Zonder de juiste vaardigheden is samenwerking een moeizame opgave

In gesprek met Lieve Willems uit Vlaanderen over de intentie om een “bijeenkomst te organiseren over het samen nemen van verantwoordelijkheid op wijkniveau”.

Zo ontstond een boeiende dialoog over onze verschillen van aanpak en wanneer deze op elkaar kunnen aansluiten. Lieve Willems richt zich op de (her)ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn om die verantwoordelijkheid ook optimaal (samen) aan te kunnen.

Lieve Willems en het werkblad dat we vol kliederden met inzichten

Ikzelf plaats mij met Sustainocratie en de Stad van Morgen activiteiten op het niveau van maatschappelijke waarden gedreven cocreatie, het zogenaamde niveau 4, waar burgers, overheid, ondernemers en kennisinstellingen elkaar projectmatig vinden. Vaak kom ik dat gebrek aan vaardigheden tegen bij de partners. Dat komt omdat we decennia lang eilanden van belangen hebben gecreëerd en het woord “samen” niet echt tot gemeenschappelijke waardecreatie komt. Men is gewend te redeneren vanuit een eigenbelang en oordeel met kritiek naar “de ander” in plaats van wederzijds inleving en samenwerkingsvermogen.

In organisaties is dit al een moeilijke situatie, laat staan in de open ruimte van een buurt of wijk.

Tijdens het gesprek behandelden we de driehoek van Beleid – Burgers – Initiatiefnemers. We bekeken hoe de driehoek onder bepaalde omstandigheden uit elkaar beweegt. Burgers zijn onder druk van de consumptie, zorg en regel maatschappij, passief individualistisch geworden. Allerlei relationele handicaps zijn ontstaan, van vereenzaming tot overconsumptie, alcohol of drugsmisbruik en zelfs agressie. Beleid ziet dit als een probleem en roept instellingen in het leven om deze mensen “weer in het gareel te brengen”. Initiatiefnemers zitten tussen twee vuren die elkaar bevechten.

Onder andere omstandigheden groeit de driehoek juist naar elkaar toe. Het beleid vermenselijkt en faciliteert open participatie ruimtes. Burgers die een betekenisvol leven willen leiden stappen in de open ruimte. Initiatiefnemers zorgen voor een veilige basis en begeleiding.

Lieve zette de driehoek verhouding even op een rijtje om vooral de gelijkwaardigheid te benadrukken in plaats van een gevoel van een hiërarchie. Gelijkwaardigheid is ook de aanpak van Sustainocratie door de aanwezigheid van een onafhankelijke verbinder, de Sustainocraat, vaak zelf initiatiefnemer. Zodra we echter community vorming op wijkniveau willen ontwikkelen dan lopen we tegen een moeras van sociale handicaps en apathie aan. Meestal komt dat door beleid dat mensen en intenties uit elkaar drijft.

Lieve ontwikkelde een kaartendoosje onder de naam “Relationeel Esperanto” dat ze gebruikt om mensen, medewerkers, gezinnen, jongeren, leidinggevenden, weer de relationele vaardigheden bij te brengen die we onderweg kwijt zijn geraakt. Het maakt teamvorming zoveel krachtiger en productiever, maar ook menselijker, aangenamer, fijner en toegankelijker. In organisaties is dit zeker goed toe te passen voor het optimaliseren van teamvorming. Want in een organisatie is altijd een gemeenschappelijk doel te vinden en kunnen voorwaarden afgesproken worden met het beleid.

Maar zodra we dit willen toepassen in wijken dan wordt het lastiger door de belangen eilanden die we aantreffen. Wij als Stad van Morgen mogen dan een samenredzaamheid doel voor ogen hebben. We kunnen deze zelfs onderbouwen met belangrijke argumenten. Maar het gros van de wijkbewoners zit daar niet op te wachten. Ook het beleid, met al haar betrokken instellingen, ziet de mens niet vanuit samenredzaamheid maar als al dan niet bijdragende werknemers.

Tenzij er een noodzaak optreedt. In deze maatschappij vol gemakken is die noodzaak er niet, niet in de algehele beeldvorming van zovele mensen in een zekere comfortzone. Zelfs als de prijzen de pan uit schieten is men vooral in staat te klagen maar zelf oplossingen zoeken is een brug te ver, laat staan “samen”. En als men het dan wel wilt dan krijgt men de ruimte er niet voor van het beleid.

Stad van Morgen hanteert bij alle 3 in de driehoek de drie “B”s om tot samenwerking te komen:

  • Begrijpen – dat is al een eerste heet hangijzer, want hoe bereik je burgers en beleid met een nieuw verhaal als ze haaks tegenover elkaar staan?
  • Behoefte – als men het dan begrijpt dan zal de behoefte ook duidelijk worden. Die behoefte wordt dan daadwerkelijk en meetbaar ingevuld, niet alleen voor de burger maar tevens het beleid?
  • Betrokkenheid – dit is een belangrijk aspect dat ervoor zorgt dan de deelname echt serieus genomen wordt, voor elk van de deelnemers.

Pas als de drie “B” zijn ingevuld dan kunnen we gaan werken aan de vaardigheden. Er zijn verschillende sectoren waarin we met de drie “B”’s sneller tot resultaat komen dan in andere. Denk aan lerende jongeren via onze School of Talents & Wellness samenwerking met (internationale) scholen. Dit doen we met veel succes via internationale uitwisselingsprogramma’s juist omdat we daar zelf initiatiefnemer zijn én de ruimte creëren voor de bezoekende jongeren. Deze staan dan al open voor inspiratie want dat is het doel van hun reis.

Als we eenmaal aan de slag zijn dan zou het Relationele Esperanto een mooi hulpmiddel kunnen zijn. De verbindingen en creatieve niveaus zouden we zo hoog mogelijk kunnen laten stijgen door oefening met de vaardigheden. Belangrijk is dat de deelnemers iets meenemen in hun ontwikkeling dat hun hele leven nuttig zal blijken. Ook bij vluchtelingen (als zij de ruimte zouden krijgen), expats en anderen van buitenlandse oorsprong, zien we openheid om mee te doen. Alleen bij de ingeburgerde Nederlandse buurtbewoners zien we veel minder B, B, en B. En zolang beleid hen als een probleem blijft zien, in plaats van haar eigen faciliterende mensgerichte verantwoordelijkheid, blijven we hangen in een kostbare impasse.

Wat is de Stad van Morgen

Als mens zijn we allemaal verantwoordelijk voor ons voortbestaan. Dat vertaalt zich in een vijftal essentiële voorwaarden. In onze huidige maatschappij hebben we die verantwoordelijkheden versnippert en ondergeschikt gemaakt aan gefragmenteerde politieke en economische belangen, met alle gevolgen van dien.

Onze gezamenlijke verantwoordelijkheden (mens en instanties samen)

Om die gezamenlijke verantwoordelijkheid te dragen hebben we een nieuwe laag toegevoegd aan onze maatschappij: De participatie laag, niveau 4. Hierin participeren zowel de overheid als de inwoners, de kennisinstellingen, het onderwijs en het bedrijfsleven in die gemeenschappelijk verantwoordelijkheid voor het herstellen en handhaven van onze essentiële waarden. Stad van Morgen organiseert en verbindt op niveau 4. Stad van Morgen is een stichting (Stichting STIR) en houdt zich bezig met alles wat je maar kunt bedenken in een samenleving en altijd vanuit die gemeenschappelijke waarden.

Voorbeelden van initiatieven die op dit niveau zich ontwikkelen kunt u in dit plaatje zien. Er kunnen er steeds meer bijkomen afhankelijk van de prioriteiten die we met elkaar vorm willen geven. Water bijvoorbeeld is nog een knelpunt waar we graag een niveau 4 samenwerking zouden creëren. Maar die is er nog niet. Andere zijn er al wel, zoals AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid), FRE2SH (regionale voedselzekerheden), COS3i (sociale inclusie en gezonde levensstijl)…..

De verbinder op niveau 4 is een onafhankelijk Sustainocraat. Iedereen kan meedoen op dit niveau dat zich sterk projectmatig ontwikkelt, gebruik makend van de bestaande instellingen en betrokken mensen.

Pesten als thema tijdens een uitwisseling van buitenlandse docenten en schooldirecties

Dankzij het Europese uitwisselingsprogramma Erasmus+ krijgen leerkrachten en schooldirecties de gelegenheid om inspiratie op te doen in andere landen en culturen. Vaak zijn het professionele krachten die nog nooit eerder naar het buitenland kwamen. Voor hen is zo’n reis op meerdere fronten een openbaring. Als ze dan ook de Stad van Morgen bezoeken en kennismaken met de menselijke kernwaarden en Sustainocratie dan ontstaan er drie leergebieden: hun thuissituatie relativeren, kennismaken met de situatie in Nederland, en nadenken over hoe het ook anders kan via Sustainocratie.

8 docenten en schooldirecteuren uit Turkije

Pesten

Vandaag kwam het thema “pesten” aan de orde. Zowel in Nederland als in Turkije is het een issue waar men zich zorgen over maakt. Het is tevens een mooie gelegenheid om het verschil inzichtelijk te maken tussen het onderwijs gericht op het voorbereiden van jongeren op een werkzaam, competitief leven, of de ontwikkeling van jongeren vanuit de menselijke waarden. Vooral het thema “veiligheid” heb ik er toen uitgelicht en onderbouwt vanuit het Sustainocratische gedachtegoed. Samen met de aanwezigen hebben we gekeken naar de verschillende groeifasen van jongeren en hoe we ermee al dan niet omgaan in het onderwijs. In een van die groeifasen is het onbewust concurreren en het interpreteren van onderlinge verschillen een onderdeel van de ontwikkeling. Daarin ontstaat ook het pestgedrag als een fenomeen van expressie in een omgeving waarin diversiteit gaat doordringen tot de jongeren.

Vele pestende jongeren hebben geen idee dat ze pesten, ze zijn op zoek naar hun eigen identiteit via de vergelijking met anderen, soms in groepsverband en vaak ten kosten van een ander. Zeker als “de ander” bepaalde kenmerken vertoont die aandacht krijgen. Als deze ander dan wat zwakker in de schoenen staat, geen antwoord heeft op de agressie (of wat als agressie wordt ervaren) of zelf met een aantal innerlijke twijfels zit, dan kan deze snel bezwijken onder de druk van de pestkoppen. Het veelgehoorde argument “dat ze ermee moeten leren omgaan” (ze komen er sterker uit!) gaat niet op. In deze fase van ontwikkeling zijn volwassen rolmodellen en patronen van groot belang, net als relativering en begeleiding naar bewustwording van gedrag en consequenties. De jongeren het zelf maar op laten lossen is onverantwoord, gevaarlijk en oneerlijk voor alle betrokkenen. Veiligheid begint met “respect”, voor en naar elkaar. Maar op die leeftijd is empathie als inlevingsvermogen nog ver te zoeken. De jongeren zijn nog teveel met zichzelf bezig. Veiligheid moet geleerd worden en is vaak afwezig in het huidige schoolsysteem als proactieve benadering. Straf, disciplinering en kritiek, of afwimpeling en struisvogelpolitiek is er wel, maar daar lossen we het leerproces niet mee op, vaak integendeel.

Hulp van volwassen, een positieve leeromgeving en toegepaste expertise is hierin van essentiële waarde. De ouders bieden idealiter (hetgeen vaak ontbreekt in de huidige maatschappijvorm) een beschermde thuishaven en kunnen gedrag problemen herkennen als men ervoor open staat. Ouderen dienen de diplomatie op te brengen en het voorbeeld te geven van onderhandeling en nuancering. De school is veel onafhankelijker dan de ouders en kan het leerproces kaderen door de natuurlijke concurrentie en ontdekkingsreis in te bedden in leerprogramma zoals sport en spel, theater, kunst expressie, muziek en open dialoog. Maar dan dient de school ruimte en aandacht te geven aan het fenomeen “veiligheid” in de breedste zin van het woord, en deze verantwoordelijkheid niet wegwuiven als “verstorend gedrag”, “taak van de ouders”, “taak van de leerlingen zelf”, enz. Het is een essentiële leerfase waar elk kind doorheen moet volgens de antropologische werkelijkheid van persoonlijke ontwikkeling. Als dat niet gebeurt dan lopen we de kans dat een kind blijvende schade oploopt dat de rest van het leven een stempel drukt.

Die negatieve stempels werden door de deelnemende docenten herkend, ook in hun eigen persoonlijke ontwikkeling. Het doorlopen van de ontwikkelingsfasen van een mens bleek een oogopener voor deze professionals waar ze ook thuis wat mee kunnen. Het is natuurlijk fijn als we zo een zaadje mee kunnen geven dat elders tot bloei kan komen.

4 x WIN ondernemen: bloemen als therapie

Het moderne 4 x WIN ondernemen is goed voor de mens, maatschappij en het milieu. Daarnaast is het vaak zodanig geïntegreerd in de maatschappij dat het geniet van financiële continuïteit zonder de constante druk van groei, kostenoptimalisatie en concurrentie.

Neem nu het bedrijf Veldkleur in Rummen (Geetbets) in België. In plaats van eenzijdig bloemen te telen, vol te spuiten met gif voor langere houdbaarheid en te verhandelen (1 x WIN), doet Rosette Hendrix het anders. Haar bloementeelt spreekt de bloementaal tussen mensen en de natuur. Haar bloemen positioneert ze als therapie voor mensen met psychische klachten. Lees hier haar verhaal op Re-Story, het moderne 4 x WIN media kanaal.

Boeiend is niet alleen hoe Rosette haar bloemen al helend gebruikt voor mensen. Ook haar nauwe afstemming met de natuur, door bijvoorbeeld stormschade te voorkomen middels de plaatsing van heesters en heggen, is veelzeggend. Vroeger werden boerderijen al beveiligd tegen storm en vroegtijdige slijtage door een rij van hoge populieren. Gaandeweg zijn we deze kennis weer aan het ophalen en benutten.

Door zich 4 x WIN te verbinden aan haar omgeving ontstaat ook een diversiteit aan inkomsten. Hierdoor vervalt het risico verbonden aan een eenzijdige benadering. Zo creert deze ondernemer een sterke en weerbare positie in een onzekere tijd. Zij is tevens een bron van inspiratie om ook in andere gebieden therapeutische bloemen initiatieven te laten ontstaan. Uit bloemen kunnen we zoveel lessen halen als we maar de rust nemen om ernaar te kijken. Dan is het zo fijn als er mensen zijn die een optimale omgeving scheppen waar dat allemaal kan.

Waarom het noodzakelijk is om alle instellingen om te vormen tot 4 x WIN leiderschapsstructuren

De mensheid heeft geleerd om vrijuit van de natuur te nemen voor haar eigen voordeel. Dat is oké als dit binnen de grenzen van het redelijke gebeurt. Het is niet oké als we dit onbeperkt benutten voor ons financial gewin. Dit is wat er is gebeurd sinds het industriële tijdperk. De culturele mentaliteit van een economie van groei heeft onze planetaire hulpbronnen gekannibaliseerd. Het heeft een punt van parasitair misbruik bereikt dat maar één toekomst heeft: totale ineenstorting.

Toch valt geen van de individuele instellingen iets te verwijten. Hun bestaan ​​is gebaseerd op deze gangbare praktijk die gevoed wordt door onze consumptiedrang. Als we de catastrofale perspectieven willen ombuigen, moeten we de instellingen een middel geven om te groeien zonder het materiële misbruik. 4 x WIN is de oplossing. In plaats van het onbeperkt nemen van de natuur te vertalen in geld, baseren we onze economie op de multidimensionale waardecreatie voor de mens (kernwaarden), de samenleving en onze omgeving. Dit is een divers veld van onbeperkte innovatieve ontwikkeling en groei in een nieuwe financiële wereld waar de afhankelijkheid van materiële hulpbronnen kan worden geminimaliseerd, circulair en zelfs regeneratief kan worden gemaakt. We worden veel afhankelijker van onze creativiteit als waarde dan van onze blinde consumptie.
Dit heeft ook een zeer belangrijk effect op de overheids- en semi-overheidsstructuren. Deze groeiden uit tot kostbare saneringsinstellingen, die de gevolgen van deze destructieve 1 x WIN-houding opvangen. Zodra 4 x WIN is aangenomen, wordt de overheid een waardevolle partner in het verbinden van het regionale 4 x WIN-ecosysteem naar optimaal lokaal welzijn en duurzame ontwikkeling. De kosten van de overheid als faciliterende dienst zullen sterk verminderen, terwijl de effectiviteit ervan toeneemt. Een integrale WIN-situatie voor alle betrokkenen.

Onze planeet zal zich regeneratief herstellen. Onze menselijke soort wordt gezonder, productiever en veerkrachtiger, terwijl onze innovatie ons welzijn zal verzekeren. We zullen allemaal betrokken zijn bij de gedeelde distributie van onze waarden en zekerheden. De stap naar 4 x WIN is een keuze, een bewustzijn evolutie. Het waarderen van onze voordelen zoals gezondheid of veiligheid, en zelfs onze proactieve samenwerkingsrelatie met onze natuurlijke omgeving, is een nieuw gebied van financiële ontwikkeling dat kan worden vergeleken met de manier waarop blockchain en de cryptowereld werken. Waarde geven aan vertrouwen, identiteit, authenticiteit, verantwoordelijkheid, welzijn, enz. heeft een veel grotere en duurzamere impact. Het levert een onbeperkte financiële groei vanuit een veel solidere basis dan de materiële vernietiging voor massaal geproduceerde en gedistribueerde producten die niemand nodig heeft en alleen verdere vervuiling en bergen en zeeën van onproductief afval veroorzaakt.

Ooit zal 4 x WIN de norm zijn voor alle instellingen.

Op gebied van verkeersveiligheid voor schoolkinderen op de fiets mag er nog veel verbeteren in onze steden.

Geert Kloppenburg toont via zijn filmpjes het probleem bloot. Kijk naar de situatie die hij in Rotterdam in beeld heeft gebracht. Dit is ook het geval in andere steden.

Dat het anders kan, door de steden autovrij te maken, is nu wetenschappelijk bewezen op allerlei fronten. Op de site van AiREAS (samen werken aan luchtkwaliteit en gezondheid) kun je artikelen vinden.

Vrouwelijk waarden dienen balans terug te brengen bij de mens, in de maatschappij en op Aarde

Vandaag op 8 maart viert de wereld internationale vrouwendag. Het begon ooit, zo’n 110 jaar geleden om de rechten van de vrouw in een uiterst mannelijke maatschappijvorm. Nu, anno 2022, levert die masculiene maatschappijvorm zoveel onrust, vernietiging, ongelijkheid en problemen op dat het veel meer zou mogen gaan over de noodzakelijke “vervrouwelijking” van de maatschappij.

De ethische transitie van onze samenleving gaat met horten en stoten. Het is geen vloeiende evolutie. Het gaat namelijk gepaard met het loslaten van oude principes en gewoontes die algemeen aanvaard werden maar in de loop van de tijd aan verandering toe zijn. Ze zijn echter ingebakken in conservatieve systemen van zelfbehoud die ook nog eens een complex ecosysteem van belangen vormen. Als er dan problemen optreden die door die vorm worden veroorzaakt kunnen we ze niet oplossen vanuit hetzelfde denken als waarin ze zijn veroorzaakt. Omdat we zo moeilijk kunnen loslaten raken we in een recessie of een crisis waarna we wel MOETEN loslaten. Vaak is chaos een tijdelijke situatie waar we doorheen moeten, soms zelfs oorlog.

Het kan ook zonder al die ellende als we ons als samenleving positioneren in een minder masculiene omgeving waarin we vrouwelijke waarden evenredig een plek geven. Deze waarden zijn die van het ethische bewustwordingsproces, ons aanpassingsvermogen, creatieve innovatie en focus op waarden in plaats van belangen. Dat is de aanpak van Sustainocratie. Zo gaan we om met loslaten en opnieuw vastpakken vanuit een gemeenschappelijk verhaal. Dat geeft veel warmte en voldoen, voor de mens maar ook voor de deelnemende instanties (overheid, wetenschap, bedrijfsleven). De instantie weten op deze manier hun authenticiteit en toegevoegde waarde te waarborgen, niet door te concurreren of te manipuleren maar door er te zijn en zich te verbinden. Internationale vrouwendag dit jaar, in het midden van wereldwijde onstabiliteit, dreigingen en ellende, herinneren ons daaraan.

Internationale vrouwen dag, de hele week in Eindhoven

Op 5 Maart begint het. De eerste internationale vrouwendag op wijkniveau. Een groep geweldige vrouwen, ieder met eigen unieke bijdragen zorgen voor een middag en avond programma in Stratum (Eindhoven) en concreet in en rond het buurtgebouw Fab28. Thema: Solidariteit en de kracht voor verandering.

Gedurende de week zijn er online sessies die door C.L.O (de Latijns Amerikaanse vereniging) worden georganiseerd. Uiteindelijk eindigt de week met een C.L.O evenement in het Parktheater op 12 Maart.

Maar daar eindigt het sociale inclusie programma voor 2022 en verder niet mee. Voor een vreedzaam, vooruitstrevende, inclusieve wereld is een evenredige mindset nodig. Een mindset van gezonde verbinding, samenwerking aan onze menselijke waarden, inzet en verdeling. Deze initiatieven zijn daar een onderdeel van, een voorbeeld van samenhorigheid en kracht die we jaar in jaar uit verder laten groeien. Dat is het verbindende doel van de COS3i community van de Stad van Morgen.

Kuddegedrag

Het televisie programma Mindf*ck brengt op grappige wijze de psychologie van de mens in beeld. De voorspelbaarheid van gedrag is daarbij uiterst zorgwekkend omdat we ons gemakkelijk laten onderwerpen aan manipulatie. Het experiment rondom kuddegedrag is daar een duidelijk voorbeeld van. Kijk zelf even mee ….

Natuurlijk kan het gedrag van de mensen in het filmpje geïnterpreteerd worden als aangeboren nieuwsgierigheid. Hierbij heeft men altijd de keuze om af te haken. Waarom blijft men dan meedoen? Omdat het leuk is? Om erbij te horen? Omdat het moeilijk is los te laten als je eenmaal in de molen meedraait?

Hoe zit dat in ons dagelijks leven? Hoeveel laten we ons beïnvloeden “omdat iedereen het doet?” of omdat we het moeilijk vinden uit een stroom te stappen? Of “omdat het zo hoort” volgens een bepaalde stroming….