Onder bezielde verantwoordelijkheid van Nicolette Meeder (STIR Academy) is de eerste experimentele FRE2SH boerderij in 2013 van start gegaan (toen nog VE2RS). De bedoeling van het FRE2SH project is dat wijkbewoners van Eindhoven samen de boerderij voor vruchtgebruik exploiteren en daarbij niet alleen een stukje zelfvoorziening organiseren maar tevens zelfbewust innovatief bezig zijn met voedsel, energie, recreatie, gezondheid, enz. geinspireerd door wetenschappelijke kennis, visie en praktische voorbeelden uit de hele wereld. De samenwerking in FRE2SH farms wordt ook projectmatig in de wijken zelf voortgezet. Zo was de boerderij van Nicolette het coordinatie centrum voor het planten van 100 fruitbomen in de stad in Januari.
Op 27 september organiseert FRE2SH Breugel er een open dag.
Een impressie van de rijke overvloed van het eerste jaar:
Het doel is om in de loop van 2015 een 5-tal boerderijen in de regio te exploiteren en zo stad-platteland te verbinden. Meer informatie over FRE2SH treft u hier.
Contacten:
Nicolette Meeder – 0654282812
Ben Nas – Gestel
Wilma Slomp – Stratum
Jean-Paul Close – Tongelre
Dit is de 4e blog uit de serie van 20 van Jean-Paul Close over de grote omslag, een unieke fase in het bestaan van de mensheid die wij allemaal nu meemaken en waar we zelf aan bijdragen.
Blog 4: Verantwoordelijkheid
Een van de meest spiegelende gewetensvragen die je jezelf of een ander kunt stellen in deze roerige tijden voor de mensheid is: “waar neem je verantwoordelijkheid voor?”
In de gelaagdheid van de maatschappij waarin we steeds verschillende rollen spelen zal de vraag anders beantwoord worden. Hoe stel ik mij op als individu, mens, vader of moeder, burger, werknemer, ondernemer, onderwijzer, professional, bestuurder, enz? In sommige gevallen zijn we dit allemaal tegelijk. Is er dan een herkenbare rode draad waar wij voor staan en onze keuzes op baseren of laten we het per situatie afhangen van de omstandigheden en dat wat er van ons verwacht wordt?
Bewustzijn
Binnen de door mij ontwikkelde en gepubliceerde logica over de menselijke complexiteit zien we vier gemoedstoestanden (groei, chaos, aanpassing, harmonie) en vier overgangsemoties (angst, bewustwording (moed), vertrouwen en gemakzucht). Deze worden veroorzaakt door de interactie tussen wat we doen (actie, organisatie), wat we zijn (geweten, ethiek, verantwoordelijkheid) en hoe we ze interpreteren (bewustzijn).
In die interactie zit een genuanceerd leerproces dat ons vanaf onze geboorte een leven lang bezig houdt. Elke actie veroorzaakt gebeurtenissen waarvan de resultaten bijdragen aan onze eigen identiteitsontwikkeling en welzijn. De genetische codering bij de bevruchting, waaruit wij als individu ontstaan, geeft ons al een complexe structuur mee waarmee we onbewust acties afstemmen op allerlei zintuiglijke prikkels. Zodra ons zelfbewustzijn zich ermee gaat bemoeien baseren wij onze keuzes op een mix van angst, geweten, moed, vertrouwen, kennis cultuur en gemak. Het zwaartepunt in de mix is afhankelijk van het moment en de bijbehorende omstandigheden. Wanneer we dan de vraag stellen “waar neem ik verantwoordelijkheid voor?” dan raakt dat ons zelfbewustzijn door het antwoord te moeten onderbouwen voor de vraagsteller.
De grote omslag
Als je mij deze vraag in de jaren 80 had gesteld dan was het antwoord geweest: carrière maken, geld verdienen, de wereld ontdekken, een gezin stichten. Gebeurtenissen in mijn leven hebben mij gaandeweg tot geheel andere inzichten en keuzes gebracht. De grote omslag vond eerst bij mijzelf plaats in de loop van de jaren 90. Daardoor begon ik patronen te zien die voorheen voor mij verborgen waren gebleven. Sinds 2004 is mijn antwoord: zorg dragen voor het creëren van een gezonde, veilige, zelfredzame, zelfbewuste en duurzaam menselijke, vooruitstrevende leefomgeving voor mij en mijn kinderen (en per consequentie ook voor de rest van de wereld).
Deze omslag kwam voort uit het besef dat ik daar verantwoordelijkheid voor diende te nemen omdat was gebleken dat niemand anders het deed voor mij. Net als ik voorheen was de wereld bezig met de verantwoordelijkheid “geld verdienen om kosten te betalen en status te verwerven” en hadden wij ons hele maatschappelijke systeem en cultuur daarop gebaseerd. De pure menselijke waarden van veiligheid en gezondheid waren daar ondergeschikt aan gemaakt. Doordat ik in een situatie was aangeland dat ik fundamentele gewetenkeuzes moest maken over de gezondheid en veiligheid van mijzelf en mijn kinderen openbaarde bij mij het besef dat ik dit niet met geld kon oplossen terwijl de maatschappij dat wel van mij verwachte. Ik kon het alleen oplossen door zelf verantwoordelijkheid te nemen hetgeen betekende dat ik het oude maatschappijbeeld moest laten varen. Dat werd de basis van mijn definitie van duurzame menselijkheid en vooruitgang en uiteindelijk de toevoeging van Sustainocratie aan de maatschappij.
Sustainocratie
Ik kan toevoegen aan de maatschappij wat ik wil maar het slaat pas aan als ook andere mensen de grote omslag zelf meemaken en hun verantwoordelijkheidsgevoel evenredig verleggen. Nog interessanter wordt het als ook bestuurders de moed opbrengen om zich aan te sluiten en de verantwoordelijkheid nemen om de grote omslag ook onder te brengen in de instellingen waar men bestuurlijke verantwoordelijkheden draagt. Dat is gebeurd in bijvoorbeeld AiREAS in Eindhoven waar men is ingegaan op mijn uitnodiging in 2009 om samen “gezondheid” centraal te stellen met omgevingskwaliteit als ijkpunt. Voor elk van de deelnemende partijen is het een grote omslag waar de een wat gemakkelijker mee omgaat dan de ander. En altijd staat de vraag centraal: “waar neem je verantwoordelijkheid voor?” als mens, professional en instelling. Het is dan boeiend om te zien dat al na gelang het antwoord de grote omslag plaats vindt of (nog) niet. Ook zie ik met veel genoegen dat steeds de keuze positief beïnvloed wordt omdat omgevingsfactoren en maatschappelijk bewustzijn daartoe de aanzet geven. Het is dan fijn om een kader (Sustainocratie) aan te kunnen bieden, of ertoe uit te nodigen, dat zich al heeft bewezen en waarin de grote omslag per instelling een logische plek heeft om zich positief te manifesteren. Dat geeft de mensen die de moed op hebben gebracht eraan te beginnen het vertrouwen dat ze de juiste keuze hebben gemaakt en daarin gesteund worden. Daarna ontstaat een nieuw leerproces maar we zijn gaandeweg al genoeg ervaringsdeskundig geworden om daarbij te helpen.
10 minuten filmpje
In de zomer van 2012 vroeg Nicolette Meeder mij om de uitleg via dit informele filmpje op te nemen. We deden dat aan het water bij de Colse Watermolen op de grens van Nuenen. Het maakt het proces duidelijk dat toen in de pioniersschoenen stond en nu groeiende belangstelling en verbinding geniet in Nederland, Europa en de rest van de wereld.
Blog 3 uit de serie van 20 van Jean-Paul Close over “de grote omslag”. Deze derde blog gaat over de noodzakelijke maar moeilijke introductie van een nieuw maatschappelijk systeem.
Blog 3: Nieuw systeem
De mens is een gemeenschapswezen dat kaders nodig heeft om optimaal en vreedzaam te kunnen leven. Binnen regionale (vaak nationalistische) belangen zijn de kaders ingegeven door lokale wetten en regels met een hiërarchisch systeem voor het managen van de algemene belangen. Er wordt macht uitgeoefend om de kaders te handhaven. Historisch gezien is deze macht in handen van een beperkte groep mensen of instanties die zich verheven voelt boven de massa door de controle over de 5G’s (Grond, Geloof, Gebouwen, Grondstoffen of Goederen en Geld). Zij hebben het voor het zeggen omdat de bevolking afhankelijk is gemaakt. Zolang deze welzijn beleeft binnen die kaders dan wordt de macht in wederkerigheid getolereerd en gesteund. De macht is georganiseerd en het volk versnipperd.
Machtstress
Onderling tussen de gefragmenteerde machtsgebieden bestaan spanningsvelden die zich door de exponentiële vergroting van de wereldbevolking, de som van de lokale welzijn en machtsbelangen, het vervagen van landsgrenzen en de eigen geldafhankelijkheid, doet uitvergroten tot conflicten. Het systeem heeft zich gaandeweg gestandaardiseerd rondom geld dat als onzijdige en gevoelloze factor de gefragmenteerde belangen verbindt. Hierdoor is geld dominant geworden in de onderlinge relaties en een overheersende machtspositie op zichzelf.
Eigenbelang overheerst
Het probleem van dit, uit evolutie ontstane systeem van belangenverstrengelingen en tegenstellingen is dat het eigenbelang van elk macht-eiland steeds regeert. Dat geldt niet alleen voor gefragmenteerde machtsverdeling maar ook voor de welzijn genietende lokale bevolking. Een democratie lijkt een eerlijke keuze mogelijk te maken voor het gemeenschapsbelang maar is vooral een hiërarchie opgebouwd uit consumerend conservatief eigenbelang. Alleen daarin is er eensgezindheid bij de massa én de machtsverdeling. In het model van de menselijke complexiteit positioneert zich dit systeem structureel in het gebied van ongenuanceerde groei en hebzucht op het laagste maatschappelijke niveau van moreel bewustzijn (groei en concurrentie). Geschiedenis en kennis leert ons dat dit altijd crisis en verval tot gevolg heeft.
De wereldproblemen zijn ondergeschikt
Nog nooit heeft de mensheid zo’n grote populatiesprong in aantallen gemaakt. Van 2 miljard naar 7 miljard in amper 80 jaar! Het huidige geëconomiseerde individualisme zorgt daarbij voor een groot, op groei en hebzucht gebaseerde “marktkans” als men het gecommercialiseerde welzijn weet te globaliseren. Elke mens een huis, auto, voeding, kleding, luxe artikelen, communicatiemiddelen, onderwijs, zorg, verzekeringen, diensten, leningen, energieverbruik, enz is een materialistisch eldorado waarin de 5-G machtsbolwerken zich uit kunnen leven door economische groei als maatstaf te gebruiken voor elk van de partijen. Maar die droom heeft beperkingen en is vooralsnog voor maar een beperkt deel van de wereld ingevuld en veroorzaakt nu al veel problemen. En daar waar het welzijn niet lokaal haalbaar is ontstaan gigantische migraties naar plekken waar het wel kan.
Consumenten economie
Dit met geld en macht gemanipuleerde welzijnsstreven via bijvoorbeeld de consumenten economie is met haar consequenties contextueel juist desastreus. De stress tussen de 5-G’s loopt op en de confrontaties worden steeds serieuzer. Grondstoffen worden schaarser, ongelijkheid ontstaat in voorzieningen van basisgoederen (voedsel, water) die noodzakelijk zijn voor welzijn en luxe is een vermeend lokaal maatschappelijk recht in plaats van lokaal productiviteit resultaat. Speculatie rond tekorten wordt economisch lucratiever dan waardecreatie van overvloed waardoor morele verantwoording ondergeschikt raakt aan geldbelang.
De Aarde
Ondertussen is het leefklimaat op Aarde zodanig beïnvloed dat we steeds meer gebieden te kampen krijgen met rampen (droogte, watertekort, aardbevingen, hoosbuien, tsunami’s, enz) die de basisvoorzieningen van alle mensen treffen, degenen met de minste welzijnsvoorzieningen eerst. De vervuiling neemt ook toe waardoor onze leefomgeving meetbaar geschaad wordt voor ons welzijnsperspectief voor de toekomst. Het eigenbelang van de gefragmenteerde machthebbers staat oplossingen in de weg omdat geen van hen het totaal overheerst en alleen het eigen fragment in stand tracht te houden. Men kan geen verantwoordelijkheid nemen voor iets dat buiten hun eigen macht of autoriteit valt. Verantwoordelijkheden worden gezien als kostenposten die men in een machtsstrijd niet wenst te dragen en via belastingen en regels alleen kan verleggen naar de bevolking en de andere macht-eilanden. Men wil het liefst geen ander beroep doen op het volk dan de geldende verplichtingen en bureaucratie omdat men anders aan macht moet inboeten. De druk op de bevolking wordt groter waardoor gaandeweg het welzijnsgevoel wegvloeit en het volk anders naar zichzelf en de macht gaat kijken. Dat geldt voor alle 5-G’s, niet alleen het territoriaal belang. De macht raakt steeds meer in stress.
Dreiging, ethiek en verantwoordelijkheid als nieuwe drijfveer
Ondertussen is het mensbeeld in het volk aan het veranderen (blog 1), ontwikkelt de kennis verder over wat we echt zijn (blog 2) en de consequenties van het huidige systeem op ons als mens met onze planeet als thuisbasis in een, vooralsnog onbereikbaar groot heelal. De dreiging van chaos, die vaak al als werkelijkheid wordt ervaren in de bestuurlijke taken, zorgt voor openheid voor oplossingen uit angst voor eigen verval. De ethiek en verantwoordelijkheden die de geëconomiseerde, onderling strijdende 5-G’s niet zelf kunnen dragen voor het grote geheel door macht-versnippering kan de mens individueel wél dragen vanuit integraal duurzaam menselijkheid belang en holistisch evolutionaire bewustwording. Elke mens is de mensheid en als zodanig op natuurlijke wijze autoritair ten opzichte van de werkelijke natuurlijke waarden van het bestaan. Daarin bestaat geen macht-hiërarchie, ook het schuldsysteem niet noch ondergeschiktheid, alleen de duurzame menselijke vooruitgang binnen onze natuurlijke context. Maar één mens is geen maatschappij noch systeem. Het kan er wel voor zorgen.
De oude kaders die zorgden voor decennia lange vrede en welzijn staan ter discussie door grote wereldwijde systeem consequenties maar ook door corruptie, graaicultuur, machtsmisbruik en schandalen in de machtscultuur. De zelfbewuste mens ziet de machthebbers niet meer als “verheven” personen maar potentiële despoten die misbruik maken van het systeem voor eigen belang over de rug van de bevolking. Steeds meer komt de roep om leiderschap met autoriteit in plaats van macht en management.
Het overheersende systeem (management structuur van macht) valt niet te bevechten omdat het eigen lokale regels hanteert voor het handhaven van de macht. Ethiek en verantwoordelijkheid levert ondertussen nieuwe inzichten die in de moderne wereld bekend zijn geworden als People, Planet en Profit. Helaas wordt Profit nog steeds vaak geïnterpreteerd als geldelijke winst in plaats van “meerwaarde creatie” waardoor PPP projecten toch altijd weer over geld en kosten gaan. Daarom hanteren wij (Stad van Morgen) niet Profit maar “Productivity”, met een genuanceerd beeld erover binnen de door ons gestelde kaders van ethiek en verantwoordelijkheid:
Duurzame menselijke vooruitgang (Productivity, People, Planet): ”
samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige, zelfredzame en zelfbewuste lokale menselijke maatschappij binnen de altijd veranderende natuurlijke omgeving waarin we leven”.
Automatisch komen we dan buiten de wereld van handel en economie en binnen de wereld van oplossingsgerichte projecten en verantwoordelijkheden. Men kan het oude systeem niet dwingen te veranderen maar wel een nieuw systeem introduceren of toevoegen dat voldoet aan de ethische en verantwoordelijkheid eisen van deze en de komende tijd, en de dreiging structureel aanpakt.
Dat nieuwe systeem verenigt, faciliteert en inspireert de versnipperde bevolking en nodigt de instellingen van de oude wereld uit om in de nieuwe samenstelling en systeemregels te komen functioneren, al was het maar experimenteel. Als de systeeminnovatie betere zekerheden en perspectieven biedt, ook voor die delen van de macht die zelfbewust zijn, dan stapt men over en komt het oude systeem in verval, verdwijnt of schoont zich op.
De grote omslag
De grote omslag vindt dan plaats omdat er systeemkeuzes zijn en men niet gebonden meer is aan een enkele eenzijdige versnipperde machts-hiërarchie. Zo ontwikkelt zich een maatschappelijke selectie en bijbehorende autoriteit rond de keuzes. Dat gaat eerst langzaam maar uiteindelijk, naar mate het oude vervalt en het nieuwe zich bewijst, steeds sneller. Het klinkt allemaal eenvoudig op papier en in essentie is het slechts een keuze, als die er eenmaal is. In de praktijk is het echter een gigantische uitdaging die in de geschiedenis geen precedenten kent door de schaalgrootte van zowel de problematiek, de transitie, de machtsverdeling en de oplossing. Daarom kiest de Stad van Morgen ervoor om het eerst te bewijzen op het kleinste maatschappelijk niveau waar de complexiteit zich integraal voordoet: de stad. Eenmaal tastbaar en zichtbaar gemaakt zal het zich kunnen uitvergroten vanuit kansen in plaats van bedreiging.
Sustainocratische samenwerkingsvormen
Zo positioneert de Stad van Morgen alle spelers van de huidige maatschappij allereerst in de context van harmonieuze cocreatie en dan pas in individuele groei. Dat is een omgekeerde wereld voor het huidige gefragmenteerde machtsysteem.
Gebruik makend van de stress in de huidige versnipperde macht-eilanden nodigt de Stad van Morgen uit om multidisciplinair samen te werken vanuit een missie die zich toetst aan de definitie van duurzame menselijke vooruitgang en voldoet aan de stress van “global issues”, bijvoorbeeld AiREAS, voor gezondheid, luchtkwaliteit en gebiedsdynamiek. In plaats van met elkaar te wedijveren vraagt de sustainocratische samenwerking om elkaars talent en autoriteit (niet macht) te bundelen in een opdracht tot cocreatie van maatschappelijke harmonie met onszelf en onze natuurlijke omgeving. De projecten zijn niet geld maar waardengedreven. De waarden die uit elk proces ontstaan zijn wel weer elementen die via de traditionele handels en bestuurseconomie kunnen worden uitvergroot in groei-scenario’s.
Een sustainocratische samenwerking verbindt de macht-eilanden middels een onafhankelijke middleman (sustainocraat) die het menselijk evolutionaire belang behartigt. Zo oefent is elke macht gelijkwaardig ten opzichte van elkaar en kan zichzelf zijn zonder macht uit te oefenen op de anderen maar vanuit autoriteit bij te dragen aan de complexe lokale waardecreatie. Na het waardecreatie proces vervalt elke macht weer in haar normale rol maar neemt veranderingen mee die ook de eigen organisatie (maar niet de autoriteit) transformeren. Zo ontwikkelt zich een ontstressende situatie door toegepaste kennis in bestuurlijke systeem innovatie met toepassing van technologische en sociale innovatie.
Door de toevoeging van Sustainocratie positioneert de lokale maatschappij zich in haar eigen PPP harmonisering in het hoogst mogelijke deel van morel verantwoording en samenhang. Groei, verval en bewustwording tot cocreatie en integrale innovatie plaatst zich dan in de context van de wereldse uitdagingen van harmonieus welzijn met betrokkenheid (productiviteit) van de hele bevolking. Door de waardecreatie op welzijn en stabiliteit te focussen ontstaat een totaal nieuw maatschappijbeeld met integrale wereldwijde innovatie tot gevolg. Daarin zit zowel de transformatie als groei economie van morgen verborgen en het uiteindelijke bereik èn betrokkenheid van de hele wereldbevolking voor wereldwijd welzijn en stabiliteit.
Blog 2 van 20 uit de serie “de grote omslag” van Jean-Paul Close, initiatiefnemer Stad van Morgen.
2. Een grote unieke hoop tot leven gebrachte moleculen.
Dat wij bestaan uit een grote hoop tot leven gekomen moleculen hoorde nooit tot onze dagelijkse sores. We kijken in de spiegel om ons te scheren, op te maken, te kammen of een wondje te bestuderen. Nooit om het wonder te aanschouwen dat al dat vlees, haren, zintuigen en tanden zomaar tot een uniek levend geheel vormt dat verkiest om aan elkaar gelijmd te blijven zitten zolang we leven. We beleefden het spiegelbeeld altijd als “ik”, de perceptie van een uiterlijk of we het beeld nu leuk vonden of niet. Ik ben meer dan mijn spiegelbeeld
Nu zijn er steeds meer mensen zich bewust dat wij niet alleen bestaan uit een unieke combinatie van dezelfde moleculen als de planten, grond, water en lucht om ons heen maar dat wij zelfs elk individueel een klein universum zijn van miljarden levende wezens. Al die samenwerkende bacterieën en virussen zijn nodig om ons in leven te houden. Ze helpen bij onze verteringsprocessen en onze verdediging tegen ziektes. Het is een onwerkelijke gedachten dat wij voor deze wezens een soort heelal op zich zijn. Het is nog onwezenlijker dat als wij de balans verstoren van deze innerlijke wereld wij allerlei lichamelijke ongemakken krijgen. Deze uiten zich in ziektes, kanker en zelfs de dood.
De huidige generaties zijn gelukkig al op zoek gegaan naar een betere balans met de natuur omdat we beseffen dat binnen en buiten hetzelfde is. We letten op onze voeding, energie en proberen vervuiling tegen te gaan. We kijken kritisch naar onze leveranciers en doen veel meer zelf. We zien dat onze oude afhankelijkheden ons uitbuiten met grote gevolgen en dat we meer gebaat zijn met samenwerking voor onze basisbehoeften en zelfs onze luxen. De mentale ommekeer is enorm en zorgt dat we nieuwe eisen stellen aan onszelf, onze keuzes, onze professionaliteit, onze verantwoordelijkheden en onze omgeving.
N.B. In Stad van Morgen is FRE2SH (ook VE2RS) is een wijkgerichte cooperatieve samenwerking vanuit dit bewustzijn en richt zich op het cocreëren en delen van voeding, energie, educatie, recreatie, samenwerking en gezondheid. U kunt er lid van worden door inzet van kennis, arbeid of geld en krijgt de genoemde waarden terug.
Er veranderen enorm veel dingen in korte tijd in onze samenleving. In de Stad van Morgen noemen wij dit “de grote omslag”. Voor veel mensen wordt die omslag eerst als een persoonlijke crisis ervaren omdat er plotseling zekerheden wegvallen waar men erg lang van heeft genoten. Toch hebben we dit al vele jaren aan zien komen en veel mensen zien het ook als kans om dingen “anders” te gaan doen. In een serie van zo’n 20 blogs zal ik (Jean-Paul CLose, initiatiefnemer van de Stad van Morgen in 2009) de grote lijnen van de grote omslag trachten aan te geven en in te kleuren. Stad van Morgen verbindt er zelfs een eigen nieuw maatschappijmodel aan, Sustainocratie genaamd, dat het al 5 jaar lang vorm geeft, zelfs samen met de belangrijkste spelers van de oude maatschappij. Maar voordat we dit verder kunnen toelichten moeten we eerst kijken hoe zoiets kan ontstaan.
1. Ander mensbeeld
De moderne mens anno 2014 ziet zichzelf niet meer als systeemslaaf van de overheid, de bank of het bedrijfsleven. De vele schandalen en problemen die zich de laatste jaren opstapelden hebben het wantrouwen geraakt van een groeiende bevolkingsgroep. Er zijn veel thema’s waar men de “leiders” van de oude tijd verantwoordelijk voor acht maar veelal voor zichzelf geen raad weet om er wat aan te doen. Men voelt zich vastgepind (hypotheek, maandelijkse verplichtingen, enz) in de oude verhoudingen maar doet dit niet meer van harte. Velen zoeken “bevrijding” van de oude belangenwereld en gaan op zoek naar iets nieuws.
Problemen stapelen zich op:
Lang werd “de maatschappij” als een soort heilige vorm van statusverschillen en kasten gezien waar men zelf een aanvaardde rol in speelde vanuit rechten en plichten. Directeuren, rechters, ondernemingen, politici, priesters waren respectabele burgers die door intelligentie, carrière, bezieling, erfenis of kunde tot een status waren doorgedrongen die hen aanzien verschafte. De rest van ons waren arbeiders, ondergeschikten, gelovigen en afhankelijken.
Door de kredietcrisis en opeenstapeling van nieuws rond vermogensdelicten, zwendel, graaikunst, bonussen, exorbitante salarissen, misleidingen, eigenbelang, belastingontduiking, kindermisbruik, machtsmisbruik, enz worden de vroegere statushouders nu al snel gezien als despoten en maatschappelijke misdadigers. Het systeem faalt. De normale medemens draait altijd voor de rekening op. Via de belastingverhogingen en dwangpraktijken worden ook de misstanden in stand gehouden. Via de eigen gezondheid moeten we onze vervuiling verwerken met kanker, diabetes, longziekten, hart en vaatproblemen, overgewicht, gedragsproblemen, enz en via de distributiekanalen van voedsel en kleding weten we niet meer welke kwaliteit we eten, of we wel kinderen en armen vermoorden in onzalige fabrieken en of we onze consumptie niet moeten bekopen met zelfvernietiging? Op werk hoeven we niet meer te wachten, de uitkering wordt stelselmatig beknot, de rijken worden rijken, de armen armer en er de zorg kunnen we wel vergeten. Ondertussen stijgen de kosten en gaan de schandalen gewoon door alsof er hele mensgroepen zijn die blind zijn voor hun verantwoordelijkheden in de ellende die ontstaat.
Wie kan ik nog vertrouwen?
We kijken ineens naar onszelf als enige betrouwbare mensrelatie die is overgebleven. Zichzelf vertrouwen schept verantwoordelijkheden. Hoe gaan we om met onze eigenwaarde? Hoe kijken we naar onszelf? We kunnen ons gaan beroepen op allerlei rechten die we menen te hebben maar ook eens kijken naar wat we zelf kunnen en willen. We lezen ineens andere artikelen, luisteren naar verhalen van mensen die pionieren met nieuwe ideeën en vormen zelf een nieuwe, geheel eigen mening over de dingen die gebeuren. Verontwaardiging maakt ons alert waardoor we open gaan staan voor nieuwtjes en soms zelfs deze nieuwtjes veroorzaken. De omgeving is bepalend voor de eerste vorming van de "IK"
Nieuw eigenbeeld, nieuw maatschappijbeeld
Als we onze eigen rol in de samenleving opnieuw bekijken dan ontstaat er ook een nieuw beeld over de manier waarop we de maatschappij zich verhoudt tot ons. Voor de een betekent dit dat men de eigen normen en waarden bijstelt naar het “voorbeeld van de vele fraudeurs van niveau” en met een nieuwe flair of innerlijke agressie of boosheid omgaat met de wereld. Voor de ander ontstaat een lijdensweg dat uitmondt in overspannenheid, ziekte en soms zelfs moord en zelfmoord.
Toch zijn er ook veel mensen die de chaos overstijgen en ineens een innerlijke drijfveer ontdekken om “wat eraan te gaan doen”. Ook dat kan veel verschillende uitingen hebben. De een begint een stichting om de gedupeerden van een bankfraude of misleiding aan te pakken, de ander maakt zich hard voor armen via de Voedselbank of hulpverlening, en weer anderen beginnen een bedrijf dat iets radicaal anders aanpakt dan we gewend zijn. Sommigen stellen de oude tijd verantwoordelijk, terwijl anderen een geheel nieuwe tijd creëren. Al die initiatieven oogsten bewondering van veel mensen die zich gedupeerd voelen van wanbeleid en de gevolgen voor zichzelf. Zij raken geïnspireerd om mee te doen of zelf eens wat anders te gaan proberen. “Verander de wereld en begin bij jezelf” wordt zo een gezegde dat zich bewijst.
Conclusie 1:
Als je anders tegen de wereld aan gaat kijken ontstaat een geheel nieuw zelfbeeld en beeld van de maatschappij. Bewust en onbewust gaat men dan de dagelijkse keuzes voor zichzelf aanpassen. Zo ontstaat er gaandeweg een nieuwe maatschappij. Als je ineens anders denkt, zelfbewuster bent, vraagtekens zet bij de omgeving, dan ontmoet je andere relaties en put je nieuwe bronnen van energie aan. Ineens lijkt de wereld weer wat meer eensgezind ook al ligt dat aan de omslag die men zelf heeft gemaakt. De omslag van de wereld wordt dus gemaakt door mensen zoals u en ik die van zelfbeeld veranderen en zo anders naar de wereld gaan kijken. De spiegel verschuift en "IK" kijk veel breder dan ooit te voren
Geschokt, onder de induk en boos
We zijn allemaal geschokt door het tragisch lot van vlucht MH17, ik ook. Het gaat mij dan niet alleen om de onschuldige, niets vermoedende mensen aan boord van het toestel die plotsklaps uit het leven zijn gerukt. Er is dat knagend gevoel dat het onszelf had kunnen overkomen. Iedereen reist wel eens en het Verre Oosten is een populaire bestemming. De vraag komt op of dit drama tot noodlot behoort of tot structurele onverantwoordelijkheid?
Veel ceremonieel
Als ik de televisiebeelden bekijk van terugkerende lichamen die met veel respect en ceremonieel worden ontvangen en voor identificatie worden getransporteerd, dan ben ik onder de indruk van de organisatiekracht van Nederland. Vooral minister Timmermans oogst bewondering door in record tijd een resolutie bij de VN erdoor te krijgen én Nederland de leiding formeel toe te bedelen over een onderzoek dat een vliegtuig aangaat uit Maleisie, neergehaald boven en in oorlogsgebied in Oekraine, met vinger wijzend naar een internationale machtstrijd tussen Oost en West. Het is misschien juist die organisatiekracht, naast de vele Nederlandse slachtoffers, die deze centrale en complexe rol voor Nederland rechtvaardigt. De hele week blinkt handelspartner KLM uit in afwezigheid. Alle aandacht gaat naar het regionale conflict, het politieke touwtrekken en het dramatische lot van de slachtoffers. KLM en Malaysian Airlines lijken “business as usual” toe te passen met de dooddoener “we waren niet geinformeerd over rakketten”.
Veiligheid
En dan word ik boos. Als er gesproken wordt over sancties tegen Rusland en de bijbehorende economische consequenties voor Europese landen dan merkt dezelfde Frans Timmermans geirriteerd op “dat het nu niet om handel en economie gaat maar veiligheid”. Mijn boosheid komt voort uit het vermoeden dat juist handel en economie de onderliggende oorzaak is van de onveiligheid die MH17 heeft getroffen. Waarom vloog het toestel als een van de weinigen over oorlogsgebied? Om tijd te winnen? Brandstof te besparen? Zijn dat niet de argumenten van deze luchtvaart maatschappijen om dit soort gevaarlijke routes toch te nemen? Zelfs nu, na het fatale misdrijf boven Oekraine, krijgen we bericht dat men heeft gekozen om boven oorlogsgebied Syrië te vliegen. Hoe zit dat dan met veiligheid voorop boven handel en economie? Waarom accepteert handelspartner KLM dit? Waar blijft de veiligheidraad van de VN als het gaat om veiligheid in de lucht? En de luchtvaartautoriteiten? Waar blijft het verantwoordelijkheidbesef van deze dienstverleners over hun kerntaken zoals vliegveiligheid? "Ik was niet geinformeerd" Camiel Eurlings, CEO KLM. De rest kennelijk wel gezien de vluchtroutes van de andere airlines.
Is het hele Oost/West conflict niet een grote machtstrijd rond handel en economie dat ten kosten gaat van de hele wereldwijde veiligheid? Is handel en economie niet de basis van de alsmaar groeiende hoeveelheid conflicten in de hele wereld? Om maar niet te spreken over vervuiling, klimaatverandering, armoedeontwikkeling, grondstofoorlogen, volksverhuizingen waardoor de veiligheid steeds weer in geding komt door stijgend zeewater, droogtes, ziekten, rampen en catastrofes. Staat handel en economie in onze maatschappelijke structuur en cultuur niet ALTIJD en structureel boven veiligheid? Behalve als het te laat is en we de slachtoffers moeten betreuren van bijvoorbeeld MH17.
“Vergeef ons slachtoffers, dat wij handel, economie en machtspelletjes zo belangrijk vinden dat uw veiligheid het moest bekopen”.
Stad van Morgen en het kernissue “veiligheid”
In onze definitie van duurzame menselijke vooruitgang is veiligheid een van de 5 kernverantwoordelijkheden. Vaak al heeft de Stad van Morgen aangedrongen op en uitgenodigd tot het creëren van een innovatieve sustainocratische samenwerking ala AiREAS (gezondheid) of VE2RS (zelfredzaamheid) waarin veiligheid en innovatie de basis is. Reden hiervoor zijn de ongelukken in de Moerdijk, de vele gevaarlijke transporten met gevaarlijke grondstoffen die ons dichtbevolkte gebied doorkruisen, de opslag van het spul, het chemisch en onafbreekbaar afval uit ons dagelijks leven en onze ongewenste afhankelijkheid van gevaarlijke grondstoffen. In tegenstelling tot AiREAS of VE2RS krijgen wij SAFE (nog) niet van de grond omdat de economische handelsafhankelijkheid van overheid en bedrijven van deze stoffen te groot is om op onze uitnodiging in te gaan. Veiligheid is een reactieve prioriteit (pas als het kalf verdronken is) met bombarie en spijtbetuiging, geen proactieve verantwoordelijkheid (zoals Sustainocratie van de Stad van Morgen bepaalt) met gezond verstand en moreel bewustzijn.
Hoeveel dramatische gebeurtenissen zoals MH17 moeten er nog gebeuren voordat men eindelijk aanvaardt dat “veiligheid” de basis moet zijn van elke vooruitstrevende maatschappijvorm? Wanneer zien we eindelijk in dat het niet meer om gefragmenteerde territoriale en economische macht gaat maar de duurzame menselijkheid en vooruitgang van één wereldbevolking. Wanneer aanvaarden we de verantwoordelijkheid dat rijkdom niet uit te drukken is in geld maar de veilige terugkeer van onze gezinnen en geliefden.
Als diezelfde daadkracht van Nederland nu eens gebruikt zou worden om die woorden van Timmermans over veiligheid proactief inhoud te geven dan kijk ik met andere ogen naar het ceremonieel van terugkerende slachtoffers. In plaats van groots vertoon om ons immorele gebrek aan proactief veiligheidbeleid te verdoezelen is het een heldenverering die het bewustzijn blijvend heeft geraakt. De slachtoffers van MH17 zijn dan ongewild en ongevraagd het middelpunt geworden van een nationale, Europese en wereldwijde maatschappelijke transformatie. Hun onwaarachtige dood zal dan blijvend worden herdacht omdat het een omslag heeft veroorzaakt in de maatschappelijke wereldstructuur waarna veiligheid boven handel en economie kwam te staan en daarmee het leven heeft gered van miljoenen mensen, nu en in de toekomst.
Alle nabestaanden verdienen niets minders nu ze hun dierbaren voor altijd moeten missen.
Het eerste lustrum is een feit. Op 25 juni 2009 vond de presentatie plaats van de Stad van Morgen.
Er is sindsdien veel gebeurd dat niet altijd even zichtbaar is omdat de aandacht vooral gaat naar de praktische samenwerkingsvormen AiREAS, VE2RS en STIR Academy die uit de Stad van Morgen zijn ontstaan. Eindhoven (en Noord Brabant) is de experimentele basis geworden om grenzen te verleggen met een maatschappijbeeld waarin de natuurlijke, evolutionaire mens centraal staat en niet het machtssysteem. Sustainocratie werd als verduurzamend werkwoord in 2012 geïntroduceerd om zich functioneel en ideologisch te onderscheiden van de geld-afhankelijk gemaakte democratie.
Natuurlijk zijn we trots op de parels van verduurzamende samenwerking die we met veel duurzettingsvermogen en inzet hebben kunnen borgen en zichtbaar maken.
De stand van zaken anno 2014 is dat AiREAS drie concrete waarden heeft gecreëerd die uitvergrootbaar zijn in de wereld:
Het zichtbaar maken van het sustainocratische samenwerkingsmodel, multidisciplinair met burgerinitiatief en participatie als kern van de maatschappelijke transitie en nieuwe waardecreatie
Het ILM meetsysteem: real time, low cost en fijnmazig
De kennisopbouw van multidisciplinair samenwerken, inclusief burgerparticipatie (quadruple helix)
AiREAS heeft nog veel meer waarden zichtbaar gemaakt die gaandeweg tot uiting komen. De vervolgstappen zijn:
AiREAS als action cluster positioneren voor de Europese steden (Smart Cities)
Local AiREAS Eindhoven verder verdiepen door de tastbare verbinding met wijkinitiatieven en gebiedsontwikkeling (gezonde stad)
Local AiREAS uitbreiden naar andere steden en gebieden in Nederland en de wereld.
STIR Academy – wereldwijd lokaal kennisdeel platform en nieuwetijdse leerschool
De leerschool richt zich op het bewustwordingsproces van de mens en de rol van de mens in de vorming van stabiele maatschappijen in een complex evolutionair proces. Het model van de menselijke complexiteit ontwikkelt zich steeds krachtiger naar mate het gebruikt wordt in de vele projecten van STIR:
De motor van bewustwording is chaos van waaruit een soort stuwkracht komt van innovatie (leiderschap) en verandering naar nieuwe maatschappelijke harmonie, maar ook een remkracht door de angst voor de chaos en wat het doet omvallen uit de oude harmonie. STIR Academy concentreert zich vooral op het zichtbaar maken van de kracht van leiderschap en de welzijnsbelofte die een harmonieuze maatschappij (symbiose) oplevert als we als mens samen er aan werken.
De menselijke complexiteit heeft zich qua inzicht geperfectioneerd,
Het historische verband in de cyclische natuur van het leven, de mens en haar omgeving is ontdekt en bevestigd,
De bijbehorende kennis over de natuurlijke tegenstellingen en emotionele brugfuncties is praktisch inzichtelijk gemaakt
De praktische vertaalslag tussen kennis delen (zijns ontwikkeling) en omzetten in verandering (doen ontwikkeling) is waargemaakt en erkent door het verstrekken van de eerste oorkondes
Het blootleggen van de juridische staatskundige tekortkomingen van de huidige systeemcomplexiteit en uitnodigen tot juridische transformatie
De internationale aandacht is gevestigd op het gedachtegoed door het bewustzijn van chaos die zich overal voordoet en tot zoekende actie leidt van zelfbewuste mensen en bestuurders.
De vervolg stappen zijn dan ook duidelijk:
STIR Academy als wereldwijd netwerk uitbreiden met lokale hubs voor het delen van kennis en goede voorbeelden,
De oude maatschappijvormen uitnodigen en helpen zich te transformeren volgens het menselijke complexiteit model (van macht naar autoriteit)
Het nieuwe leersysteem gaandeweg uitbreiden zodat het alle lagen van de bevolking bereikt vanuit menselijkheid, bewustwording en duurzame menselijke vooruitgang
Sociale, bestuurlijke, bedrijfskundige, juridische en economische transities blijvend helpen middels uitnodiging van leiderschap en nuancering van management praktijken en het betrekken van kernpersonen bij evolutionaire processen.
VE2RS en FRE2SH
Terwijl AiREAS het “onzichtbare zichtbaar maakt” en STIR Academy ons helpt in onze bewustwording is VE2RS (in het Engels FRE2SH) bezig met de complexe vertaalslag naar de praktische werkelijkheid van het dagelijks leven van ons allemaal. “Verander de wereld en begin bij jezelf” wordt in de praktijk gebracht door iedereen die iets vernieuwend doet met elkaar te verbinden op buurt of wijkniveau. VE2RS creëert fiets en wandelroutes, organiseert bijeenkomsten, neemt zelf initiatief (bijvoorbeeld 1oo appelbomen in de openbare ruimte) en legt langzaam de lat hoger in co-creatie naar mate het draagvlak groeit.
Fietsroute duurzame initiatieven Gestel
VE2RS heeft de uitdagende wereld van zelfredzaamheid vanuit zelfbewustzijn bloot gelegd en inhoud gegeven. Dat staat veelal haaks op de oude systeembelangen van een consumptie gedreven geldafhankelijke economie maar dat spanningsveld aanvaarden we stapsgewijs naar mate de basisbehoeften aan voeding, energie, zorg voor elkaar, enz zich manifesteren in de maatschappij.
VE2RS en de regionale ontwikkeling
Burgerinitiatieven, verantwoordelijkheid-name en participatie is ongekend in een maatschappij die traditioneel aangestuurd wordt vanuit de macht van “het systeem”. De omslag die door de Stad van Morgen gaandeweg wordt veroorzaakt heeft geen precedent in de geschiedenis en wordt zowel vernieuwend (leiderschap) als bedreigend (management) ervaren. Het natuurlijke spanningsveld is actief als partner van de Stad van Morgen waardoor er steeds meer aanspraak wordt gedaan op de mens, creativiteit en samenwerking in plaats van het vertrouwen op de hulpmiddelen.
Bewustwording is de gewaarwording van een grotere werkelijkheid én de consequenties van ons functioneren
5 jaar
In de natuurlijk ritmes is 5 jaar geen echte maatstaf. 7,7 en 54 jaar wel. Het is wél leuk om stil te staan bij de vele initiatieven die de Stad van Morgen heeft genomen in deze 5 jaar. Boeiend is te zien dat geld daarin amper een rol heeft gespeeld. Wanneer geld in beeld kwam dan werkte het verstorend in de processen omdat het de oude tijd deed opleven, hebzucht en eigenbelang aanwakkerde en cocreatie teniet deed. Met een lege tafel, een gemeenschappelijk hoger doel en veel menselijk talent, bleek alles mogelijk, ook de uiteindelijke investering van geld als één van de inzetbare middelen.
Dat inzicht heeft de basis gelegd in de Stad van Morgen van de transformatie economie, de nieuwe economie die ontstaat ná het ontstaan van nieuwe waarden uit cocreatie. Deze blijkt niet te plannen maar ontstaat onder de juiste voorwaarden van open, onbevooroordeelde, doelgerichte samenwerking. Dat is misschien wel de belangrijkste waarde die de Stad van Morgen toevoegt aan het geheel.
De volgende 5 jaar zullen daarom in het teken staan van het uitvergroten van de waarden die gecreëerd zijn in de laatste 5 jaar en daaruit de nieuwe maatschappij en economie laten ontstaan. We zien daarin een aantal boeiende ontwikkelingen:
De lokale circulaire economie van zelfredzaamheid (nieuwe waardesysteem)
De lokale economie van gedragsverandering (aanvullende waardesysteem)
De wereldwijde transformatie economie “local 4 local 4 global”
De transformatie van de hele systeemcomplexiteit
De oplossing gaandeweg van wereldissues
Dit gaat natuurlijk gepaard met de geweldige teloorgang van de oude systemen en de aanpassingen die de vele grote en kleine belangenpartijen zullen moeten ondergaan. Daarin zit vsnzelfsprekend het grote risico dat de oude belangenpartijen het verzet zo hoog op blijven voeren dat het leidt tot spanningen, botsingen en zelfs oorlog.
De optimistische opvatting van de Stad van Morgen is dat in de huidige werkelijkheid het bewustzijn de overhand neemt en de transitie met diplomatie en het goede voorbeeld weet te doorstaan omdat de agressieve vorm van chaos niet meer door de mensenwereld kan worden geaccepteerd noch gedragen. Wij, binnen onze mogelijkheden, dragen allen ons steentje daaraan bij.
Op naar de volgende 5, 10, 100 en 1000 jaar, met dank en uitnodiging aan allen die er deelgenoot van zijn door inzet, talent en betrokkenheid. Dat zijn ondertussen vele tien-duizenden mensen, vele honderden instanties en vele tientallen initiatiefnemers. Stad (zelfbewuste mens, maatschappij en duurzame vooruitgang, Sustainocratie) van Morgen zijn we per slot van rekening allemaal.
De zonovergoten zondagmiddag van 22 juni stond in het teken van de start van VE2RS in Stratum. Wilma Slomp had in enkele maanden tijd een gemotiveerd team opgezet dat het samenwerkingsverband koppelde aan het platform van het wijkgerichte Stratum aan Zet initiatief.
Een deel van het VE2RS team
VE2RS is een coöperatieve samenwerking om in de wijk zo veel mogelijk “zelf” te doen op gebied van voedsel telen, energie opwekken en besparen, leren van elkaar, recreëren en projecten samen doen waar we allemaal baat bij hebben. “Zelfredzaamheid” noemen we dit. We stellen dat “alles wat je zelf creëert hoef je niet in te kopen waardoor je misschien geld over houdt voor andere dingen”. Binnen een stad is zelfredzaamheid een grote uitdaging wegens ruimtegebrek en de manier waarop een stad historisch is opgebouwd als concentratiepunt van distributie en handel. Volgens de Stad van Morgen is zelfredzaamheid een belangrijk kenmerk voor een moderne stad die een balans tracht te vinden tussen afhankelijkheid en onafhankelijkheid van voorzieningen van buiten de stad. Afhankelijkheid maakt de stad kwetsbaar voor tekorten en onafhankelijkheid juist niet. Daarnaast levert zelfredzaamheid een lokale economie en arbeid op die belangrijk is voor de menselijke maat en de betrokkenheid van de stadsbewoners bij hun eigen welzijn.
Stapje voor stapje
De stadsmensen zijn niet gewend om zelfredzaam te zijn en ook niet om spontaan samen te werken. De uitdaging is daarom niet alleen praktisch en technisch maar ook cultureel en bestuurlijk innovatief. Van 0% zelfredzaam naar 10% zelfredzaam is al een gigantische transformatie. Van 1% naar 50% zal een stuk gemakkelijker zijn. Het begint stapje voor stapje door het begrip en de belangen gaandeweg zichtbaar te maken naar mate ze ontstaan.
Daarom besloot VE2RS allereerst de duurzame initiatieven in de wijk in kaart te brengen en met elkaar te verbinden middels een fietsroute, een website en onderling contact.
Fietsroute VE2RS Stratum
Er zijn steeds meer mensen die vanuit noodzaak of inzicht initiatief nemen in de stad. Het geeft geen zin om steeds het wiel uit te willen vinden. Het is veel interessanter om de initiatieven zichtbaar te maken zodat ze de kans krijgen zich te consolideren in het stadsbeeld en de dynamiek zich verspreidt in een natuurlijk groeiproces.
De lat verhogen
De volgende stap is om de lat wat hoger te leggen en de lokale economie tot leven te brengen middels de uitwisseling van goederen en diensten, het stimuleren van samenwerking en het toevoegen van kennis en technologie aan de zelfredzame ontwikkelingen. Overvloed kan worden verhandeld via de traditionele kanalen terwijl zelfredzaamheid zich kan uitbreiden naar waarde ontwikkeling op gebied van zorgzaamheid naar elkaar (GroZ), nieuwe mobiliteit en infrastructuur, innovatieve onderlinge relaties, leefbaar wonen en zelfs lokale waardesystemen die het noodlijdende Euro systeem ontlasten. Als wordt meetbaar via AiREAS.
Die stappen worden de komende jaren gezet door de basis steeds sterker te maken en op het fundament van bewustwording de nieuwe Stad van Morgen te bouwen.
Dit plaatje geeft de evolutie weer en de doorbraak van de mens in het zelfbewustzijn. De kern ervan is de wet van de vele tegenstellingen die we in de tekening tegenkomen. Als we dat begrijpen dan kunnen we ook de verschillende levensfasen begrijpen die we doorlopen, zelf en als maatschappelijke organisatie.
In de jaren 70 dachten we dat we met geld alles op konden lossen (vergrijzing, zorgstaat, enz) waardoor gekozen werd voor een materialische groei economie om een stabiele maatschappij (symbiose) te handhaven.
Nu, anno 201x denken we daar anders over. Geld heeft ons welzijn opgeleverd maar er hebben zich ook vele nieuwe problemen opgestapeld. Hierdoor zijn we ver weg geraakt van stabiliteit en volgens velen al in de fase van chaos terecht gekomen. Zowel management (chaos ontkennen of ontvluchten door het verleden te behouden of herstellen) als leiderschap (chaos benutten voor bewustwording, het oude loslaten en verandering aanjagen door samen te werken aan een nieuwe visie over symbiose, zoals Sustainocratie) uiten zich krachtig in de maatschappij. Gebeurtenissen zoals een kredietcrisis jagen dit verder aan.
Stad van Morgen 