Participatiemaatschappij door appelboompjes

In januari 2014 verdeelde de Stad van Morgen 100 appelboompjes voor de openbare ruimte van Eindhoven. De boompjes waren op de kop getikt door Nicolette Meeder en trokken meteen de aandacht van allerlei mensen die er een projectje van maakten in hun buurt of met kinderen van de lokale basisschool. Het blog verslag kunt u hier lezen.

Toeval wil dat 2,5 jaar laten wat mensen elkaar treffen onder de Plataan van de Wasvenboerderij. In verband met de geluksroute zouden er verhalen verteld worden. Het gesprek kwam even op de kennismaking en de appelboompjes van destijds kwamen ter sprake. Het was een feestje van herkenning maar riep meteen de vraag op wat er sindsdien was gebeurd met de aanwezigheid van de boompjes in de wijk. Ik vroeg Manon om haar hartverwarmende verhaal te delen met ons.


In januari 2014 hebben Daniëlle en ik 3 appelboompjes op mogen halen bij Nicolette.

7c
Boompjes halen bij Nicolette (januari 2014)

In een saaie grasstrook aan de Gemberstraat hebben we ze geplant.

28 (1)
Een van de drie boompjes

Buren kwamen zeggen dat dat niet zomaar mocht, maar wij hadden dit al met de gemeente kort gesloten. “Die zullen hier niet lang staan met al die jeugd” was een veelgehoorde opmerking.

In het eerste voorjaar – toen de prachtige bloesem zich liet zien – kwam er een buurvrouw bedanken: “Wat mooi wat jullie hebben gedaan! Die bloesem doet me denken aan mijn jeugd. Wij hadden een appelboomgaard. Ik moet elke dag even langs de boompjes lopen.”

12b (2)
Bloesem in de wijk
045
De wijk in bloei

Toen de eerste appeltjes kwamen, hoorde ik op een ochtend door mijn open raam een klein meisje tegen haar moeder zeggen : ‘Mama, zullen we weer even naar de appeltjes gaan kijken? “

13b (1)
Appeltjes kijken

En toen de appels groter en zwaarder werden, belde op een dag een buurman aan: “Ik zie dat de appelboompjes bijna bezwijken onder de appels. Zal ik helpen de takken te ondersteunen met stokken? Ik heb er thuis nog wel een paar liggen. “

13b (5)
Zorg door betrokkenheid
13b (4)
Zorgzaam

De kleine jongens van de Gemberstraat mochten de eerste bijna rijpe appeltjes plukken. Ze konden niet wachten. Met glimmende ogen zaten ze even later in het gras erop te knauwen. We hadden het plan om appeltaarten voor de buurt te bakken, maar dat ging helaas niet door. Op een dag lagen alle appeltjes op de straat. Toch door baldadige lui eraf gerukt. Verschillende buren kwamen dit verontwaardigd melden.

Inmiddels hadden Daniëlle en ik mooie bolletjes in de boomspiegels geplant en daar kwamen veel complimenten over: “De buurt wordt steeds mooier!” Het leek me een leuk idee om ook bollen te planten in de strook tussen de appelboompjes door, zodat de maaimachine niet de hele tijd ertussendoor moest manoeuvreren. Ik vroeg aan de gemeente of we in het gras ook bollen mochten zetten en toen bleek er nog een partij biologische bollen te liggen die speciaal goed waren voor de bijen.

De gemeente wilde die wel met een machine planten en ook de andere grasstroken daarin meenemen. Omdat de buren van de Gemberstraat graag met zijn allen op het gras zitten, ben ik met ze gaan overleggen en hebben we samen besloten dat we een deel met en een deel zonder bollen wilden. Toen de eerste bloemetjes dit voorjaar hun kopjes lieten zien, kwam er een buurman van wat verderop aanbellen die wilde weten of ik voor die bloemen had gezorgd.

Even werd ik bang: Zou hij het er niet mee eens zijn? Nee, hij stak zijn duim op en zei enthousiast: “Het is geweldig! Wat een verrassing! De buurt fleurt ervan op!”

Toen de appelboompjes weer in bloei stonden, zag ik op een ochtend dat van het laatste boompje helaas de top was afgerukt. Hier schrok ik wel van. Ik knipte het netjes bij in de hoop dat het hier bij zou blijven. Die avond werd er bij me aangebeld door een buurvrouw: “Manón! Heb je al gezien dat er een top van een van de boompjes is afgeknipt!” Dat vond ik weer een mooi moment omdat blijkt hoe goed de boompjes in de gaten gehouden worden.

En toen afgelopen week bleek dat de takken van dat ene boompje te zwaar naar beneden hingen, was het deze buurvrouw die met haar man samen ervoor zorgde dat er stokken kwamen die de boel ondersteunden. Daar stonden ze met zijn tweeën zorgzaam dat boompje te verzorgen. Ik mocht geen foto maken omdat hij in de ziektewet zit, maar het was een foto waard.

Hoe drie kleine boompjes voor schoonheid en betrokkenheid zorgen in een buurt.


Dit is het verhaal met bijbehorende foto’s van Manon. Hartverwarmend, betrokken, sociaal, positief en helemaal wat we allemaal willen in en met onze stad die door en voor mensen en instanties tot een liefdevolle beleving is geworden waar we allemaal gelukkig van worden. Vieren is net zo belangrijk als het initiatief nemen zelf. Want wie weet zijn er weer anderen die zo de moed en kracht verzamelen om ook zoiets te beginnen. Het mag, het kan en het levert zoveel energie op en positiviteit op. Wie volgt…….

Geluksroute Eindhoven

Rond 11 uur in de zaterdagochtend op 11 juni werd de geluksroute geopend door een groep mensen en bestuurders die “geluk” als menselijk element belangrijk vinden. Geluk wordt beleefd, zelfbewust ervaren maar ook gegeven door omstandigheden te creëren die het gevoel van geluk stimuleren. Geluk wordt ervaren op heel veel verschillende manieren en door elk mens op een geheel eigen wijze. Soms wordt geluk geassocieerd met iets “anders doen dan normaal” zoals de momenten van rust in een druk bestaan, of het op reis gaan naar een onbekende bestemming, het plezier van herinrichten van een huiskamer of het met elkaar vieren van een prestatie. Het zijn allemaal maakbare dingen die uiting geven aan verrassing, diversiteit, afwisseling, positieve spanning, ontmoetingen, veranderingen. Geluk kan je onverwacht toe vallen en verrassen, je kunt er ook bewust voor open gaan staan en het je laten overkomen door voor jezelf omstandigheden te creëren waarin geluksmomenten veel gemakkelijker te ervaren zijn dan wanneer men in het oude eigen stramien blijft hangen. Wanneer lukt dat? Door de bereidheid iets te doen dat buiten de normale patronen valt. Dan geeft zo’n geluksroute ineens keuzemogelijkheden.

Verhalen onder de plataan

Tijdens de openingsceremonie zag ik Linde ten Broek weer even en zij vertelde dat ze in de middag onder de 300 jarige plataan bij de Wasvenboerderij verhalen zou gaan vertellen. Dat was voor mij genoeg prikkelend om die middag naar mijn geliefde rustplekje te gaan onder die boom die ikzelf associeer met het begin van het industriële tijdperk 300 jaar geleden en alle menselijke uitdagingen dat dit tijdperk ons heeft opgeleverd. Deze boom heeft al die menselijke oorlogen, het grondstofmisbruik en vervuiling overleeft en kreeg in 2009 zelfs een beschermheer die waakt dat de boom niet zou bezwijken onder de menselijke belangenstrijd. En nu was de boom de ontmoetingsplek voor verhalen, een geluksplekje voor de positieve ontmoeting.

Ik was op tijd en zag dat er nog niemand was. De aankleding onder de boom was echter enorm uitnodigend en ik keek al uit naar het vervolg. Eigenlijk maakte het mij niet veel uit of er meer mensen zouden komen. Alleen al de gedachte om daar op zo’n ligstoel, onder de boom, in de heerlijke temperatuur van juni, mentaal te mogen loslaten was al gelukkig makend genoeg.

20160611_154925.jpg
Om 15:55 was er nog niemand. Om 16:00 zou de ont-moeting voor verhalen plaats vinden. Zou er nog iemand komen?

Op de Wasvenboerderij was een trouwfeest gaande maar op het veldje ernaast trof ik Rik Konings als leraar jongleur met veel jongeren om zich heen. Ik besloot mee te gaan doen en bakte er natuurlijk niks van. Dit was voor de kinderen een aanmoediging om te laten zien dat zij het vaak beter konden. Je zag ze stralen als ze het bordje een paar seconden op het stokje konden laten draaien. Ik straalde bij het zien van die koppies.

20160611_155535.jpg
Rik Konings in zijn element

Het werd al snel 16:05 en ik maakte mij zorgen dat mensen misschien speciaal naar de boom waren gekomen en geen informatie hadden van de stand van zaken. Linde bleek opgehouden in de stad en was wat verlaat. Ik besloot de eventuele aanwezigen onder de boom te gaan informeren. Verhalen vertellen konden we per slot van rekening allemaal en een begin maken is niet zo moeilijk.

Inderdaad bleken er 4 personen rustig af te wachten onder de plataan, elk met een voldaan gezicht wegens de gezellige sfeer van de ligstoelen en de omgeving rondom en onder de boom. Wie wil er nog verhalen vertellen als we op zo’n moment al volmaakt gelukkig zijn? Toch kwamen de gesprekken al snel op gang. Ik vertelde wat over mijzelf en wat mij bezig hield. Tot mijn verrassing was er al een Stad van Morgen band met een van de aanwezigen. Zij had meegedaan met onze appelbomen actie van 2,5 jaar geleden. Ik vroeg haar wat er was gebeurd sinds dien? Het verhaal dat volgde was zo hartverwarmend dat ik vroeg of ze het op wilde schrijven en mij toesturen met wat foto’s. Dat wordt een volgende blog.

Net op dat moment kwam Linde aan in haar kleurige outfit en slanke, breed lachende verschijning. Al snel nam zij het verhalen vertellen over en ging het over haar Poolse wortels en de zoektocht naar het verhaal van haar voorouders. Terwijl zei zo bezig was had Rik op het weilandje een groepje kinderen verzameld en naar onze boom gebracht met de prikkelende vermelding “daar worden verhalen verteld”. Het groep sloot zich aan en luisterde aandachtig naar het volwassen gesprek tussen Linde en de groep. Verhalen zijn nu eenmaal verhalen of ze nu volwassen zijn of kinderlijk. Voor het kind is dat een pot nat. Totdat Linde zich tot hen richtte. De kinderen mochten aangeven wat zij in een verhaal zouden willen tegenkomen. De een wilde een tijger, de ander een gorilla, weer een een papegaai……

20160611_165411.jpg
Een gorilla moet toch echt in het verhaal zitten

Linde verzon een prachtig verhaal met alle elementen behalve de papegaai. Het groepje kinderen rende weer weg, terug naar hun ouders. Na enige minuten kwam er eentje toch terug. “En de papegaai?” was de vraag. Dit deed mij denken aan de belevingswereld van kinderen die door dit filmpje zo treffend wordt weergegeven.

https://www.facebook.com/plugins/video.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Ffenikssfun%2Fvideos%2F906262179520184%2F&show_text=0&width=560

De beleving werd compleet toen Rik aankwam met zijn Circus Menz kar vol circusspullen. Hij kon de helling niet op en een voorbij wandelende groep dames besloot hem spontaan ruggensteun te geven en hem omhoog te duwen. Zij werden betrokken bij de activiteiten en al snel stonden de dames te jongleren onder de bezielde leiding van Rik.

20160611_182351.jpg
Van het een komt het ander. De lol was geweldig.

Ook de kinderen kwamen terug voor meer verhalen en de meisjes werden getrakteerd op mooie roze nagels net zoals Linde.

20160611_182401.jpg
Gesprekken onder de boom

We waren rond 16:00 begonnen en uiteindelijk kon er nog wat nagepraat worden over de theorie van dynamisch clusteren, de vele gelukkige moment opnames door de spontane ontmoetingen en het bewustzijn dat “als we niet de moeite hadden genomen om naar de boom te komen we dit nooit hadden meegemaakt”. Ook werd gekeken naar de maakbaarheid van geluk vanuit de spontane interactie die niet te plannen valt maar wel in te passen in de belevingswereld van de mens door in beweging te blijven door zelf te roeren of geroerd te worden (het principe van de STIR Academy). Uiteindelijk was het 21:30 toen de laatste roergangers huiswaarts keerden (want anders moet ik in net donker fietsen).

20160611_192943.jpg
Napraten over bezieling, bewustwording, motivatie, dingen doen vanuit het hart en de behoefte van vele mensen om dit te ervaren vanuit de positieve uitnodiging – Rik Konings

Small Giants: Fort Collins, Colorado, USA

In Eindhoven zijn we niet de enigen die maatregelen nemen om zelfbewust de kwaliteit van ons leven en leefomgeving te verbeteren. Het is leerzaam om ook eens naar andere steden in de wereld te kijken en te bezien hoe zij omgaan met de werkelijkheid. Zo werden we geattendeerd om een kleine gemeenschap (151.000 mensen) in de Verenigde Staten. Fort Collins in Colorado schrijft dat ze wellicht de allereerste gemeente is die de afdelingen voor economisch gezondheid, milieudiensten en sociale duurzaamheid onder een paraplu hebben gevat – de afdeling “verduurzamingsdiensten”. Zij zoeken hiermee de samenwerking met de bevolking en noemen dit de “triple bottom-up”. Kijk hier naar een mooi filmpje over deze stad die stelt dat ze “de beste plek is om te leven in Amerika”. Oordeel zelf:

Op de site van de stad treffen we een aantal video’s aan die te maken hebben met tips en maatregelen over de verbetering van de luchtkwaliteit. De stad heeft bijvoorbeeld een drukke spoorader die vaak voor verkeersopstoppingen zorgt. De tip is om bij een oponthoud van langer dan 30 seconden de motor uit te zetten.

Dat het allemaal niet gemakkelijk is getuigd het uitgebreide rapport dat de stad publiceert en waarin nogal wat hoge risico factoren worden opgenomen waar men rekening mee dient te houden. Bewustzijn is de eerste stap naar maatregelen. De menselijke kernwaarden zoals gezonde lucht en beschikbaar drinkwater zijn knelpunten die door menselijk toedoen en klimaatverandering in geding zijn. Mooi is te zien dat men er transparant en zelfbewust mee omgaat…. Download hier het boeiende rapport . Samenredzaamheid op gebied van voedsel en veiligheid komt niet aan de orde maar aandacht op gebied van de energietransitie juist volop. Voedsel en gezondheidzorg blijken namelijk ondergebracht in de Larimer county, een soort samenwerking tussen gemeenten.

De ligging van de stad in een landklimaat zorgt voor allerlei invloeden van buitenaf waar men mee geconfronteerd wordt. Dat bepaalt ook de mentaliteit waarmee verschillende instanties omgaan met de werkelijkheid. Zo doet de lokale universiteit onderzoek naar het effect van Radon in de lucht op onze gezondheid. Een onderzoeker is de natuurkundige Nederlander Leo Moorman die nu als zelfstandig ondernemer zijn specialisatie beschikbaar stelt en woonachtig is in deze stad. Hij attendeert op bepaalde gebieden in Nederland waar dit fenomeen van radium in de grond en in bouwmaterialen onze gezondheid kan beïnvloeden.

Tot slot wat mogelijk interessante opmerkingen:

De aandacht voor kwaliteit van leven in Fort Collins is niet zweverig maar uiterst aantrekkelijk, zoveel zelfs dat een directe link gelegd wordt met het economische welzijn in de regio dat met een werkloosheid cijfer van 3,9% tot de best presterende communities van Amerika behoort.

De nummer 1 tip voor een gezonde leefomgeving van Fort Collins: 1. Teleworking
Save time and money by working from home. Check to see if your employer has teleworking options. Teleworking helps reduce traffic congestion and pollution, not to mention office politics! Contact the City’s SmartTrips office to receive a free teleworking kit that will help guide you and your employer through the process of establishing a complete telework program.

Het maandsalaris van de burgemeester: 1141$, ruim onder de Balkenende norm 😉

 

Licht op Eindhoven, het belang van sturen op kernwaarden

“De menselijke kernwaarden onze maatschappij aan laten sturen” is een boodschap die wij via de Stad van Morgen verkondigen en tot uitvoering brengen in AiREAS, FRE2SH, STIR enz. Dat deze boodschap belangrijk en waardevol wordt gevonden getuigt de aandacht die eraan wordt besteed door communicatie partners in de stad. Dit is een overzicht van de laatste dagen:

img-20160604-wa0002.jpg

Tegenlicht juni

European Innovation Platform – Eindhoven meet-up:

  • Recommendations for citizen engagement: We will hear brief examples of co-creation projects from a variety of background to kick-off an open call to gather use cases. We will discuss the key relevant issues that need to be refined to make it an effective knowledge transfer tool and useful resource for citizens in smart cities.
    • Jean-Paul Close –  AiREAS Project, Small Giants initiative 
    • Francesca Rizzo – University of Bologna, Social Innovation Network (SIN)
    • Saskia Beer – ZO!City, Transforming Amsterdam Southeast
    • DTV

Slimme steden – 100 jaar bibliotheek

Eindhovens Dagblad
http://www.ed.nl/mening/opinie-slimme-stad-werkt-ook-aan-gezondheid-en-veiligheid-1.6078457

 

 

Tegenlicht: Het rendement van Geluk

Kijk de inspirerende bijeenkomst terug in het Ketelhuis te Eindhoven:

STIR Academy van de Stad van Morgen verwerkt Geluk nu in een infrastructuur tussen Helmond en Eindhoven waar men geluk kan beleven, als therapie, als grootouders met hun kleinkinderen, als teambuilding voor het bedrijfsleven of gewoon als iemand die even de stres van alle dag opzij wil zetten en via rust, ademhaling, sport of beweging de batterij weer oplaadt.

IMG_20160602_105300
“Geluk is niet zweverig, het is een wezenlijk, fundamenteel, tastbaar en maakbaar element van ons leven en onze samenleving”, Frans Dijstelbloem

Tegenlicht: Hoe slim is Eindhoven echt?

Datum: 8 juni
Locatie: De oude Rechtbank te Eindhoven
Tijd: 19:00 tot 22:30

Moderator: Hans Horsten

Door onze samenwerking met Duurzaam Brabant, Pakhuis de Zwijger en Tegenlicht heeft de STIR leercoöperatie de inspiratieavonden verlegd naar het programma van Tegenlicht. Dankzij de samenwerking is de impact sterker en samen dragen we verantwoordelijkheid voor het verder doorpakken van de Triple “i” (van Inspiratie naar Innovatie en Implementatie) waarin STIR de rol van participatief leren uitvoert: DOE MEE, creëer en deel mee.

Tegenlicht juni

Details en aanmelden:

http://us2.campaign-archive1.com/?u=da6e8757dc3500e8300a0cc87&id=f390ea4a3b&e=973bc48129

 

Geluk is maakbaar

In onze huidige maatschappij zijn er zoveel financiële verplichtingen ontstaan waar bar weinig persoonlijke wederkerigheid tegenover staat dat vele mensen er radeloos, boos en ongelukkig van worden. Ons gangbare rechtssysteem is gebaseerd op solidariteit met financiële verplichtingen en steunt daarbij de contractuele inhoud van dienstverleners, banken, belastingen en verzekeringen die als monopolie-structuren opgelegd worden aan de bevolking. Als we niet aan de wettelijk opgelegde verplichtingen voldoen dan worden we middels incasso-bureau’s achtervolgt tot in den treuren met bijbehorende extra incasso en rente kosten, bij voorbaat verloren rechtszaken en onethisch machtsvertoon door inbeslagname van boedel, huisvesting of uit huis plaatsing.

Keuzevrijheid is systeemgericht. Dat wil zeggen dat we bijvoorbeeld mogen kiezen tussen verzekeringsmaatschappijen die allen precies hetzelfde functioneren, maar niet tussen verschillende vormen van voorzieningen zoals zorg voor elkaar zonder betalen. We mogen formeel democratisch kiezen tussen politieke kleuren maar niet paradigma’s (democratie of sustainocratie). Dat is een belangrijke tekortkoming en beknotting in onze natuurlijke vrijheden in onze maatschappij. Wij voelen ons gevangen als slaaf in een netwerk van verplichtingen zonder alternatieven.

Als biologische mens zijn wij vrij om zelf onze maatschappij in te richten. Uiteindelijk is een maatschappij een groepsvorm die de deelnemende individuen van zekerheden moet voorzien door als groep te functioneren. Als de maatschappelijke sturing een eigen vorm aanneemt, waardoor de groep niet meer als zodanig functioneert uit betrokkenheid maar verplicht bijdraagt aan uitsluitend het systeembelang, dan is er geen sprake meer van een maatschappij maar van een bedrijf, slavernij of dictatuur. Wij dienen ons dan te bevrijden van dit bedrijf om samen weer een echte maatschappij te gaan vormen. Dat is ons natuurlijke evolutionaire recht. Als het rechtssysteem van de mens de natuurlijk evolutie in de weg staat dan moet het menselijke rechtssysteem wijken. Zo niet dan is het verwijtbaar voor moord of chaos want evolutie gaat uit van leven door aanpassing aan de omstandigheden. Als de evolutie geblokkeerd wordt dan ontstaat er dood of spanningen die leiden tot opstand of afzondering. Zij die zich hier geen raad mee weten voelen zich al snel angstig, radeloos en diep ongelukkig.

Stad van Morgen nodigt sinds 2009 uit om vreedzaam en zelfbewust over te stappen naar een nieuw maatschappijmodel, Sustainocratie genaamd. Het is een vorm van samenredzaamheid door met elkaar de kernwaarden van het evolutionaire leven tot stand te brengen en te onderhouden. Zo nemen wij door natuurlijke keuzevrijheid afstand van de maatschappijvorm die de mens heeft ingelijfd als slaaf en zelf als bedrijf onterecht in plaats van onze maatschappij is gaan functioneren. Binnen een echte maatschappij draait alles om de deelnemende mens en niet om geld. Zodra het andersom is dan is er sprake van hiërarchische bedrijfsvoering.

Stad van Morgen nodigt de mens procesmatig uit om kennis te maken met de bevrijding, de waarden-gedreven cocreatie en de maakbaarheid van geluk. We zetten kernwaarden-gedreven coöperaties op en nodigen iedereen geheel democratisch uit om een keuze te maken, eerst op mens niveau en dan toe te passen op de functie die men bekleedt in het creëren van toegevoegde waarde in onze Sustainocratie. Als men, ook bestuurders, samen met ons werkt dan voelt men zich gelukkig, is men zinnig bezig en deelt in de waardecreatie. Daarom groeit het alternatief terwijl het oude steeds noodlijdender wordt.

Stad van Morgen organiseert ook geluksbelevingen, coaching en begeleiding van bestuurders en organisaties die zich gevangen voelen en graag de maatschappelijke werkelijkheid willen ervaren. Geluk is maakbaar maar dan dienen we als men en maatschappij de functioneren, niet als bedrijf.

Wanneer is het tijd voor leiderschap?

In onze menselijke reactie op omstandigheden zien we over het algemeen 4 fasen. Pas de laatste fase omvat het besef dat iets structureel dient te veranderen. Elk van de fasen heeft geheel eigen kenmerken. We zien ze in onze privé sfeer, in het bedrijfsleven en zelfs nu ook de hele maatschappij

Fase 1: Het waait wel over
Dit is de fase waarin we bewust zijn dat er iets is gebeurd maar dat wordt gezien als incident dat niet voor herhaling in aanmerking komt en derhalve niet verder aandacht verlangt. Als voorbeeld kunnen we de tiener aanwijzen die thuiskomt en vraagt “Pap, wanneer heb jij je eerste sigaret gerookt?”. Je kunt er donder op zeggen dat de tiener met een sigaret heeft geëxperimenteerd. Dat wil nog niet zeggen dat ie meteen nicotine verslaafd is. Het hoort bij de zoektocht naar de eigen identiteit en met een beetje geluk neemt de tiener zelfstandig afstand van een vieze mogelijke verslaving.

In het bedrijfsleven merken een omzet dipje. Als we echter de verhalen horen van de commerciële afdeling dan is er geen enkele reden tot paniek. Het is een tijdelijk dipje.

De luchtvervuiling die voortkomt uit onze levensstijl en politiek economische sturing ligt onder de door de politiek economische gestelde norm. Uiteindelijk gaan er meer mensen vroegtijdig dood aan roken, teveel eten en een ongezonde levensstijl. Lokale activisten over luchtvervuiling kunnen eenvoudig vanuit de politieke nuance en ontkenning worden gebagatelliseerd.

Fase 2: Reactief
Wanneer een probleem zich herhaalt dan gaan we erop reageren met maatregelen. Ons kind wordt herhaaldelijk gepest op school. Eerst lieten we het z’n beloop als incident maar bij herhaling gaan we toch in gesprek met de ouders van de pestende kinderen, de kinderen zelf en de school. Hetzelfde geldt voor de rokende tiener. Als deze ineens met pakjes sigaretten thuiskomt gaan we toch even in gesprek of dit allemaal wel zo verstandig is? Misschien stellen we wel eisen zoals “thuis wordt niet gerookt!”.

Binnen het bedrijfsleven is het terugvallen van de omzet aanleiding tot reactieve maatregelen in de vorm van extra marketing campagnes, kortingen en de zoektocht naar nieuwe marktgebieden voor dezelfde producten. De commerciële afdeling komt onder druk te staan. De directie gaat extra letten op de performance en zich bemoeien met het personeel en de klanten.

Het luchtvervuilingsprobleem blijkt hardnekkig en we nemen regulerende maatregelen vanuit de overheid om het probleem te bestuderen. Wetenschappelijke studies worden opgezet om vooral aan te tonen dat we iets serieus nemen. De gezondheid zorg ontwikkelt medicijnen en kostbare programma’s voor de mensen die lijden onder long of hart en vaat problemen. De maatschappij blijft gewoon functioneren maar het probleem wordt erkend en opgenomen in een reactief beleid.

Fase 3: Preventief 
De volgende stap in bewustwording is aan de orde wanneer het besef komt dat een probleem bedreigend is voor de stabiliteit en ontwikkeling van de mens, het gezin, het bedrijf of de maatschappij. Men gaat over tot het nemen van preventieve maatregelen. Voor onze voorbeelden geldt dan zoiets als:

  • De tiener krijgt minder zakgeld om te voorkomen dat ie sigaretten koopt. Het kleinere zusje wordt eerder aan banden gelegd om te voorkomen dat deze ook gaat vroegtijdig gaat experimenteren door het voorbeeld van de tiener.
  • De gepeste kleine wordt omringd door mensen die toezicht trachten te houden om te voorkomen dat er toch weer gepest wordt.
  • Het bedrijf ziet zich in een verliesgevende situatie terecht komen en reageert met preventieve maatregelen door kosten te gaan besparen. De directie gaat heisessies doen om te redden wat er te redden valt. De commerciële organisatie wordt gehalveerd maar moet toch proberen dezelfde omzet te blijven halen.
  • De overheid gaat preventieve maatregelen nemen die luchtvervuiling dienen te voorkomen of aanpakken. Regelgeving wordt geïntroduceerd met bijbehorende controle mechanismes en bureaucratie. Kosten lopen op.

Fasen 1 tot en met 3 gaan uit van de beheersbaarheid van een bestaande situatie waarin, door middel van maatregelen de oude bekende situatie weer stabiel en normaal gemaakt kan worden. We zien echter gaandeweg dat er een crisis ontstaat. De hoeveelheid aandacht voor het probleem groeit en gaat op een gegeven moment de hele situatie overheersen. Het is relatief gemakkelijk te duiden dat er een moment komt dat de situatie onhoudbaar is geworden. Dan gaat men over tot drastische proactieve verandering.

Fase 4: Proactieve verandering
De proactieve verandering gaat uit van een hoger doel dat de integrale situatie overziet en een transitie weergeeft tussen een oude en nieuwe werkelijkheid. Dit is een intense situatie waarin men risico’s gaat nemen door de oude situatie te verlaten en een nieuwe op te bouwen. Waar fase 1 tot en met 3 nog in de sfeer van management lag doen we nu aanspraak op ons leiderschapsvermogen.

Het gepeste kind veranderen we van school en omgeving. De rokende tiener sturen we 3 weken op kampt waar niet gerookt mag worden.

Het bedrijf introduceert een totaal nieuwe innovatieve productlijn of her-positioneert zich in een totaal nieuwe marktomgeving, veelal met de verandering van de directie.

De overheid stapt over op een nieuw maatschappij model waarin luchtvervuiling niet getolereerd wordt en men proactief stuurt op zorg voor gezondheid en innovatie in plaats van reactief op gezondheid-zorg en regelgeving rond behoud.

Constant in ons leven aanwezig
In een gezinssituatie met opgroeiende kinderen zien we dat we met enige regelmaat de fasen doorlopen. In het bedrijfsleven is deze cyclus minder snel maar toch zeker eens in de 7 jaar te constateren. In de algehele maatschappij zien we dat de cyclus zo’n 50 jaar in de slag neemt. Telkens zijn er overduidelijke signalen dat we over dienen te stappen op een proactieve benadering maar conservatieve management culturen drijven vaak de situatie op de spits waardoor crisissen langer duren en soms een nieuw paradigma niet mogelijk blijkt zonder eerst een enorme chaos te moeten doorstaan. Hoe langer of trager het duurt des te moeilijker het is om aanspraak te maken op leiderschap als het nodig is. In de maatschappij van geldafhankelijke consumptie ontstaan ook nog eens veel belangen rond kostbare reactieve en preventieve maatregelen die ook bij gaan dragen aan het verzet tegen verandering.

Met de kennis van nu over deze cyclussen is het helemaal niet meer nodig dat er crisissen ontstaan. We kunnen met enige eenvoud de fasen meetbaar maken en tijdig management en leiderschap met elkaar afstemmen. Stad van Morgen heeft deze kennis geborgen in onze STIR Academy waarmee we bedrijven, overheden, gezinnen en individuen kunnen helpen met bewustwording en acties in hun leiderschap processen in een vroegtijdig stadium en op een gestructureerde wijze.

 

Prioriteit gebiedsontwikkeling, wat kiest u?

Rijk Dommel en Aa (400.000 inwoners)

Op 18 April kwamen een 60 tal mensen bij elkaar in het Designhuis van Eindhoven om met elkaar fase 2 van gebiedsontwikkeling “groen – blauwe ruit”, ook Rijk Dommel en Aa genoemd, in te vullen volgens de Sustainocratische werkwijze. Fase 1 hadden we op 2 maart gedaan door met elkaar vanuit het hoger doel van gezondheid naar het gebied te kijken en ideeën te opperen.

De uitdaging werd extra complex omdat ook de bestuurlijke agenda van het gebied met de werkwijze werd gecombineerd. Daardoor werden de aandachtsgebieden die op 2 maart sustainocratisch werden gekozen uitgebreid met de dossiers waar de overheid mee werkt. Omdat we voor onszelf geen enkele uitdaging uit de weg gaan werd ook nog eens het Visie 2070 onderzoek van de TU/e studenten eraan toegevoegd. Dit gaat niet over kernwaarden noch dossiers maar over trends. Drie verschillende onderbouwingen en manier van kijken naar de werkelijkheid in één middag. Uniek, complex, verwarrend en dynamisch tegelijkertijd. Inspirerend voor de één, totaal onmogelijk voor de ander. Helemaal volgens de tijdgeest waarin we leven.

20160418_161232
Tafels in multidisciplinair gesprek over project mogelijkheden

Stap 3

Vanuit Stad van Morgen perspectief werden 5 tafels gecreëerd die 2 keer met elkaar konden zoeken naar innovatieve projectvoorstellen die breed multidisciplinair gedragen konden worden. Stap 3 is dat iedereen in het beoogde gebied meedoet door samen prioriteiten te kiezen tussen de voorstellen. Het voorstel of de voorstellen die het grootste multidisciplinaire draagvlak krijgt wordt uitgewerkt tot project met investering van middelen, commitments en mensen. Doet u mee? Het gaat er om dat u keuzes maakt voor projectvoorstellen waar u een persoonlijke of professionele bijdrage aan kunt leveren. Dit is de stand van zaken dat uit 18 april is gekomen:

1. Mobiliteit en gezondheid
Projectvoorstel a: gegevens verzamelen in de regio over positieve en negatieve mobiliteit in relatie tot gezondheid.

Projectvoorstel b: meetinfrastructuur ala AiREAS (www.aireas.com) uitrollen om het onzichtbare zichtbaar te maken.
2. Natuur en recreatie
Projectvoorstel a: scholen en jongeren actief betrekken via studie, sport en andere programma’s
Projectvoorstel b: uitnodiging tot het uitproberen van innovaties die bij bewezen resultaat als export product gaan dienen.
Projectvoorstel c: Brabant beweegt gezond in gezonde lucht https://www.youtube.com/watch?v=DH9snH_azOk
3. Wonen en gezondheid
Projectvoorstel a: Proefgebied creëren waar experimenteren met sociaal contactontwikkeling prioritair is
Projectvoorstel b: Wonen/werken en mobiliteit dichter bij elkaar brengen, op elkaar afstemmen
Projectvoorstel c: Piramide Stad icoonproject http://www.piramidestad.nl/
4. Voedsel en Landbouw
Projectvoorstel a: Proeftuinen creëren waarmee we met voedseltransitie kunnen experimenteren
Projectvoorstel b: Bewustwordingsprogramma organiseren (misschien met voorstel a)
5. Water en Energie
Projectvoorstel a: Verticaal verloop water in Rijk Dommel en AA creëren en benutten voor opvang water, energie opslag en opwekking,
Projectvoorstel b: De verticale ruimte van de stad benutten voor water/energie en levend groen.

Meedoen kan eenvoudig door te reageren op deze blog met:

  • Uw keuze(s) – bijvoorbeeld 2a  en 5b…..
  • Uw naam   
  • Wat uw concrete bijdrage zou kunnen zijn?
  • Wat u terug verwacht (wederkerigheid) uit uw deelname en inzet?
  • Uw motivatie