanvaarden als menselijke kernwaarden verandert alles. Als iets een bestaansrechtelijke kernwaarde is dan halen we het uit het financiële systeem en behandelen het als een gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid. Dat betekent voor onszelf als burgers dat we ons veel meer betrekken bij ons voedsel rechtstreeks bij de boeren of zelf communities opzetten om met ons voedsel om te gaan. Boeren ondernemers laten de eenzijdige en destructieve massaproductie los en beginnen samen te werken met de natuur om zo diversiteit en volume te leveren zonder de natuur negatief aan te tasten. Een nieuwe voedselcultuur ontstaat waarbij wij ons als gemeenschap gaan verdiepen in andere, gezonde en zelfs geneeskrachtige voedingspatronen. De expertise van de boeren wordt optimaal benut. Hun inkomsten gaan omhoog door het participatiemodel en kosten dalen.

Er zijn initiatieven op dit vlak in ontwikkeling overal in de wereld. Denk in Nederland aan Heerenboeren, voedselbossen, wijkgerichte voedselinitiatieven, enz. FRE2SH tracht deze initiatieven zichtbaar te maken en als wereldwijd netwerk met elkaar te verbinden voor inspiratie, kennisuitwisseling en het versneld laten groeien van deze werkelijkheid zodat ook instanties zoals overheden en wetenschappelijk instellingen mee gaan werken. FRE2SH is dan de sociaal maatschappelijke verbinder voor een optimale samenwerking.

Zeker in stedelijk domein is de samenwerking essentieel omdat de ruimtelijke organisatie van een huidige stad (vroeger wel, nu niet meer) nooit voor voedsel is bedacht. Stedelingen zijn het meest kwetsbaar voor voedselschaarste, inflatie, gemanipuleerd voedsel, enz. Huidige supermarkten en industrieterreinen kunnen omgebouwd worden tot voedsel en gezondheid innovatie en service gebieden waar de hele bevolking gebruik van maakt. Er ontstaat een lokale voedseleconomie die zich door participatie en toepaste moderne inzichten kan optimaliseren in vele dimensies.

Zorg is onderhevig aan een cultuur verandering

Onze Nederlandse (en veelal ook de Westerse cultuur) is gaandeweg steeds individualistischer geworden. Het beleid is lange tijd eenzijdig gericht geweest op onze financiële afhankelijkheden, met een duale economie tot gevolg: de groei economie en de gevolgen economie. De zogenaamde `zorgstaat` is verworden tot een zichzelf voedend en kostbaar waterhoofd over een apathische ieder voor zich cultuur.

Sinds de introductie van onder andere Sustainocratie en de proactieve regionale focus op gezondheid, gecombineerd met de vele huidige stresspunten in een onhoudbare maatschappijvorm, zien we een cultuurverandering ontstaan. Steeds meer mensen worden bewust van hun eigen verantwoordelijkheid, niet alleen voor zichzelf maar ook de directe omgeving. Ook het beleid past zich aan. Het faciliteert en reguleert op basis van gezondheid, gezonde omgangsvormen en een gezonde leefomgeving maar neemt niet de verantwoordelijkheid meer over van degenen die het zouden moeten nemen. Het woord SAMEN wordt steeds actueler, ook in de dynamiek van het samen vorm geven van ons welzijn. Een professionele zorg is dan een waardevolle ondersteuning voor de uitzondering, niet meer de regel.

Op gebied van verkeersveiligheid voor schoolkinderen op de fiets mag er nog veel verbeteren in onze steden.

Geert Kloppenburg toont via zijn filmpjes het probleem bloot. Kijk naar de situatie die hij in Rotterdam in beeld heeft gebracht. Dit is ook het geval in andere steden.

Dat het anders kan, door de steden autovrij te maken, is nu wetenschappelijk bewezen op allerlei fronten. Op de site van AiREAS (samen werken aan luchtkwaliteit en gezondheid) kun je artikelen vinden.

Vrouwelijk waarden dienen balans terug te brengen bij de mens, in de maatschappij en op Aarde

Vandaag op 8 maart viert de wereld internationale vrouwendag. Het begon ooit, zo’n 110 jaar geleden om de rechten van de vrouw in een uiterst mannelijke maatschappijvorm. Nu, anno 2022, levert die masculiene maatschappijvorm zoveel onrust, vernietiging, ongelijkheid en problemen op dat het veel meer zou mogen gaan over de noodzakelijke “vervrouwelijking” van de maatschappij.

De ethische transitie van onze samenleving gaat met horten en stoten. Het is geen vloeiende evolutie. Het gaat namelijk gepaard met het loslaten van oude principes en gewoontes die algemeen aanvaard werden maar in de loop van de tijd aan verandering toe zijn. Ze zijn echter ingebakken in conservatieve systemen van zelfbehoud die ook nog eens een complex ecosysteem van belangen vormen. Als er dan problemen optreden die door die vorm worden veroorzaakt kunnen we ze niet oplossen vanuit hetzelfde denken als waarin ze zijn veroorzaakt. Omdat we zo moeilijk kunnen loslaten raken we in een recessie of een crisis waarna we wel MOETEN loslaten. Vaak is chaos een tijdelijke situatie waar we doorheen moeten, soms zelfs oorlog.

Het kan ook zonder al die ellende als we ons als samenleving positioneren in een minder masculiene omgeving waarin we vrouwelijke waarden evenredig een plek geven. Deze waarden zijn die van het ethische bewustwordingsproces, ons aanpassingsvermogen, creatieve innovatie en focus op waarden in plaats van belangen. Dat is de aanpak van Sustainocratie. Zo gaan we om met loslaten en opnieuw vastpakken vanuit een gemeenschappelijk verhaal. Dat geeft veel warmte en voldoen, voor de mens maar ook voor de deelnemende instanties (overheid, wetenschap, bedrijfsleven). De instantie weten op deze manier hun authenticiteit en toegevoegde waarde te waarborgen, niet door te concurreren of te manipuleren maar door er te zijn en zich te verbinden. Internationale vrouwendag dit jaar, in het midden van wereldwijde onstabiliteit, dreigingen en ellende, herinneren ons daaraan.