Deze bijeenkomst in de prachtige, kleine stad Urbino in midden Italië, was gericht op “Plaatsgebonden duurzaamheid, ethiek en spiritualiteit”. Ruim 40 wetenschappers uit even zoveel landen en instellingen kwamen fysiek en online samen om van gedachten te wisselen. Ingediende artikelen worden gebundeld en gepubliceerd via de Universiteit van Urbino. De wereldwijde organisatie was in handen van Euro-SPES.
Ook ik was aanwezig met Sustainocratie en mijn presentatie over het “loslaten van onze erfenissen”. In deze podcast vertel ik, ondanks mijn spraakproblemen wegens een plotselinge neurologische aandoening, over mijn ervaringen.
Uit mijn keynote presentatie voor de bijeenkomst “Sociale Innovatie en Gedragsverandering”.
Na een omslagpunt in denken en handelen is sociale innovatie en gedragsverandering een logisch gevolg.
Jean-Paul Close
Het leven op Aarde bestaat al miljarden jaren. Het is al vijf keer bedreigd door enorme catastrofes die door natuurlijke fenomenen, zoals vulkaanuitbarstingen en meteorietinslagen, werden veroorzaakt. De mens deed zijn intrede toen er ruimte voor was. Over de komst van de mens bestaan diverse filosofieën. Wij noemen onszelf dominant zelfbewust, creatief en intelligent (en van alles meer).
Wij hebben, historisch gezien, veel moeite om onszelf te snappen
Al sinds de mens rond is gaan lopen op deze Aarde, enkele miljoenen jaren geleden, zijn we ons gaan afvragen wat we nu eigen zijn? Het feit dat we ons dit kunnen afvragen is al uniek tussen al de levende wezens en soorten. Het toont een graad van zelfbewustzijn dat ons in een diepgaand en allesomvattend leerproces van vallen en opstaan heeft gedompeld. Dit zelfbewustzijn, zeker in het begin, toen er nog geen moderne technologieën waren, noch de niveaus van wetenschappelijke kennis van vandaag, zorgde voor veel angst en onzekerheid. Alleen al dreigende weersomstandigheden werden toegekend aan grotere machten dan de mens zelf, met menselijke trekjes van boosheid, wraak, ergernis, straf, enz. Het is niet meer dan logisch dat de mens voor zichzelf duidelijkheid trachtte te scheppen in alles wat we niet begrepen om grip te krijgen op ons bestaan.
De mens is naast zelfbewust, begenadigd met behendigheid en creativiteit. Onze handen zijn goede instrumenten, onze benen helpen ons te bewegen naar de ideale plekjes. Dankzij onze creativiteit kunnen we onze angsten aan banden leggen. We uiten dat door overal een vorm van controle op te willen uitoefenen. Door vuur hebben we de natuur leren temmen, producten maken, ons licht te geven en warm te houden. Door landschappen tot eigendom te bombarderen hebben we leren cultiveren en manipuleren. Dit heeft tevens de afhankelijkheid teweeg gebracht van anderen die onderworpen werden aan die keuzes. Dat levert weer nare uitingen op van dictatoriaal, narcistisch gedrag, uitbuiting, hiërarchievorming, oorlogen, enz.
Ik heb al eens geschreven over de vier fasen van ontwikkeling van ons als mens, van pasgeboren baby tot volwassenheid. Vooral de overgangsfase van puberteit (fase 3: bewust overleven) naar volwassenheid (fase 4: bewust leven) is ingrijpend, een omslagpunt dat de meesten van ons meemaken. Na het omslagpunt hoeft men zichzelf niet meer te ontdekken middels puberale experimenten, onderlinge concurrentie of spiegelend vergelijk met anderen. Volwassenheid gaat uit van voldoende levenservaring om met diplomatie en enige zelfkennis niet meer de strijd aan te gaan. Het levert ook compassie en empathie op naar de ander om op die manier eerder tot samenwerking en vruchtbaar partnerschap te komen dan iets anders.
De mensheid gaat door precies dezelfde levensfasen alleen vanuit een geheel andere tijdschaal dan een enkel mensenleven. Op dit moment zitten we massaal als mensheid in een doorgeslagen fase 3 van zelfbewust overleven (de laatste fase van onze historische puberteit). We wedijveren met elkaar, zijn verslaafd aan macht, entertainment en consumptie, willen graag winnen, ruimen onze kamer niet op, vertonen chaotisch en zelfzuchtig gedrag, enz. We lopen in zeven sloten tegelijk en lijken amper te leren van onze fouten.
Als we als mensheid ouders hadden gehad die meekijken, dan zouden we het zorgenkindje van klas zijn: onhandelbaar, eigenwijs, agressief, dom, onuitstaanbaar, egoïstisch, enz. Als je er zo naar kijkt dan vraag je je af of het ooit goed zal komen met deze dwarse puber?
Ons puberale moment in de opgroeifasen van onze levens wordt vaak gekenmerkt als de gevaarlijkste periode. In ons persoonlijke leven laten we onze kader bewakende ouders los terwijl we nog volop het leven en onszelf aan het ontdekken zijn. We nemen domme risico´s, rijden te snel in auto´s, experimenteren met de verkeerde spullen en werken ons regelmatig in de nesten met anderen. Via de verwerking van de consequenties van dit gedrag ontstaat uiteindelijk een stukje levenswijsheid waaruit de periode van volwassenheid ontspruit. Het corrigerende gedrag van ouderen helpt vaak om de grootste valkuilen te voorkomen of de diepste pijnpunten te helen.
Als we om ons heen kijken, met de eenzijdige hebzucht van bepaalde bedrijven, armoede in de wereld, oorlogen, uitputting van de Aarde, de graai-economie, enz dan zien we veel overeenkomsten met onze puberende jeugd.
Er is echter één groot verschil. De mensheid heeft geen corrigerende ouders die het al zelf een keer mee hebben gemaakt. Onze corrigerende factor is de ellende die we over ons heen roepen en het creatieve vermogen om ervan te leren en ons te herstellen, of ten onder te gaan. Vaak zijn het burgeropstanden geweest die de mensheid in een vorm van ethische bewustwording hebben gebracht. Hiërarchische vormen komen dan enigszins tegemoet om zichzelf in stand te blijven houden. Maar dat houdt een keer op. Ook een systeem gebaseerd puur op nemen (parasitair gedrag, of de extractie economie) zal tegen een muur van eindigheid aanlopen.
Van angst naar vertrouwen
We hebben in de loop van onze ontwikkeling veel kennis opgedaan waar we zekerheden aan kunnen koppelen voor alle mensen. Zekerheden die we niet uitdrukken in geld of afhankelijkheden maar in reële waarden voor ons (voort)bestaan. Belangrijk is dat we deelnemen in de realisatie en verdeling ervan en de verantwoordelijkheden niet uitbesteden via politieke – financiële structuren die op extractie gebaseerd zijn. De genoemde reële waarden kennen we al sinds mensenheugenis want we passen ze intuïtief toe in onze gezinnen voor de begeleiding en opvoeding van onze kinderen.
Als we ons bewust worden van de aandachtspunten die nodig zijn om die essentiële waarden te herstellen en te bewaken dan kunnen we er ook naar gaan leven We gaan onze wetenschappelijk opgebouwde en geverifieerde kennis en technologieën gebruiken, daar waar nodig. Niet om controle uit te oefenen of afhankelijkheden af te dwingen wegens ongefundeerde angsten, maar juist om die verantwoordelijkheden optimaal te kunnen dragen in gezamenlijkheid en de essentiële waarden onderling te kunnen verdelen. We leren te vertrouwen op ons doorontwikkelde zelfbewustzijn, onze kennis, creativiteit en aanpassingsvermogen. We laten het overleven los en leren samen het leven op te bouwen en duurzaam te onderhouden. Dat doen we als mens maar ook door instellingen in het leven te roepen die dat professioneel ondersteunen. 4 x WIN organisaties noemen we dat, ook wel Zebrabedrijven in andere gremia.
Dit noemen we ook fase 4 van onze ontwikkeling als mensheid, de periode van volwassenheid, samenhang en harmonie met onze omgeving. We laten een belangrijk deel van onze wilde puberharen en gedrag los (omslagpunt) en vervangen die voor verantwoorde dialoog, samenwerking en focus op dat wat nodig is voor ons welzijn. Groei krijgt een geheel andere betekenis. We passen onze maatschappij aan door de verantwoordelijkheden voor die essentiële waarden niet meer te delegeren aan concurrerende belangenorganisaties, maar door zelf die verantwoordelijkheden te gaan dragen, als mens, ondernemer, wetenschapper, overheid, enz.
Waar staat u in deze evolutie? Heeft u uw omslagpunt al bereikt? Of leeft u nog volop in de prestatiemaatschappij van financiële afhankelijkheden? Beleeft u de angst voor het kwijtraken of niet waar kunnen maken van uw verlangens of noodzakelijkheden? Of heeft u vertrouwen in uzelf en de samenwerking met anderen om u en de anderen vooruit te helpen met dat wat men nodig heeft?
Ikzelf heb mij in het centrum van het plaatje gepositioneerd, als uitnodigende en verbindende partij in die open ruimte van cocreatie van onze essentiële waarden. Zo zijn AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid), COS3i (sociale inclusie, veiligheid en gezondheid), School of Talents (samen leren) of FRE2SH (regeneratieve lokale voedselinitiatieven) ontstaan met allerlei deelnemers die de omslag al vorm trachten te geven voor zichzelf en samen.
Sustainocratie is het samenvattende woord van verbinding
Sustainocratie geeft vorm aan die manier van denken en handelen na het omslagpunt. Samen verantwoordelijkheid nemen voor de essentiële waarden van ons bestaan, is hier de boodschap en het commitment, of we nu als mens meedoen of als professionele instelling. We geven zo vorm aan regeneratieve relaties onderling en met de natuur om ons heen. We zijn niet bang om weg of door te geven in de circulaire keten als we erop kunnen vertrouwen dat wij onderdeel zijn van die keten en via die weg ook weer terugkrijgen wat we nodig hebben, als we het nodig hebben. Net als een boom haar blaadjes angstloos loslaat in de herfst in de wetenschap en het vertrouwen dat de grondstoffen voor nieuwe blaadjes, in de lente, weer overvloedig aanwezig zijn, dankzij de samenwerking met bacteriën en schimmels. Zo werkt een harmonieus, constructief en vooruitstrevend ecosysteem dat overvloed creëert en verdeelt onder alle deelnemers voor gebruik. Want economie betekent per slot van rekening “eco” (natuur) en “nomos” (regels), de “regels van de natuur” en die bestaan uit alles behalve hebzucht.
Al jaren werkt de Stad van Morgen o.a. samen met Stichting Bij de Tijd op gebied jongeren op Europese schaal volgens de inzichten van Sustainocratie. We maken daarbij dankbaar gebruik van de uitwisselingsmogelijkheden die door het Europese Erasmus+ programma worden geboden. In al die jaren hebben we duizenden jongeren, leerkrachten en onderwijsvertegenwoordigers mogen ontvangen en inspireren hier in de omgeving van Eindhoven. Vaak komt men met een geïdealiseerd beeld over Nederland dat maar voor een deel overeenkomt met de werkelijkheid. We laten dan de grote uitdagingen zien waar wij voor staan en hoe we trachten daar vorm aan te geven, o.a. via de mindset verandering waar Sustainocratie voor staat. Vaak nuanceren we zo ook het beeld dan men heeft over de eigen situatie in het thuisland.
Op naar Turkije
Deze keer werd de Stad van Morgen uitgenodigd om mee te doen met het “Jump to Mental Health” project dat gedurende vijf dagen uitgevoerd zou worden in de buurt van Fethiye in West Turkije. Vier landen vertegenwoordigers deden mee aan een programma om de mentale weerbaarheid van de mens, en vooral de jeugd, te versterken. Eén van de belangrijkste technieken volgens de Stad van Morgen is die van de open, natuurlijke en menselijke waarden gestuurde contemplatie. Zelf kijken, voelen en interpreteren dus en niet afgaan op (voor)oordelen vanuit de media, populisme of marketing van belangenpartijen.
Landen in Antalya en haar mooie kustlijn
Voor het heentraject had ik Schiphol – Antalya gekozen. Amsterdam en Antalya zijn grofweg even groot, met een inwonersaantal van rond 1 miljoen mensen. Toch hebben de steden een geheel eigen karakter, cultuur historisch en door de geografische ligging gevormd. Antalya bleek levendig, met een goede moderne en toegankelijke infrastructuur, ruim opgezet, schoon en (zeker voor de zwaar opgeblazen, speculatieve Nederlandse begrippen) goedkoop (in de zin van betaalbaar). De vlucht had 3,5 uur geduurd en nu stond ons nog een busreis te wachten naar Fethiye van een extra 3,5 uur.
In de bus ontmoeten we meer deelnemers
Onze vijfdaagse werkplek lag in de bergen bij een historisch verlaten plek die men “Ghost City” noemde en ook “de Stenen Stad”. De werkplek zelf was een groene, community achtige oase, met fruit dragende bomen en struiken die veel verkoeling brachten in een overwegend erg warm klimaat. Allerlei woonvormen, van boomhutten tot tenten en leemhutten, vormden het onderkomen. Gedurende vijf dagen werden we ondergedompeld in workshops die de mental gezondheid zouden kunnen bevorderen.
Loslatend dansen en het “nu” beleven vanuit Sjamanistische muziek en de handdrum
Uitstapjes waren er ook, zoals de kennismaking met de verlaten Stenen Stad, een eeuwenoude community van Grieken die het gebied na de eerste wereldoorlog ruilde met de Turken voor een ander grondgebied. De Grieks Turkse overlappende geschiedenis en cultuur van vele duizenden jaren laat zich overal in de regio zien. Hoogtepunt in het programma was de boottocht die ons gedurende een hele dag naar verschillende zwemlocaties bracht langs de rotsachtige kust. Onderweg werd een rijke lunch aangeboden en werd er heerlijk gedanst op gezellige muziek.
Op de laatste dag had ik nog de ruimte om het kustplaatje Fethiye zelf te bezoeken. De leerkrachten van de lokale scholen, die ons in Eindhoven hadden bezocht via eenzelfde Erasmus+ uitwisseling, waren al op bezoek geweest bij ons. Het was een geweldig weerzien met deze bijzondere dames en heer. Het kustplaatje heeft in de loop van de geschiedenis allerlei namen en samenlevingen gekend die allemaal hun kenmerken hebben achtergelaten. In onze moderne tijd is de plaats een gewilde toeristische bestemming aan zee, met eilanden, prachtige verborgen stranden en rotskusten die door de vele plezierboten worden aangedaan zoals wij hebben beleefd. De stad komt ruim opgezet over, proper, modern, gezellig, vriendelijk en met veel faciliteiten. Toch klagen lokale mensen over de uittocht van jongeren wegens gebrek aan werkgelegenheid en kansen.
Gekoelde, overdekte straten in het oude deel van de stad Fethiye
Het project zelf had tot doel om de deelnemende jeugdwerkers instrumenten en inzichten aan te reiken die men ook thuis zou kunnen gebruiken. De creativiteit die in de workshops was gestopt heeft overduidelijk inspiratie opgeleverd. Ook de reis zelf, de inspirerende locatie, de link die overal te leggen is met de essentiële waarden van ons bestaan volgens Sustainocratie, het vergelijk tussen de manier van doen in dit deel van Turkije en de thuisbasis, het kennismaken met de andere deelnemers, het werken in teamverband, enz zijn allemaal bronnen van impactvolle informatie om verwerkt te worden voor eventueel gebruik.
Of dit ook daadwerkelijk gebeurt, dat zullen we checken in een opvolgingsgesprek met de deelnemers, net als de verwerking van hun evaluatie van de reis en het programma. Wat Stad van Morgen betreft is er een solide basis aanwezig waarop verder gebouwd kan worden. Vele dimensie van leren en ervaren rondom de essentiële waarden, of het ontbreken ervan, zijn aanwezig en een rijke schat om uit te putten voor bewustwording, nieuwe vormen van ondernemerschap en ontwerpen van maatschappelijke structuren die het mentale welzijn van een ieder bevorderen. Hopelijk zien we veel jongeren uit alle landen gebruik maken van ons aanbod en de uitwisselingen die we voorbereiden en met deze ervaringen verder uitwerken.
Dat is René Paré in Eindhoven helemaal. Hij al vele jaren de man achter en voor MAD, het Stadslab en de jaarlijkse Eindhovens Maker Fair. Recent hebben we samen met AiREAS nog een weekeind Hackathon georganiseerd om de luchtkwaliteit in de stad aan te pakken. Zijn unieke muziekkeuze was ook onderwerp van gesprek bij de podcast productie. Kortom, geniet van ons gesprek met deze sociale verbinder van de “creatieve, expressieve mens”.
Henry Mentink is een bevlogen entrepreneur, visionair en activist. Alles wat hij doet is vanuit een speciale bezieling dat “dat het allemaal anders kan”. De Aarde respecteren voor wat deze ons allemaal geeft, ondernemen vanuit toegevoegde waarde, eigendom loslaten en samen gebruik maken van wat we nodig hebben….. enfin…… luister zelf mee naar het verhaal van Henry, Unesco, Frans Timmermans, enz.
In gesprek met Dilek Demir van Stichting Bij de Tijd en de projecten voor en met jongeren die we via het Europese subsidieprogramma Erasmus+ organiseren. Zij spreekt haar verbazing uit dat de Nederlandse jongeren zo weinig of moeizaam meedoen. Kunnen we daar verandering in aanbrengen?
In het plaatje hieronder zien we de vele partijen die op dit moment betrokken zijn bij de AiREAS uitdaging en het commitment om te komen tot een gezonde leefomgeving. We noemen het de 4 poten aan de tafel van de lokale maatschappij. Deze zijn als “overlappende eilanden” getekend waarbij we allemaal in het centrum samenkomen voor het overkoepelde commitment. Maar een flink deel van de eilanden ligt ook buiten dat centrum, die AiREAS context.
Als we de tekening bekijken dan spreken de verschillende overlapgebieden hun verhaal. Ik heb er een karakteriserende tekst in geschreven om er een beeld bij te vormen. Waar we in het centrum ons gedrag aan elkaar aanpassen en samen keuzes maken die direct bijdragen aan de kwaliteit van onze leefomgeving en onze gezondheid, spelen er verder weg uit het centrum vaak andere belangen. In de maatschappij waar we vandaan komen bestond dat AiREAS centrum niet. Daar schakelden de eilanden op basis van financiële afhankelijkheden, doelstellingen en regelgeving.
Uit alle verslagen blijkt hoe belangrijk iedereen het vindt om dit samen te doen. Ook op bestuurlijk niveau (zoals wethouders, gedeputeerden, directies, enz) wordt deze aanpak geprezen. Alleen tekent zich steeds weer dat spanningsveld af tussen het “samen nemen van verantwoordelijkheid” en de manier waarop de eilanden zelf werken met de gevarieerde mengeling van oude belangen en nieuwe wensen. Als je het zelf als persoon of als instantie al moeilijk vindt dan is het definiëren van een gemeenschappelijk project al helemaal lastig. We zijn zo gewend om vanuit ons eigen eiland en eigenbelang te redeneren en te wijzen naar de andere eilanden, dat we vaak onszelf gemakshalve achterwege laten.
De verschillende instanties trachten van alles mee te nemen in het centrum. De een heeft een product bedacht dat ze graag wil verkopen of uitproberen vanuit de AiREAS 4 x WIN context. De ander heeft boeken vol kennis uit onderzoeken of expertise om te delen. De overheden hebben geld bij elkaar gelegd om “het onzichtbare zichtbaar” te maken via meetinstrumenten (luchtvervuiling, geluid) in de hoop dat via de bewustwording burgers en bedrijven gaan participeren en verantwoordelijkheid nemen. Uiteindelijk gaat het om onze gezondheid dat we via ons gedrag direct kunnen beïnvloeden.
Het centrumgebied van AiREAS groeit. Er zijn tegenwoordig ook instanties en mensen die blijvend in dat centrum vertoeven. Zij zijn vergroeid met het waarde gedreven commitment en hebben hun gedrag en authenticiteit eraan gekoppeld of ontleend.
We treffen daar burgers aan die geen auto meer hebben, alles doen op de fiets, OV of deeltransport, die lokaal inkopen, samen wonen en kosten delen. Zij hebben vaak hun werk ervan gemaakt om anderen te helpen aan een betere gezondheid, zelfbewuster en samenredzaam leven, enz. We treffen er bedrijven aan die het 4 x WIN principe nastreven op gebied van samenwerking met de natuur, voedselvoorziening, water, energiebesparing, lokale basisvoorzieningen, zorg voor en met anderen, enz. Er ontstaan zelfs nieuwe schoolsystemen die zoveel mogelijk kinderen en jongeren mee te nemen in hun natuurbewustzijn, hun zelfbewustwording en de essentiële waarden van ons bestaan, vaak samenwerkend met de Stad van Morgen en Sustainocratie. Bepaalde afdelingen van de lokale overheid treffen we hier aan. Deze willen graag. Ze botsen intern nog wel met andere afdelingen die niet hetzelfde commitment tonen of vanuit andere belangen en prioriteiten geleerd hebben te functioneren.
We zien gaandeweg de transitie in de tekening terug die we evolutionair met elkaar doormaken. Toen de Stad van Morgen begon in 2009 zagen we alleen nog wat zzpers die trachten te overleven door nieuwe ideeën te ontwikkelen in hun eiland van belangen en geïnspireerd door het gedachtengoed van de Stad van Morgen. In 2011 ontstond AiREAS. Al snel kwam de beoogde samenwerking van de 4 “O”s (overheid, ondernemers, onderwijs en omgeving) tot leven dankzij een eerste financiële ondersteuning van de Provincie Noord Brabant. Er was nog geen echte overlap tussen de eilanden maar de basis was gelegd om dat waar te gaan maken.
Nu, anno 2023, is AiREAS als concept en context niet meer weg te denken. Door alle deelnemers wordt de vorm en uitdaging enorm gewaardeerd. “Het gaat ergens over” stelt men vaak en is bereid het spanningsveld in te stappen binnen de eigen organisatie om er het beste van te maken. Twee eilanden blijken erg traag in reactie en verbinding. Dat zijn de wat grotere ondernemingen die in de oude 1 x WIN context zijn ontstaan en daar blijven hangen met hun lobbies. Deze hebben aandeelhouders en belangen die alleen verenigbaar zijn met het hogere doel van AiREAS als de organisatie door een fundamentele transitie gaat. En dan zijn er “de burgers” die van ongezond gedrag hun comfort hebben gemaakt. Gedragsaanpassing vergt meer dan bewustwording. Het vergt een cultuuraanpassing waarin gezondheid en veiligheid sturend is voor iedereen. Veel jongeren herkennen zich daarin maar oudere generaties zijn anders gewend en laten hun comforts (zoals de auto, status, inkoopgedrag, enz) niet gemakkelijk los.
Hoe dan ook, het centrum van AiREAS groeit. Het is hart verbonden, warm, cocreatief en innovatief, vol mensen, functies and idealen. Het groeit gestaag. Het is een voorbeeld voor andere doelgerichte communities zoals FRE2SH, COS3i en anderen die ontstaan.
Want als we duurzaam gezond en veilig willen leven en voortbestaan dan zullen we dat toch samen moeten doen.
Als Stad van Morgen bouwen we een netwerk op van contacten op die (willen) werken met jongeren en zichzelf willen voeden of ontwikkelen met kennis, inzichten en methodes op internationaal vlak. Mede dankzij ons Europese partner netwerk en de projecten die we indienen via het Erasmus+ subsidiekanaal kunnen we regelmatig reizen organiseren waar je bij kunt aansluiten. Deze hebben een duur van 4 tot 12 dagen en vinden plaats ergens in Europa. De reizen zijn leuk, constructief, informatief en verbindend.
Tijdens de reizen ontstaan inzichten die we samen delen of ontwikkelen en weer meenemen terug naar huis. Daar trachten we ze toe te passen in onze dagelijkse activiteiten richting jongeren. Vaak zijn er reizen waar jongeren zelf aan mee kunnen doen. Zo ontwikkelen ze ruimtelijke en culturele inzichten die belangrijk zijn voor hun persoonlijke ontwikkeling.
Mocht je interesse hebben in deze aanpak en af en toe willen aansluiten als leider, deelnemer of coordinator of een lokaal groepje, laat het ons dan weten, inclusief achtergrond en motivatie via de email aan jp@stadvanmorgen.com . We zullen je dan regelmatig informeren over reisopties, programma’s in Nederland of anders.
Het was weer een mooi gesprek met Chris den Daas. Deze keer grepen we terug naar zijn ervaringen als meervoudig ondernemer, auteur van een boek over ondernemerschap en zijn activiteiten als coach.
Chris reflecteert over de grote veranderingen in de maatschappij sinds de laatste 60 jaar dat ook zijn weerslag heeft op het ondernemen en met name de kleine zelfstandige. Ondernemen vanuit je ziel sluit daar op aan. Luister mee en kijk wat voor beeldvorming er bij u ontstaat als u de podcast van een uur beluistert.
Sterven is onderdeel van het leven. We vinden het geen leuk onderwerp ook al worden we ermee geconfronteerd. Chris is begeleider van mensen die hun laatste dagen of uren beleven, al dan niet samen met hun nabestaanden. Hij spreekt openhartig over zijn gedachten hierover in de Stad van Morgen podcast.
Meer podcasts van de Stad van Morgen beluisteren over het menselijke zijn? Dat kan via de verzameling opnames uit 2023 alhier.
Stad van Morgen 