Blog 2 van 20 uit de serie “de grote omslag” van Jean-Paul Close, initiatiefnemer Stad van Morgen.
2. Een grote unieke hoop tot leven gebrachte moleculen.
Dat wij bestaan uit een grote hoop tot leven gekomen moleculen hoorde nooit tot onze dagelijkse sores. We kijken in de spiegel om ons te scheren, op te maken, te kammen of een wondje te bestuderen. Nooit om het wonder te aanschouwen dat al dat vlees, haren, zintuigen en tanden zomaar tot een uniek levend geheel vormt dat verkiest om aan elkaar gelijmd te blijven zitten zolang we leven. We beleefden het spiegelbeeld altijd als “ik”, de perceptie van een uiterlijk of we het beeld nu leuk vonden of niet. Ik ben meer dan mijn spiegelbeeld
Nu zijn er steeds meer mensen zich bewust dat wij niet alleen bestaan uit een unieke combinatie van dezelfde moleculen als de planten, grond, water en lucht om ons heen maar dat wij zelfs elk individueel een klein universum zijn van miljarden levende wezens. Al die samenwerkende bacterieën en virussen zijn nodig om ons in leven te houden. Ze helpen bij onze verteringsprocessen en onze verdediging tegen ziektes. Het is een onwerkelijke gedachten dat wij voor deze wezens een soort heelal op zich zijn. Het is nog onwezenlijker dat als wij de balans verstoren van deze innerlijke wereld wij allerlei lichamelijke ongemakken krijgen. Deze uiten zich in ziektes, kanker en zelfs de dood.
De huidige generaties zijn gelukkig al op zoek gegaan naar een betere balans met de natuur omdat we beseffen dat binnen en buiten hetzelfde is. We letten op onze voeding, energie en proberen vervuiling tegen te gaan. We kijken kritisch naar onze leveranciers en doen veel meer zelf. We zien dat onze oude afhankelijkheden ons uitbuiten met grote gevolgen en dat we meer gebaat zijn met samenwerking voor onze basisbehoeften en zelfs onze luxen. De mentale ommekeer is enorm en zorgt dat we nieuwe eisen stellen aan onszelf, onze keuzes, onze professionaliteit, onze verantwoordelijkheden en onze omgeving.
N.B. In Stad van Morgen is FRE2SH (ook VE2RS) is een wijkgerichte cooperatieve samenwerking vanuit dit bewustzijn en richt zich op het cocreëren en delen van voeding, energie, educatie, recreatie, samenwerking en gezondheid. U kunt er lid van worden door inzet van kennis, arbeid of geld en krijgt de genoemde waarden terug.
Er veranderen enorm veel dingen in korte tijd in onze samenleving. In de Stad van Morgen noemen wij dit “de grote omslag”. Voor veel mensen wordt die omslag eerst als een persoonlijke crisis ervaren omdat er plotseling zekerheden wegvallen waar men erg lang van heeft genoten. Toch hebben we dit al vele jaren aan zien komen en veel mensen zien het ook als kans om dingen “anders” te gaan doen. In een serie van zo’n 20 blogs zal ik (Jean-Paul CLose, initiatiefnemer van de Stad van Morgen in 2009) de grote lijnen van de grote omslag trachten aan te geven en in te kleuren. Stad van Morgen verbindt er zelfs een eigen nieuw maatschappijmodel aan, Sustainocratie genaamd, dat het al 5 jaar lang vorm geeft, zelfs samen met de belangrijkste spelers van de oude maatschappij. Maar voordat we dit verder kunnen toelichten moeten we eerst kijken hoe zoiets kan ontstaan.
1. Ander mensbeeld
De moderne mens anno 2014 ziet zichzelf niet meer als systeemslaaf van de overheid, de bank of het bedrijfsleven. De vele schandalen en problemen die zich de laatste jaren opstapelden hebben het wantrouwen geraakt van een groeiende bevolkingsgroep. Er zijn veel thema’s waar men de “leiders” van de oude tijd verantwoordelijk voor acht maar veelal voor zichzelf geen raad weet om er wat aan te doen. Men voelt zich vastgepind (hypotheek, maandelijkse verplichtingen, enz) in de oude verhoudingen maar doet dit niet meer van harte. Velen zoeken “bevrijding” van de oude belangenwereld en gaan op zoek naar iets nieuws.
Problemen stapelen zich op:
Lang werd “de maatschappij” als een soort heilige vorm van statusverschillen en kasten gezien waar men zelf een aanvaardde rol in speelde vanuit rechten en plichten. Directeuren, rechters, ondernemingen, politici, priesters waren respectabele burgers die door intelligentie, carrière, bezieling, erfenis of kunde tot een status waren doorgedrongen die hen aanzien verschafte. De rest van ons waren arbeiders, ondergeschikten, gelovigen en afhankelijken.
Door de kredietcrisis en opeenstapeling van nieuws rond vermogensdelicten, zwendel, graaikunst, bonussen, exorbitante salarissen, misleidingen, eigenbelang, belastingontduiking, kindermisbruik, machtsmisbruik, enz worden de vroegere statushouders nu al snel gezien als despoten en maatschappelijke misdadigers. Het systeem faalt. De normale medemens draait altijd voor de rekening op. Via de belastingverhogingen en dwangpraktijken worden ook de misstanden in stand gehouden. Via de eigen gezondheid moeten we onze vervuiling verwerken met kanker, diabetes, longziekten, hart en vaatproblemen, overgewicht, gedragsproblemen, enz en via de distributiekanalen van voedsel en kleding weten we niet meer welke kwaliteit we eten, of we wel kinderen en armen vermoorden in onzalige fabrieken en of we onze consumptie niet moeten bekopen met zelfvernietiging? Op werk hoeven we niet meer te wachten, de uitkering wordt stelselmatig beknot, de rijken worden rijken, de armen armer en er de zorg kunnen we wel vergeten. Ondertussen stijgen de kosten en gaan de schandalen gewoon door alsof er hele mensgroepen zijn die blind zijn voor hun verantwoordelijkheden in de ellende die ontstaat.
Wie kan ik nog vertrouwen?
We kijken ineens naar onszelf als enige betrouwbare mensrelatie die is overgebleven. Zichzelf vertrouwen schept verantwoordelijkheden. Hoe gaan we om met onze eigenwaarde? Hoe kijken we naar onszelf? We kunnen ons gaan beroepen op allerlei rechten die we menen te hebben maar ook eens kijken naar wat we zelf kunnen en willen. We lezen ineens andere artikelen, luisteren naar verhalen van mensen die pionieren met nieuwe ideeën en vormen zelf een nieuwe, geheel eigen mening over de dingen die gebeuren. Verontwaardiging maakt ons alert waardoor we open gaan staan voor nieuwtjes en soms zelfs deze nieuwtjes veroorzaken. De omgeving is bepalend voor de eerste vorming van de "IK"
Nieuw eigenbeeld, nieuw maatschappijbeeld
Als we onze eigen rol in de samenleving opnieuw bekijken dan ontstaat er ook een nieuw beeld over de manier waarop we de maatschappij zich verhoudt tot ons. Voor de een betekent dit dat men de eigen normen en waarden bijstelt naar het “voorbeeld van de vele fraudeurs van niveau” en met een nieuwe flair of innerlijke agressie of boosheid omgaat met de wereld. Voor de ander ontstaat een lijdensweg dat uitmondt in overspannenheid, ziekte en soms zelfs moord en zelfmoord.
Toch zijn er ook veel mensen die de chaos overstijgen en ineens een innerlijke drijfveer ontdekken om “wat eraan te gaan doen”. Ook dat kan veel verschillende uitingen hebben. De een begint een stichting om de gedupeerden van een bankfraude of misleiding aan te pakken, de ander maakt zich hard voor armen via de Voedselbank of hulpverlening, en weer anderen beginnen een bedrijf dat iets radicaal anders aanpakt dan we gewend zijn. Sommigen stellen de oude tijd verantwoordelijk, terwijl anderen een geheel nieuwe tijd creëren. Al die initiatieven oogsten bewondering van veel mensen die zich gedupeerd voelen van wanbeleid en de gevolgen voor zichzelf. Zij raken geïnspireerd om mee te doen of zelf eens wat anders te gaan proberen. “Verander de wereld en begin bij jezelf” wordt zo een gezegde dat zich bewijst.
Conclusie 1:
Als je anders tegen de wereld aan gaat kijken ontstaat een geheel nieuw zelfbeeld en beeld van de maatschappij. Bewust en onbewust gaat men dan de dagelijkse keuzes voor zichzelf aanpassen. Zo ontstaat er gaandeweg een nieuwe maatschappij. Als je ineens anders denkt, zelfbewuster bent, vraagtekens zet bij de omgeving, dan ontmoet je andere relaties en put je nieuwe bronnen van energie aan. Ineens lijkt de wereld weer wat meer eensgezind ook al ligt dat aan de omslag die men zelf heeft gemaakt. De omslag van de wereld wordt dus gemaakt door mensen zoals u en ik die van zelfbeeld veranderen en zo anders naar de wereld gaan kijken. De spiegel verschuift en "IK" kijk veel breder dan ooit te voren
Geschokt, onder de induk en boos
We zijn allemaal geschokt door het tragisch lot van vlucht MH17, ik ook. Het gaat mij dan niet alleen om de onschuldige, niets vermoedende mensen aan boord van het toestel die plotsklaps uit het leven zijn gerukt. Er is dat knagend gevoel dat het onszelf had kunnen overkomen. Iedereen reist wel eens en het Verre Oosten is een populaire bestemming. De vraag komt op of dit drama tot noodlot behoort of tot structurele onverantwoordelijkheid?
Veel ceremonieel
Als ik de televisiebeelden bekijk van terugkerende lichamen die met veel respect en ceremonieel worden ontvangen en voor identificatie worden getransporteerd, dan ben ik onder de indruk van de organisatiekracht van Nederland. Vooral minister Timmermans oogst bewondering door in record tijd een resolutie bij de VN erdoor te krijgen én Nederland de leiding formeel toe te bedelen over een onderzoek dat een vliegtuig aangaat uit Maleisie, neergehaald boven en in oorlogsgebied in Oekraine, met vinger wijzend naar een internationale machtstrijd tussen Oost en West. Het is misschien juist die organisatiekracht, naast de vele Nederlandse slachtoffers, die deze centrale en complexe rol voor Nederland rechtvaardigt. De hele week blinkt handelspartner KLM uit in afwezigheid. Alle aandacht gaat naar het regionale conflict, het politieke touwtrekken en het dramatische lot van de slachtoffers. KLM en Malaysian Airlines lijken “business as usual” toe te passen met de dooddoener “we waren niet geinformeerd over rakketten”.
Veiligheid
En dan word ik boos. Als er gesproken wordt over sancties tegen Rusland en de bijbehorende economische consequenties voor Europese landen dan merkt dezelfde Frans Timmermans geirriteerd op “dat het nu niet om handel en economie gaat maar veiligheid”. Mijn boosheid komt voort uit het vermoeden dat juist handel en economie de onderliggende oorzaak is van de onveiligheid die MH17 heeft getroffen. Waarom vloog het toestel als een van de weinigen over oorlogsgebied? Om tijd te winnen? Brandstof te besparen? Zijn dat niet de argumenten van deze luchtvaart maatschappijen om dit soort gevaarlijke routes toch te nemen? Zelfs nu, na het fatale misdrijf boven Oekraine, krijgen we bericht dat men heeft gekozen om boven oorlogsgebied Syrië te vliegen. Hoe zit dat dan met veiligheid voorop boven handel en economie? Waarom accepteert handelspartner KLM dit? Waar blijft de veiligheidraad van de VN als het gaat om veiligheid in de lucht? En de luchtvaartautoriteiten? Waar blijft het verantwoordelijkheidbesef van deze dienstverleners over hun kerntaken zoals vliegveiligheid? "Ik was niet geinformeerd" Camiel Eurlings, CEO KLM. De rest kennelijk wel gezien de vluchtroutes van de andere airlines.
Is het hele Oost/West conflict niet een grote machtstrijd rond handel en economie dat ten kosten gaat van de hele wereldwijde veiligheid? Is handel en economie niet de basis van de alsmaar groeiende hoeveelheid conflicten in de hele wereld? Om maar niet te spreken over vervuiling, klimaatverandering, armoedeontwikkeling, grondstofoorlogen, volksverhuizingen waardoor de veiligheid steeds weer in geding komt door stijgend zeewater, droogtes, ziekten, rampen en catastrofes. Staat handel en economie in onze maatschappelijke structuur en cultuur niet ALTIJD en structureel boven veiligheid? Behalve als het te laat is en we de slachtoffers moeten betreuren van bijvoorbeeld MH17.
“Vergeef ons slachtoffers, dat wij handel, economie en machtspelletjes zo belangrijk vinden dat uw veiligheid het moest bekopen”.
Stad van Morgen en het kernissue “veiligheid”
In onze definitie van duurzame menselijke vooruitgang is veiligheid een van de 5 kernverantwoordelijkheden. Vaak al heeft de Stad van Morgen aangedrongen op en uitgenodigd tot het creëren van een innovatieve sustainocratische samenwerking ala AiREAS (gezondheid) of VE2RS (zelfredzaamheid) waarin veiligheid en innovatie de basis is. Reden hiervoor zijn de ongelukken in de Moerdijk, de vele gevaarlijke transporten met gevaarlijke grondstoffen die ons dichtbevolkte gebied doorkruisen, de opslag van het spul, het chemisch en onafbreekbaar afval uit ons dagelijks leven en onze ongewenste afhankelijkheid van gevaarlijke grondstoffen. In tegenstelling tot AiREAS of VE2RS krijgen wij SAFE (nog) niet van de grond omdat de economische handelsafhankelijkheid van overheid en bedrijven van deze stoffen te groot is om op onze uitnodiging in te gaan. Veiligheid is een reactieve prioriteit (pas als het kalf verdronken is) met bombarie en spijtbetuiging, geen proactieve verantwoordelijkheid (zoals Sustainocratie van de Stad van Morgen bepaalt) met gezond verstand en moreel bewustzijn.
Hoeveel dramatische gebeurtenissen zoals MH17 moeten er nog gebeuren voordat men eindelijk aanvaardt dat “veiligheid” de basis moet zijn van elke vooruitstrevende maatschappijvorm? Wanneer zien we eindelijk in dat het niet meer om gefragmenteerde territoriale en economische macht gaat maar de duurzame menselijkheid en vooruitgang van één wereldbevolking. Wanneer aanvaarden we de verantwoordelijkheid dat rijkdom niet uit te drukken is in geld maar de veilige terugkeer van onze gezinnen en geliefden.
Als diezelfde daadkracht van Nederland nu eens gebruikt zou worden om die woorden van Timmermans over veiligheid proactief inhoud te geven dan kijk ik met andere ogen naar het ceremonieel van terugkerende slachtoffers. In plaats van groots vertoon om ons immorele gebrek aan proactief veiligheidbeleid te verdoezelen is het een heldenverering die het bewustzijn blijvend heeft geraakt. De slachtoffers van MH17 zijn dan ongewild en ongevraagd het middelpunt geworden van een nationale, Europese en wereldwijde maatschappelijke transformatie. Hun onwaarachtige dood zal dan blijvend worden herdacht omdat het een omslag heeft veroorzaakt in de maatschappelijke wereldstructuur waarna veiligheid boven handel en economie kwam te staan en daarmee het leven heeft gered van miljoenen mensen, nu en in de toekomst.
Alle nabestaanden verdienen niets minders nu ze hun dierbaren voor altijd moeten missen.
Het avondcollege van 1 juli 2014 stond in het teken van de 5 kernprincipes van succesvol ondernemerschap in relatie tot de uitdagingen van deze tijd.
Docent Jean-Paul Close, auteur van “Handboek voor de (toekomstige) Marktleider” en bedenker van de 5K aanpak, ging aan de slag met deze complexe materie door een verband te leggen met de belevingswereld van de aanwezigen. Allen zijn betrokken bij de Stad van Morgen vanuit VE2RS en STIR maar ook AiREAS. Dat zijn drie voorbeelden van waardengedreven ondernemerschap vanuit een (markt) leiderschap mentaliteit.
Menselijke complexiteit
Aan de hand van de cyclus van menselijke complexiteit (ook gepubliceerd door Close in “Geheimen van echte Welvaart”) positioneert Close de verschillende fasen van ondernemerschap (pioniersfase, groei, concurrentie, verandering, leiderschap en management) en de vele keuzes die men daarin kan maken. Marktleiderschap gaat echter uit van een creatieve en visionaire droom om iets neer te zetten dat nog niet bestaat. Dat vergt iets anders dan een idee kopiëren van een ander om er ook mee aan de slag te gaan.
Tegenstellingen zijn een ondernemerskans
Marktleiderschap doet men vanuit een duidelijke maatschappelijke (markt) context en bewustwordingsproces. Het komt voort uit een vorm van chaos en de wens om iets “op een geheel andere manier” te doen.
De 5Ks helpen daarbij
Als je eenmaal weet wat je wilt bereiken dan moeten er keuzes gemaakt worden.
De 5Ks als werkdocument
K1: Marktdefinitie
Dit verdeelt zich over twee hoofdgebieden:
wie is de begunstigde (markt) en
waar bevindt deze zich (territorium)
Als voorbeeld werd AiREAS aangehaald. Het concept wil “gezonde steden” vanuit luchtkwaliteit en volksgezondheid. Wie is de begunstigde? Dat is een lastige vraag omdat veel begunstigden tegelijk zich voordoen. Daarom heeft ondernemer Close ze allemaal tegelijk aan tafel gezet. Zo ontstond het sustainocratische samenwerkingsmodel. Als territorium was een wereldwijde droom opgesteld maar men moet zich ergens bewijzen. Via een proof of concept samen met provincie Noord Brabant kwamen we uiteindelijk toch uit in Eindhoven om te experimenteren.
K2: Positionering
Waar zet ik mijn onderneming neer in relatie tot de menselijke complexiteit? Als ik marktleiderschap ambities koester dan plaats ik mij in het kader van “verandering” en tracht tot iets geheel nieuws te komen. Me1 (Me first) noemen we dat. Er zijn echter ook veel volgers die een goed concept van een nieuwe marktleider over nemen en meteen een slag proberen te slaan in het kader van groei door efficiënter, goedkoper of “beter” aan te bieden. Me2 (Me too) noemen we dat.
Er is een gefundeerde filosofie dat wanneer er een Me1 en meer dan 4 Me2’s zijn er een omslag plaats vindt die leidt tot algehele waardeonttrekking met uiteindelijk chaos, crisis en omvallen van bedrijven (of onderlinge overnames en fusies). Dat is de kans voor nieuw marktleiderschap om de sector op de schop te nemen middels verandering. De wet van tegenstellingen is dan een krachtig instrument. In AiREAS is dat van “ongezonde naar gezonde steden”, in VE2RS van “afhankelijkheid naar zelfredzaamheid”
K3: Marktperceptie
Belangrijk in het maken van keuzes is de manier waarop de markt zelf in het proces staat. In ons oude industriële tijdperk van de 18e en 19e eeuw kon men nog producten bedenken zonder marktconsultatie omdat het hele marktgebied groeiende was. In de 20e eeuw werd de concurrentie zo groot dat men meer op de emotie van de klant ging inspelen middels marketing argumenten. De wet van de tegenstellingen werd uitontwikkeld tot een manier voor onderscheidend vermogen. Als voorbeeld werd CocaCola en Pepsi aangehaald, twee nagenoeg identieke drankjes maar in marketing termen volledig tegenovergesteld van elkaar. Zo konden beide een marktleider positie bereiken door op emotie te differentiëren.
De 18, 19 en 20e eeuw kenmerken zich door de verbinding van bedrijfskundige processen aan geldbelangen winst en de bijbehorende duale economie wegens het bekostigen van de gevolgen van de groei van het consumeren.
De 21e eeuw is echter anders. Deze periode kenmerkt zich door de grote probleemgebieden die de mens voor zichzelf heeft gecreëerd. Klimaatverandering, vervuiling, zorgkosten, migraties, uitdroging van de Aarde door eenzijdige landbouw, vernietiging van biodiversiteit door landbouwgiffen, overmatige concentratie en manipulatie van voedselproductiviteit, werkloosheid door automatisering, enz.
In de jaren 70 van de 20e eeuw werd geld-gedrevenheid de norm om vooral via de belastbare groei-economie de kosten van gevolgen en vergrijzing te kunnen dekken. Het exponentiële gevolg ondergaat nu de chaos zoals we al hebben ervaren met de kredietcrisis. Er komt nog veel meer.
Met een nieuwe stip op de horizon binnen het kader van “symbiose”, ofwel maatschappelijke stabiliteit, ontstaat het “nieuwe waardengedreven ondernemen”. In plaats van eenzijdige winst-gedrevenheid zoekt men 4 x winst:
klantmeerwaarde,
maatschappelijke meerwaarde
milieu meerwaarde
economische meerwaarde
De tijd is rijp volgens K3 voor nieuw leiderschap met het nieuwe ondernemen. We zien dit overal ontstaan, met veel pioniers die verandering introduceren en experimenteren met nieuwe werkelijkheden.
Het nieuwe ondernemen levert 4 x winst
K4 Communicatie strategie
Met een duidelijke visie en bewijs vanuit K3 kan redelijk gemakkelijk gecommuniceerd worden met de begunstigde doelgroep. Deze zal de behoefte van verandering veelal koesteren en zich gaandeweg gaan inleven in de verandering die de nieuwe marktleider introduceert. Belangrijk is dan ook de keuze voor een duidelijk territorium zodat communicatie plaats vindt daar waar het ook uitgevoerd wordt.
K5 Management capaciteit
Een niet onbelangrijk aspect in de keuzes die men maakt is het zicht op de beschikbare middelen die men heeft om de droom waarheid te maken. Veel beginnende ondernemers denken dan vaak aan de behoefte aan een hoeveelheid geld. Geld is maar een klein deel en in het begin van weinig belang. K5 verdeelt zich over twee bronnen van middelen:
* Tastbare middelen: geld in kas, aantal contacten, kantoorpand, fiets, telefoon, internet, auto,
* Ontastbare middelen: visie, imago, moed, overtuigingskracht, doorzettingsvermogen, netwerkrelaties, vrienden, enz
Het goed en effectief inzetten van ALLE middelen is essentieel en leert men door “zonder geld” te werken. Betalen is gemakkelijk maar samen een commitment aangaan is veel moeilijker.
Conclusie
Het lijkt allemaal erg complex maar uiteindelijk wordt het een tweede natuur van de ondernemer. Belangrijk is het besef dat de omstandigheden van de onderneming steeds veranderen door het proces dat het doormaakt. Dan is het gebruik van modellen zoals de menselijke complexiteit en 5Ks alleen maar handig om de eigen gedachten wat te ordenen als men voor belangrijke besluiten staat. Zeker grote bedrijven die een tendens hebben om zich te bureaucratiseren (management focus) hebben er veel baat bij. Maar ook starters en groeiers.
De deelnemers die onbewust dit hebben toegepast binnen hun eigen initiatieven in de Stad van Morgen hebben een mooie bijkomstigheid opgemerkt. In het proces groeit men zelf en krijgt een zelfverzekerde uitstraling naar de omgeving. Men ontvangt positieve feedback hetgeen aanmoedigt door te gaan.
Marktleiderschap positioneert zich na bewustwording
Nicolette Meeder organiseert in Son en Breugel VE2RS op 27 September 2014. Dat gebeurt rondom de VE2RS boerderij aan de van den Elsenlaan. Zij roept op:
“Heeft u iets leuks, creatiefs, duurzaams en/of waardenvol dat u wilt laten zien op gebied van zelfredzaamheid? Op zaterdag 27 september 2014 worden er in Son en Breugel allerlei (burger)initiatieven zichtbaar gemaakt vanuit de VE2RS gedachte. VE2RS is een coöperatieve samenwerking gericht op duurzame lokale zelfredzaamheid.”
VE2RS staat voor zelf werken aan Voedsel, Energie, Educatie, Recreatie en Samenwerking.
Dit jaar zijn er al in diverse wijken in Eindhoven dergelijke bijeenkomsten georganiseerd, waarin honderden initiatieven zichtbaar werden gemaakt door websites, wandel en fietsroutes en VE2RS ontmoetingen. Kijk zelf:
Nu gaan we dat voor Son en Breugel doen en zetten deze initiatieven letterlijk op de kaart. Een voorbeeld zou kunnen zijn zoals in Stratum en Gestel is ontstaan. http://ve2rscooperatie.wix.com/home. Heeft u een ander idee en wilt u zich bij het proces betrekken? U bent uiteraard van harte welkom. We leggen de lat ook wat hoger omdat we vanuit Son en Breugel het belang van de relatie Stad en Platteland zichtbaar kunnen maken.
Wat is er allemaal te doen in Son en Breugel op het gebied van duurzame initiatieven vanuit de VE2RS gedachte? Wilt u op de kaart worden gezet?
Wij nodigen u uit mee te doen. Wij zetten u op de kaart, en is het fijn als u het VE2RS logo uitdraagt. Voor deze dag, zaterdag 27 September, tevens nationale burendag, maken we een gezellige wandel en/of fietsroute die ons gelegenheid biedt langs de initiatieven te gaan.
De wandel en/of fietsroutes starten bij de VE2RS kraam op de boerderij aan Van den Elsenstraat 47 te Breugel. Op deze locatie staan die dag ook diverse kramen met initiatieven vanuit de VE2RS gedachte.
Ter info:
VE2RS is een coöperatie van de Stichting STIR, bekend als “Stad van Morgen”. Stichting STIR houdt zich bezig met het oprichten en bewaken van multidisciplinaire coöperaties, waarin de mens en haar duurzame vooruitgang centraal staat. Bij deze multidisciplinaire coöperaties zijn zowel Overheid, Onderwijs, Ondernemers en Burgers betrokken. Enkele coöperaties zijn AiREAS, VE2RS, GroZ en STIR Academy.
Vragen:
Heeft u vragen en/of belangstelling om mee te doen, neem dan gerust contact met ons op.
Het eerste lustrum is een feit. Op 25 juni 2009 vond de presentatie plaats van de Stad van Morgen.
Er is sindsdien veel gebeurd dat niet altijd even zichtbaar is omdat de aandacht vooral gaat naar de praktische samenwerkingsvormen AiREAS, VE2RS en STIR Academy die uit de Stad van Morgen zijn ontstaan. Eindhoven (en Noord Brabant) is de experimentele basis geworden om grenzen te verleggen met een maatschappijbeeld waarin de natuurlijke, evolutionaire mens centraal staat en niet het machtssysteem. Sustainocratie werd als verduurzamend werkwoord in 2012 geïntroduceerd om zich functioneel en ideologisch te onderscheiden van de geld-afhankelijk gemaakte democratie.
Natuurlijk zijn we trots op de parels van verduurzamende samenwerking die we met veel duurzettingsvermogen en inzet hebben kunnen borgen en zichtbaar maken.
De stand van zaken anno 2014 is dat AiREAS drie concrete waarden heeft gecreëerd die uitvergrootbaar zijn in de wereld:
Het zichtbaar maken van het sustainocratische samenwerkingsmodel, multidisciplinair met burgerinitiatief en participatie als kern van de maatschappelijke transitie en nieuwe waardecreatie
Het ILM meetsysteem: real time, low cost en fijnmazig
De kennisopbouw van multidisciplinair samenwerken, inclusief burgerparticipatie (quadruple helix)
AiREAS heeft nog veel meer waarden zichtbaar gemaakt die gaandeweg tot uiting komen. De vervolgstappen zijn:
AiREAS als action cluster positioneren voor de Europese steden (Smart Cities)
Local AiREAS Eindhoven verder verdiepen door de tastbare verbinding met wijkinitiatieven en gebiedsontwikkeling (gezonde stad)
Local AiREAS uitbreiden naar andere steden en gebieden in Nederland en de wereld.
STIR Academy – wereldwijd lokaal kennisdeel platform en nieuwetijdse leerschool
De leerschool richt zich op het bewustwordingsproces van de mens en de rol van de mens in de vorming van stabiele maatschappijen in een complex evolutionair proces. Het model van de menselijke complexiteit ontwikkelt zich steeds krachtiger naar mate het gebruikt wordt in de vele projecten van STIR:
De motor van bewustwording is chaos van waaruit een soort stuwkracht komt van innovatie (leiderschap) en verandering naar nieuwe maatschappelijke harmonie, maar ook een remkracht door de angst voor de chaos en wat het doet omvallen uit de oude harmonie. STIR Academy concentreert zich vooral op het zichtbaar maken van de kracht van leiderschap en de welzijnsbelofte die een harmonieuze maatschappij (symbiose) oplevert als we als mens samen er aan werken.
De menselijke complexiteit heeft zich qua inzicht geperfectioneerd,
Het historische verband in de cyclische natuur van het leven, de mens en haar omgeving is ontdekt en bevestigd,
De bijbehorende kennis over de natuurlijke tegenstellingen en emotionele brugfuncties is praktisch inzichtelijk gemaakt
De praktische vertaalslag tussen kennis delen (zijns ontwikkeling) en omzetten in verandering (doen ontwikkeling) is waargemaakt en erkent door het verstrekken van de eerste oorkondes
Het blootleggen van de juridische staatskundige tekortkomingen van de huidige systeemcomplexiteit en uitnodigen tot juridische transformatie
De internationale aandacht is gevestigd op het gedachtegoed door het bewustzijn van chaos die zich overal voordoet en tot zoekende actie leidt van zelfbewuste mensen en bestuurders.
De vervolg stappen zijn dan ook duidelijk:
STIR Academy als wereldwijd netwerk uitbreiden met lokale hubs voor het delen van kennis en goede voorbeelden,
De oude maatschappijvormen uitnodigen en helpen zich te transformeren volgens het menselijke complexiteit model (van macht naar autoriteit)
Het nieuwe leersysteem gaandeweg uitbreiden zodat het alle lagen van de bevolking bereikt vanuit menselijkheid, bewustwording en duurzame menselijke vooruitgang
Sociale, bestuurlijke, bedrijfskundige, juridische en economische transities blijvend helpen middels uitnodiging van leiderschap en nuancering van management praktijken en het betrekken van kernpersonen bij evolutionaire processen.
VE2RS en FRE2SH
Terwijl AiREAS het “onzichtbare zichtbaar maakt” en STIR Academy ons helpt in onze bewustwording is VE2RS (in het Engels FRE2SH) bezig met de complexe vertaalslag naar de praktische werkelijkheid van het dagelijks leven van ons allemaal. “Verander de wereld en begin bij jezelf” wordt in de praktijk gebracht door iedereen die iets vernieuwend doet met elkaar te verbinden op buurt of wijkniveau. VE2RS creëert fiets en wandelroutes, organiseert bijeenkomsten, neemt zelf initiatief (bijvoorbeeld 1oo appelbomen in de openbare ruimte) en legt langzaam de lat hoger in co-creatie naar mate het draagvlak groeit.
Fietsroute duurzame initiatieven Gestel
VE2RS heeft de uitdagende wereld van zelfredzaamheid vanuit zelfbewustzijn bloot gelegd en inhoud gegeven. Dat staat veelal haaks op de oude systeembelangen van een consumptie gedreven geldafhankelijke economie maar dat spanningsveld aanvaarden we stapsgewijs naar mate de basisbehoeften aan voeding, energie, zorg voor elkaar, enz zich manifesteren in de maatschappij.
VE2RS en de regionale ontwikkeling
Burgerinitiatieven, verantwoordelijkheid-name en participatie is ongekend in een maatschappij die traditioneel aangestuurd wordt vanuit de macht van “het systeem”. De omslag die door de Stad van Morgen gaandeweg wordt veroorzaakt heeft geen precedent in de geschiedenis en wordt zowel vernieuwend (leiderschap) als bedreigend (management) ervaren. Het natuurlijke spanningsveld is actief als partner van de Stad van Morgen waardoor er steeds meer aanspraak wordt gedaan op de mens, creativiteit en samenwerking in plaats van het vertrouwen op de hulpmiddelen.
Bewustwording is de gewaarwording van een grotere werkelijkheid én de consequenties van ons functioneren
5 jaar
In de natuurlijk ritmes is 5 jaar geen echte maatstaf. 7,7 en 54 jaar wel. Het is wél leuk om stil te staan bij de vele initiatieven die de Stad van Morgen heeft genomen in deze 5 jaar. Boeiend is te zien dat geld daarin amper een rol heeft gespeeld. Wanneer geld in beeld kwam dan werkte het verstorend in de processen omdat het de oude tijd deed opleven, hebzucht en eigenbelang aanwakkerde en cocreatie teniet deed. Met een lege tafel, een gemeenschappelijk hoger doel en veel menselijk talent, bleek alles mogelijk, ook de uiteindelijke investering van geld als één van de inzetbare middelen.
Dat inzicht heeft de basis gelegd in de Stad van Morgen van de transformatie economie, de nieuwe economie die ontstaat ná het ontstaan van nieuwe waarden uit cocreatie. Deze blijkt niet te plannen maar ontstaat onder de juiste voorwaarden van open, onbevooroordeelde, doelgerichte samenwerking. Dat is misschien wel de belangrijkste waarde die de Stad van Morgen toevoegt aan het geheel.
De volgende 5 jaar zullen daarom in het teken staan van het uitvergroten van de waarden die gecreëerd zijn in de laatste 5 jaar en daaruit de nieuwe maatschappij en economie laten ontstaan. We zien daarin een aantal boeiende ontwikkelingen:
De lokale circulaire economie van zelfredzaamheid (nieuwe waardesysteem)
De lokale economie van gedragsverandering (aanvullende waardesysteem)
De wereldwijde transformatie economie “local 4 local 4 global”
De transformatie van de hele systeemcomplexiteit
De oplossing gaandeweg van wereldissues
Dit gaat natuurlijk gepaard met de geweldige teloorgang van de oude systemen en de aanpassingen die de vele grote en kleine belangenpartijen zullen moeten ondergaan. Daarin zit vsnzelfsprekend het grote risico dat de oude belangenpartijen het verzet zo hoog op blijven voeren dat het leidt tot spanningen, botsingen en zelfs oorlog.
De optimistische opvatting van de Stad van Morgen is dat in de huidige werkelijkheid het bewustzijn de overhand neemt en de transitie met diplomatie en het goede voorbeeld weet te doorstaan omdat de agressieve vorm van chaos niet meer door de mensenwereld kan worden geaccepteerd noch gedragen. Wij, binnen onze mogelijkheden, dragen allen ons steentje daaraan bij.
Op naar de volgende 5, 10, 100 en 1000 jaar, met dank en uitnodiging aan allen die er deelgenoot van zijn door inzet, talent en betrokkenheid. Dat zijn ondertussen vele tien-duizenden mensen, vele honderden instanties en vele tientallen initiatiefnemers. Stad (zelfbewuste mens, maatschappij en duurzame vooruitgang, Sustainocratie) van Morgen zijn we per slot van rekening allemaal.
Dit plaatje geeft de evolutie weer en de doorbraak van de mens in het zelfbewustzijn. De kern ervan is de wet van de vele tegenstellingen die we in de tekening tegenkomen. Als we dat begrijpen dan kunnen we ook de verschillende levensfasen begrijpen die we doorlopen, zelf en als maatschappelijke organisatie.
In de jaren 70 dachten we dat we met geld alles op konden lossen (vergrijzing, zorgstaat, enz) waardoor gekozen werd voor een materialische groei economie om een stabiele maatschappij (symbiose) te handhaven.
Nu, anno 201x denken we daar anders over. Geld heeft ons welzijn opgeleverd maar er hebben zich ook vele nieuwe problemen opgestapeld. Hierdoor zijn we ver weg geraakt van stabiliteit en volgens velen al in de fase van chaos terecht gekomen. Zowel management (chaos ontkennen of ontvluchten door het verleden te behouden of herstellen) als leiderschap (chaos benutten voor bewustwording, het oude loslaten en verandering aanjagen door samen te werken aan een nieuwe visie over symbiose, zoals Sustainocratie) uiten zich krachtig in de maatschappij. Gebeurtenissen zoals een kredietcrisis jagen dit verder aan.
Ooit van de poort naar “de hemel” gehoord? Het is een poort die we in elk leven meerdere malen door lopen voordat deze zich aan ons bewustzijn openbaart.
Ook hele maatschappijen komen de poort tegen zoals historisch gemarkeerd in onze geschiedenis boeken. De 70 jarige viering van D-Day markeerde zo’n historische poort.
In bovenstaande tekening is de poort aangeduid. Boven de horizontale lijn wordt ook wel “de hemel” genoemd, onder de lijn “de hel”. De evolutionaire cyclus is zoals een tekening van Esscher. Steeds betreden wij de hemel om dan weer in de hel terecht te komen voordat de poort zich weer openbaart. Vooruitgang noemen we dat.
Ondanks D-Day staan we wederom op de stip van crisis. Men prijst het leiderschap van destijds dat hen de management authoriteit van nu heeft gegeven waarmee men het verkwanselt. Men is niet in staat het nieuwe leiderschap op te brengen. De poort is niet in zicht. Weet u waarom?
Samenwerken is aan de orde van de dag. Hierbij een aantal termen die we veel horen:
Cooperatie: Een formele vorm van samenwerking met leden. Triple Helix: de samenwerking tussen bedrijven, overheid en kennisinstellingen. Quadruple Helix: de samenwerking tussen overheid, bedrijven, kennisinstellingen en burgerparticipatie. Sustainocratie: als quadruple helix maar met een hoger menselijk doel binnen de context van “global issues, local solutions”. Action Clusters: begrip uit het Europese Smart City project waar lokale groepen samenwerken voor concrete duurzaamheid doelstellingen.
Er zijn zelfs totaal nieuwe beroepen die gericht zijn op het creeren van samenwerkingsverbanden:
Chief Resilience Officer: Term geintroduceert door de Rockefeller Foundation – Iemand die dwars door de verzuiling heen de samenwerking mogelijk maakt voor verduurzamingsdoelstellingen.
Sustainocraat: Term geintroduceerd door de STIR Foundation (Stad van Morgen) – Een onafhankelijk persoon, of groepje personen, die zorgt dat multidisciplinaire samenwerking mogelijk wordt op basis van gelijkwaardigheid zonder hierarchie.
Nieuwe manier van werken:
Wat al deze ontwikkelingen met elkaar gemeen hebben is dat het nieuwe eisen stelt aan onze manier van werken. In de doorgeslagen individualisering zijn we niet gewend om samen te werken, samen resultaten te boeken en samen van de resultaten te genieten. We zien dat samenwerking niet alleen iets is aan de overleg tafel maar dat het ook door de hele achterban vertaald dient te worden naar commitment en inzet. Dat is lastig als we te maken hebben met de traditie van muren tussen verzuilde instanties en belangen. Samenwerker is een nieuw arbeidprofiel in instanties en een nieuwe werk benadering in de arbeidmarkt.
Complexiteit
Het wordt nog complexer als we zien dat samenwerking op verschillende manieren gemotiveerd wordt. Er zijn groepen met een puur economische doelstelling (bijvoorbeeld technologie of R+D gedreven), andere zijn politiek getint (uit op subsidie) en weer anderen waarden gedreven (scheppen van maatschappelijk resultaat). De motivatievorm verschaft het bindmiddel, de verwachtingen, resultaten en continuiteit van de groepvorming.
De complexiteit is groot omdat we in de groepen geconfronteerd worden met allerlei belangen die zich vaak vanuit tegenstrijdigheid met elkaar verbinden. Het mens aspect wordt dan essentieel waarbij nieuwe eisen worden gesteld aan de relatie ontwikkeling om tot wenselijke resultaten te komen. AiREAS is gericht op de "gezonde stad"die door burger ondernemerschap wordt gerealiseerd, ongeacht de professionele functie van de burger
Het slagen van een samenwerkingsverband hangt dan ook sterk af van een aantal factoren. Het bindmiddel, het beoogde resultaat en de tijdlijn hangt tevens af van de nieuwe samenwerkingsprofessionaliteit van de deelnemers.
STIR Academy
Het is daarom niet vreemd dat de Stad van Morgen na alle ervaringen van vallen en opstaan de laatste jaren, in ID City Home, AiREAS, VE2RS, GroZ, enz juist dit samenwerkingselement specifiek benadrukt in de leerprogrammas die wij ontwikkelen en toevoegen aan de nieuwe Sustainocratische processen. De belangen en inzet zijn te groot om ze af te laten hangen van de onbekendheid of de leden de uitdaging wel aankunnen.
Jean-Paul Close
Sustainocraat
jp@stadvanmorgen.com
Stad van Morgen 