Allemaal samen naar een nieuwe, gezonde maatschappij

UNITED (SAMEN)

De techniek van veilig meedoen aan verandering

Download hier de pdf vorm…….

Introductie:

Elke verandering is moeilijk. Op persoonlijk vlak is het al een hele uitdaging. Extra ingrijpend als het om meerdere mensen tegelijk gaat. Bijvoorbeeld binnen een gezin (een nieuwe woning, verhuizing naar het buitenland), een bedrijf (organisatie verandering, aanpassing van de missie en doelstellingen) of instantie (zoals een overheid die overstapt van reguleren naar participeren). Om brede steun en betrokkenheid te krijgen voor de verandering is het belangrijk om duidelijk hierover te communiceren, uitnodigen en structureren. Niet vanuit angst, zoals nu door de Coronavirus, maar vanuit duurzame positiviteit en persoonlijke betrokkenheid.

UNITED is ontwikkeld na jarenlange ervaring in verandermanagement en leiderschap. De laatste jaren is het zelfs gebruikt in de stapsgewijze transformatie van hele maatschappijvormen via niveau 4. Tijdens een recente internationale oproep voor de transformatie van het economische en financiële stelsel in de wereld werd ook UNITED geïntroduceerd als hulpmiddel en richtlijn. 

Hoe interessant ook de ambitie om wereldwijd het verschil te maken, de basis van de verandering begint bij onszelf. De wereld van een complexe samenleving begint bij onszelf en onze omgeving, lokaal en regionaal. Daarom presenteren we dit UNITED verhaal eerst aan de gemeentelijke overheden van Nederland. We nodigen ze uit naar niveau 4, de bewustzijn gedreven multidisciplinaire cocreatie. Als de gemeente bereid is aan tafel te komen als faciliterende partner in integraal sustainocratisch welzijn dan vullen de andere stoelen zich ook. 

Of, als de andere stoelen (burgers, ondernemers en kennisinstellingen) zijn ingenomen, dan kan de gemeentelijke overheid vaak niet anders dan aanschuiven. Belangrijk is wel dat men het met authentieke bereidheid doet en niet vanuit politieke aanwezigheid. 

(Samen werken aan de transformatie van ‘s werelds economische en financiële stelsel ten behoeve van duurzaamheid)

Algemene lokale uitnodiging (burgers, gemeentelijke en provinciale overheid, ondernemers en kennis) tot niveau 4 regionale ontwikkeling, voor ons Welzijn en Duurzaam voortbestaan

begrijpen, behoefte en betrokkenheid

UNITED (samen)

De U van Understanding (begrijpen)

Waarom? We hebben in korte tijd leren inzien dat als het om onze gezondheid gaat we allemaal samen verantwoordelijkheid dienen te nemen. Door de tekortkomingen en risico’s van huidige maatschappij systeem werden we gedwongen naar een lockdown en werd angst de grootste drijfveer. Velen zijn het erover eens dat dit tijdelijk misschien noodzakelijk was, om de zwaar uitgemolken ziekenhuizen niet te overspoelen met een golf van ernstig zieke mensen. Maar dit mag zich niet blijven herhalen. Om dit te voorkomen is het belangrijk dat we onze gezondheid (weerbaarheid en immuniteit) voorop gaan stellen. 

Wie? En dat kan alleen als iedereen daaraan meedoet.

  • Burgers door gezondheid gedreven cultuur en gedragsaanpassing 
  • Overheid door beleid te voeren op gezondheid en gezonde leefomgeving 
  • Ondernemerschap door waardecreatie 
  • Kennisinstellingen en onderwijs door ons te helpen met inzichten over gezondheid 

Hoe? Wat is niveau 4? Niveau 4 is een vervolg op niveau 1, 2 en 3, die het gezicht en functioneren van een gebied zoals een stad historisch hebben bepaald. 

  • Niveau 1: basis infrastructuur. Er is ooit een reden geweest dat mensen samen kwamen in een gebied en zo een gemeenschap gingen vormen. Een kasteel, een kerk, een marktplaats, een haven, een kruispunt van wegen, enz. Er werden woningen gebouwd en straten aangelegd. Dat is niveau 1.
  • Niveau 2: geïntegreerde infrastructuur. Naar mate de gemeenschap groeide werd niveau 1 complexer. Er kwam voorzieningen bij, moesten op elkaar afgestemd worden enz. Denk aan verlichting, riolering, waterafvoer, winkels, diensten. 
  • Niveau 3: SMART. Slimme (technologische) oplossingen werden toegevoegd aan de moderne wereld. Stoplichten om het verkeer te regelen, sensoren om plannen te helpen onderbouwen, cameras voor veiligheid, enz. Nu ook internet om meer vanuit huis te kunnen werken. 

Niveau 1 werd veelal, en lang geleden, nog samen gedaan. Maar toen de gemeenschap te groot en complex werd ontstond een vorm van gemeenschappelijke  dienstverlening die het collectieve gedeelte ter harte nam. Omdat het gemeenschappelijke het individuele overstijgt kreeg deze dienstverlening (overheid) steeds meer zeggenschap. Niveau 2 en 3 zit in de machtscultuur van deze overheid. Via een democratisch debat konden keuzes gefundeerd worden vanuit belangen. Consequenties op menselijk niveau werden op eenzelfde manier aangepakt als het kiezen van een gebouw, bestrating of investering in technologie, op basis van kosten en baten. 

Aangezien de overheid sinds enkele decennia een risicomijdend “zorgbeleid” hanteert is de zorg ook een belangrijke kostenpost die constant onder druk staat door de groeiende zorgbehoefte in een economisch gestimuleerde, doorgeslagen, consumistische levensstijl. Daarnaast is de zorg verwikkeld geraakt in een economische belangenstrijd, net als alle andere overheid dossiers.

“De mens” werd vaak als argument gebruikt in de gebiedsontwikkeling maar vooral in de context van arbeidsparticipatie, kostenpost, belasting, verzekeringen en hypotheek betaler, en gedragsrisico (opstand). Beleid was gericht op inkomsten (economische groei), kostenbesparingen, groei en het “afhankelijk houden van het grootste deel van de bevolking”. Gaandeweg werd duidelijk dat dit een aanpak is die de eigen problemen voedt. Maar het is een aanpak die diepgeworteld zit in de bestuurlijke cultuurgeschiedenis en bijbehorende afhankelijke instellingen. 

In groeiende mate krijgt de bevolking en de structuur te maken met crisissen. Virussen zijn er een (Influenza, Corona, Sars, HIV, etc), hebzuchtige belangen uitingen en manipulatie (politiek economische samenzweerders) zijn een tweede. Steeds meer komt het menselijke voortbestaan ter discussie door gebrek aan aandacht voor de mens en haar omgeving. De een wil de levensstijl en bijbehorende wereldeconomie vasthouden en ziet in de bevolkingsgroei een probleem. De ander ziet het gezonde leven als basisrecht en ziet onze kwetsbaarheid en gebrek aan weerbaarheid als probleem. 

Elk van de opvattingen uit zich in de wereld. Vasthouden aan het oude uit zich via controle en manipulatie (inclusief lockdown). Verandering naar weerbaarheid en gezondheid uit zich in niveau 4 (we nemen eigen verantwoordelijkheid).

Niveau 4: participatie in cocreatie van onze menselijke en natuurlijke kernwaarden zoals gezondheid.

Op niveau 4 staat “de mens” centraal, niet het politieke economische belangen systeem. Door de mens centraal te stellen nodigen we alle mensen samen uit zich in te zetten voor hun eigen kernwaarden, zoals onderbouwd en gedefinieerd op dit niveau. Mensen die werken in een instantie maken deze instantie instrumentaal aan het bijdragen aan deze kernwaarden. Dan heeft de instantie bestaansrecht en krijgt erkenning voor de specialisatie die ze aan tafel brengt. Zo worden functies ondergeschikt aan de waarden en kunnen op die basis worden aangesproken. Functies als wethouder, ambtenaar, politie, ondernemer, arts, zorginstelling, enz..burgerschap kan worden gestimuleerd tot gezond gedrag en levensstijl. 

Op niveau 4 doen we het allemaal samen. Instellingen zijn onze gereedschapskist, de ambachtelijke handen van de gezonde maatschappij zijn van de mens zelf.

En wat gebeurt er met niveau 1, 2 en 3? Die blijven in handen van de overheid. Alleen worden besluiten niet meer getoetst aan de oude belangen maar aan die van niveau 4. De uitvoering is daarna in handen van de professionele instellingen die vaak zelf ook aan tafel zitten op niveau 4.

De N van Need (behoefte)

Uit het “begrijpen” ontstaat de behoefte en het urgentiebesef om ons naar dit nieuwe bewustzijn en operationeel niveau van “mens en natuur centraal”  te tillen. We kunnen niet op oude voet doorgaan daar dit alleen maar leidt tot meer crisissen zoals COVID19 en bijbehorende economische en menselijke malaise. Het is tevens onlogisch dat nieuwe lockdowns of een mogelijk vaccin de lange termijn oplossingen bieden voor de uitdagingen waar we voor staan. De enige oplossing is het stap voor stap creëren van een nieuwe maatschappelijke samenhang, een waarin geld hooguit een middel is maar gezondheid, weerbaarheid en natuurlijke immuniteit een permanent veiligheid en participatie doel is van alle betrokkenen in de regio, inwoners en instellingen gelijk. We kunnen niet onze geschiedenis overboord gooien, noch de bestaande structuren. Daarvoor is het allemaal te waardevol. We kunnen wel niveau 4 inrichten en laten functioneren zodat deze de onderliggende niveaus gaat voeden op een nieuwe, integraal welzijn gedreven manier.

De I van Involvement (betrokkenheid)

Het begrip “samen” wordt op deze manier relevant en uitdagend. Elke deelnemer, mens of instelling draagt een unieke verantwoordelijkheid en concrete bijdrage in het geheel. Wanneer organisaties zoals de overheid, het bedrijfsleven, stichtingen, onderwijs en kennisinstellingen, enz de noodzaak begrijpen dan is betrokkenheid fundamenteel en uit eigenbelang. Wanneer men meedoet kan men de eigen essenties aanpassen aan de nieuwe context en zichzelf daarin waardevol maken vanuit toegevoegde waarden, creativiteit en authenticiteit. Het creëren van bestaansrecht in de nieuwe werkelijkheid is fundamenteel. Het vergt aanpassings- vermogen en vaak een eigen transitiepad. Deelname maakt het de moeite waard. 

Zulks bestaansrecht is echter niet elke bestaande instantie toebedeeld. Zo zullen er organisaties zijn die alleen bestaansrecht hadden in de oude werkelijkheid en gedoemd zijn te verdwijnen (vaak met de nodige weerstand vooraf). Sommigen kunnen zich aanpassen en zich van nieuw elan voorzien. Er zullen ook nieuwe initiatieven ontstaan die in de oude werkelijkheid misschien de ruimte niet kregen of gewoon niet konden bestaan. Kortom, door het transformatiepad zal een nieuw economisch en financieel ecosysteem ontstaan met oude, aangepaste en nieuwe spelers. 

Dat heet evolutie. Je doet mee of niet, dat blijft een afweging en keuze. 

De T van Targeted (Doelgericht)

Het doel van de “transformatie van het economische en financiële systeem te behoeve van duurzaamheid” is te vaag en abstract om te verbinden, ondanks het besef van noodzaak en urgentie. Het COVID19 virus heeft de nodige concretie aangebracht door de proactieve verantwoordelijkheid van “gezondheid en weerbaarheid” voorop te stellen vanuit een menselijke en milieu perspectief, maar ook voor het effectief maken van een ondersteunend “zorg voor gezondheid” systeem. Door de geformuleerde en onderbouwde menselijke en natuurlijke  kernwaarden voorop te gaan stellen ontstaat een nieuwe dialoog die zich verder kan onderverdelen in specifieke regionale prioriteiten, projectmatige keuzes en leerproces. Voorbeelden van deze doelgerichte subcategorieën, waar niveau 4 tafels aan ontleend kunnen worden, zijn:

  • Weerbaarheid, immuunsysteem en gezondheid
  • Zorg voor gezondheid
  • Stedelijke voedselvoorziening en gezondheid
  • Gebiedsdynamiek, mobiliteit en gezondheid
  • Stedelijke ontwikkeling, wonen en gezondheid
  • Luchtkwaliteit en gebiedsdynamiek
  • Energie, kwaliteit van leven en lokale productiviteit
  • Stad en platteland verbinding
  • Transitie van voedselproductie van monocultuur naar natuurlijke diversiteit
  • Etc

Sommige van deze uitdagingen hebben al een niveau 4 precedent en hoeven alleen maar overgenomen te worden door andere gemeenten, van lokale verander prioriteiten voorzien te worden en eigen UNITED processen te omarmen. Denk aan:

  • AiREAS – luchtkwaliteit, gezondheid en gebiedsdynamiek
  • FRE2SH – stadslandbouw en gezonde voeding
  • COS3i – sociale inclusie en innovatie
  • School of Talents – participerend leren 

Alle niveau 4 clusters vullen elkaar aan, hebben overlappende activiteiten die ook gemanaged kunnen worden zodat de waardecreatie exponentieel wordt met rust, recreatie en cohesie tot gevolg dankzij overvloed. 

De E van Entrepreneurial (ondernemend)

Ondernemen is niet alleen beperkt tot ouderwetse geldgedreven bedrijven. We ondernemen allemaal, elke dag, vanuit het begrip “iets doen”. En als we dan wat doen laten we dan vooral “iets goeds doen”, hetgeen al een intrinsieke verbetering in zich heeft. Het probleem met het oude ondernemen was dat het geld gedreven was en daarmee vaak onze moraal ondermijnde over de consequenties van onze activiteiten. Geld was immers sturend, niet de moraal of ethiek. Omdat te veranderen creëerden we de moderne maatstaf voor 21e eeuws ondernemen, het 4 x winst principe, ofwel het Pyramide Paradigma voor integrale waarde creatie:

  1. Winst voor de mens, geredeneerd vanuit de natuurlijke menselijke kernwaarden zoals gezondheid,
  2. Winst voor de maatschappij in de vorm van sociale betrokkenheid, erkenning, beloning, participatie, gedeelde verantwoordelijkheid, kostenbesparingen, gelijkwaardigheid, participerend leren, bewustwording
  3. Winst voor het milieu middels het voorkomen en aanpakken van vervuiling, de introductie van lokale circulaire processen van materiaalgebruik, de herdefinitie en herstel natuurlijke ruimten en ecosystemen,
  4. Winst voor onze economische continuïteit. 

Dit 4 x Winst model is een verbindende aanpak op niveau 4 voor gebied en cultuurontwikkeling. Het is niet alleen relevant voor nieuwetijdse ondernemers maar ook voor niveau 4 overheidsparticipatie,  zelfbewust burgerschap, toegepaste kennis- ontwikkeling en overdracht, enz. In een samenwerking op dit niveau ontstaan projecten waarin nooit een van deze winsten op negatief mag staan omdat het uiteindelijk ergens waarde onttrekt dat niet gecompenseerd wordt. Voor weerbaarheid en maatschappelijke continuïteit moeten alle vier de winsten zich positief en meetbaar manifesteren, zonder uitzondering.

En de D van Devoted (bezield) 

De niveau 4 verbinding via UNITED en de menselijke kernwaarden is betekenisvol. Het raakt de zingeving en bevordert de passie van de deelnemers. Dit komt door de erkenning van de authentieke en noodzakelijke toegevoegde waarde van elke deelname, juist omdat het niet om geld gaat maar de creatie en het behoud van fundamentele waarden waar een ieder als mens achter kan staan. De lokale waarde creatie is voor iedere betrokkene, niet alleen voor “een ander”. Wanneer mensen en instanties hun eigenwaarde in de samenwerking inzien en versterken dan stimuleert die de motivatie tot deelname, het delen van de waarden en groei in deze processen. Tevens worden gespecialiseerde functies erkend door concrete toegevoegde waarde. 

Tot slot

Wie? Wie is verantwoordelijk voor niveau 4? De uitnodiging tot participatie in cocreatie wordt gedaan door een politiek economisch onafhankelijke persoon of stichting. Deze financiert zich via de projectmatige aanpak middels een transparante 10-10-80 formule. Deze persoon of stichting noemen we de Sustainocraat. Per niveau 4 cluster kunnen dat 1 of 2, hooguit 3 personen zijn. Deze bewaken het kader van menselijke kernwaarden en cocreatie, zorgen voor gelijkwaardigheid aan tafel en functioneren als tafelvoorzitter. In het geval van uit te voeren projecten zorgen zij voor het bewaken van de afspraken, navolgen van de doelstellingen en escalatie in geval van problemen of conflicten in de operationele uitvoering.

Binnen de clusters wordt ook aandacht besteed aan de begeleiding van de deelnemers zodat de waardecreatie onderling optimaal zich ontwikkelt en elke deelnemer een sparringpartner heeft voor de eigen transitie of transformatie uitdagingen.

Anekdote 

Sinds enige jaren hanteren bewegingen in Brussel en Europa het begrip “Small Heroes”, ofwel kleine helden. Dit verwijst naar de regio’s (gemeenten) die integraal welzijn hebben omarmt als drijfveer en dit als participatiemodel omarmen. De grotere verzuilde steden worden steeds meer door mensen gezien als bronnen van ongezondheid, ongezond gedrag, uitbuiting en getto-achtige manipulatie. De kleine helden ontwikkelen zo een bepaalde aantrekkingskracht voor mensen, vaak jongeren met kinderen, ouden van dagen en kunstenaars die in de rust, natuur en verbindende participatie zich beter voelen dan het grootstedelijke alternatief. In de kleine helden kunnen zich alternatieve waardesystemen ontwikkelen waardoor het principe van samenredzaamheid een totale lokale cohesie vormen. Onderlinge relaties tussen kleine helden zorgen voor uitwisseling van overvloeden die specifiek zijn voor de concrete clusters. Dit hoeft niet materieel te zijn in de vorm van producten. Dat kan ook zijn in de vorm van recreatie, zorg specialisatie, dienstverlening, natuur, sociale activiteiten, wedstrijden, enz. Voor vele bestuurders is het fijner om faciliterend vorm te geven aan een kleine held dan een grootstedelijk wespennest. 

Jean-Paul Close

Grondlegger van Sustainocratie, niveau 4 cocreatie

Initiatiefnemer van de Stad van Morgen (niveau 4 samenwerking)

Bedenker van UNITED

Deskundig adviseur voor niveau 4 initiatieven wereldwijd

Verbindend Sustainocraat

Weer een heel seizoen vol sociale interactie

Als COS3I sociale inclusie, integratie en innovatie verbinden we graag met initiatiefnemers die hetzelfde hogere doel nastreven van de ontmoeting met elkaar,  inspiratie, plannen makerij…..mee doen …… We zijn partners van elkaar en trachten elkaar stadsbreed te versterken met onze netwerken en middelen. Doel is een bruisende en gezond interactieve stad waar iedereen, niemand uitgezonderd aan mee kan doen.

16 februari – Onze Stad van Morgen – Bibliotheek 17 uur – de grote uitdagingen waar we voor staan zijn niet te onderschatten en overstijgen de politieke raadsverkiezingen. Hoe gaan we hiermee om?

28126632_10155606927604335_1332815930_o

19 februari – Eindhoven stemt op 21 maart……sociologische discussie…CLO – De Uitwijk Eindhoven.

22 februari – Friday Social – S-Plaza en Social Eindhoven – drinks, dance and networking

24 februari – Music with Latinos – Expat HUB – multicultureel muziek maken, zingen

10 maart – Internationale Vrouwendag – Parktheater – vrouwelijke creativiteit en ondernemerschap.

22 maart – openingsactiviteiten Stichting Ik Wil – Woensel West

7 April – Lichtparade – Nos Mundu

28 April – Stratum COS3I Festival – COS3I in Fab28

En al die activiteiten die we nog ongenoemd hebben gelaten zoals workshops, gezamenlijke projecten en kringen waar men creativiteit en inzichten in kwijt kan op allerlei gebied. Kijk op Stad van Morgen Meetup of Facebook voor details.

Waarom is sociale interactie belangrijk? Hersendeskundige Lieberman toont aan dat het sociale contact tussen mensen zorgt voor elkaar, onze gemoedsrust, armoede en eenzaamheid bestrijding, creativiteit en gevoel van samenhorigheid. Sociale inclusie zorgt sociologisch voor betrokkenheid, prikkelt tot het laten ontstaan van verbindingen, verhoogt de gemiddelde IQ en nodigt uit tot het creëren van gemeenschappelijke doelstellingen, projecten en oplossingen voor de meest uiteenlopende uitdagingen. In feite is sociale interactie de eerste levensbehoefte van de mens. Dat kan op vele manieren worden ingevuld. Vele uiterst gemotiveerde partners van de Stad van Morgen doen al vele decennia hun best om leuke, aangename programma’s te maken waar iedereen aan mee kan doen. Ook wijzelf trachten daarin ons steentje bij te dragen door te helpen, te verbinden en initiatieven aan toe te voegen.

 

24 februari mini symposium Gezonde Stad

We zijn steeds bezig met de gezonde stad middels burger en bestuurlijke interactie, participatie, leerprocessen en samenwerking. Soms komen er mensen voorbij die we gewoon willen ontmoeten omdat ze ons met inzichten of technieken kunnen helpen. Dan organiseren we een mini-symposium.

Vrijdagmiddag 24 februari – 14:00 tot 17:00 – Eindhoven

Locatie – Designhuis – Stadhuisplein 3

14:00 Omgaan met Straling
(Ajay Poddar – oprichter en algemeen directeur van Syenergy Environics – India)

Syenergy is al 30 jaar actief op gebied van het beveiligen van de mens voor stralingen die wijzelf veroorzaken (mobiele telefoons, TV en computer schermen, WIFI, enz) en die op bepaalde concentratiepunten voorkomen in de natuur. Dhr. Poddar vertelt ons over zijn ervaringen en wil graag met de Stad van Morgen een proef opstarten om aan te tonen hoeveel onze gezondheid erop vooruit gaat als we structureel aandacht besteden aan dit onzichtbare gevaar.

15:00 Autoloze binnenstad
(Jean-Paul Close – initiatiefnemer van de Stad van Morgen, AiREAS en COSI reflecteert over alternatieven voor bereikbaarheid en vervoer)

Als we de ring in Eindhoven als grens beschouwen van een autoloze binnenstad hoe zouden we dan op creatieve wijze toch de stad optimaal bereikbaar kunnen maken? Er ontstaat een nieuwe visie over de rol van de ring terwijl we met fietstaxi’s en elektrische voertuigen de binnenstad gaan zien als gezonde plek voor ontmoetingen, productiviteit en kwaliteit van leven.

16:00 Geïntegreerde diervriendelijke intensieve veehouderij
(Ingolf Kruseman is een visionair architect en visualisator op gebied van de Stad van Morgen. Onderdeel daarvan is hoe we omgaan met dieren …..een transitiepad voor Brabant?)

Uit zijn enorme pakket aan “Stad van Morgen innovaties” focussen we op de mogelijke rol van geïntegreerde diervriendelijke oplossingen in combinatie met gezonde verstedelijking. Dit thema speelt enorm in Brabant en inspiratie kan dienen voor het ontwerp van transitiepaden naar een meer natuurlijke samenhang tussen voedselbelangen, de mens en ons milieu.

17:00 einde

Niveau 4 stadsontwikkeling

Deze blog gaat over 4 niveaus van verstedelijking. Drie ervan zijn hiërarchisch ingericht, de vierde is sustainocratisch. De stap van 3 naar 4 is ingrijpend en zeker als het zich blijvend dient te integreren in een duurzame stedelijke eco-dynamiek. Zover zijn we nog niet. Niveau 4 manifesteert zich als dieper bewuste oplossing en transformatief spanningsveld tegelijkertijd.

Level 4

Volgens een extern rapport voor het gemeentebestuur van Eindhoven is het AiREAS initiatief van de Stad van Morgen (STIR) een niveau 4 manier van verstedelijking. Het is tevens een van de weinige, zoniet enige in de wereld dat stand houdt onder druk van de drie hiërarchisch gestuurde onderlagen. Hoe zit dat met die 4 niveaus en waarom is niveau 4 zo uniek, belangrijk en kwetsbaar?

Het eerste niveau van verstedelijking is het ontwerp van een basis-infrastructuur. Er zijn wegen nodig maar ook riolering, elektriciteit, voorzieningen, enz. Dat geldt voor elke stad waarin natuurlijke diversiteit de identiteit van de stad bepaald. Een havenstad is anders dan een stad op een logistiek knooppunt of handelsroute. In de basis infrastructuur treffen we de geschiedenis van zo’n stad, met oude stadsmuren, kerken, kastelen, kades en bestrating. Hele woonwijken, winkelgebieden en kantoorcentra behoren tot het uiterlijk van een stad.

Het tweede niveau verbindt de verschillende infrastructuren om stadsmanagement efficiënt en effectief te maken. Denk aan de manier waarop elektriciteit wordt afgestemd op vraag in seizoenen of wegen worden afgestemd op bereikbaarheid van winkelcentra of ziekenhuizen. Om de investering in infrastructuur te kunnen financieren draait het in de stad om geld via belastingen. Door de hiërarchische positie van de stad in een land int de staat het grootste deel van de belastingen en wordt het stadsbestuur onderdeel van het landsbelang. Men krijgt middelen toebedeeld volgens een verdeelsleutel waarin het bureaucratische landsbelang de overhand heeft.

Het derde niveau kennen we als de Smart City. Door toepassing van technologie wordt gedrag gecontroleerd, systemen geïntegreerd en belangen tussen institutionele partijen (overheid, bedrijfsleven en onderwijs – triple helix) onderling afgestemd volgens de politieke en economische sturing. Smart betekent “slim” maar dat kan op verschillende manieren uitgelegd worden. Technologie in handen van bureaucratie en controle heeft een hele andere slimme structuur dan technologie voor maatschappelijke cocreatie en productiviteit samen met de burgers. Niveau 3 is van groeiend belang gezien de uitdagingen van deze tijd. Drinkwater wordt schaarser en intelligente distributie en verwerkingssystemen zijn belangrijk. Steden zijn dichtgemetseld met asfalt, cement en glas waardoor de klimaatverandering en bijbehorende regelval of hitte perioden speciale aandacht vragen voor slimme oplossingen, vaak met terugkeer van de natuur in de verstedelijking maar ook de inzet van de bevolking zelf uit eigen wel-belevingsdrang.

Niveau vier wordt bereikt wanneer de instellingen zich bewust worden van hun eigen en stedelijke kwetsbaarheid door structurele afhankelijkheid van geld met goederenstromen van buiten de stad zonder dat er lokale productiviteit tegenover staat. Of de toename van verwijtbare problemen zoals vervuiling, armoede ontwikkeling en kostbare remediale infrastructuur en zorg oplossingen die niet meer via belastingen te dekken zijn. Geld van stedelijke productiviteit verdampt naar buiten de stad via landelijke belastingen of bedrijfskundige concentraties elders. Hierdoor komt het stadsbestuur in de klauwen van hogere economische en politieke belangen terecht terwijl het wel de lokale politieke, economische en maatschappelijke verantwoordelijkheid draagt. Als men echt wil besturen dan dient de stad gezien te worden als een centrum van authenticiteit door zich veel onafhankelijker op te gaan stellen. Dat kan alleen door de bevolking aan te sporen medeverantwoordelijkheid te nemen voor de ontwikkeling van de stad. Economische drijfveren zijn dan te onpersoonlijk en nog ondergeschikt aan de afhankelijkheid structuren. De grote uitdagingen van deze tijd brengen ons al snel op menselijke kernwaarden waar men zich wél persoonlijk voor in wil zetten. Die ontwikkelingen vallen echter buiten de economische patronen van oude geïndustrialiseerde belangen die eigen zijn aan de onderliggende niveaus. Een nieuw waardesysteem is nodig op lokaal stadsniveau.

Waar slimme infrastructuur keuzes en speculatieve groeipatronen rondom economische geldbelangen nog vanuit de bestuurlijke hiërarchie gecoördineerd konden worden wenst het productief nastreven van kernwaarden voor de mens en natuur een andere relatie tussen de omgeving en het gedrag van het bestuur en de bevolking. Niveau 4 draait om heel andere doelstellingen dan de onderliggende niveaus. Paradoxaal zijn de eerste 3 niveaus nodig om ze daarna via niveau 4 te gaan aanpassen aan een nieuwe complexiteit. AiREAS streeft naar gezondheid en luchtkwaliteit, FRE2SH naar stad/platteland productiviteit en samenredzaamheid, de STIR leercoöperatie naar levenslang leren, SAFE naar de innovatieve transitie voor onafhankelijkheid van gevaarlijke grondstoffen. Kernwaarde gedreven samenwerking is de essentie van menselijke maatschappijvormen waarbij we allemaal verantwoordelijkheid nemen en investeren in ons integrale welzijn. De stedelijke ontwikkeling tot en met niveau 3 was gebaseerd op bestuurlijke en economische afhankelijkheid. Niveau 4 draait echter de zaak om en stuurt aan op gemeenschappelijke verantwoordelijkheid en productiviteit.

Het stadsbestuur reguleert niet op niveau 4 maar faciliteert door ruimte te scheppen voor innovaties en samenredzaamheid. De kwetsbaarheid door afhankelijkheden mindert omdat mensen verantwoordelijkheden nemen die de ruimte opvullen. Als de menselijke en natuurlijke kernwaarden van Sustainocratie centraal komen te staan, om de balans te herstellen tussen mens en omgeving, dan dient de bevolking en het bestuur samen een waarde en niet geldgedreven interactie aan te gaan. Dat laatste vormt een probleem ten opzichte van de onderliggende bestuurlijke gelaagdheid. Niveau 1, 2 en 3 zijn opgebouwd door economische en politieke lobbies op gebied van vastgoed, constructiewerken en technologie. Op niveau 4 gaat de aandacht naar geheel andere zaken die de lobby aantasten. Bestuurders die op niveau 4 actief willen zijn krijgen al snel te maken met moties van wantrouwen en tegenwerken op de onderliggende niveaus die het liefst alleen maar groei wensen uit economisch eigenbelang.

Stad van Morgen biedt de doorbraak zonder amper bestuurlijk risico. Door de Sustainocraat te positioneren op niveau 4 en het bestuur van niveau 3 uit te nodigen naar een werkelijkheid van multidisciplinaire samenwerking op basis van menselijke kernwaarden, kan het bestuur amper weigeren. Niveau 4 is dan een populair initiatief waar het bestuur zich bij dient aan te sluiten als het voeling wil blijven houden met de gemeenschap en optimaal wenst te profiteren van de inzet van de eigen bevolking. Dat is tevens het argument naar de oude lobby die zich dient te schikken in de nieuwe verhoudingen die ontstaan en waar de bevolking verantwoordelijkheid voor neemt.

Eindhoven is pionier dankzij de relatie Sustainocratische Stad van Morgen (niveau 4) en Slimme Stad van Vandaag (niveau 3).

De economische waarde van een gezonde stad

Wat is een gezonde stad?
Een gezonde stad is een complexe, verzamelde menselijke leefomgeving waarin men harmonieus vooruitstrevend omgaat met elkaar en de natuurlijke omgeving. In een gezonde stad leven gezonde en actieve mensen. De gezondheid van de stad en die van de mens levert een wederkerigheid op die uit te drukken is in economische waarden.

Er zijn drie soorten economische waarden:

  1. Speculatief: dat is de economische waarde die ontstaat wanneer er een tekort heerst en dit de prijs van een gewenst artikel, product of dienst omhoog drijft.
  2. Spiritueel: (niet te verwarren met “religieus”) dit is de waarde van de omgang met elkaar en de natuurlijke omgeving ten behoeve van zorgzaamheid, zelf en samen redzaamheid, co-creatie en verbondenheid. Het geeft ook betekenis aan “de bezieling” van de gemeenschap waaraan vitaliteit, productiviteit en waarden gedreven ondernemerschap aan wordt ontleend.
  3. Creatief: dat is het vermogen om nieuwe waarden te scheppen die voorheen nog niet bestonden.

Een gezonde stad waakt er voor dat de focus van economische waarden niet op 1 (speculatief) komt te liggen maar juist op 2 (spiritueel) en 3 (creatief). De meeste steden en landen zitten in een transitie fase omdat de economische verhoudingen lange tijd juist op speculatief niveau lagen waardoor de culturen onmenselijk werden met enorme consequenties voor de omgeving, de inwoners én de economie. Het “voordeel” van die historische ontwikkeling is dat we nu inzicht hebben gekregen in de harmonieuze en niet harmonieuze context en de dramatische gevolgen als we de verkeerde weg kiezen. Het nadeel is dat het inzicht er niet veel toe doet als de macht die aan de misstanden  en speculaties wordt ontleend niet opgeheven wordt. De genoemde transitie is derhalve transformatief en gaat gepaard met veel menselijk én institutioneel leed maar ook passie en gedrevenheid om het spanningsveld te overbruggen. Men is echter alleen bereid dit aan te gaan als men ertoe gedwongen wordt (crisis) of als er precedenten zijn die zo overtuigend zijn dat andere gebieden ze gaan overnemen (goede voorbeeld). Stad van Morgen tracht in Eindhoven zulke precedenten zichtbaar te maken.

De economische waarde van productiviteit
Als we de bezieling ter harte nemen van een bevolking om samen vorm te geven aan hun eigen belangen en behoeften, door samenwerking, dan ontstaat een circulaire economie met een zelfregulerend vermogen. De waarde wordt dan afgestemd op de invulling van de behoeften en leefbaarheid. Dat wat men zelf produceert hoeft men niet te kopen. Het schept een graad van onafhankelijkheid van speculanten doordat men zorg draagt voor de eigen overvloed, afgestemd op de eigen werkelijkheid. Uiteindelijk draait het in economie niet om de hoeveelheid geld maar om de circulatie ervan in waarde creatie processen. Geld is een katalysator, geen doel op zich. De hoeveelheid productiviteit en de echte waarden die daaruit ontstaat is de werkelijke economie.

Talent x Inzet x Waarde creatie = Wederkerigheid (waarden consumptie)

De relatie tussen eigen productiviteit en eigen consumptie is van belang om de spirituele en creatieve inzet en het talent te prikkelen. In een stad die oorspronkelijk opgezet is vanuit speculatief handelsbelang is dit erg moeilijk maar niet onmogelijk. In plaats van te concurreren tussen de steden of de eigen bevolking uit te melken voor industriële of handelsbelangen kan men op zoek gaan naar de nieuwe verhoudingen waaraan gemeenschappelijke waarden kunnen worden ontleend. Alles wat de stadsbevolking zelf produceert hoeft ook de stad niet in te kopen, noch schulden voor te ontwikkelen die via de belastingen weer over de bevolking wordt uitgesmeerd. Meerwaarde kan dan worden gezocht in de eigenheid van de stad die tot een harmonieuze band kan leiden van toegevoegde waarde met andere steden of gebieden. Deze toegevoegde waarde zit m in de verschillen tussen de steden en gebieden, niet de overeenkomsten.

De kracht van eigenheid
Uitgaande van het feit dat elke gezonde stad primair zich focust op zelfredzaamheid met integrale betrokkenheid van de lokale bevolking is 70% – 90% van de economie circulair en lokaal. Die bezieling is noodzakelijk om niet in de sfeer van speculatieve belangen terecht te komen van mensen of organisaties buiten het eigen beïnvloedingsgebied. De kracht van deze eigenheid, die ook te vinden is in waarde gedreven bedrijven, zit dan in resultaat gedreven cohesie en samenhang. In die sterkte vindt ook de creativiteit plaats die tot innovatie en vooruitgang leidt. De innovatie is dan gericht op de eigenwaarde. Omdat elke stad demografisch, historisch en cultureel anders is ontstaat er ook authentieke waarde creatie die inspirerend of uitwisselbaar blijkt met andere gebieden. Dit levert de overige 30% – 10% van de economie op. Deze zorgt er tevens voor dat eigen tekorten aangevuld worden door eigen meerwaarde uit te wisselen met die van andere gebieden.

De waarden gedreven economie heeft geen schulden
Als we naar de oude speculatieve werkelijkheid kijken in gebieden dan zien we dat de rijkdom zich niet collectief vergaart maar daar waar de macht van speculatie zich concentreert. De rest van de bevolking ontwikkelt een noodgedwongen schuld waar ook weer speculatie en macht op wordt uitgeoefend. Dit levert altijd crisissen op zoals historisch aan te tonen is.

De spirituele en creatieve werkelijkheid werkt zonder schulden omdat het volledig geënt is op het creëren van waarden die men vervolgens voor eigen gebruik consumeert.

Gezonde mensen zijn niet kostbaar
Naast de productiviteit van gezonde mensen, waarbij gezondheid niet alleen lichamelijk gemeten wordt maar vooral ook in termen van mentaliteit, bezieling, gedrevenheid en empathie, zijn gezonde mensen geen kostenpost. Door de mentaliteit van waarde creatie heft men onderlinge zorgen op zonder het te economiseren of economisch met ziekte en leed te speculeren. In een gezonde stad is de beste zekerheid de gemeenschapszin in plaats van een zorginstantie en verzekeringsbedrijf. Dit plaatje van het vooruitschuiven van verantwoordelijkheden is in een gezonde stad met gezonde, productieve mensen niet denkbaar. Aangezien dit wél het geval is in de meeste steden van de wereld zien we een tendens ontstaan om “gezondheid” als basis beleid op te nemen in plaats van “zorg” mede uit economisch belang.

Conclusie
Een gezonde stad is op de korte en lange termijn van enorme economische waarde door de optimale samenhang die wordt bewaakt door zelf en samen redzaamheid te stimuleren en faciliteren, en speculatie te ontmoedigen en voorkomen. Een netwerk van gezonde steden zal uiteindelijk veel van de kritieke knelpunten van de huidige economische wereld oplossen en de leefbaarheid herstellen die nu zwaar is aangetast in de meeste gebieden. Voorwaarde voor de gezonde stad ontwikkeling in een transitie is dat de oude machtscultuur rond speculatieve belangen ophoudt te bestaan en vervangen wordt door waarden gedreven, lokale en eventuele interlokale co-creatie. Dat loslaat proces is misschien het lastigste van alles omdat macht zich niet gemakkelijk vrijwillig laat ontzetten. Tegelijkertijd moet de bevolking weer leren voor zichzelf op te komen in positieve productiviteit. Daarom gaat dit proces geleidelijk en nooit in een keer omdat dat laatste een enorme chaos zou opleveren die erger is dan de oude, vervuilde speculatieve werkelijkheid.