Blog 3 uit de serie van 20 van Jean-Paul Close over “de grote omslag”. Deze derde blog gaat over de noodzakelijke  maar moeilijke introductie van een nieuw maatschappelijk systeem.

Blog 3: Nieuw systeem

De mens is een gemeenschapswezen dat kaders nodig heeft om optimaal en vreedzaam te kunnen leven. Binnen regionale (vaak nationalistische) belangen zijn de kaders ingegeven door lokale wetten en regels met een hiërarchisch systeem voor het managen van de algemene belangen. Er wordt macht uitgeoefend om de kaders te handhaven. Historisch gezien is deze macht in handen van een beperkte groep mensen of instanties die zich verheven voelt boven de massa door de controle over de 5G’s (Grond, Geloof, Gebouwen, Grondstoffen of Goederen en Geld). Zij hebben het voor het zeggen omdat de bevolking afhankelijk is gemaakt. Zolang deze welzijn beleeft binnen die kaders dan wordt de macht in wederkerigheid getolereerd en gesteund. De macht is georganiseerd en het volk versnipperd.

Machtstress
Onderling tussen de gefragmenteerde machtsgebieden bestaan spanningsvelden die zich door de exponentiële vergroting van de wereldbevolking, de som van de lokale welzijn en machtsbelangen, het vervagen van landsgrenzen en de eigen geldafhankelijkheid, doet uitvergroten tot conflicten. Het systeem heeft zich gaandeweg gestandaardiseerd rondom geld dat als onzijdige en gevoelloze factor de gefragmenteerde belangen verbindt. Hierdoor is geld dominant geworden in de onderlinge relaties en een overheersende machtspositie op zichzelf.

Eigenbelang overheerst
Het probleem van dit, uit evolutie ontstane systeem van belangenverstrengelingen en tegenstellingen is dat het eigenbelang van elk macht-eiland steeds regeert. Dat geldt niet alleen voor gefragmenteerde machtsverdeling maar ook voor de welzijn genietende lokale bevolking. Een democratie lijkt een eerlijke keuze mogelijk te maken voor het gemeenschapsbelang maar is vooral een hiërarchie opgebouwd uit consumerend conservatief eigenbelang. Alleen daarin is er eensgezindheid bij de massa én de machtsverdeling. In het model van de menselijke complexiteit positioneert zich dit systeem structureel in het gebied van ongenuanceerde groei en hebzucht op het laagste maatschappelijke niveau van moreel bewustzijn (groei en concurrentie). Geschiedenis en kennis leert ons dat dit altijd crisis en verval tot gevolg heeft.

De wereldproblemen zijn ondergeschikt
Nog nooit heeft de mensheid zo’n grote populatiesprong in aantallen gemaakt. Van 2 miljard naar 7 miljard in amper 80 jaar! Het huidige geëconomiseerde individualisme zorgt daarbij voor een groot, op groei en hebzucht gebaseerde “marktkans” als men het gecommercialiseerde welzijn weet te globaliseren. Elke mens een huis, auto, voeding, kleding, luxe artikelen, communicatiemiddelen, onderwijs, zorg, verzekeringen, diensten, leningen, energieverbruik, enz is een materialistisch eldorado waarin de 5-G machtsbolwerken zich uit kunnen leven door economische groei als maatstaf te gebruiken voor elk van de partijen. Maar die droom heeft beperkingen en is vooralsnog voor maar een beperkt deel van de wereld ingevuld en veroorzaakt nu al veel problemen. En daar waar het welzijn niet lokaal haalbaar is ontstaan gigantische migraties naar plekken waar het wel kan.

Dit met geld en macht gemanipuleerde welzijnsstreven via bijvoorbeeld de consumenten economie is met haar consequenties contextueel juist desastreus. De stress tussen de 5-G’s loopt op en de confrontaties worden steeds serieuzer. Grondstoffen worden schaarser, ongelijkheid ontstaat in voorzieningen van basisgoederen (voedsel, water) die noodzakelijk zijn voor welzijn en luxe is een vermeend lokaal maatschappelijk recht in plaats van lokaal productiviteit resultaat. Speculatie rond tekorten wordt economisch lucratiever dan waardecreatie van overvloed waardoor morele verantwoording ondergeschikt raakt aan geldbelang.

De Aarde
Ondertussen is het leefklimaat op Aarde zodanig beïnvloed dat we steeds meer gebieden te kampen krijgen met rampen (droogte, watertekort, aardbevingen, hoosbuien, tsunami’s, enz) die de basisvoorzieningen van alle mensen treffen, degenen met de minste welzijnsvoorzieningen eerst. De vervuiling neemt ook toe waardoor onze leefomgeving meetbaar geschaad wordt voor ons welzijnsperspectief voor de toekomst. Het eigenbelang van de gefragmenteerde machthebbers staat oplossingen in de weg omdat geen van hen het totaal overheerst en alleen het eigen fragment in stand tracht te houden. Men kan geen verantwoordelijkheid nemen voor iets dat buiten hun eigen macht of autoriteit valt. Verantwoordelijkheden worden gezien als kostenposten die men in een machtsstrijd niet wenst te dragen en via belastingen en regels alleen kan verleggen naar de bevolking en de andere macht-eilanden. Men wil het liefst geen ander beroep doen op het volk dan de geldende verplichtingen en bureaucratie omdat men anders aan macht moet inboeten. De druk op de bevolking wordt groter waardoor gaandeweg het welzijnsgevoel wegvloeit en het volk anders naar zichzelf en de macht gaat kijken. Dat geldt voor alle 5-G’s, niet alleen het territoriaal belang. De macht raakt steeds meer in stress.

Dreiging, ethiek en verantwoordelijkheid als nieuwe drijfveer
Ondertussen is het mensbeeld in het volk aan het veranderen (blog 1), ontwikkelt de kennis verder over wat we echt zijn (blog 2) en de consequenties van het huidige systeem op ons als mens met onze planeet als thuisbasis in een, vooralsnog onbereikbaar groot heelal. De dreiging van chaos, die vaak al als werkelijkheid wordt ervaren in de bestuurlijke taken, zorgt voor openheid voor oplossingen uit angst voor eigen verval. De ethiek en verantwoordelijkheden die de geëconomiseerde, onderling strijdende 5-G’s niet zelf kunnen dragen voor het grote geheel door macht-versnippering kan de mens individueel wél dragen vanuit integraal duurzaam menselijkheid belang en holistisch evolutionaire bewustwording. Elke mens is de mensheid en als zodanig op natuurlijke wijze autoritair ten opzichte van de werkelijke natuurlijke waarden van het bestaan. Daarin bestaat geen macht-hiërarchie, ook het schuldsysteem niet noch ondergeschiktheid, alleen de duurzame menselijke vooruitgang binnen onze natuurlijke context. Maar één mens is geen maatschappij noch systeem. Het kan er wel voor zorgen.

De oude kaders die zorgden voor decennia lange vrede en welzijn staan ter discussie door grote wereldwijde systeem consequenties maar ook door corruptie, graaicultuur, machtsmisbruik en schandalen in de machtscultuur. De zelfbewuste mens ziet de machthebbers niet meer als “verheven” personen maar potentiële despoten die misbruik maken van het systeem voor eigen belang over de rug van de bevolking. Steeds meer komt de roep om leiderschap met autoriteit in plaats van macht en management.

Het overheersende systeem (management structuur van macht) valt niet te bevechten omdat het eigen lokale regels hanteert voor het handhaven van de macht. Ethiek en verantwoordelijkheid levert ondertussen nieuwe inzichten die in de moderne wereld bekend zijn geworden als People, Planet en Profit. Helaas wordt Profit nog steeds vaak geïnterpreteerd als geldelijke winst in plaats van “meerwaarde creatie” waardoor PPP projecten toch altijd weer over geld en kosten gaan. Daarom hanteren wij (Stad van Morgen) niet Profit maar “Productivity”, met een genuanceerd beeld erover binnen de door ons gestelde kaders van ethiek en verantwoordelijkheid:

Duurzame menselijke vooruitgang (Productivity, People, Planet): ”
samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige, zelfredzame en zelfbewuste lokale menselijke maatschappij binnen de altijd veranderende natuurlijke omgeving waarin we leven”.

Automatisch komen we dan buiten de wereld van handel en economie en binnen de wereld van oplossingsgerichte projecten en verantwoordelijkheden. Men kan het oude systeem niet dwingen te veranderen maar wel een nieuw systeem introduceren of toevoegen dat voldoet aan de ethische en verantwoordelijkheid eisen van deze en de komende tijd, en de dreiging structureel aanpakt.

Dat nieuwe systeem verenigt, faciliteert en inspireert de versnipperde bevolking en nodigt de instellingen van de oude wereld uit om in de nieuwe samenstelling en systeemregels te komen functioneren, al was het maar experimenteel. Als de systeeminnovatie betere zekerheden en perspectieven biedt, ook voor die delen van de macht die zelfbewust zijn, dan stapt men over en komt het oude systeem in verval, verdwijnt of schoont zich op.

De grote omslag
De grote omslag vindt dan plaats omdat er systeemkeuzes zijn en men niet gebonden meer is aan een enkele eenzijdige versnipperde machts-hiërarchie. Zo ontwikkelt zich een maatschappelijke selectie en bijbehorende autoriteit rond de keuzes. Dat gaat eerst langzaam maar uiteindelijk, naar mate het oude vervalt en het nieuwe zich bewijst, steeds sneller. Het klinkt allemaal eenvoudig op papier en in essentie is het slechts een keuze, als die er eenmaal is. In de praktijk is het echter een gigantische uitdaging die in de geschiedenis geen precedenten kent door de schaalgrootte van zowel de problematiek, de transitie, de machtsverdeling en de oplossing. Daarom kiest de Stad van Morgen ervoor om het eerst te bewijzen op het kleinste maatschappelijk niveau waar de complexiteit zich integraal voordoet: de stad. Eenmaal tastbaar en zichtbaar gemaakt zal het zich kunnen uitvergroten vanuit kansen in plaats van bedreiging.

Sustainocratische samenwerkingsvormen
Zo positioneert de Stad van Morgen alle spelers van de huidige maatschappij allereerst in de context van harmonieuze cocreatie en dan pas in individuele groei. Dat is een omgekeerde wereld voor het huidige gefragmenteerde machtsysteem.

Gebruik makend van de stress in de huidige versnipperde macht-eilanden nodigt de Stad van Morgen uit om multidisciplinair samen te werken vanuit een missie die zich toetst aan de definitie van duurzame menselijke vooruitgang en voldoet aan de stress van “global issues”, bijvoorbeeld AiREAS, voor gezondheid, luchtkwaliteit en gebiedsdynamiek. In plaats van met elkaar te wedijveren vraagt de sustainocratische samenwerking om elkaars talent en autoriteit (niet macht) te bundelen in een opdracht tot cocreatie van maatschappelijke harmonie met onszelf en onze natuurlijke omgeving. De projecten zijn niet geld maar waardengedreven. De waarden die uit elk proces ontstaan zijn wel weer elementen die via de traditionele handels en bestuurseconomie kunnen worden uitvergroot in groei-scenario’s.

Een sustainocratische samenwerking verbindt de macht-eilanden middels een onafhankelijke middleman (sustainocraat) die het menselijk evolutionaire belang behartigt. Zo oefent is elke macht gelijkwaardig ten opzichte van elkaar en kan zichzelf zijn zonder macht uit te oefenen op de anderen maar vanuit autoriteit bij te dragen aan de complexe lokale waardecreatie. Na het waardecreatie proces vervalt elke macht weer in haar normale rol maar neemt veranderingen mee die ook de eigen organisatie (maar niet de autoriteit) transformeren. Zo ontwikkelt zich een ontstressende situatie door toegepaste kennis in bestuurlijke systeem innovatie met toepassing van technologische en sociale innovatie.

Door de toevoeging van Sustainocratie positioneert de lokale maatschappij zich in haar eigen PPP harmonisering in het hoogst mogelijke deel van morel verantwoording en samenhang. Groei, verval en bewustwording tot cocreatie en integrale innovatie plaatst zich dan in de context van de wereldse uitdagingen van harmonieus welzijn met betrokkenheid (productiviteit) van de hele bevolking. Door de waardecreatie op welzijn en stabiliteit te focussen ontstaat een totaal nieuw maatschappijbeeld met integrale wereldwijde innovatie tot gevolg. Daarin zit zowel de transformatie als groei economie van morgen verborgen en het uiteindelijke bereik èn betrokkenheid van de hele wereldbevolking voor wereldwijd welzijn en stabiliteit.