Onleefbare stad, anders werken, een nieuwe samenleving

Toen ik de doelstelling van de Stichting STIR aankondigde werd dit al snel door deelnemers de “Stad van Morgen” genoemd. Elke andere beeldvorming van een gemeenschap die niet gestoeld was op een stapel stenen werd al snel betiteld als “zweverig”. De werkelijkheid bestond vooral uit tastbare zaken waar financiële belangen aan werden verbonden. Alles wat riekte maar emotie, spiritualiteit, liefde, zingeving of samenhang werd al snel afgewezen als “onrealistisch”. Toch was dat laatste de wereld waarin stichting STIR zich al experimenterend positioneerde, een werkelijkheid van innerlijke waarden, gemeenschap, verbinding en integrale menselijkheid.

Deze week, 13 jaar na de aankondiging van de doelstelling van STIR, vielen enkele gesprekken op. Zij zijn tekenend voor de kentering die plaatsvindt en een weergave van veel meer gesprekken die we voeren vanuit STIR en alle waarden gedreven clusters die erin zijn ontstaan.

1. Jongeren willen wat anders

“Het liefst zou ik in een zelfvoorzienende community willen gaan verblijven waarin we samen zorg dragen voor onze behoeften”, zegt de 22 jarige jongeman. Hij sprak zijn frustratie uit over de laagbetaalde slavernij baantjes waarin hij van 8 uur in de ochtend tot 10 uur ’s avonds actief moest zijn als stage gecombineerd met een baan. Een zinloos en uitzichtloos bestaan waarin uitbuiting zichtbaar en voelbaar is. “Dit is een waanzinnige werkelijkheid waar ik niet mijn hele leven in wil verblijven,” stelde hij. Zijn vriendin beaamde dit volop. Zij werkt in de zorg en maakt dagelijks de eenzaamheid van ouderen mee die zelfstandig wonen in een veel te groot huis zonder contact met familie en een uitgestorven vriendenkring. “Is dit mijn toekomst?” vraagt ze zich af.

2. Jongeren willen anders werken

Een ander gesprek gaat over arbeidsvreugde, beloning en werken voor een baas. “Ik wil niet mijn hele leven een loonslaaf zijn. Ik wil baas zijn van mijn eigen leven. Ik wil reizen, dingen doen die ik leuk vind en nuttig. Ik wil variatie, diversiteit, positiviteit..”, vertellen jongeren tijdens een openhartig gesprek. Ze vertellen hoe ze opgegroeid zijn in een wereld vol onzekerheden. Gescheiden ouders, oorlogen, crisissen, plotselinge werkloosheid van ouders, financiële stress, armoede, noem maar op. Is dat de erfenis waar zij hun toekomst op moeten bouwen? Dat zien ze niet zitten. “Ik wil goed betaald worden voor mijn werk. Want ik wil financiële zekerheid maar ik wil ook mijn vrijheid behouden in plaats van vastroesten in afhankelijkheid die geen enkele garanties blijkt te bieden. Daarom pin ik mij niet vast op een enkele baan.”

3. Leiderschap cirkel

Mensen die dagelijks leidinggevende functies bekleden in Parijs komen op bezoek bij de Samenleving van Morgen, zoals ik tegenwoordig de Stad van Morgen noem. Het past beter en wordt nu sneller geaccepteerd. De bezoekers hebben een leiderschap cirkel gevormd om samen op zoek te gaan naar inspiratie. “Op welke basis worden er besluiten genomen?” is de rode draad van hun bezoek. We kijken naar Eindhoven, de ontwikkelingsfasen van de stad, we praten over Sustainocratie, we bezoeken nieuwe creatieve werkplekken en leeromgevingen. Het valt hen op hoe enorm de maatschappij al aan het veranderen is, ook bij hen in Parijs.

Men merkt op dat sinds COVID mensen uit de stad wegtrekken. Opgesloten zitten op een klein kamertje waar je je scheel voor betaald tijdens de lock-downs heeft hen bewust gemaakt van de negatieve kanten van de stedelijke ontwikkeling. Vervuiling, onpersoonlijk, onbetaalbaar. Parijs moet enorm veel moeite doen om mensen te behouden. Investeren in vergroening is daar een van. Maar iemand op het platteland kan wonen in de gezonde natuur, in een betaalbare, ruime woning met toegang tot werk via internet of zelfvoorziening door middel van samenwerking. De stad is een getto van financiële belangen waar niemand meer blij van wordt. De aanwezigheid van een theater, een restaurant of ziekenhuis weegt niet meer op tegen de stress van de stedelijke speculatieve werkelijkheid. Kwaliteit van leven zit toch echt anders in elkaar voor velen die de stap nemen wég uit de stad.

Ook het arbeidsproces verandert. Niemand wil meer werken voor een grote hiërarchische structuur. Dynamische creatieve clusters van ondernemende mensen zijn aantrekkelijker. Oplossingsgericht samenwerken en genoegdoening door eigen inzet en waardering is veel aangenamer dan hersendood een plekje hebben in een onpersoonlijke piramide. Aanwezig zijn wanneer nodig en daarin flexibel nut-gedreven zichzelf mogen zijn. Een totaal nieuw ecosysteem manifesteert zich dat zich ook met plezier richt tot de uitdagingen die wij als Sustainocratie voorschotelen. Ineens wordt de open ruimte van samen leven duidelijk door er samen creatief vorm aan te geven. Een andere menselijke wereld ontstaat waarin de rol van instellingen niet meer sturend is maar kaderend vanuit faciliterende, waarden gedreven cocreatie clusters.

Deze Samenleving van Morgen is er al en verdringt gaandeweg die starre, stressvolle, negatieve, vernietigende vorm van gisteren. De mens pakt haar vrijheid en verantwoordelijkheid terug en dwingt de ghettos van belangen op de knieën van faillissement of ingrijpende aanpassingen. Het is eigenlijk ongekend hoe snel deze ontwikkeling is gegaan en waar Stichting STIR al experimenterend, onderzoekend, uitnodigend en analyserend toe heeft bijgedragen. De recente lijst van gepubliceerde ervaringen is beschikbaar via de internationale site van Sustainocracy. We zijn er nog lang niet maar de transitie lijkt geen weg terug meer te kennen. En, zoals Italiaanse partners wijselijk zeiden: het is evolutie, geen revolutie.

Samenwerking met Fontys kunstmatige intelligentie

Fontys for Society is het tegenwoordig en dat maakt deze onderwijs instelling waar door participerend leren toe te passen via minors. A.I. Advanced en A.I. for Society horen daarbij net als toegepaste ICT, dataverwerking en interpretatie. AiREAS levert veel data via verschillende sensoren maar wat is nu eigenlijk een goede leefomgeving? Hoe maken we het onzichtbare zichtbaar op een manier dat mensen aanzet tot bewustwording en zelfs gedragsverandering? Hoe betrekken we jongeren bij deze uitdaging? Of het bedrijfsleven? Allemaal vragen waar studentengroepen zich over buigen nadat ze zelf de keuze hebben gemaakt om zich erin te verdiepen. De vraag is gesteld door de Stad van Morgen, AiREAS of een van onze partners, zoals TNO of de Gemeente Eindhoven.

Rustem Demir vertelt over zijn ervaringen met uitwisseling van jongeren in het participerend leren van de Stad van Morgen

Erasmus+ is een Europees fonds voor uitwisseling van jongeren uit Europa die zo kennis kunnen maken met andere culturen. Het zou de Stad van Morgen niet zijn als we ze ook niet mee zouden nemen in de denkwijze van menselijke kernwaarden. Er gebeurt veel met die jongeren tijdens deze bezoeken. Rustem Demir vertelt erover tijdens het Stad van Morgen radio programma.

Samen vormen wij de maatschappij die we willen zijn

Wat zal het zijn? De 40e interculturele avond van COS3i alweer? Misschien zelfs veel meer als we ook de prachtige evenementen erbij optellen van onze partners die we in de loop der jaren ondersteund hebben. Deze keer was Bolivia aan de beurt. Vorige keren waren het Argentinië, Mexico, Iran, Brazilië, Peru, Suriname, Indonesië, India, Pakistan, Turkije, enz. Binnenkort gaat het zelfs over onze eigen cultuur, de Nederlandse! Het doel van de avond is de kennismaking met deze landen, hun culturele bijdragen aan de wereld en aan ons via hun aanwezigheid met muziek, hun culinaire keuken, klederdracht, hun mooie uitstraling, levenswijsheden, architectuur, kunst, speciale vaardigheden en ga zo maar door. Vaak blijft dit alles zo onbekend en daardoor onbemind tenzij wij het naar voren halen vanuit liefde en verbinding. Hoe verbazingwekkend zijn vaak de uitingen, de wetenswaardigheden, de landschappen, de geschiedenis, als we er vanuit nieuwsgierigheid en belangstelling naar informeren. Hoe we angst, onwetendheid en afscheiding van “de ander” transformeren naar begrip, respect en verbinding, ja, zelfs samenwerking, productiviteit en co-creatie van de unieke, duurzaam vooruitstrevende maatschappij die we samen willen zijn door het samen vorm te geven.

Hoe zebra’s in een van twee hoofdsteden van Bolivia de mensen helpen oversteken

Stad van Morgen radioprogramma

Vanaf woensdag 21 september 14.00 tot 15.00 is de Stad van Morgen samen gaan werken met Rara Radio. Een uur lang praten we thematisch over onze samenleving waarin de mens en de essentiële waarden voor ons duurzame (voort)bestaan centraal staan. Luister hier naar de eerste opnamen waarin Jean-Paul vertelt wat we van plan zijn te gaan doen.

Maandelijks verdelen de weken in 4 hoofdstukken, 3 in het Nederlands en 1 in het Engels. De sessies worden doorspekt met muziek dat passend gemaakt per onderwerp. Het onderwerp en het karakter van de module communiceren we via Social Media en deze website:

  • Waar gaat het over?
  • Sociale ontmoetingen
  • Concrete projecten
  • Sessie in het Engels

Waar gaat het over?

We behandelen thematisch en inhoudelijk de vijf kernwaarden van Sustainocratie. We kijken wat het doet met de verschillende pilaren van onze maatschappij, zoals de inwoners, bedrijfsleven, overheid, wetenschap en het onderwijs. We laten partners aan het woord om de veranderingen bespreekbaar te maken vanuit hun eigen perspectief. Ook hoe lastig het vaak is om vanuit een geldafhankelijke belangen wereld zaken voor elkaar te krijgen terwijl dat in Sustainocratie wel of beter lukt.

Sociale ontmoetingen

We leven in een wereld vol culturen, overlappingen en ontmoetingen. Dit komt door migraties via werk, oorlogsvluchtelingen, honger of andere dreigingen of kansen. Maar ook door samenwerking, studies, projecten, enz.

Belangrijk is het onderlinge respect voor elkaar door kennis te maken met elkaars cultuur. Tijdens deze uitzending een keer per maand gaan we in gesprek met iemand uit een andere cultuur of van onze eigen cultuur die praat over de kansen en mogelijkheden die de kernwaarden scheppen voor hem of haar.

Concrete projecten

In dit blok gaan we in de keuken kijken van concrete project voorbeelden die we in de Stad van Morgen tot uiting brengen. Denk aan AiREAS voor een gezonde lucht, FRE2SH voor stadslandbouw en de voedseltransitie, COS3i voor onze sociale banden onderling en zorg voor elkaar of de School of Talents en Wellness met betrokkenheid van jongeren uit binnen en buitenland.

Engelstalig

Een keer per maand doen we opname blok in het Engels, nodigen we Engelstalige sprekers uit en doen we Engelstalige gesprekken. Ook hier passen we de verschillende vormen toe en laten dat weten via de Engelstalige blogs: www.sustainocracy.blog en www.wordhappinessbird.com .

Mocht je het leuk vinden om mee te werken aan dit radioprogramma neem dan contact op met Jean-Paul via jp@stadvanmorgen.com

Door onze voedselvoorziening aan te passen lossen we de meeste wereldproblemen op.

Onze huidige voedselvoorziening is gebaseerd op een kleine hoeveelheid eetbare soorten die we via massaproductie hebben kunnen industrialiseren. Dit hele proces is mechanisch. Het vreet energie. Daarnaast is het intens vervuilend, zowel in de productie als in de logistiek. Sommige wetenschappers geven aan dat er nog maar 60 oogsten mogelijk zijn op deze manier voordat de grond zodanig uitgeput is dat er niets meer op groeit. Het voedsel dat geproduceerd wordt is ook nog eens in voedingsstoffen verminderd tot 20% van wat de biologische soort ooit was. Deze combinatie van factoren zorgt voor ziektes, gedragsproblemen, overgewicht, toename van ziekenkosten, enz. Daarnaast zorgt de energie en water afhankelijkheid van dit systeem voor wereldwijde conflicten, oorlogen, armoede, honger en klimaatproblemen.

Lokale zelfvoorziening

Door lokale zelfvoorziening via alternatieven zoals permacultuur, voedselbossen, aquaponics, verticale landbouw, hydroponics, integratie van voedsel productie in onze steden, de transformatie van onze landbouw, lossen we veel problemen op:

  • Betere kwaliteit voeding
  • Meer keuze uit eetbare soorten
  • Verbeterde luchtkwaliteit
  • Tot 70% vermindering energiegebruik
  • Betere waterhuishouding
  • Werkgelegenheid
  • Verbeterde gezondheid
  • Meer burgerparticipatie
  • Lokale economie
  • Positieve klimaat beïnvloeding

Eigenlijk is het vreemd dat dit nog niet een massale doorgang heeft gevonden bij de overheden die gebukt gaan onder de consequenties van het oude systeem. Door aan te sluiten bij de FRE2SH samenwerking bouwen we samen (inwoners en instanties) aan die lokale, regeneratieve, circulaire voedsel economie. Dit doe we ook wereldwijd via een online cursus dat bestaat uit video´s, online discussies met experts, coaching en het delen van goede voorbeelden. Onze partners hier zijn de Online School of Food Design onder leiding van Jashan uit India en Dr. Francesca uit Italië.

Kunnen we de stad Eindhoven, of een andere stad die zich daarvoor aanmeldt, als eerste stad in de wereld, experimenteel volledig zelfvoorzienend maken op voedsel gebied?

Een actie waarin sociale participatie, overheid participatie, toegepaste technieken, toegepaste wetenschappen, voedselinnovatie, enz samenkomt in een bruisende dynamiek van innovatie en participatie.

Jean-Paul Close (Sustainocratie)

Maar misschien lopen andere steden al vooruit. Dat zijn zogenaamde allereerste stedelijke voedselwoestijnen die geen andere keus hebben dan de handen in een te slaan. Wat is een voedselwoestijn? Kijk eens naar de stad Memphis in Amerika.

Gaandeweg zullen er meer van die voedselwoestijnen ontstaan. Het zijn vaak niet de steden maar juist de inwoners die het niet zover laten komen, zoals bijvoorbeeld in de jaren 70 gebeurde in New York.

Maar ook overheden, onder druk van internationale sancties waardoor import van voedsel niet mogelijk is, zijn aangewezen op lokale oplossingen. Zie hier Qatar.

We mogen ons niet blindstaren op de vele producten in supermarkten. Hoe meer we zelf verantwoordelijkheid terugnemen voor onze voedselvoorziening, hoe beter. Dit doen we binnen onze lokale mogelijkheden, liefst als community (zie hier het Vamilie initiatief dat populair lijkt te worden). Mocht dat zelf niet lukken help dan mensen die het wel doen:

  • Door grond beschikbaar te stellen
  • Door bij te dragen met geld
  • Door u aan te sluiten als afnemer
  • Door erover te communiceren
  • Door menus samen te stellen
  • Door samen te koken en eten
  • Door creatief mee te denken en te doen

FRE2SH is een verbindende beweging van de Stad van Morgen met het oog op het duurzame voortbestaan van de mens. Deelname is gratis, maar niet vrijblijvend. Het is een commitment voor lokale zelfvoorziening.

Naast FRE2SH hebben we AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid), COS3i (sociale verbinding en zorg voor elkaar), School of Talents and Wellness (Participerend leren),….

Wat is de Stad van Morgen

Als mens zijn we allemaal verantwoordelijk voor ons voortbestaan. Dat vertaalt zich in een vijftal essentiële voorwaarden. In onze huidige maatschappij hebben we die verantwoordelijkheden versnippert en ondergeschikt gemaakt aan gefragmenteerde politieke en economische belangen, met alle gevolgen van dien.

Onze gezamenlijke verantwoordelijkheden (mens en instanties samen)

Om die gezamenlijke verantwoordelijkheid te dragen hebben we een nieuwe laag toegevoegd aan onze maatschappij: De participatie laag, niveau 4. Hierin participeren zowel de overheid als de inwoners, de kennisinstellingen, het onderwijs en het bedrijfsleven in die gemeenschappelijk verantwoordelijkheid voor het herstellen en handhaven van onze essentiële waarden. Stad van Morgen organiseert en verbindt op niveau 4. Stad van Morgen is een stichting (Stichting STIR) en houdt zich bezig met alles wat je maar kunt bedenken in een samenleving en altijd vanuit die gemeenschappelijke waarden.

Voorbeelden van initiatieven die op dit niveau zich ontwikkelen kunt u in dit plaatje zien. Er kunnen er steeds meer bijkomen afhankelijk van de prioriteiten die we met elkaar vorm willen geven. Water bijvoorbeeld is nog een knelpunt waar we graag een niveau 4 samenwerking zouden creëren. Maar die is er nog niet. Andere zijn er al wel, zoals AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid), FRE2SH (regionale voedselzekerheden), COS3i (sociale inclusie en gezonde levensstijl)…..

De verbinder op niveau 4 is een onafhankelijk Sustainocraat. Iedereen kan meedoen op dit niveau dat zich sterk projectmatig ontwikkelt, gebruik makend van de bestaande instellingen en betrokken mensen.

Voedselbossen

Soms vraag je je af waarom we eerst een hoop ellende voor onze kiezen moeten krijgen voordat structurele veranderingen bespreekbaar worden? Al jaren wijzen we op de eenzijdige landbouw als mede veroorzaker van droogte, vervuiling, ongezondheid, enz. Maar de financiële belangen verbonden aan de werkwijze hielden het in stand, en nog steeds. Toch veranderen de geluiden zoals in dit krantenartikel vandaag.

Eindhovens Dagblad, 10 Augustus 2022

Terwijl aardappelboeren met genetische manipulatie van hun gewassen trachten weerwoord te bieden aan de klimaatuitdagingen, is de boodschap “samenwerking met de natuur” er een met veel duurzamere kansen. Het is natuurlijk van de zotte dat we deze opmerking moeten maken vanuit het besef dat de natuur al 4 miljard jaar zorg draagt voor de regeneratieve voeding van het hele levende ecosysteem. En wij als mens hebben dat willen domesticeren, industrialiserend en manipuleren, niet zo zeer voor wereldwijde gezondheid en voedselzekerheid maar voor de financiële belangen van enkelingen.

Kennelijk is gezond verstand nodig om de natuur weer als partner te gaan beschouwen. Als samenwerkingsverband FRE2SH maken we ons hier al vele jaren voor hard. Het voedselbos is een van de logische vormen. Wij nodigen alle belangenpartijen uit om aan de verbindende FRE2SH tafel te komen om deze transitie terug naar de natuur vorm te geven. We hebben het tevens onderdeel gemaakt van de wereldwijde training en dialoog die we de komende jaren aanbieden om de transitie te versnellen, ook wereldwijd. Dit heeft impact op de luchtkwaliteit, onze eetculturen in de wereld, de waterhuishouding, het klimaat, onze voedselzekerheid, ons energiegebruik, onze sociale verbinding, onze gezondheid…..letterlijk alles. Het heeft ook een impact op de eco-nomie, de verdeling van middelen volgens de wetten van de natuur (letterlijke betekenis van economie).

FRE2SH samenwerking

Voedsel is in FRE2SH geen commodity (speculatief verkoop product), het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Door het op dat niveau te plaatsen kunnen we onszelf als mens met een constante, gezonde voedselbehoefte verbinden aan regeneratieve, circulaire, natuurlijke, regionale gebiedsontwikkeling, onze voedselorganisatie, distributie en consumptie waarin we samen werken met boeren, kennisinstellingen, overheden én de natuur als partners voor de optimale voedselzekerheden.

Mocht u interesse hebben om mee te doen aan de FRE2SH tafel laat het gerust weten via response op deze blog. Wij nemen dan contact op.

Beleven en herbeleven in de buurtboerderij van Eersel

Lokale inwoners betrekken bij natuurbewustwording, waar gezondheid en een gezonde leefomgeving ook een onderdeel van is, is een uitdaging op zich. We gaan graag de natuur in voor een wandeling, een fietstocht, sport en andere vormen van recreatie. Vanuit o.a. AiREAS (luchtkwaliteit en een gezonde leefomgeving) stimuleren we ook plekken waar natuurbewustwording gecombineerd wordt met bewustwordingsprikkels voor verschillende doelgroepen. De buurtboerderij van Eersel is daar een goed voorbeeld van. Kinderen en scholen kunnen daar terecht voor visuele kennis ontwikkeling via spel, aanraking, uitdagingen, enz.

Nu is er ook iets nieuws bijgekomen. Kijk maar naar dit korte filmpje dat het allemaal mooi laat zien.