Stemmen, ach ja

Als mensheid hebben we een uitgebreide geschiedenis. Deze lijkt zich met enige regelmaat te herhalen. We kunnen deze kennis toepassen op de ontwikkelingen van de laatste jaren. Als we de huidige verkiezingen ook bezien vanuit die afstandelijke bril van historisch besef dan ontstaat een ontluisterend beeld.

Stad van Morgen positioneert zich in een democratische werkelijkheid waarin we samen verantwoordelijkheid nemen voor onze natuurlijke en menselijke kernwaarden. We hebben het “Sustainocratie” genoemd, een real time democratie waarin we dagelijks (inwoners en instanties zelf én samen) onze keuzes maken en bijstellen op basis van die verantwoordelijkheid. Dat is wat anders dan elke vier jaar stemmen op degenen die namens ons de kastanjes uit het vuur moeten halen. Sommigen noemen de werkwijze van STIR “een post apocalyptische” werkwijze. Voor onszelf is het echter “de volgende stap in de menselijke en institutionele evolutie”, waartoe we uitnodigen deel te nemen.

De reden dat we als Stad van Morgen (Stichting STIR) zijn begonnen is dat we de duurzaam en weerbare maatschappij niet zien als een geldafhankelijke kostenpost maar een waarden gedreven co-creatie, een gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid. Dat dit een legitieme aanpak blijkt wordt aangetoond door de verschillende multidisciplinaire groepen (clusters) van verantwoordelijkheid die vanuit de Stad van Morgen zijn ontstaan en waar burgers, overheden, kennisinstellingen en bedrijven aan deelnemen (AiREAS, FRE2SH, School of Talents,…..en meer). Ondanks de groei is het nog lang geen mainstream.

Er valt van alles te zeggen over de oude politieke en geldafhankelijke werkelijkheid, zowel positief als negatief. Het heeft ons gebracht waar we vandaag de dag staan. Toch is het uit de tijd. Dat komt omdat kosten en baten niet meer op elkaar af te stemmen zijn in de geldafhankelijk wereld. Er zijn in de loop der decennia sterk gefragmenteerde tunnelvisies (silo’s) ontstaan die allerlei fundamentele keuzes dermate beïnvloeden dat zowel het menselijke als het natuurlijke aspect van verantwoordelijkheid verdwijnt. Door belangen worden te grote concessies gedaan aan onze essentiële natuurlijke waarden. Hierdoor zien we een toename aan, op korte termijn onmogelijk te repareren problemen (klimaat, milieu, maatschappij, bedrijfsleven). De consequenties voor mens en natuur zijn niet meer te bekostigen via de traditionele overheid. Het systeem is hierdoor failliet en ten dode opgeschreven. Het laat zich echter niet gemakkelijk afschrijven, en dat is volgens ons ook niet nodig.

De parlementaire democratie heeft ons als burger (niet als mens, want daarin hebben we absolute, natuurlijke vrijheid voor onszelf en onze keuze om ons te binden aan anderen) verplicht tot afhankelijkheid van het regeersysteem. We mogen een keer in de vier jaar stemmen op wie we willen die verantwoordelijkheid neemt voor en namens ons. We schuiven de verantwoordelijkheid af zoals van ons wordt verwacht. We zijn gaandeweg verleerd om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor ons bestaan. Maar dit regeersysteem is failliet en kan de verantwoordelijkheid niet meer aan. Dus wat voor beloftes enthousiaste, welwillende of machtsbeluste mensen in de politiek ook doen, ze zijn niet waar te maken.

Wat te doen met onze vierjaarlijkse stem? Dat doet er in dit stadium niet veel meer toe. Behalve als we onze steun of boosheid willen uiten over bepaalde maatregelen of beleid. Dan zouden we kunnen hopen dat we het resultaat beïnvloeden met onze stem. Dat is in feite de enige optie die we in de huidige democratische vorm mogen benutten. Er zijn echter zoveel partijen dat al het stemmen wordt versnipperd. Het vormen van een regeerbare eenheid zal daardoor een hele opgave zijn. Zelfs als dat lukt dan zijn de uitdagingen zo groot dat een coalitie gedoemd is te mislukken. Initiatieven zoals kritische stichtingen, opstanden, rechtszaken tegen de overheid en verenigingen zoals de Bond voor Overheidszaken, zijn uiteindelijk juridisch spiegels voor een onhoudbare werkelijkheid. Daarom tracht de gevestigde orde de verkiezingen te voorkomen onder het mom van “een crisis” en zichzelf allerlei machtsinstrumenten te geven die andere spelers buiten spel zetten.

De corona perikelen zullen de geschiedenis in gaan als begin van een ingrijpende transitie. Deze is helaas in eerste instantie niet noodzakelijkerwijze gericht op de menselijke kernwaarden. Eerder zal het in stand houden van het oude systeem de volle aandacht krijgen, zeker vanuit bestaande machtsverhoudingen (die het risico aanvoelen dat ze weg komen te vallen in de toekomst). Ondemocratisch handelen en machtsvertoon zal nog veel menselijk leed veroorzaken, doordat macht geen ethiek ken als het om zichzelf gaat. Daarnaast zijn de vele mensen nog steeds afhankelijk en niet in staat om zelf voldoende verantwoordelijkheid te nemen om zichzelf te voorzien in de basisbehoeften. Daar waar men dat probeert zal men eerder geblokkeerd dan gefaciliteerd worden.

Kortom, opstanden zijn onvermijdelijk. Dat is geen doem-denken maar een antropologische, sociologische werkelijkheid gestaafd door zoveel voorbeelden uit ons verleden. Of dit gepaard gaat met manipulatieve lobbies, fysiek geweld, juridische aantijgingen tegen de machthebbers of dat men massaal overstapt op een andere werkelijkheid (zoals Sustainocratie), is te bezien. Het meest logische is dat dit allemaal tegelijk gebeurd zoals we eigenlijk al kunnen zien als we goed kijken. In eerste instantie reageert “de macht” met veel dwang dat op evenredig veel verzet kan rekenen. In de vreedzame wereld (reeds post apocalyptisch) zien we dat bijvoorbeeld Sustainocratie al ruim 10 jaar een groeiend precedent vormt, sinds de eerste ruimte ervoor ontstond na (of eigenlijk tijdens) de vorige crisis (de banken crisis in 2008/2009).

Het zal er de komende tijd dus niet gemakkelijk op worden. Helaas. De enige weg om de pijn te verlichten is door initiatieven te ontplooien van zorg voor en met elkaar voor ons welzijn en de invulling van onze basisbehoeften en daar de ruimte voor op te eisen. Dit op individueel niveau in de eigen omgeving. Op niveau van instellingen kunnen deze zich aansluiten vanuit authentieke toegevoegde waarde aan de Sustainocratische projecten en samenwerkingsverbanden.

Dit is waar we nu staan

De bevrijdende kracht van het vrouwelijke

De evolutie van de mens heeft zich ontwikkeld rond aspecten van controle, hiërarchie, macht, uitbuiting, exploitatie, handel, concurrentie, speculatie, enz. Deze vormen samen complexe en vaak agressieve tunnelvisies van (eigen)belangen. Deze heeft men in politieke overwegingen gegoten waar een geografische hiërarchie aan wordt ontleend. Ze missen het bewustzijn, de ethiek en moraal die nodig zijn voor het evolutionaire voortbestaan van het leven (en daarbij de mens) op Aarde. Het heeft uitsluitende te maken met eenzijdige groei van een materialistische economievorm die zich niet tot het oneindige kan doortrekken. Het geheel van deze organisatievorm wordt gevormd door mannelijke energie alleen, zonder de bemoeienis van het vrouwelijke.

De transitie die we doormaken, vrijwillig zelf of gedwongen door de natuur

We zitten gevangen in het kunstmatige, onnatuurlijke groeimodel waar we ons veelal afhankelijk van hebben gemaakt. De vrouw echter vertegenwoordigt het nieuwe leven, de geboorte, de vernieuwing, de evolutie, de verantwoordelijkheid voor ons voortbestaan. Geen wonder dat de vrouw eeuwenlang onderdruk is door een systeem dat handelt in de dood, niet het leven. Maar zodra de onderdrukking scheuren vertoont, er barsten komen in een in verval zijnde organisatie, zien we de ruimte voor de vrouw om op te staan en orde te scheppen in de chaos. De wedergeboorte van de mens(heid) in haar nieuwe levensfase is ethisch gemotiveerd. Ethiek wordt nu uitgelegd als gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid voor ons voortbestaan als mens in samenhang met de natuur. Dat is niets nieuws. In een familiaire thuisomgeving is het de normaalste zaak van de wereld.

Human wellness

Stratum helpt, wat volgt?

Met bewondering zien we via (social) media de inzet van een groepje mensen voor de medemens en de omgeving in stadsdeel Stratum van Eindhoven. De opruimactie van hopen papier die door het professionele, gemeentelijke afvalbedrijf geen prioriteit hadden gekregen, kreeg zelfs aandacht van de stadsmedia. “De armen uit de mouwen en zelf actie ondernemen”, is het motto van dit groepje “niet mauwen, maar sjouwen”.

Stratum helpt

Zorg voor (en met) elkaar is de basis van een gezonde leefomgeving en maatschappij. Dit is steeds de ambitie van COS3i geweest toen we met dezelfde gedachten als Stratum helpt aan de slag gingen in 2016, ook in Stratum. Alleen in de uitvoering is COS3i meer projectmatig (clusterend in vormen zoals Stratum helpt, maar ook Stratum eet samen, Stratum werkt samen, Stratum heeft samen een moestuin, Stratum ontvangt vluchtelingen, enz) opgezet. Dit omdat COS3i de sustainocratische visie van “samen waarde creëren” uitdraagt en kadert vanuit mens en natuur, maar de uitvoering overlaat aan lokale buurtbewoners door rationeel ruimte te creëren en te verbinden. Althans, dat was de gedachte achter COS3I.

In de praktijk bleek dat de uitvoering ook door de initiatiefnemers van COS3I en partners werd gedaan, al kwamen zij niet uit de buurt. Toen, door corona, COS3I minder actief kon zijn in de wijken, namen juist initiatieven als “Stratum helpt” de ruimte om zich krachtig te ontwikkelen. Ook Fab28 en het Cruydenhuisch, respectievelijk een buurtgebouw en sociale kook en eetgelegenheid in Stratum, transformeerden hun activiteiten van het managen van een gebouw naar verbinding met de buurt en wijk. Alles bij elkaar een prachtig voorbeeld van de weerbaarheid van de mens.

Wat kunnen wij hiervan leren? Wat in COS3i tijd als maatschappelijke doelstelling van participatie werd neergezet kwam pas in coronatijd structureel tot bloei met een mooie eigen identiteit, zonder COS3I bemoeienis. De gezichten die we zien nu dat zijn dezelfde die we ook als COS3i zagen. Wat is het verschil?

Zonder te veel in een voorbarige analyse te willen duiken zouden we toch een paar hoofdlijnen kunnen identificeren:

  • Corona is een crisis. Als het niet het virus zelf is dan is de serie maatregelen die getroffen wordt dit zeker op mens niveau.
  • Instanties zijn hierdoor verder weg van de mens dan ooit. Mensen zijn veel meer op zichzelf aangewezen.
  • Het zelf-organiserend vermogen van de mens komt tot bloei onder de juiste omstandigheden (noodzaak, ruimte, initiatiefnemers)
  • Wat in tijd van COS3i zonder (direct waarneembare) crisis als rationele norm werd neergezet, wordt in de tijd met (direct waarneembare) crisis gevoeld als een emotionele behoefte en noodzaak.
  • Dezelfde zelfbewust mensen van destijds waren toen net zo sociaal actief als nu, alleen nu vallen ze meer op, worden ze meer gewaardeerd.

Wat we zien is dat vele betuttelende, dure instanties, die in een bepaalde maatschappijvorm zijn ontstaan, totaal overbodig zijn. Ruimte voor het zelf-organiserende vermogen van de mens is juist essentieel voor duurzame menselijke ontwikkeling. Helaas lijkt het steeds nodig dat een crisis dit duidelijk maakt, niet argumenten. Nu “Stratum helpt” tot “Buurt in Bloei” (twee initiatieven die elkaar vinden in de wijk) komt is er misschien ook ruimte om andere verduurzaming vorm te geven, zoals de buurt en wijk coöperatie, diensten en projecten, de wijkmunt en het co-creatie platform….

Onze 1e levensbehoefte

In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen is onze eerste levensbehoefte niet eten of drinken. Het is onze sociale verbinding. Tot deze inzichten kwam de Amerikaanse hersenonderzoeker Matthew Lieberman. Het gebrek aan natuurlijke binding op basis van liefde, zingeving en zorg voor elkaar, is de grootste handicap van onze huidige individualistische maatschappijvorm. De corona maatregelen doen daar een dodelijk schepje bovenop, los van de effecten van het virus zelf.

Onze afhankelijkheid van geld heeft ons uit elkaar gedreven. “We leven in een zeer gestructureerde ongezonde maatschappij” was de conclusie van blue zone (regio’s waar mensen gemiddeld veel gezonder zijn en ouder worden dan elders) onderzoekers.

Sociale verbinding komt tot stand na de sociale ontmoeting. Die ontmoeting kan gestructureerd zijn, bijvoorbeeld door co-creatie behoeften en zingeving. Of deze vindt plaats in een vrije vorm van chaos. Jongeren hebben bijvoorbeeld die chaos nodig om zichzelf te ontdekken en ontwikkelen in de verbinding en het zelfbeeld. Het is niet vreemd dat het aantal zelfdodingen stijgt als de jongeren deze vrijheid wordt afgenomen. Net als de situatie van gebrek aan levensperspectief bij jongeren en volwassenen door het ontbreken van maatschappelijke of persoonlijke zingeving.

Eenzame ouderen hebben minder behoefte aan chaos maar wel aan een stabiele omgang met anderen. Zij die een gezin of vriendenkring hebben, hebben elkaar. Zij die dat niet hebben zijn op zichzelf aangewezen. Dit heeft veel ongezonde bijeffecten daar men vaak niet altijd in staat is volledig voor zichzelf te zorgen. We hebben nu eenmaal die knuffel, die onenigheid, dat feestje, dat etentje, die momenten van persoonlijke aandacht, nodig. Als die ontbreken dat ontstaan er lichamelijke en geestelijke klachten met vele bijwerkingen. Maatschappelijk lossen we dit op natuurlijke wijze op door community vorming. Als dat niet kan of mag dan staan we onze primaire levensbehoeften in de weg. Dat kan een korte tijd maar mag niet lang duren.

De corona maatregelen zijn niet gericht op onze eerste levensbehoeften. Ze zijn gericht op politieke doelstellingen. Ook al zijn de maatregelen misschien in het allereerste beginsel te begrijpen, er lijkt geen leermechanisme in, alleen een belangenstructuur. Dan ontstaat het beeld van een hiërarchisch opgedrongen kader dat onmenselijk is in de uitvoering. Op zo’n moment wordt het misdadig. Interessant is dan om te zien hoe ons sociale brein met haar superpowers reageert. Het zelfverdedigingsmechanisme uit zich ineens op verschillende manieren. In de Stad van Morgen redeneren we vanuit de 10-80-10 filosofie.

  • 10% van de mensen staat pal achter de maatregelen wegens angst, eigenbelang of andere motivaties
  • 80% van de mensen heeft geen idee, past zich aan, wacht af…
  • 10% van de mensen voelt een natuurlijke drang tot verandering. Deze uit zich op verschillende manieren via opstand tegen de maatregelen, maatschappelijke aanpassing, structurele innovatie, onderzoek, enz

Stad van Morgen zit al sinds jaar en dag aan de kant van de 10% van de drang tot verandering. Maar deze 10% is ook weer onderverdeeld tussen de opstandelingen en de veranderaars. Wij zijn de veranderaars en hebben daar onze onderbouwing voor. Wij leven onze werkelijk al en putten uit de 80% twijfelaars via het goede voorbeeld, meetbare vooruitgang en sociale innovatie. Als echter de eenzijdige politieke maatregelen zich verder ontwikkelen tot misdaad dan zit ook bij ons de noodzaak om de blokkade op te heffen, niet via opstand maar via kennis en juridische mensenrechten opties. Want onze primaire behoeften zijn een levensader die niemand in de weg mag staan, ook politiek niet.

Zelf-leer omgeving van de Stad van Morgen

De school van de Stad van Morgen heet de School of Talents & Wellness. Het is geen gebouw. We hebben ook geen leerkrachten, geen directie, niets van dat alles. Wat we wél hebben is een leeromgeving met begeleiding en samenwerking uit de échte wereld. De vaardigheden die wij jongeren willen bijbrengen leren ze niet uit boeken. Net zo min als je leert zwemmen door in een schoolbank te zitten. Zelf-leren omvat het ontwikkelen van cognitieve, emotionele, spirituele en lichamelijke vaardigheden waarbij vooral het bewustwordingsproces doorslaggevend is. En dat bewustwordingsproces werkt voor elk mens anders. Dat maakt ons uniek, authentiek en verschillend, ondanks dat we als mens allemaal gelijk zijn. Bijzonder boeiend is het om die individuele capaciteiten, die authenticiteit, die inzichten tot bloei te laten komen, zichtbaar te maken en te verbinden aan die van anderen in een cocreatie omgeving van duurzame menselijke vooruitgang.

Dynamische zelf leer mechanismen in een menselijke verduurzamings-context

Sustainocratie

Filmpje (Stichting Bij de Tijd)

We zijn pas net begonnen en de overvloed stroomt al enorm

Kan kunst-uiting over geluk de negativiteit van angst en boosheid doorbreken en plaats laten maken voor de positiviteit van hoop, vertrouwen, geluk en samenwerking?”

Enkele weken geleden kwamen we met enig wikken en wegen tijdens de internationale wekelijkse zoom bijeenkomst van de School of Talents & Wellness tot ons eerste co-creatie project. De link met de Sustainocratische waarden werd algemeen geaccepteerd maar er zelf mee omgaan bleek lastig. Co-creatie, ofwel het samen creëren van een of meerdere gemeenschappelijk gedeelde waarden, was ook een fenomeen dat op wereldwijd niveau geen gemakkelijke klus bleek te zijn. Iemand had al eerder de uiting van kunst geopperd als een communicatie instrument. Net als het spelelement voor bewustwording. Ook in de Nederlandse groep hadden we de innerlijke passie gekenmerkt als samenwerkingselement. Er was zelfs een naam voor bedacht: LYPS. We hadden verdiepend gesproken met elkaar dat de wereld een groot drama-spel was en dat we dit in Sustainocratie probeerden te veranderen in een vrolijke komedie. De spelregels, de script, de rolverdeling van de acteurs, het publiek, alles veranderde hierdoor. Maar dan moesten we wel zelf ermee beginnen in de online groepen.

Toen het element “Happiness” (Geluk) werd geopperd als gemeenschappelijk doel, met kunst als middel, ging het balletje ineens rollen. Er gebeurde ineens van alles, op mens niveau, in de groepen en rond om de mensen in hun leefomgeving. Er vielen mensen af, sommige werden stil, anderen ineens actief, weer anderen kwamen erbij. Het was “maar” een oefening in co-creatie maar tegelijk een serieuze basis om te groeien in de breedte wereldwijd en in de diepte in jezelf naar steeds grotere persoonlijke en gemeenschappelijke complexiteit.

Deelnemers uit Amerika, Canada, Thailand, Nederland, verschillende steden van Spanje, Griekenland, Bali, Israël, Nigeria, Mexico, Brazilië, Duitsland, Tibet, enz sluiten zich aan. Een gelauwerde zangeres deelt spontaan een van door haar geschreven liedjes, planet. Er gebeurt ineens van alles. Parktheater in Eindhoven wordt vooruit geschoven als Eindhovens partner met een duidelijke stip op de horizon: Happiness Days in Maart. De “happiness vogel” wordt gecreëerd die als een deken van geluk en co-creatie zich, door ons allemaal samen, over de wereld verspreidt. Studenten verbinden zich met hun programma’s. We voegen allemaal onze geluksmomentjes toe aan die steeds groter wordende kleurrijke vogel.

Wijsheden worden gedeeld om te delen, er ontstaat inspiratie, bijvoorbeeld over gelukmakende levenslessen, over keuzes, over veranderingen. Onderweg veranderen levens, hakken mensen knopen door, ontstaat dialoog, worden dingen bedacht en tot uitvoering gebracht. Met meer geluk tot gevolg, voor de persoon en in het delen ervan. Wat er in enkele weken is gebeurd is nagenoeg niet te bevatten. Een ieder doet er mee wat hij of zij voor zichzelf voelt of zichtbaar maakt. Wat zich openbaart. Het is enorm. En we zijn nog maar pas begonnen.

Laat ik tot slot hier ook ter inspiratie enkele gedeelde impact video’s delen. Tijdens de Happiness Day in Maart volgt er veel meer en wordt er wereldwijd iets mee gedaan. Misschien zit jouw kunststukje er dan ook wel tussen? Ondertussen, geniet lekker van wat anderen als lekker makertje ons al voorschotelen…..

Lessen in cocreatie door mee te doen

Elke dinsdagochtend en middag komen groepjes mensen bij elkaar via de School of Talents & Wellness zoom. De ochtend (10:00) is in het Nederlands, de middag (16:00) in het Engels. De uitdaging die is geformuleerd om bij elkaar te komen is “participerend leren in Sustainocratie”, cocreatie vanuit de menselijke kernwaarden dus. Iedereen kan en mag meedoen. Na veel kennismaking en overleg zijn we uitgekomen op een eerste project samen “kunnen we via kunst het gevoel van angst en boosheid omzetten in vertrouwen, geluk en samenwerking?” We noemen dit ons “Happiness project“. Het verbindt de wereldwijde middagsessie met die van de ochtend, en visa versa.

Het doel is dat we kernwaarden gedreven leren co-creëren, hetgeen de basis van het Sustainocratische gedachtegoed. Dat kost moeite omdat we dat niet (meer) gewend zijn. We zijn meer gewend om een individueel schakeltje te zijn die zichzelf aanbiedt als werknemer, dingen vraagt aan de ander of ingaat op de vraag van iemand. Cocreatie betekent “samen iets nieuws creëren”, of “samen iets creëren dat nog niet bestaat maar uiterst gewenst is door en voor allemaal”.

Cocreatie is iets anders dan samenwerken ook al ligt het dicht tegen elkaar. Bij samenwerking ontstaat er een vooropgesteld gewenst resultaat. Bij cocreatie ontstaat er door samenwerking iets nieuws, een gewenst resultaat met een redelijk onvoorspelbare toegevoegde waarde. Wij noemen dat ook wel eens 1 + 1 = veel meer dan 2. Het is die meerwaarde waar het in de cocreatie om gaat, niet alleen de samenwerking.

In het geval van ons Happiness project “wat is de meerwaarde?”. Het project tracht mensen zover te krijgen dat ze via een uiting van kunst bijdragen aan het project. Mensen in Eindhoven en omgeving, of Nederland, of de hele wereld. Daarom vragen is samenwerking. De meerwaarde zit ‘m ten eerste dat het project samen is ontstaan en een ieder er iets aan toevoegt dat uiteindelijk een gemeenschappelijke meerwaarde is dat boven de kunstuitingen uit stijgt. Zo krijgt sustainocratie misschien een oorkonde uit Canada. We kunnen kunstshows online en offline organiseren. De kunst dient als onderwijs mogelijkheid. Het is een opstapje naar regionale cocreatie projecten van meer complexiteit. Het inspireert de deelnemers maar ook het publiek dat erin meegenomen wordt. Het verbindt ons met de hele wereld en de wereld met ons op een positieve manier. Het geeft ons de gelegenheid om geluk naar een groter resonantie niveau te tillen. Een ieder kan er iets voor zichzelf uithalen dat voorheen nog niet bestond en dit gebruiken voor zichzelf.

Tijdens de zoom sessie pikken we onze ervaring onderweg op en bespreken dit. Zo leren we samen, terwijl we het proces toepassen en ons eigen maken.

Happiness uitdaging

We hebben de uitdaging uitgezet in de wereld om iets kunstzinnig te doen met het begrip “Happiness”. We hopen zo dat in deze moeilijke tijden de deelnemers even geluk ervaren door er mee bezig te zijn, door het te delen en de contributies van de wereld terug te ontvangen. Via de World Happiness Days in Maart zullen we de verzameling exposeren via o.a. het Parktheater in Eindhoven en de partners in alle deelnemende gebieden van de wereld.

De contributies druppelen al binnen. Hierbij een aantal voorbeelden. Binnenkort hopen we ook die van jou, de kinderen, de kunstenaars ertussen te zien. Er is getekend, spreuken worden gedeeld, liedjes geschreven, emails verzonden. Er beweegt iets….

Van corona psychose naar een nieuwe maatschappij van liefde en zorg voor elkaar

Met enige verbazing zag ik de tweede kamer instemmen met de avondklok. Enkele dagen daarvoor waren er heftige debatten geweest over de toeslagen affaire, het aftreden van het kabinet, het zelfbeeld van “iets dat erg fout zit in ons systeem”, …..Ook waren er felle toespraken in de tweede kamer over de tunnelvisie van het kabinet, de consequenties van de eenzijdige corona maatregelen, het gebrek aan nuanceren van het probleem, en toch…..stemt men in met de avondklok. Op de avond van de invoering ervan slaat de vlam in de pan. De agressie in de steden neemt ongekende proporties aan, tot afkeer van ieder vredelievend mens. Wat is hier toch aan de hand? Waar gaat dit naar toe?

Tunnelvisie als je niet hebt leren zwemmen

Psychose

Misschien is die toeslagen affaire wel een klassiek voorbeeld hoe beleid, regelgeving en betreffende overheid instanties in een psychose raken over een bepaald onderwerp. In dit geval de angst voor misbruik en fraude. Alles wordt toegespitst op die angst en men verliest de (menselijke) werkelijkheid collectief volledig uit het oog. Nu die psychose doorgeprikt is ziet men ineens wat men heeft veroorzaakt en komt het vingerwijzen, de schaamte, de veroordeling, het excuus, het aftreden, het goedpraten, de cadeautjes, de spijtbetuigingen. Maar het geleden leed is niet ongedaan te maken. De zelfmoorden, de echtscheidingen, de overgebleven trauma’s, de imagoschade van onschuldige mensen, los je niet op met een afgetreden kabinet en het aanwijzen van een zondebok. De psychose omvatte het gehele systeem, de hele organisatie omdat deze is uitgegroeid tot een negatieve, navel starende club wantrouwende, risicomijdende instanties die zichzelf belangrijker achten dan ze zouden moeten zijn in de brede context van het leven en welzijn van een menselijke samenleving.

Met corona gebeurt in feite hetzelfde. Wederom is er de tunnelvisie, de angst voor besmettingen, ziekenhuis opnames, tekort aan bedden en personeel. Instanties die de angst aanwakkeren met cijfers, voorspellingen, beelden van verschrikkelijke taferelen, manipulatie van de werkelijkheid, leugens en volksverlakkerij. Zelfs als alle wijzers het tegendeel tonen of er vele andere maatregelen mogelijk zijn om het tij te keren, houdt men stoïcijns vast aan de aanpak. Men zoekt alleen het gelijk in de eenzijdige angst en iedereen die andere mening heeft wordt als vijand behandeld. Beleid dat “godje” probeert te spelen tegen de natuur, puur om zichzelf in haar eigen doodstrijd nog even belangrijk te voelen. Beleid dat de schijnaanval aangaat tegen miljarden jaren oude natuurlijke fenomenen zoals virussen, dat angst zaaien toepast als marketing en als enige mogelijke oplossing politiek en technologie aanreikt. Zorgvuldig kiest men de gefragmenteerde deskundigen om het beleid te bevestigen, ook al spreken die zich nog zo vaak tegen. Ondertussen moet al het andere maar worden stilgelegd, blind als men is voor alles wat men veroorzaakt. De psychose voedt haar eigen gelijk.

Het doorprikken van deze psychose moet nog gebeuren. De verwijtbaarheid bouwt zich op.

Dus de avondklok wordt geaccepteerd om vooral niet achter te blijven ook al tekent de realiteit zich volledig anders af. Men wil niet afgerekend worden op het kleinste onderdeel ook al loopt men het risico op termijn aan het kruis genageld te worden voor het geheel dat men onderuit haalde door gebrek aan moed, visie en integrale realiteitszin.

Deze keer doet de bevolking net zo hard mee. Logisch! De angst om zelf in aanraking te komen met een vreselijk zichtbaar gemaakte ziekte is erg wezenlijk. De extra angst dat je mede verantwoordelijk zou zijn voor de lijdensweg van je geliefde ouderen, vrienden of kennissen, is een niet te dragen pijn. Zich afschermen in isolement, dragen van mondkapjes, anderen in paniek wijzen op afwijkend gedrag, meegaan in de 1,5 meter door met een grote boog om anderen heen te lopen, het hoort allemaal bij deze blinde massapsychose.

Men vergeet plotsklaps het oneindige bestaan van de andere 5000 virussen, de vele vormen van kanker, door overconsumptie veroorzaakte diabetes, door luchtvervuiling en roken veroorzaakte long, hart en vaat aandoeningen, de incompetentie van het beleid om de consumptie maatschappijvorm los te laten die dit allemaal veroorzaakt. Armoede, honger, moord en doodslag in de wereld. Dood, leed en verderf dat het corona-leed in meervoud evenaart én overtreft, al vele jaren en steeds ergens. Het bestaat ineens niet meer, het heeft wellicht nooit bestaan in de struisvogelmentaliteit van de ontkenning. En nu helemaal omdat de collectieve focus ligt op dat ene virus bolletje, dat ene vaccin, dat ene redmiddel dat ons allemaal zal verlossen uit al onze angsten en onzekerheden. Stil zitten, niet bewegen, niemand aanraken, want anders werkt het heilige middel niet.

Maar zo werkt de natuur niet, ook niet van die van de mens. De mens is natuur. In onze bewegelijkheid, (zelf)bewustzijn en aanpassingsvermogen zit onze weerbaarheid.

De mens stilzetten is haar ten dode opschrijven. Haar afzonderen van de natuur ook. Dat heeft niet zozeer te maken met alleen de corona maatregelen. Het heeft te maken met de manier waarop we ons hebben verstedelijkt, afhankelijk hebben gemaakt van een structuur dat zorgt dat de mens 90% van haar tijd zittend doorbrengt, met alle gevolgen van dien. Dat lossen we niet op met een vaccin, ook niet met een lockdown of avondklok. Daar zit iets fundamenteels achter dat we als maatschappij liever niet willen zien. Daarom houden we angstvallig vast aan een redmiddel in plaats van het grote geheel te overzien. Het enige wat we voeden is de chaos die erop volgt, of dat nu criminele plunderende jongeren zijn, een instortende economie, een gigantische depressie, een nog diepere psychose….

Leren leven in plaats van overleven is een bewustwording en cocreatie proces

Hoe doorbreken we deze psychose?

Dat is op persoonlijk niveau al erg moeilijk, zoals mensen die het hebben ervaren kunnen beamen. Het begrijpen dat de pijn die men voelt gebaseerd is op een échte werkelijkheid, een angst die zich meer dan normaal manifesteert, die iemand in bezit neemt. Het ontstijgen van deze angst, door naar een grotere werkelijkheid te gaan en te relativeren, is een huzaren karwei. Of ditzelfde, als de psychose gebaseerd is op een innerlijk verzet, een terugkerende herinnering aan een gebeurtenis, een eigen oud trauma, die beelden veroorzaken uit een toekomst die nog kan gebeuren maar nu al echt lijken. Er midden in zitten levert een constant gevoel van paniek, een beleving van een werkelijkheid die niet te verenigen is met die van de buitenwereld. Een buitenwereld die “hét niet ziet”, niet mee beleeft, jouw beeld tracht te ontkennen, alleen met onhaalbare adviezen komt, die zorgt alleen maar voor verdere afzondering, zelfs met zelfmoord neigingen, ontsnapping via alcohol, drugs, enz.

En al wat nodig is is begrip, vertrouwen, liefde, empathie, compassie, samenwerking en de warme band, de sociale verbinding om uit de negatieve spiraal te geraken.

Zij die er wél doorheen komen kijken erop terug als een persoonlijke doorbraak, een moment dat men herboren wordt in een nieuwe beleving van de werkelijkheid, een dieper bewustzijn, een andere resonantieniveau waarin het concept “angst” een heel andere, veel minder problematische, dimensie heeft gekregen. Soms is men bang terug te vallen, wil men het niet opnieuw beleven, en leert men aanwijzingen herkennen waardoor men tijdig zelf zich kan bijsturen.

Op maatschappelijk of regering niveau is het nog veel complexer. De regering is politiek gedreven. De psychose wordt in stand gehouden omdat men niet los KAN laten. Zelfs als er bewegingen zijn die wijzen op een grotere werkelijkheid dan zijn de politieke consequenties niet te overzien. Men is nu afhankelijk van de eigen gecreëerde werkelijkheid. Kijk naar de nasleep die nu ontstaat door de toeslagen affaire. Die begint nu pas. Uiteindelijk staat het hele politieke systeem ter discussie. En dat levert ook angst op, want het systeem, dat al zolang bestaat heft zichzelf niet zomaar op. De toeslagen affaire staat niet op zichzelf. Bijstand, UWV, PGB’s, en alles wat mensen afhankelijk maakt is onderwerp van het fraudegevoelige wantrouwen van de overheidsdiensten. Overheid schandalen zijn helaas geen zeldzaamheid meer, eerder een norm die het probleem steeds weer bevestigt. Er is alleen zelfreflectie achteraf, en alleen als men juridisch voor het blok is gezet.

Vanuit Sustainocratie bieden wij de liefde, de weg vooruit, de empathie, de erkenning maar ook de genezing van het probleem door weer te bouwen aan vertrouwen, verbinding, de kracht van het geheel.

De psychische druk op al deze delen van de maatschappij is ongekend hoog. Die wordt nu aangewakkerd door de eenzijdige corona situatie en maatregelen die veel meer mensen treffen dan de uitkering of toeslag gerechtigden. Ondernemers die noodgedwongen moeten sluiten en hun hoop vestigen op een vaccin, niet wegens het vaccin maar denkend dat ze daarna weer vrij zijn en mogen ondernemen. Ondertussen moeten ze vooruitzien te komen met tegemoetkomingen als stilhoudertjes. Geld dat kennelijk overal in grote mate beschikbaar is maar nooit gebruikt kon worden voor armoedebestrijding of uitbreiding van het zorgsysteem.

In de menselijke complexiteit gaat de toenemende controle, de steeds grotere wantrouwende en regulerende overheid, het gebruik van geweld van de politie tegen overtreders, de tweedeling van de maatschappij en bijhorende doorgeslagen gedrag van de uitersten, over in chaos, demonstraties, rellen, opstand , die de wantrouwige nog meer aanwakkeren. Er is geen overleg meer, geen dialoog, alleen versterkte eenzijdige standpunten.

Collectieve waanzin zullen we ooit zeggen als we hierop terugkijken over tientallen jaren. Net als de toeslagen affaire. Zondebokken zullen we genoeg vinden om aan het kruis te nagelen maar het geleden leed is niet terug te draaien. Zover zijn we echter nog lang niet. De psychose is nog volop aanwezig. De sluier voor de ogen laat zich niet optillen. Waar wachten we op? Er zijn een hoop redenen te bedenken, vooral politiek, om de waas nog mistiger te maken.

Er wordt nu al verkondigd dat het vaccin slechts een vaatdoekje tegen de overstroming is. Dat de besmettingen nog gewoon doorgaan ook als men gevaccineerd is. Gemakshalve wordt verwezen naar het uitroeien van polio, de mazelen en de bof. Maar met een slag om de arm wegens de snelle mutaties van dit virus. Dweilen met de kraan open. De zogenaamde elitaire experts zijn net zo risicomijdend en aandacht belust als de politiek. De angst wakkert meer angst aan, en meer chaos.

En de psychose?

Als het om een mens gaat dan is het besef dat de psychose veroorzaakt wordt door een ongekend loslaat proces niet doorslaggevend. Doorslaggevend is pas als de persoon in staat is te gaan redeneren vanuit een grotere werkelijkheid in tijd en ruimte. Dat de oorzaak van de psychose zich verkleint in de grotere context, en uiteindelijk qua aandachtspunt afzwakt, genuanceerd wordt en zelfs verdwijnt. Als dat lichtpuntje door de muur van wanhoop heen breekt dan pas ontstaat het herstel. Bewustwording noemen we dat. Het doorbreken van het begrijpen. Meestal komt de persoon er uiteindelijk krachtiger uit met een genuanceerdere kijk op de persoonlijke werkelijkheid.

Maar in dit geval gaat het om een maatschappij structuur dat zich decennia, zelfs honderden jaren lang ziek heeft gemaakt en waar iedereen bij betrokken is. Er spelen niet alleen tunnelvisies maar ook politieke belangen. Een loslaat proces dat men als mens in kan zien maar vanuit de systeemwerkelijkheid ongekend veel stres oplevert. Een lichtpuntje is de uitnodigende, harmoniserende werkelijkheid van Sustainocratie. Maar die is pas relevant als de oude structuur en mentaliteit hiervoor open gaat staan. Op Haags niveau is dat nog niet het geval. Op lokaal gebiedsniveau maar deels.

Een andere mogelijkheid is een juridische aanval op de regering en haar psychotische gedrag. Net als gedaan is met de toeslagen affaire. “De doorprik actie” of de “wordt wakker aanval”, niet gericht op vernietigen maar op bewustwording en verandering “dat het echt anders kan als men mee doet”. Alleen dient zo’n juridische casus goed onderbouwd te worden. Het aanvallen van de corona maatregelen heeft geen zin. Het veroordelen van de consequenties in dit stadium ook nog niet. Deze zijn allen gebaseerd op een gefragmenteerde kijk op het probleem. Die fragmenten zijn goed onderbouwd met deskundigheid op dit concrete gebied. De consequenties nog onvoldoende zichtbaar in zijn geheel. Dat moet helaas allemaal nog komen. Het juridisch systeem is ook fragmentarisch en zal ze in hun gelijk stellen. Nagenoeg niemand kijkt naar het grote geheel. Alleen de grondwet heeft nog sporen van holisme maar die zijn ook uitgehold. De fundamentele mensenrechten zijn een onderwerp van een moraal die nog amper een juridische basis heeft. Ze hebben wel een natuurlijke basis maar die manifesteert zich, via verzet, die nog niet via menselijke bewoording kan worden verdedigd, nog niet.

Zo is het recht tot zelf beschikking, samenredzaamheid, bewustwording en aanpassingsvermogen, zelf keuzes afwegen en maken, door het systeem onderuit gehaald en ingevuld via betutteling, zelfs dwang.

De aanpak dient dus te gaan om de nalatigheid, het gebrek aan visie en de opgelegde beperkingen zonder de holistische kijk op de werkelijkheid. Maar daar hebben we geen juridische kaders voor om naar te verwijzen, tenzij we Sustainocratie gebruiken als bestaand alternatief. En verwijzen naar het beginsel van “er is iets goed fout in ons systeem”. Het vernieuwde vermogen zit niet in het systeem zelf want dat is ziekelijk in zichzelf gekeerd. Het vernieuwende vermogen zit in de natuurlijke mens zelf, de niet politieke mens. Maar dan moet deze eerst haar angst en afhankelijkheid overwinnen. Bewustwording draagt daar aan bij. Het systeem wordt dan uitgedaagd om los te laten, mee te gaan in de co-creatie van menselijke en natuurlijke waarden of uiteindelijk verpletterd of vergruist te worden door de kracht van de natuur.

Deze tekening gaat over de cyclus van het leven en de fase (crisis) waarin we verkeren. Als we stoppen met managen vanuit oude belangen dan kunnen we ons gaan richten op ons leiderschap en de cocreatie van ons welzijn, in samenhang met de natuur. Dan maken we de menselijke kernwaarden een feit voor ons allemaal.

Dan regeert de liefde, de compassie, de aanpassing en zorg voor elkaar, inclusief de natuur. Dan heeft geen enkele virus nog een kans, zoals het nooit een kans heeft gehad, alleen tijdens onze tijdelijke verstandsverbijstering, onze psychose, die ons uiteindelijk in kracht heeft doen opstaan. Maar dat moet helaas nog gebeuren.

Het kruisje van de crisis geeft aan waar we al geruime tijd staan en vanuit het willen behouden van het oude (management) wordt vastgehouden. We moeten naar de uitroepteken van wellness maar dan dienen we het oude los te laten en ondanks alle angsten het bewustzijn opzoeken naar de cocreatie van ons duurzame voortbestaan……