Geheimen van echte welvaart

De laatste tijd wordt ik met regelmaat geattendeerd op het boekje dat ik in 2009 publiceerde via Shaker Media: Geheimen van echte Welvaart. Het verhaal introduceert de verhouding tussen de morele en materiële complexiteit, het zijn en het doen, en het evenwicht op basis van gelijkwaardigheid (maar niet hetzelfde) van man en vrouw. Hieruit is eindelijk Sustainocratie in 2012 is ontstaan. Het boekje blijft tijdloos relevant en zeker het lezen waard omdat het tracht de complexiteit terug te brengen tot een eenvoudige uitleg. Het is voor een klein bedrag (destijds relevant en het bedrag is niet voor mij maar voor de uitgever) te downloaden via Shaker…….

978-90-489-0023-7_Cover_B

 

Proefcolleges STIR Academy

De Stad van Morgen (Stichting STIR) hanteert het complexiteiten-model van Jean-Paul Close om de grote uitdagingen inzichtelijk te maken waar de mens lokaal en in de wereld mee te kampen heeft. Dit leidt tot een groot aantal ingrijpende vernieuwingen en bijbehorende spanningsvelden. Close en zijn team van betrokken maatschappelijk ondernemers (Sustainocraten) worden vaak gevraagd om er over te vertellen op podia in binnen en buitenland. Dat komt onder andere omdat vanuit de Stad van Morgen het voorbeeld wordt gegeven in een concreet onderdeel van de transitie, de waardengedreven co-creatie.

AiREAS, STIR Academy en FRE2SH zijn daar voorbeelden van met betrokkenheid van duizenden mensen en evenveel functies. De invloed van deze maatschappelijk transities zijn zodanig zichtbaar dat het de nieuwsgierigheid en steun opwekt van bestuurders, ondernemers, wetenschappers en bevolkingsgroepen.

In de rest van de wereld zijn er soortgelijke groepen actief. Zij leveren ook baanbrekende innovaties die de oude wereld versteld doen staan en tot voor kort voor onmogelijk werden gehouden. De huidige reeks avondcolleges zijn proefsessies van Close om visies en ontwikkelingen te delen die in de wereld zichtbaar worden en ze een logische plek te geven in de transitie. De vraag die Close steeds aan zijn publiek stelt is: “Wat doen we met die inspiratie voor onszelf?”

Voedsel en mobiliteit
Twee colleges hebben al plaatsgevonden volgens deze aanpak. De thema’s sluiten aan op de waardengedreven actualiteit van “Global issues, local solutions, global application”, ofwel wereldwijde problemen eerst zelf lokaal aanpakken voor eigen gebruik.

Voedsel: Het college ging over de basisbehoefte voor de mens om zich te voeden en de afstand die wij tegenwoordig hebben tot de oorsprong ervan. Het bewustzijn dat gepaard gaat met de levenswijsheid over ons voortbestaan, de kwaliteit van het leven en onze relatie met de natuurlijke omgeving wordt teniet gedaan waardoor er situaties kunnen ontstaan zoals de klimaatverandering, opwarming van de Aarde, vervuiling, uitdroging van de Aarde, hongermigraties, enz. In het belang van de mens zelf als zelfbewust wezen is het nodig dat we onze relatie met de natuur herstellen, met name om er weer met een vorm van ethiek en gewetensbesef mee om te gaan. We zijn zo afhankelijk geworden van geld en de macht die eraan ontleend wordt dat we ons de basisvragen van ethisch bestaan niet meer stellen. We achten de schijn van overvloed normaal terwijl onze aandacht uitsluitend naar consumptie gaat, totdat een enorme crisis ons treft. De grote omslag dat door voedsel wordt veroorzaakt is niet zo zeer de terugkeer van intensiteit van arbeid op het platteland maar vooral die van onze verantwoordelijkheid naar onszelf door op zelfbewuste wijze om te gaan met onze natuurlijke omgeving en invulling van basisbehoeften. Het bewustzijn van ons eigen moleculaire bestaan, de interactie met microscopisch kleine levende wezens en de behoefte aan water en energie laat zich doordringen in ons gewetensbesef op het moment dat de schijn van overvloed plaats maakt voor schrijnende tekorten. Overal in de wereld is dat zichtbaar en komt steeds dichterbij. Voedselbanken, daklozen, werklozen, enz zijn zichtbare groepen die steeds meer moeite hebben om zich toegang te verschaffen tot de geldafhankelijke circuits. Er ontstaan initiatieven om voedsel (en drinkwater) dichter bij de medemens te brengen door consumptie en productiviteit weer aan elkaar te koppelen. In de 65% verstedelijking van de wereld is dat een enorme uitdaging, enerzijds door gebrek aan betrokkenheid van de stadsmens, anderzijds door de ruimtelijke en logistieke problematiek in en rondom steden voor effectieve voedselproductie en voorziening. Hoe zit de stad van morgen eruit? Een afhankelijkheid bolwerk in een wereldwijd machtspel? Of een parelende schakel van zelfredzaamheid en onderlinge harmonie?

In Eindhoven en omgeving experimenteert de Stad van Morgen met het FRE2SH concept dat de stedelingen uitnodigt zich coöperatief te betrekken bij hun eigen voedselvoorziening. Dat gebeurt enerzijds door een netwerk van boerderijen in de buurt van de stad in beheer te nemen en vruchtgebruik af te stemmen op burgerinzet, en anderzijds door een oude industrieel pand in Eindhoven te benutten voor indoor voedselproductie in een nagebootste natuurlijke omgeving. De ervaringen die opgebouwd worden worden gedeeld met de wereld middels dit soort colleges waarbij vooral het onbewuste en bewustzijn van de mens aandacht krijgt.

Mobiliteit
Het college vroeg zich af waarom er zoveel mobiliteit is van mensen? Wat bezielt de mens om zich zo heen en weer te bewegen? Het lichamelijke aspect van de mens heeft er in onze oorsprong voor gezorgd dat wij mobiel zijn om te zorgen voor onze voedselvoorziening. Maar nu voedsel voorverpakt en voorbereid aanwezig is in de supermarkt zou de behoefte aan mobiliteit zich hooguit beperken tot bevoorrading vanuit winkels en recreatie van de mens. Wat veroorzaakt dan al die verkeersopstoppingen en bewegingen van mensen van hot naar haar? De oorzaak wordt gevonden in wat wij “economie” noemen, ofwel onze afhankelijkheid van een geldsysteem. Om toegang te krijgen tot voedsel in winkels heeft men eerst geld nodig. Om aan geld te komen dienen wij te werken in een systeem. Het woon werk verkeer is een intense bezigheid waar een infrastructuur en activiteit mee is gemoeid.

Mobiliteit is niet voedsel gerelateerd maar geld
Mobiliteit is niet voedsel gerelateerd maar geld

Het doel is niet om aan voedsel te komen maar aan geld. De voedselproductiviteit en stromen zijn weer een ander circuit dat er voor zorgt dat de voorzieningen dicht bij ons terecht komen in supermarkten en winkels. Mens en voorzieningen zijn redelijk dicht bij elkaar te vinden maar om met elkaar om te kunnen gaan in de nabijheid moet men bij wijze van spreken eerst de wereld rondreizen. Hoe groter de afstanden des te meer “economie” ook al ligt consumptie en behoeften invulling op meters van elkaar. De mobiliteit zelf is een belangrijk onderdeel van de economie. De voertuigen, infrastructuur, dienstverlening, het energieverbruik, parkeren, enz zijn allemaal geldafhankelijk en gedreven activiteiten waar een hele bureaucratie en geldsysteem aan wordt ontleend.

Close toont aan dat op elk front binnen mobiliteit exponentiële groeicurves te zien zijn die allemaal op zichzelf al tot een crisiselement zijn aangeland. De explosieve groei van de wereldbevolking en geldgedreven, systeemafhankelijke mobiliteitsbehoefte zet het crisisstuk alleen maar verder onder druk. Close maakt in de hele transitie discussie onderscheid tussen twee innovatie stromen:

* de systeemdenkers: dat zijn de mensen die mobiliteit en geldafhankelijkheid zelf niet ter discussie stellen en in het fragment van probleemsituaties vernieuwingen introduceren. We denken dan aan kleinere of zuinigere voertuigen, nieuw openbaar vervoer, ander vormen van energie, aangepaste infrastructuur, parkeerbeleid, enz.

* de cultuurveranderaars: dat zijn degenen die mobiliteit en geldafhankelijkheid wél ter discussie stellen en bijdragen aan het transformeren van de maatschappij door basisbegrippen van menselijkheid (gezondheid, veiligheid, voeding, enz)  te koppelen aan bewustzijn, zelf en samen-redzaamheid, experimentele nieuwe omgangsvormen, toegepaste wetenschappen, enz. Als men dit doorvoert tot een uiterste dan zou geld en mobiliteit in zijn geheel teniet doen en in tussenfasen wellicht leiden tot vele directere lokale economieën en waardecreatie.

Spanningsveld
Zoals altijd is er een spanningsveld tussen de systeemdenkers en cultuurveranderaars waarin crisis en chaos een belangrijke rol speelt om beiden te voeden met een innovatiedrang. Stad van Morgen verbindt beide partijen door een hoger menselijk doel te stellen vanuit de definitie duurzame menselijke vooruitgang. Hierin kan zowel de systeemtransitie én cultuurverandering zich op elkaar afstemmen voor bevredigend resultaat voor beide uitersten. Zo is AiREAS actief op gebied van luchtkwaliteit en volksgezondheid waarin zowel infrastructuur, mobiliteit en energieconsumptie als gedragsverandering, sociale innovatie en bewustwording een even fundamentele rol spelen. Dan blijkt het spanningsveld zich niet te uiten in onderlinge strijd maar juist elkaar aan te vullen in de complexiteit naar nieuwe harmonieuze verhouding.

Het volgende proefcollege is op 22 oktober en gaat over gezondheid en zorgsystemen

 

 

 

17 september STIR Acondcollege over voedsel

Dit college over de vele facetten en mogelijkheden in voedseltransitie en complexiteit is nu commercieel beschikbaar via STIR Academy als toespraak, werkcollege, STIR werkgroep of project.

Hoofdthema: Voedsel

Werkcollege docent: Jean-Paul Close, grondlegger Sustainocratie

Voedsel staat constant in het nieuws. Of het nu gaat om een schandaal in de vlees wereld, de effecten van sancties tegen Rusland voor onze telers, stadslandbouw, verspilling in onze voedselcultuur, de voedselbank in een van de rijkste landen ter wereld of interessante visies over de toekomst van voedsel en eten in een wereld van 7 tot 9 miljard menselijke monden.

Het STIR Avond-werkcollege gaat over allerlei innovaties in de wereld rond voedsel. 6 tot 8 interessante lokale en internationale ontwikkelingen worden uitgelicht met de uitleg waarom men tot de inzichten is gekomen, wat de effecten zijn en hoe het helpt in het oplossen van allerlei problemen in de wereld van voedselvoorziening en consumptie. People, Planet en Proftit wordt toegelicht vanuit de verschillende grote invalshoeken in de menselijke complexiteit.

Menselijke complexiteit
Menselijke complexiteit
  • Stadslandbouw
  • Egyptische opstand
  • FRE2SH – stad/platteland
  • verticale land en tuinbouw
  • voedselverspilling / supermarkt analyse
  • voedsel innovatie (anders eten?)   – bijv Sandra Hosting
  • productie innovatie  – bijv Joel Salatin
  • wegen (autoverkeer) of wegen (voedselproductie)?
  • PURE – HUBs – bijv. Wasvenboerderij
  • water = goud, eten = zilver, geld = niets/alles
  • uitdroging van de Aarde
  • voedselrisicos

NB Omdat dit over voedsel gaat kan men niet alleen deelnemen door de kleine financiële bijdrage te leveren maar ook door als alternatief het equivalent in voedsel mee te brengen.

18:30    – zaal open en ontvangst

19:00    – start college – de verschillende opvattingen over voedsel in de wereld volgens de menselijke complexiteit.

Discussie met de aanwezigen

20:00   – pauze

20:15    – voedselinnovaties en initiatieven, in Eindhoven stad en regio, Europa en de wereld

21:00   – discussie met de aanwezigen en mogelijk werkgroep-actieplan

21:30  – einde

Locatie: zie agenda en jaarprogramma

Kosten:  5€ voor partners/werkgroepleden, 10€ niet leden of 1 AiREAS munt of een voedselpakketje twv 5€ of 10€ naar eigen inzicht.

Aanmelden:

De 5Ks en de menselijke complexiteit voor ondernemers

Het avondcollege van 1 juli 2014 stond in het teken van de 5 kernprincipes van succesvol ondernemerschap in relatie tot de uitdagingen van deze tijd.

Docent Jean-Paul Close, auteur van “Handboek voor de (toekomstige) Marktleider” en bedenker van de 5K aanpak, ging aan de slag met deze complexe materie door een verband te leggen met de belevingswereld van de aanwezigen. Allen zijn betrokken bij de Stad van Morgen vanuit VE2RS en STIR maar ook AiREAS. Dat zijn drie voorbeelden van waardengedreven ondernemerschap vanuit een (markt) leiderschap mentaliteit.

Menselijke complexiteit
Aan de hand van de cyclus van menselijke complexiteit (ook gepubliceerd door Close in “Geheimen van echte Welvaart”) positioneert Close de verschillende fasen van ondernemerschap (pioniersfase, groei, concurrentie, verandering, leiderschap en management) en de vele keuzes die men daarin kan maken. Marktleiderschap gaat echter uit van een creatieve en visionaire droom om iets neer te zetten dat nog niet bestaat. Dat vergt iets anders dan een idee kopiëren van een ander om er ook mee aan de slag te gaan.

Tegenstellingen zijn een ondernemerskans
Tegenstellingen zijn een ondernemerskans

Marktleiderschap doet men vanuit een duidelijke maatschappelijke (markt) context en bewustwordingsproces. Het komt voort uit een vorm van chaos en de wens om iets “op een geheel andere manier” te doen.

De 5Ks helpen daarbij
Als je eenmaal weet wat je wilt bereiken dan moeten er keuzes gemaakt worden.

De 5Ks als werkdocument
De 5Ks als werkdocument

K1: Marktdefinitie
Dit verdeelt zich over twee hoofdgebieden:

  • wie is de begunstigde (markt) en
  • waar bevindt deze zich (territorium)

Als voorbeeld werd AiREAS aangehaald. Het concept wil “gezonde steden” vanuit luchtkwaliteit en volksgezondheid. Wie is de begunstigde? Dat is een lastige vraag omdat veel begunstigden tegelijk zich voordoen. Daarom heeft ondernemer Close ze allemaal tegelijk aan tafel gezet. Zo ontstond het sustainocratische samenwerkingsmodel. Als territorium was een wereldwijde droom opgesteld maar men moet zich ergens bewijzen. Via een proof of concept samen met provincie Noord Brabant kwamen we uiteindelijk toch uit in Eindhoven om te experimenteren.

K2: Positionering
Waar zet ik mijn onderneming neer in relatie tot de menselijke complexiteit? Als ik marktleiderschap ambities koester dan plaats ik mij in het kader van “verandering” en tracht tot iets geheel nieuws te komen. Me1 (Me first) noemen we dat. Er zijn echter ook veel volgers die een goed concept van een nieuwe marktleider over nemen en meteen een slag proberen te slaan in het kader van groei door efficiënter, goedkoper of “beter” aan te bieden. Me2 (Me too) noemen we dat.

Er is een gefundeerde filosofie dat wanneer er een Me1 en meer dan 4 Me2’s zijn er een omslag plaats vindt die leidt tot algehele waardeonttrekking met uiteindelijk chaos, crisis en omvallen van bedrijven (of onderlinge overnames en fusies). Dat is de kans voor nieuw marktleiderschap om de sector op de schop te nemen middels verandering. De wet van tegenstellingen is dan een krachtig instrument. In AiREAS is dat van “ongezonde naar gezonde steden”, in VE2RS van “afhankelijkheid naar zelfredzaamheid”

K3: Marktperceptie
Belangrijk in het maken van keuzes is de manier waarop de markt zelf in het proces staat. In ons oude industriële tijdperk van de 18e en 19e eeuw kon men nog producten bedenken zonder marktconsultatie omdat het hele marktgebied groeiende was. In de 20e eeuw werd de concurrentie zo groot dat men meer op de emotie van de klant ging inspelen middels marketing argumenten. De wet van de tegenstellingen werd uitontwikkeld tot een manier voor onderscheidend vermogen. Als voorbeeld werd CocaCola en Pepsi aangehaald, twee nagenoeg identieke drankjes maar in marketing termen volledig tegenovergesteld van elkaar. Zo konden beide een marktleider positie bereiken door op emotie te differentiëren.

De 18, 19 en 20e eeuw kenmerken zich door de verbinding van bedrijfskundige processen aan geldbelangen winst en de bijbehorende duale economie wegens het bekostigen van de gevolgen van de groei van het consumeren.

De 21e eeuw is echter anders. Deze periode kenmerkt zich door de grote probleemgebieden die de mens voor zichzelf heeft gecreëerd. Klimaatverandering, vervuiling, zorgkosten, migraties, uitdroging van de Aarde door eenzijdige landbouw, vernietiging van biodiversiteit door landbouwgiffen, overmatige concentratie en manipulatie van voedselproductiviteit, werkloosheid door automatisering, enz.

In de jaren 70 van de 20e eeuw werd geld-gedrevenheid de norm om vooral via de belastbare groei-economie de kosten van gevolgen en vergrijzing te kunnen dekken. Het exponentiële gevolg ondergaat nu de chaos zoals we al hebben ervaren met de kredietcrisis. Er komt nog veel meer.

Met een nieuwe stip op de horizon binnen het kader van “symbiose”, ofwel maatschappelijke stabiliteit, ontstaat het “nieuwe waardengedreven ondernemen”. In plaats van eenzijdige winst-gedrevenheid zoekt men 4 x winst:

  • klantmeerwaarde,
  • maatschappelijke meerwaarde
  • milieu meerwaarde
  • economische meerwaarde

De tijd is rijp volgens K3 voor nieuw leiderschap met het nieuwe ondernemen. We zien dit overal ontstaan, met veel pioniers die verandering introduceren en experimenteren met nieuwe werkelijkheden.

Het nieuwe ondernemen levert 4 x winst
Het nieuwe ondernemen levert 4 x winst

K4 Communicatie strategie

Met een duidelijke visie en bewijs vanuit K3 kan redelijk gemakkelijk gecommuniceerd worden met de begunstigde doelgroep. Deze zal de behoefte van verandering veelal koesteren en zich gaandeweg gaan inleven in de verandering die de nieuwe marktleider introduceert. Belangrijk is dan ook de keuze voor een duidelijk territorium zodat communicatie plaats vindt daar waar het ook uitgevoerd wordt.

K5 Management capaciteit

Een niet onbelangrijk aspect in de keuzes die men maakt is het zicht op de beschikbare middelen die men heeft om de droom waarheid te maken. Veel beginnende ondernemers denken dan vaak aan de behoefte aan een hoeveelheid geld. Geld is maar een klein deel en in het begin van weinig belang. K5 verdeelt zich over twee bronnen van middelen:

* Tastbare middelen: geld in kas, aantal contacten, kantoorpand, fiets, telefoon, internet, auto,
* Ontastbare middelen: visie, imago, moed, overtuigingskracht, doorzettingsvermogen, netwerkrelaties, vrienden, enz

Het goed en effectief inzetten van ALLE middelen is essentieel en leert men door “zonder geld” te werken. Betalen is gemakkelijk maar samen een commitment aangaan is veel moeilijker.

Conclusie
Het lijkt allemaal erg complex maar uiteindelijk wordt het een tweede natuur van de ondernemer. Belangrijk is het besef dat de omstandigheden van de onderneming steeds veranderen door het proces dat het doormaakt. Dan is het gebruik van modellen zoals de menselijke complexiteit en 5Ks alleen maar handig om de eigen gedachten wat te ordenen als men voor belangrijke besluiten staat. Zeker grote bedrijven die een tendens hebben om zich te bureaucratiseren (management focus) hebben er veel baat bij. Maar ook starters en groeiers.

De deelnemers die onbewust dit hebben toegepast binnen hun eigen initiatieven in de Stad van Morgen hebben een mooie bijkomstigheid opgemerkt. In het proces groeit men zelf en krijgt een zelfverzekerde uitstraling naar de omgeving. Men ontvangt positieve feedback hetgeen aanmoedigt door te gaan.

Marktleiderschap positioneert zich na bewustwording
Marktleiderschap positioneert zich na bewustwording

Verslag avondcollege 4 juni

Stip op de horizon

STIR avondcollege in de collegezaal van Fontys Eindhoven
STIR avondcollege in de collegezaal van Fontys Eindhoven

Dit avondcollege is het vervolg van 14 Mei waarin het evolutieproces van het leven in onze natuurlijke oorsprong werd behandeld. De harmonieuze moleculaire verhouding die de oorsprong van het leven omvat ontwikkelde een natuurlijk drang naar groei (voedsel, vermenigvuldiging, formaat, enz). Dit leidt op termijn tot concurrentie waarin de Darwinistische wet van de sterkste een selectie teweeg brengt. Maar tevens ontstaat de drang op concurrentie te mijden door “anders” te zijn middels aanpassing. De enorme diversiteit van leven op onze planeet, waaruit ook de mens is ontstaan, zoekt middels deze constante individuele groei/onderlinge concurrentie/evolutionaire aanpassingen steeds de symbiose op van het samen leven. De onderlinge samenhang is uiteindelijk van belang waarbij de mens dit benaderd vanuit een lerend zelfbewustzijn door vallen en opstaan. Mijn evolutionaire model van de menselijke complexiteit dient dan als bron van inspiratie.

Het evolutie model
Het evolutie model

De stip op de horizon is derhalve ook voor de mens “symbiose” (de kunst van het samen leven) waarbij de lat door ons groeiende bewustzijn steeds hoger wordt gelegd mede door de numerieke groei van de mensheid en de consequenties van de levensstijl die zich gaandeweg heeft ontwikkeld. Deze is prima te bezien vanuit het model en de operationele werkelijkheden die wij tegenkomen in de wereld. De gastdocenten geven dan ook hun eigen visie op het geheel binnen de context van historische menselijke belangen waarin zij hun menselijke en professionele werkelijkheid beleven.

Cor Denneman-Heilscher
Cor Denneman-Heilscher

Cor Denneman-Heilscher

Het levensverhaal van Cor is vergelijkbaar met dat van mij. Ook hij is van het klatergoud van dikbetaalde functies wakker geworden en heeft daarna zijn leven gewijd aan menselijkheid door zich te wijden aan harmonieuze relaties met de natuur. Zijn avontuurlijke werk bracht hem naar grote natuurgebieden in de wereld waar hij zelfstandig gebiedsontwikkeling doet vanuit het “symbiose” gedachtegoed. Er is een economische ondergrond maar geld wordt als katalysator en middel beschouwd nooit als doel op zich. Daardoor kan hij zich zo goed vinden in Sustainocratie en de bijbehorende nuancering van functionele structuren zoals de overheid, banken, enz. Zijn verhaal kunt u via dit korte interviewfilmpje zelf beluisteren en vooral zien.

Sinds 2012 is Cor betrokken bij de Club van Rome. Door zijn doe-gerichte karakter had hij moeite met de kritische houding van deze club en het gebrek aan concrete resultaten in de afgelopen 40 jaar. Dit resulteerde in een open brief aan het bestuur. Volgens Cor sloeg het in als een bom en werd men aangezet tot concrete acties die in de loop van 2013 al zichtbaar gaan worden. 

Erik van Merrienboer
Erik van Merrienboer

Erik van Merrienboer

Erik heb ik leren kennen als wethouder in Eindhoven. Nu werkt hij als directeur  economie in de Provincie Noord Brabant. Wat Erik kenmerkt is de waardengedreven benadering van “economie” in tegenstelling tot de speculatieve afhankelijkheidsbenadering van de centrale overheid. Het college geeft hij als “mens in dienst van de overheid” met een open beschouwing over de veranderende werkelijkheid van de functionaliteit van de instantie en zijn eigen rol daarin.

In zijn gastcollege legt Erik een verbintenis tussen de huidige bestuurlijke en maatschappelijke werkelijkheid in Nederland en mijn evolutie model. Vooral het element “symbiose” sprak tot de verbeelding omdat ook “de kunst van het samen leven” de titel is van het bidboek voor de Culturele Hoofdstad verkiezingen waar Brabant en Eindhoven de hoop op hebben gevestigd. In September 2013 wordt daarover uitsluitsel gegeven. “Kunst” kwam weliswaar vanuit cultuur en design en minder vanuit de gedrevenheid van samenleven maar toch was de verbintenis een boeiende oogopener.

Erik legt een verband met Brabant en de co-creatieve reactie op pijn met integrale vernieuwing door bevolkingsgroepen zelf. Zo verwijst hij naar de jaren 60 als voorbeeld van de weerbaarheid van Brabant als de nood werkelijk het hoogst is. Hij ontkent de maatschappelijke werkelijkheid van een doorgeslagen zorgstructuur niet en de noodzaak voor het ondersteunen van burgerinitiatieven en verantwoordelijkheden door een nieuwe rol van de overheid. Zo verwijst hij naar AiREAS als model dat ook tot een voorstel zou kunnen leiden voor de grote uitdagingen in “de zorg”. Echter blijkt het nog lastig om dit in de lagen van de overheid piramide te laten doordringen.

Ondertussen wijst Erik wel op de vooruitgang die is geboekt in onze lokale symbiose met de natuur en vooral op gebied van waterlandschappen. Al met al breekt Erik een lans voor waardecreatie in Sustainocratie maar heeft zelf moeite nog om in de overheid hiërarchie het nodige begrip te vinden voor de toepassing ervan. Wat ons betreft is dat ook niet nodig als Erik zelf maar, daar waar mogelijk, de ondersteunende ruimte weet te scheppen die nodig is voor het, vooralsnog experimentele “living lab” karakter van Sustainocratische processen zoals AiREAS, VE2RS en STIR.

Rik Konings
Rik Konings

Rik Konings

Voor het tweede gedeelte van de avondcolleges vroeg ik Rik Konings om mensen te vinden die “iets doen” met de deelnemers op gebied van emotionele bewustwording in plaats van het rationele proces in het eerste deel.

Aan het woord kwam Cindy Joos. Zij heeft een fotografie project gedaan “May I look inside” http://nl.blurb.com/books/2224913-may-i-look-inside . http://www.scherpediepte.nl

Na een persoonlijke introductie  presenteerde een aantal polaroid-achtige foto’s waarop het gezicht van mensen te zien waren. Ze begon met een foto van zichzelf en vroeg aan de zaal om dingen te zeggen die opvielen. Daarna deed ze hetzelfde met twee andere foto’s, elk van mannen die zij had meegebracht. Dit programma heet “kijken naar jezelf”.

Deze mannen kwamen daarna ook aan het woord om een contrast te scheppen tussen de indrukken van de getoonde foto’s en de menselijke werkelijkheid. De eerste vertelde dat hij door schulden in zijn leven in aanraking was gekomen met de handel in drugs. Hij wilde zo versneld zijn schulden aflossen maar werd opgepakt, opgesloten en kreeg een strafblad. Zijn mogelijkheden om een leven weer op te bouwen nadat hij van zijn fouten had geleerd werden volgens hem ontnomen omdat voor vele functies een “Verklaring van Goed Gedrag” overgelegd moet worden. Door het strafblad kan dat niet en krijgt hij ook geen baan. De boodschap is enerzijds dat hij nu op basisscholen kinderen bewust maakt wat er kan gebeuren als men de fout in gaat. Anderzijds dat de maatschappij iemand blijft achtervolgen door de fout en geen kans geeft zich te herstellen.

De tweede persoon vertelde dat hij enorme huidproblemen had gehad en deze uiteindelijk voort waren gekomen uit een psychische onbalans. Na herstel van zijn psyche via een reis naar India en kennismaking met chakra’s waren ook zijn lichamelijke klachten verdwenen. Zijn boodschap was dat er meer aandacht dient te komen voor de oorsprong van mogelijke problemen van onbalans in plaats van de symptomen aan te pakken.

Van groot naar klein (dat toch weer groot blijkt)

Via de grote natuurwereld van Cor en de regionale belangen vanuit Erik waren we aangeland op de individuele mens via Rik. De universele waarden van harmonie en levenscomplexiteit zijn voor zowel de mens als de maatschappij en de natuur die ons omringt hetzelfde. Het grote en het kleine vormt zo een groot levend geheel dat zich door bewustzijn ontwikkelt en evolueert. De mens speelt daarin haar eigen rol.

De discussie in de zaal ging verder over de jeugd, zorg en het gebruik maken van creativiteit van mensen in de vrijheid van een persoonlijk kruispunt. Het spelelement van het geheim en de held werd genoemd als positieve dragers voor sociale innovatie die STIR aan het uitrollen is. Een ieder is uitgenodigd om er kennis van te nemen.

Over spelelementen gesproken was ook het moment aangebroken om het Tuintopia spel van Arjen de Vries als beloning voor alle interactie en aandacht uit te delen.  Het spel speelt zich af rondom een huis waar stadslandbouw kan worden gespeeld door 1 a 4 personen. Het geeft een mooi beeld van de balans die nodig is en hoe men overvloed kan creëren door het zelfbewust te organiseren. Het spelletje zal verder worden gebruik door ons voor burgerparticipatie.

De tuin op tafel
De tuin op tafel

Conclusie

Met het evolutiemodel van “zijn” en “doen” als inspiratie en projectiebron van werkelijkheden kon de permanente stip op de horizon duidelijk worden gepositioneerd in het gebied van symbiose. Daarbij hadden ook de persoonlijke verhalen over dienstbaarheid, verantwoordelijkheid, structuren, enz duidelijk laten zien dat harmonie en symbiose voortkomt uit bewustzijn en de toepassing ervan op de veranderende werkelijkheid via een doelbewust aanpassingsvermogen en begrip van de menselijke en natuurlijke complexiteit.  Een ieder kan daar persoonlijk verantwoordelijkheid in nemen en ermee experimenteren vanuit het eigen bewustzijnsproces met in acht name van het grotere geheel dat zo duidelijk zich aftekent via de kennis die wij met elkaar delen. Het maakt alles er niet gemakkelijker op maar wel inzichtelijker.

Het volgende avondcollege is na de zomer, op 3 September en gaat over de rol van geld in duurzame menselijke vooruitgang

Verslag avondcollege 14 Mei – Muziek, leven en harmonie

(Blog Jean-Paul Close)

Pythagoras en Galilei, onbewust grondleggers van bewustzijn

De avond begon met een uiteenzetting over de nieuwsgierigheid van Pythagoras in het “waarom wij mensen bepaalde muziektonen zo mooi vinden?” Hij wist een verband te leggen tussen de tonen door harmonieuze relaties van frequenties te ontdekken. Dat was in 500BC in  het toenmalige Griekenland. Het heeft daarna nog 2000 jaar geduurd voordat Galileo, de vader van de beroemde sterrenkundige Galileo Galilei er een vervolg aan gaf en de ontdekking verfijnde. De harmonieuze relaties vertonen unieke patronen die steeds weer terugkomen in het universum en onze dagelijkse werkelijkheid, zoals wij die kunnen observeren. In de jaren 70 van de vorige eeuw was Ray Tomes bezig met het analyseren van economische schommelingen en ontdekte identieke tijdspatronen die overeen kwamen met de muzikale patronen van Galilei. Hij wilde er eerst niet over praten uit angst voor gek verklaard te worden. Maar toen hij de verbanden tussen harmonieuze toonfrequenties, de opbouw van sterrenstelsels en planeten tot en met ons subatomaire niveau, terug zag bij onderzoeken van andere mensen kroop hij uit zijn schulp. Er volgde een zoektocht naar de betekenis van deze wijsheden die onmiskenbaar een verband legden tussen de cyclussen van menselijke organisatievormen, geboortes, sterfte, klimaatveranderingen, de stand van planeten, enz.

Binnen de visie over de menselijke complexiteit (het conflict tussen het Doen en het Zijn) kon ik zo de verschillende ontdekkingen samensmelten en zelfs tot de conclusie komen dat wij eerst zijn en dan pas doen.  Hoe? De uitleg over het ontstaan van het leven gaat als volgt. Deze is vooralsnog filosofisch maar gebaseerd op wetenschappelijk samengevoegde inzichten die samen een geheel vormen die ook op termijn formeel zal worden bewezen. Natuurlijk is de visie een confrontatie met werkelijkheden waar wij vanuit verschillende culturen mee zijn opgevoed en als “waar” beschouwen, zelfs met hand en tand verdedigen omdat ze ooit zekerheid hebben geboden. Dat hoort bij het proces, zoals ooit ook de moeizame aanvaarding van een ronde Aarde of de Zon als middelpunt van ons stelsel ooit een bron van verzet was van vermeende oudetijdse machtsstructuren.

Het ontstaan van het bewustzijn, de basis van het leven

De cyclussen die door de verschillende genoemde wetenschappers en onderzoekers worden beschreven, als ook de harmonische verhoudingen, zijn ook terug te voeren naar de manier waarop atomen trillen. Deze hebben veelal een positieve of negatieve lading maar ook een variatie in beweging die onder uiterst specifieke omstandigheden harmonieuze frequenties tonen. Deze frequenties hebben unieke eigenschappen, buiten de polariteit van de moleculen om. Hierdoor kunnen er tussen bepaalde moleculen stabiele harmonieuze relaties en verbintenissen ontstaan die op zichzelf OOK een nieuwe, stabiele harmonieuze frequentie teweeg brengen. De eerste komt per toeval tot stand dankzij de unieke omstandigheden van de elementen en omgeving. Daarna is het leven ontstaan met een vorm van organische stabiliteit tussen schijnbaar onverenigbare elementen. Die relatie tussen element A en element B is dus niet op basis van positief of negatief geladenheid maar de harmonie in unieke, zeldzame onderlinge frequenties, muziek dus. A+B wordt zo “(bewust)AB” waar “bewust” betekenis geeft aan de harmonieuze aantrekkingskracht van deze uniek AB combinatie onder speciale omstandigheden waardoor AB een eigen identiteit en gedrag krijgt dat niet behoort tot de traditionele leer van natuurkunde maar gaat behoren tot biologie, het leven. Het leven is nu ontstaan omdat de gestabiliseerde harmonieuze band open staat voor nieuwe harmonieuze bindingen. Hoe groter deze verbintenissen des te krachtiger de aantrekkingskracht en bewuste zoektocht naar nieuwe harmonieuze verbindingen. Dit vertaalt zich in ons gangbare biologische besef  naar “voeding” en “groei”, de eerste drijfveren van het leven.

Door het ontstaan van het leven in een speciale omgeving, waarin ook water een fundamentele rol speelt als drager van vele elementen die door de stroming van water (dat een uiterst neutrale eigenschap heeft als oplosser van vele vaste elementen) met elkaar in aanraking komen, ontstaat ook een organisch groeiproces. Groei van harmonieus samengekomen elementen kan echter niet onbeperkt doorgaan. Het ontwikkelt zich exponentieel waardoor er een punt van verzadiging komt (point of singularity). Als dit punt is bereikt dan stort het verband in als plumpudding of er ontstaan kleinere versies van dezelfde levende vorm (fractale groei). Door de enorme diversiteit van combinaties die ontstaan uit de vroegste harmonieuze verbintenissen ontstaat er een moment dat het op groei gecentreerde leven elkaar tegenkomt en met elkaar noodgedwongen gaat concurreren. Grotere harmonieuze levenscombinaties “eten” kleineren die overeenkomen met een specifiek harmonieus patroon dat de “waarde”van groei tegemoet komt.

Concurrentie geeft een nieuwe impuls aan de ontwikkeling van levensvormen waardoor er een soort Darwinische ontwikkeling ontstaat van de snelste, de grootste, de meest of minst harmonieuze, enz. Maar er ontstaat ook een andere dynamiek die de levende wereld op zijn kop zet: het aanpassingsvermogen. Verschillende soorten ontdekken dat concurreren alleen leidt tot dood en verderf via een bepaald eenzijdig selectieproces. Een doorbraak in de ontwikkeling en groei van vormen van het leven in een omgeving waar “overleven” tot de drijfveren ging horen ontwikkelde zich ook de dissonantie van harmonie en disharmonie waarin het gevoel “angst” zich kon ontwikkelen. Groei en vermenigvuldiging  werd via concurrentie aangevuld met een nieuw fenomeen dat de basis werd voor een nieuwe stap in zintuiglijke bewustwording, namelijk het aanpassingsvermogen door het ontwikkelen van zekerheden juist door confrontaties te mijden in plaats van op te zoeken. Het bewustzijn ging zich aan te passen in een veelzijdigheid van vormen, kleuren, voedingspatronen, enz. Nog steeds ervaren wij de oerimpulsen van onze levensdrang in ons dagelijks bestaan door onze emoties rond angst, tekorten en voortplanting. Deze zien wij ook terug in onze maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, vormen van zekerheden. macht, enz.

14 mei Muziek (presentatie in PDF)

De hogere stap in het bewustzijn tussen planten en dieren heeft ook een nieuwe dynamiek toegevoegd aan de processen, namelijk die van het maken van onbewuste en zelfbewuste keuzes. De combinatie tussen aanpassen naar niet confronterende relaties in een concurrerende omgeving opende de weg voor wederom een nieuwe vorm van leven en overleven. Dat is het SAMEN leven, de symbiose, waarin verschillende soorten elkaar zodanig ondersteunen waar beiden er voordeel bij beleven. Zo is elke mens zelf als individu een symbiose van miljarden samenlevende soorten organismen. De mens zou niet kunnen bestaan zonder de dynamiek van die organismen die zorgen voor onze lichamelijke balans, onze innerlijke muzikale harmonie. Wij dienen echter zelfbewust te zorgen voor onze eigen harmonie met de grotere universele buitenwereld, wederom om er samen profijt van te ondervinden (duurzame menselijke vooruitgang). Als wij dat niet doen zal de universele werkelijkheid uiteindelijk een nieuwe balans opdringen. Aangezien die onverwacht komt doordat wij er ons niet zelfbewust op hebben afgestemd zal deze als crisis en chaos worden ervaren. Door open te staan voor onze innerlijke kompas, die per slot van rekening miljarden jaren oud en bewust is, kunnen wij ons beeld van de werkelijkheid verenigen en harmonieus afstemmen met de werkelijkheid rond om ons heen. Daarom vinden wij muziek zo mooi, niet omdat de tonen en frequenties ons aanspreken maar omdat wij muziek ZIJN!

Irma Lohman

De tweede docent van de avond was opera zangeres en levenscoach Irma Lohman. Irma heeft gestudeerd aan het conservatorium en in haar jonge jaren veel samengewerkt op de podia van de belangrijkste organisatie van de wereld van muziek en entertainment. Zij is moeder van 6 kinderen, allemaal jongens! De tweede fase van haar leven werd gekenmerkt door de uitdagingen van het leven zelf, het loslaten van de schijnwereld van faam, en de werkelijkheid van een permanente ontdekkingsreis van harmonieuze verhoudingen die vaak niet te voorspellen zijn. De herkenbare problemen van omgevingsfactoren zoals de crisissen, met  burn out van partner, de speciale kenmerken van verschillende kinderen,  economische zorgen en problemen gingen ook parten spelen in haar eigen leven en dat van haar gezin. Haar pijn heeft haar innerlijke zelf losgemaakt en uiteindelijk kon ze zich weer vinden in haar zang, niet meer puur als entertainment instrument maar vooral ook als muzikale boodschapper en verbinder van emoties, nieuwe werkelijkheden en bewustzijn. Zij werkt dan ook als relatie coach en gebruik haar talent en persoonlijke verhaal voor het grotere publiek.

Irma vertelde haar verhaal waarna zij uitgenodigd werd om iets voor ons te zingen. Haar keuze viel op een stuk uit de wereld van opera waarin het drama van het leven verwoord wordt.  Na haar indrukwekkende optreden van 7 minuten lag er een stilte over de deelnemers. Het drama was binnengekomen. De vraag was alleen: “Waarom drama?” Waarom had Irma de keuze gemaakt juist voor dit lied? Was het om haar zangkunsten te vertonen als operazangeres omdat “opera veelal drama vertolkt?” of als boodschap?

Het college was vooral bedoeld om muziek als instrument te laten beleven volgens de context die in het begin van de avond was geschapen. Drama is een voorstelling van een werkelijkheid maar er zijn andere werkelijkheden. Daarom werd de vraag gesteld of zij een keuze kon maken uit haar repertoire om ons allen vrolijk en gelukkig te stemmen? Haar keuze viel op “Summertime”. Na de vertolking van dit nummer was de sfeer inderdaad “anders” in de zaal maar de zwaarte van het eerste lied dreunde nog door.  Op de vraag of wij nu genoeg opgevrolijkt waren kwam het volmondige maar met humor geladen “nee”. Het was tevens een smeekbede van de zaal om door te gaan op onze zoektocht naar het juiste gevoel van de avond. Rik vroeg aan Irma of zij misschien een boodschap wilde zingen vanuit haar innerlijke zelf. Wederom een uitdaging die Irma te beurt viel, haar aan het denken zette maar ook het publiek openstelde voor haar antwoord. Zij verkoos een nummer van Händel.

Na afloop heerste er een gevoel van tevredenheid in de zaal. Vraag en antwoord waren op elkaar afgestemd. Jan verwoordde het mooi door te zeggen dat hij “de innerlijke stilte had beleefd”. Peter vatte de drie nummers samen vanuit zichzelf “bij het eerste nummer ontstond bij mij een vraag die mij al bezig hield. Het tweede nummer zette mij aan het denken en bij het derde nummer kreeg ik van binnen het antwoord”.  Het verbond was muzikaal ontstaan en als bewijs geleverd van de presentatie eerder op de avond. Wij ZIJN muziek en onze werkelijkheden stemmen zich muzikaal op elkaar af in verschillende werkelijkheden. De onderlinge band die was ontstaan tussen Irma en alle deelnemers onderling verlangde een verder bevestiging, een definitieve waarborging van ons innerlijk zijn die avond, onze tijdelijke (misschien wel blijvende) symbiose. Rik vertelde over een ervaring tijdens een Renaissance groep bijeenkomst een jaar of 4 terug waar Paul en Carla van der Velden het lied Nessun Dorma (niemand zal slapen) hadden gezongen. Irma riep dat zij dat lied ook bij zich had! De zaal werd uitgenodigd om samen met haar te komen staan en de energie van die lied over een wakker bestaan te beleven. Het was een waardige en bijzonder afsluiting van de avond. De vertolking was subliem en de aanwezigen hadden zichtbaar moeite om de ontstane band los te laten. De gesprekken gingen door totdat de herhaaldelijke signalen van de school lieten weten dat wij het gebouw en terrein met tegenzin dienden te verlaten.

Al met al een mooie, betekenisvolle avond.  

Irma Brouwer - Opera zangeres en coach
Irma Lohman – Opera zangeres en coach

Het volgende STIR avondcollege is op 4 juni en gaat over de terugkeer van de oerwouden met onze eigen Indiana Jones, Cor Denneman.

Verslag avondcollege 5 Maart 2013

Sustainocratie – ontdooiende ego’s

Het eerste colleges heb ikzelf (Jean-Paul Close) voor mijn rekening genomen om de basis te creëren voor de gehele reeks. Waar het vooral om ging was het perspectief creëren van menselijkheid en de daaropvolgende co-creatieve samenwerking aan duurzame vooruitgang zoals in Sustainocratie wordt vorm gegeven. De basis van het verhaal is het besef dat de mens bestaat uit veel meer dan alleen maar rationele vaardigheden. De mens is een complex wezen dat zich ontwikkelt in bewustzijn door middel van reflectie over ervaringen. Daarbij gelden 4 inputkanalen:

  1. Emotionele bewustwording: De zintuigen geven prikkels weer die wij herkennen en waar wij emoties aan verbinden. Door emotionele ervaringen te verwerken ontstaat een groei in bewustwording.
  2. Lichamelijk bewustwording: De tot leven gekomen materiele vorm van ons lichaam heeft een ontwikkeling doorgemaakt waardoor er een samenstelling is die ons tot mens maakt en ons voorziet van lichamelijke vaardigheden. Het lichaam relateert zich met de omgeving door voeding, ademhaling, enz. We worden ons bewust van slijtage, leeftijd, ouderdom en uiteindelijk de dood.
  3.  Spirituele bewustwording: Het besef van wie en wat we zijn in universele context, de zin van het bestaan, de ethiek van ons gedrag, onze relatie tot de natuur, het geloof in onszelf als zelfbewust wezen.
  4. Rationeel bewustzijn: Dit geeft betekenis aan de andere bewustwordingsprocessen door ze in cognitieve denkpatronen te organiseren en te borgen in ons ontwikkelingsproces van “het zijn”
Het logo van STIR vertegenwoordigt dit bewustwordingsproces
Het logo van STIR vertegenwoordigt dit bewustwordingsproces

Deze kanalen vormen tesamen de kern van onze bewustwording (het ZIJN)). Dit  heeft ook weer een aantal niveaus: het onbewustzijn, bewustzijn, zelfbewustzijn en hoger bewustzijn. De mensheid heeft zich tot op heden vooral georganiseerd vanuit het bewustzijn en zelfbewustzijn maar nog nooit als maatschappij rond hoger bewustzijn. Dit laatste was weggelegd voor enkelingen in de geschiedenis maar nu, in onze tijd een steeds groter gemeengoed wordt.

Het “zijn” als leerweg

Veel aandacht gegeven aan het uiteenzetten van het zijn in relatie tot het doen, de leerprocessen, de fase van de huidige maatschappij en de ontwikkelingen die gaan zijn. Waar we vooral op uitkomen is de ontwikkeling, de carriere op zijn’s niveau die wij individueel maar ook met zijn allen doormaken en structureel kunnen beinvloeden. Sustainocratie spreekt de mens aan die ook op verantwoordelijke functies zit en vraagt hen medeverantwoordelijkheid te nemen voor het menselijke aspect. Dit alles komt in het fimpje op YouTube terug.

Bewustwordingsniveaus
Bewustwordingsniveaus

De huidige maatschappij zit vooral in de hebzucht van materiele belangen die aangestuurd wordt door onze afhankelijkheid van externe zekerheden waar het geldsysteem haar macht aan ontleent en er bureaucratisch mee omgaat. De afhankelijke mens heeft zich genesteld in de fase van bewustzijn maar heeft zich in vele opzichten afgesloten van natuurlijke werkelijkheden. Mijn heeft een “bevroren ego”. De situatie van  chaos is herkenbaar aan de groei in armoede, criminaliteit, zelfmoorden, enz .  In positieve zin zijn er mensen die de chaos overstijgen door vanuit de kansen die de bezieling met zich meebrengt voor zichzelf richting te bepalen. Vaak gaat dat gepaard met angst, loslaten van oude zekerheden en vooral de moed en durf om de vernieuwing in te gaan. Zij ontdekken weer hun spiritualiteit, emoties en lichamelijke integriteit of kwetsbaarheid. In feite zijn het “ontdooiende ego’s”die weer op weg zijn naar integraal menselijk ZIJN.

Zij vormen ook het goede voorbeeld dat doet volgen door mensen die erna komen in dat proces. Sustainocratie biedt daarbij de institutionele wereld de kans om de chaos over te slaan door de co-creatie van sustainocarteie aanvaarden vanuit zijns-gericht eigenbelang. Gedurende de avondcolleges zullen we menselijkheid en duurzame menselijke vooruitgang vanuit Sustainocratie, en de vele fasen van het proces tussen de werelden, als rode draad laten volgen.

In de schoolbanken
In de schoolbanken

Angst – Rik Konings

Als tweede spreker tradt op Rik Konings die de deelnemers meenam in de open reflectie over angst en weerstand waarbij men in aanraking kwam met de eigen emotie. De deelnemers werden gevraagd om uit de groep iemand te kiezen waar hij of zij de minsten empathie mee voelde. Die keuze zelf is al confronterend voor beide partijen, de kiezer en de gekozene, en helemaal als deze publiekelijk wordt uitgevoerd. In de dialoog die ontstond moest men een diep gewenste stip op de horizon kiezen waarbij men aangaf weke belemmeringen men zelf had om naar de stip te komen?

Ik had een jongeman gekozen die tijdens het hele college grapjes zat te maken met zijn buurman maar niet tot enige interactie was gekomen met mij of de zaal. Ik had weinig empathie met de persoon en verkoos hem. Tijdens ons tweegesprek bleek dat hij een andere baan wilde maar niet los durfde te laten uit angst zijn financiele zekerheden te verliezen. Ik heb hem toen vertelt over mijn verleden als teamleider van een parachutespring team. Als ik naar buiten wilde vanuit een vliegend vliegtuig om op een wiel of vleugel te gaan staan dan moest ik heel duidelijk mijn houvast coordineren om er niet voortijdig af te vallen. Ik bepaalde uiteindelijk zelf wanneer i zou springen samen met mijn team. Die houvast had hij ook. Hij had een partner die geld verdiende en een baan. Over de baan was hij ontevreden maar de zekerheid was er nog wel. Eigenlijk was er geen enkele reden om niet naar een andere baan te zoeken, behalve de innerlijke onzekerheid. Ik adviseerde hem om gewoon een baan te gaan zoeken zonder de oude nog op te zeggen. Die stap zou al een overwinning zijn voor de persoon in kwestie en dus een stip die tot stap kon worden gemaakt.

Omgaan met angst voor elkaar en voor verandering
Omgaan met angst voor elkaar en voor verandering

Het proces herhaalde zich met verschillende mensen en uiteindelijk werd voor iedereen duidelijk dat er een aantal kernprincipes nodig zijn om vooruit te komen. Met moet vooral durf, zelfkennis, doorzettingsvermogen, visie, enz hebben.  Vanuit die overtuiging werd men uitgedaagd om in een cirkel elkaar hand vast te houden en een woord te zeggen over wat men dan voelt. De kring werd drie keer rond gegaan waarbij verschillende mensen duidelijk aangaven moeite te hebben met de kring, het handen vasthouden, e.d. Men raakt wederom in verwarring wat betreft de comfort zone die uitgedaagd werd zich te verleggen. Andere mensen genoten zichtbaar van het contact en de rust.

War heb je nodig om over je angst heen te stappen?
War heb je nodig om over je angst heen te stappen?

Volgende avondcollege: 2 April 2013 in hetzelfde lokaal R1 – 013 van Fontys te Eindhoven

Mijn werkcollege bij Prof. Paul de Blot

5 Februari 2013,  Business Universiteit Nyenrode – Business Spiritualiteit – Paul de Blot

Samen met Paul de Blot in klooster Maarssen tijdens een feestelijk samenzijn
Samen met Paul de Blot in klooster Maarssen tijdens een feestelijk samenzijn

Het was de tweede keer dat ik werd uitgenodigd door Prof Paul de Blot om een college te geven. De eerste keer was in februari 2009. Op die dag introduceerde ik mijn model van de Menselijke Complexiteit aangepast aan Business Spiritualiteit van Paul. Het was een begin geweest van een proces van bewustwording dat enorm werd geholpen door de toepassing van het model in mijn idealisme en de praktische invulling ervan. Vandaag zijn we 4 jaar verder en is er veel water door de spirituele rivier van mij gegaan. Paul had een voorwoord geschreven in mijn laatste boek: “Sustainocratie, de nieuwe democratie”. Zo kon ik de inhoud en boek presenteren tijdnes het college van vandaag. Het boek ging vooral over het intense proces dat ik doorgemaakt had sinds mijn persoonlijke keuze om mijn omgeving aan te willen passen aan de eisen die ik vanuit mijn innerlijke motivatie was gaan stellen aan de maatschappij. Deze nogal vreemde keuze, om als een soort wereldveranderaar door het leven te gaan, was voortgekomen uit mijn bewustwording na terugkeer naar Nederland en de dramatische persoonlijke consequenties die daaruit voortkwamen.

Introductie van het model

Waarde creatie en handel zijn verschillende dingen
Waarde creatie en handel zijn verschillende dingen

Om mij te presenteren noemde Paul het woord duurzaamheid en vertelde het publiek dat ik er zelf een geheel nieuw woord voor had verzonnen “Sustainocratie”. Hij liet mij aan het woord om even het woord uit te leggen: “Sustainocratie is een verzamelwoord van Duurzame Menselijke vooruitgang (Sustainability) en Democratie. Door een hoger doel te definieren voor een democratie beleving worden nieuwe eisen eraan gesteld”.   Het was boeiend om te zien dat Paul mij verder introduceerde door mijn model zelf op het bord te tekenen. Met een groot kruis gaf hij de plek aan waar het Zijn en Doen zich verenigen in een optimale situatie voor duurzame vooruitgang. Na deze introductie vroeg hij mij waarom ik tot dit beeld was gekomen? Natuurlijk verwees ik weer naar mijn terugkeer vanit Spanje na 27 jaar afwezigheid en de enorme maatschappelijke veranderingen die ik had geconstateerd die voor mijn gevoel niet in het voordeel waren van Nederland. Mijn antwoord was niet helemaal volledig genoeg volgens de oude leermeester want hij vooral op zoek naar de innerlijke bezieling van mij dat tot deze inspiratie had geleid. Ik vertelde het aanwezige publiek over de problemen die wij hadden ondervonden als gezin, het onderduiken met mijn kinderen, de tegenwerking van de instanties, enz. Deze persoonlijk crisis had geleid tot een openbaring maar ook tot een emotioneel besluit dat ik er alles aan zou gaan doen om een andere wereld te creeren die ik wel zou overdragen aan mijn kinderen. Met de intense introductie over de autenticiteit van mijn motivatie mocht ik de zaal gaan toespreken.

“UItnodiging naar mijn wereld”

Er waren zo’n 45 personen aanwezig waarvan enkele bekenden uit de sferen van Paul, en enkele genodigden van mij zelf uit de universitaire, zakelijk en wetenschappelijke wereld. Ik nodigde elk van hen uit om mee te komen naar “mijn wereld”, die wereld in die rechter bovenhoek van spiritualiteit en professionaliteit, ethiek en organisatie, vrouwelijkheid en mannelijkheid, zingeving en uitvoering, enz.

Sustainocratie is een tafel met fysieke mensen die autoriteit toevoegen an co-creatie voor menselijk belang
Sustainocratie is een tafel met fysieke mensen die autoriteit toevoegen an co-creatie voor menselijk belang

Ik vertelde de aanwezigen dat mijn onderduiken mij bewust had gemaakt dat met geld niet alles op te lossen was en ik hele concrete keuzes moest maken toen mijn kinderen gevaar liepen. Het was mij duidelijk geworden dat de basis verantwoordelijkheid van iedere mens, die niet te delegeren valt, de gezondheid en veiligheid omvat van zichzelf en de directe omgeving. Meestal zijn wij zo opgenomen in onze dagelijkse sores dat wij ons niet bewust zijn van dit belang maar als een keer zo’n persoonlijke crisis je op de feiten drukt dan wordt de echte werkelijkheid meteen zichtbaar. Dat was mij overkomen en maakte mij zo bewust dat het heeft geleid tot allerlei persoonlijke inzichten en maatregelen waar ik een nieuwe professionaliteit én levensmissie aan ontleende.  Zo was ik op zoek gegaan naar een definitie voor Duurzame Menselijke vooruitgang en had deze niet gevonden. De gangbare definitie van Brundtland uit 1967 (United Nations) was voor mij niet bruikbaar omdat ik wilde waar ik zelf verantwoordelijkheid voor kon nemen in het hier en nu. Dus heb ik er zelf een gedefinieerd.

“Samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige en zelfredzame maatschappij binnen de context van onze natuurlijke omgeving”.

Deze definitie kon ik met terugwerkende kracht vergelijken met de huidige beleving van de maatschappij om te constateren dat deze helemaal niet volgens deze principes was ingevuld. Na vele congressen, seminars en consultancy sessies om dit duidelijk te maken aan zoveel mogelijk mensen sinds de kredietcrisis in 2008, bleek men er wel mee eens te zijn over het algemeen maar geen verantwoordelijkheid ervoor wilde nemen wegens de afhankelijkheid van het geldsysteem.  Toen ik besloot om mijzelf buiten het gangbare systeem te plaatsen en anderen uit te nodigen “naar  mijn wereld” nam ik verantwoordelijkheid voor een geheel andere invulling van de manier van samenwerken emn invulling van de maatschappij door zelf die maatschappij “te zijn”. Ik nam verantwoordelijkheid als mens voor de mens en benaderde de institutionele wereld om “mij daarbij te helpen” als instrument, vanuit hun eigen autoriteit en macht. In feite had ik de wereld omgedraaid. In plaats van mijn afhankelijkheid van het institutionele systeem via gesalarieerde werkgelegenheid, nam ik deze wereld op reis in MIJN wereld, op MIJN voorwaarden. Dat was uniek. Er ontstond een stip op de horizon van de gwenste maatschappij waarin ikzelf mij al had gevestigd, en concrete stappen van de rest van de wereld om de transitie van de oude naar de nieuwe vorm te geven, met alle uitdagende moeilijkheden van dien. Met de bezielende zingeving van de stip waren de stappen ook prima de realiseren en ging men zelf de moeilijkheden niet uit de weg.

AiREAS

Zo kon ik uitleggen hoe AiREAS was ontstaan als samenwerkingsverband tussen alle pilaren van de maatschappij, zonder dat iemand op de loonlijst was komen te staan, en met betrokkenheid van duizenden mensen rondom het concept “gezondste stad van de wereld”. Ik kon ook vertellen welke juridische problemen opgelost dienden te worden en de vele beren die wij op de weg tegenkwamen die open, transparante, mensgedreven samenwerking in de weg stonden wegen oude maatschappelijke  structuren.

Het vervuilingsgebied van Europa
Het vervuilingsgebied van Europa

Wij zijn het universum in ons lichaam

Het gegeven dat wij als mens opgebouwd zijn uit moleculen die hetzelfde zijn als de opbouw van onze natuurlijke omgeving schept een wederzijdse verantwoordelijkheid. Een vervuilde omgeving treffen wij ook terug aan in de genetische codering van onze nieuwe generaties die veel meer ziektes als kanker hebben dan onze voorouders. De stempel van ons onbewuste gedrag op ons lichamelijk welzijn is enorm en zal nog generatie lang consequenties opleveren (Anthropceen). Als wij ons daarvan bewust zijn dan is het noodzakelijk om er wat aan te doen. Een economie mag dan groeien maar moet tevens een gezonde omgeving blijven waarborgen. De AiREAS beweging in Eindhoven is daar een bezielde afspiegeling van die weer voortkomt mijn besef van de kernverantwoordelijkheden van ons allen rondom duurzame menselijke vooruitgang.

Ik heb iedere aanwezige uitgenodigd om mee te gaan doen aan de opbouw van deze sustainocratische wereld, puur uit hun evolutionaire eigenbelang. De aanwezigen gaven blijk van inspiratie maar de stap van het nemen van concrete verantwoordelijkheden op dit gebied is veelal een tweede die zich nog moet manifesteren. Ik heb het aan allen gevraagd. “Wat gaat u morgen als u opstaat doen? De instelling waar U voor werkt in stand houden? Of het zien als instrument om bij te gaan dragen aan de sustainocratische nieuwe wereld?”

Kortom: “Waar neemt u in uw dagelijkse zelfbewuste taken verantwoordelijkheid voor?”

Vragen uit de zaal

Tijdens de interactie werd de nadruk gelegd door deelnemers op de spirituele bezielingsnoodzaak hetgeen ik alleen maar kan beamen. Vervolgens ging de discussie vooral over de rol van de verzekeringen en andere dominante instanties in onze huidige maatschappij. Het verschil tussen de wereldbeelden was nog niet meteen duidelijk bij de deelnemers. Dat is ook logisch als men decennia lang opgevoed en geindoctrineerd  is om op een bepaalde manier te denken en handelen. En “carriere maken” op ZIJNs niveau ipv DOE niveau was al voldoende uitdagend. Vragen werden gesteld over het onderwijs, de gezondheid zorg, enz hetgeen duidelijk maakt dat de aanwezigen zich vanuit  een groeiend bewustzijn gingen orienteren op verschillen en vooral de kritische punten van de oude maatschappij. De Sustainocratische maatschappij moest nog landen, zoals gebruikelijk maar had wel een snaar geraakt bij de aanwezigen, zoals bleek uit de boekverkoop en gesprekken die men aan wilde gaan met mij.  Natuurlijk kon ik maar weinig individuele aandacht schenken op dat moment tot mijn spijt en nodig natuurlijk een ieder die aanwezig was op betrokken om met mij te verbinden via LinkedIn, de activiteiten van de Stad van Morgen en AiREAS, of op een andere manier.

Email Jean-Pail Close: jp@stadvanmorgen.com

Sommige mensen hebben zichzelf als talent aangeboden en we zullen zien of die verbintenissen zich ook daadwerkelijk zullen concretiseren. Boeiend is dit netwerk zeker en ongetwijfeld zullen  er dingen uitkomen. Ik heb nogmaals elke aanwezige gevraagd waar men, na het horen van mijn verhaal, verantwoordelijkheid voor gaat nemen, op persoonlijk vlak en op professioneel niveau? Als men in mijn wereld terecht komt dan kan ik bij staan en helpen, ook in de transitie er naar toe, persoonlijk en institutioneel.

Afrondende interactie van Paul

Paul de BLot wist aansluitend het publiek weer te boeien met zijn boute maar terechte  uitspraken, zoals:

  • De bureaucratie is een belemmering van elke vooruitgang
  • Ambtenarij is een machtpositie die we meteen af moeten schaffen
  • Het kind in ons wil spelen want van daaruit zoekt het “verantwoordelijkheid” van binnenuit en niet door externe uitleg.
  • Bureaucratie is alleen macht zonder verantwoordelijkheid

Paul verrijkte de bijeenkomst met allerlei voorbeelden uit het dagelijks leven en was duidelijk zelf geinspireerd. Hij legde het verband tussen verantwoordelijkheid nemen en de permanente zoektocht naar harmonie, zoals in de muziek, door de afsluitende persoon te introduceren. Hij maakte een link naar de innerlijke stilte die veroorzaakt wordt door harmonie en muziek.  Tot de verrassing van het publiek werden wij ingewijd in de tonen van de Didgeridoo uit Australie.

Drone-sound

Het trillende dreunende geluid van dit houten instrument van de eucalyptis heeft een rustgevend effect, zeker als het talent van de blazer zoals wat wij mochten ervaren, het geluid gedurende geruime tijd aan een suk door weet te produceren.

Na de voorstellen ging de discussie over de effecten van geluid op de ziel en de relatie tussen muziek, geluid en spiritualiteit. Het herinnerde mij aan de wiskundige feiten  die de relatie tussen trillingen van muzikale toonhoogten verenigt met de bewegingen van het universum en het ontstaan van het leven.

De Didgeridoo
De Didgeridoo

Dank aan Prof. Paul de Blot en Nyenrode voor deze mogelijkheid om mijn wereld verder kenbaar te maken.

Twee jaar “ondernemer van je eigen leven”

Stukje geschiedenis

In 2011 besloten Nicolette Meeder en ik om vanuit de Stad van Morgen een programma op te starten richting de jeugd van Nederland. Dit kwam voort uit de algemene ontevredenheid over het huidige  onderwijssysteem in Nederland. Voor ons gevoel is dit onderwijs te nadrukkelijk een leerweg voor cognitieve vaardigheden waar de integraal duurzame menselijkheid uit verdwenen is. In het beeld van menselijke ontwikkeling dat leeft in de Stad van Morgen is de betrokkenheid van de jeugd bij de volwassen uitdagingen van de omgeving een leerweg die door interactie ermee wordt aangegaan. Het onderwijs is in onze beleving een gefragmenteerde zuil in de samenleving waarin de jongeren een opleiding krijgen die amper aansluit op de gangbare werkelijkheid. Dit heeft enorme gevolgen, zowel voor de maatschappelijke ontwikkelingen als voor de toekomstperspectieven van de jongeren zelf. Het is dan ook niet vreemd dat vele jongeren ontredderd hun weg zoeken of in hun prive leven een heel ander bestaan leiden dan op school.

Het basis en voorbereidend middelbaar onderwijs bleek zo dichtgetimmerd dat wij op punt stonden een eigen school te starten. Dit zou echter ook weer de confrontatie aan moeten gaan met de huidige ministeriële opvattingen, normering en inspecties dat ons in dit stadium de muur te dik leek. Een Stad van Morgen bijeenkomst in Utrecht begin 2011 bracht wel veel gelijkdenkende bij elkaar maar niet voldoende basis om tot verbindende samenwerking te komen.

In 2009 was Chris Noordam in Rotterdam begonnen met een programma van ondernemerschap in het middelbaar onderwijs. Hij wist op die manier een grote groep jongeren uit te dagen middels jaartrajecten die hij begeleidde. Het concept sprak ons aan echter vanuit de aanpassing om dit ondernemerschap niet te positioneren vanuit het economische paradigma van “geld verdienen”, maar het menselijke paradigma van “verantwoordelijkheid nemen voor je eigen toekomst”. Dit betekende voor ons dat wij ons gingen richten op jongeren die op punt stonden om het schoolsysteem te verlaten en zich als volwassen individu een zelfstandig leven te gaan leiden. Deze brug gaf ons wat toegang in een systeem dat vooral in zichzelf gekeerd bezig is wegens de economische afhankelijkheden van Den Haag en de controle die erop wordt uitgevoerd. In de laatste jaren van het beroepsonderwijs gaan de deuren op een kier zodat de buitenwereld uiterst voorzichtig en gecontroleerd meegenomen wordt in de processen. Wij gingen aan de slag met ons project “ondernemer van je eigen leven”

Juni 2011: ROC Handel & Marketing te Eindhoven

Om binnen te komen in een ROC sloten wij aan op de interne ontwikkeling rondom het begrip “burgerschap”. Wij maakten de afspraak dat wij een burgerschapdag zouden organiseren die door de Stad van Morgen gefinancieerd zou worden uit onze eigen sponsoring. Als tegenprestatie zouden wij een jaar lang samen gaan werken aan burgerparticipatie. Het programma kreeg de naam “Laat mij maar los”. Het resultaat van de dag, met ruim 200 studenten, was bemoedigend, alleen veel te gefragmenteerd volgens onze doelstelling. De jongeren konden punten verdienen door aanwezig te zijn maar de betrokkenheid was vooral gericht op het doorkomen van de tijd. Het programma moest vooral “leuk” zijn maar of men wat leerde was eigenlijk niet aan de orde, noch het borgen van het proces in vervolgactiviteiten of het leerprogramma van het ROC. Na de dag, met veel boeiende en openhartige respons van de jongeren, bleef het afgesproken jaartraject uit en sloten de gelederen weer van het ROC.

Februari 2012 – ROC Techniek Eindhoven

Met deze ervaring in het achterhoofd gingen wij aan de slag met ROC Techniek en hebben ook een ondernemersdag aangeboden. Dit zouden wij twee keer doen in 2012 om zo de 500 leerlingen van de school te bereiken. De eerste dag werd in Februari 2012 georganiseerd en wederom had de Stad van Morgen de inhoudelijke verantwoordelijkheid op zich genomen. De school faciliteerde uitstekend met ruimte en aankleding. Wij hadden besloten dat als de school niet naar de werkelijkheid ging, wij de werkelijkheid aar de school zouden brengen vanuit het Sustainocratische proces (overheid, bedrijven, school en jongeren). Tijdens de voorbereidende besprekingen opperde betrokken coach Jules Ruis de mogelijkheid om de jongeren een spel te laten spelen. Dat hebben wij gedaan “de reis van de held” en het resultaat was prachtig. Dit was te danken aan het samenspel tussen de coaches, de faciliteiten van de deelnemende bedrijven en de interactie met de jongeren. Ook in dit geval klapte de school dicht en kwam er niets van het vervolg noch de tweede sessie.

Novalis college – Eindhoven

Ondertussen had de antroposofische school in Eindhoven toegestemd in het organiseren van het programma “ondernemer van je eigen leven” voor een groep van 14 en 15 jarige jongeren door 1 keer in de week gedurende 6 maanden gebruik te maken van een van de mentor uren. Er is natuurlijk een groot verschil tussen jongeren in het midden van hun pubertijd en degenen die op 18 -21 jarige leeftijd bezig zijn met hun toekomst. De speelse en onrustige natuur in de groep was een uitdaging op zich. Door allerlei speelse instrumenten toe te passen werd toegewerkt naar een aantal kleinschalige hoogtepunten die de jongeren geheel zelfstandig hadden ingevuld en uitgevoerd. Het antroposofische aspect van deze school sloot ook goed aan bij onze visie in de Stad van Morgen.

12.12.12 “Europe of Tomorrow”

Het spel “Stad van Morgen” dat wij in het ROC Techniek hadden gespeeld was zo goed bevallen dat wij het breder wilden positioneren dan alleen Eindhoven. Het ging niet alleen om het spel maar vooral ook de weg er naar toe. 2012 was al een beladen jaar door het einde van de Maya kalender. Dit was voor ons voldoende aanleiding was de maatschappelijke transformatie te verbinden aan de grote hype die was ontstaan. 12.12.12 werd als spel gepositioneerd voor studententeams uit heel Europa. Het werd uitgezet via universiteiten en persoonlijke contacten. Uiteindelijk werden de instellingen aangesproken om studententeams samen te stellen. het werd echter als “weer een event” gezien dat inbreuk deed in de agenda’s van de school en de studenten. Daarnaast kostte deelname geld en dat riep meteen weerstand op. Men had moeite zich in te leven in de mogelijkheid dat dit een proces was dat kon leiden tot een beweging. Begin december 2012 hadden zich twee scholen ingeschreven, beide uit Eindhoven, ROC Handel en Marketing en Fontys Hogescholen.

Al vanaf het begin hadden we gezegd dat 12.12.12 niet afhankelijk was van volume deelname maar van deelname van jongeren, al was het er maar één! Uiteindelijk werden het 10 jongeren van beide scholen. Zij hebben samen een uitdaging geformuleerd voor hun eigen generatie in Europa. In 2013 gaan wij dit verder doorzetten met hulp vanuit een groeiende hoeveelheid mensen. Uiteindelijk zal naar verwachting de volgende “Next Generation” bijeenkomst in Hongarije worden gespeeld.

En nu? 

Uit bovenstaande blijkt dat niets wat wij gepland hadden is uitgekomen maar ondertussen hebben wij heel veel gedaan. De vele honderden jongeren waar wij mee om zijn gegaan bleken stuk voor stuk betrokken bij hun eigen toekomst. Zij stonden open voor informatie, discussie en beeldvorming en verrasten ons steeds weer door hun brede wereldse kennis en belangstelling. Terwijl wij steeds weer bevestigd werden in onze teleurstelling in “het onderwijs systeem” groeide ons vertrouwen in de komende generatie. De kloof tussen het onderwijs en de zelfbewuste jeugd is zo gigantisch dat het ons regelmatig tot diepe treurnis bracht. Maar toch hebben wij moedige leerkrachten ontmoet die dezelfde visie deelden en bereid waren zich in te zetten voor verandering in het schoolsysteem, vaak zelfs ten koste van henzelf.

Wij gaan verder en hebben het volgende op het programma staan:

  • Kwetsbare jongeren – Nicolette is bezig met een groep mensen om een aanpak te definiëren rond deze groeiende groep jongeren die hun weg niet meer weten te vinden in de huidige maatschappij. Zij schreef een recent blogverslagje  over deze ontwikkelingen.
  • Gastcolleges – Ikzelf begin een serie avondcolleges met speciale genodigden voor alle jongeren en mensen die hun 2e en 3e jeugd beleven. Dit wordt met ruimte gefaciliteerd door Fontys in Eindhoven.
  • Madurodam locatie – wij zoeken een locatie waar wij een minimaatschappij kunnen bouwen volgens de sustainocratische principes.  Het is tevens een rustpunt voor mensen die even de weg kwijt zijn in de huidige maatschappij. Wij noemen het “Madurodam” locatie omdat het een maatschappij in het klein is waar even de stress en regels van de omringde maatschappij niet gelden en men zich een kan voelen met zichzelf en de natuur door wederkerigheid van inzet en wat de natuur teruggeeft.
  • 2013 “Our Common Future” in Hongarije.
  • Opzetten van de academie voor toegepast hoger bewustzijn

Kortom, plannen genoeg en zeker een uiting van onze eigen persoonlijke invulling aan “ondernemer van ons eigen leven”.  En dat houdt natuurlijk nooit op als het eenmaal in je bloed zit.