Op 11 maart ontving de Stad van Morgen twee delegaties van wethouders, Jocko Rensen uit Houten en Ronald van der Meij uit Rijswijk. Zij hadden kennis gemaakt met Sustainocratie en perspectief verandering van geldgedreven afhankelijkheden naar het centraal plaatsen van de mens en duurzame menselijke ontwikkelingen in beleid en maatschappelijke organisatie.  De waardengedreven interactie tussen instanties en bevolking zelf, aangestuurd vanuit de menselijke kernbelangen die door wereldwijde uitdagingen worden ingegeven, waren een bezoek waard om te kijken hoe we hiermee in Eindhoven omgaan.

SAFE en Michaelson

De delegatie uit Rijswijk kwam om 10:30 aan en werd ontvangen in de coöperatieve samenwerking SAFE (veiligheid) in de huiskamer van partner  Stichting Michaelson. Rijswijkse burger en initiatiefnemer Jan-Willem Retera is al jaren betrokken bij de Stad van Morgen. Hij is actief in wijkbelangen vanuit zijn burgervereniging, die in het verleden het spanningsveld op had gezocht met de woningcorporatie wegens veiligheid en verduurzamingsbelangen. Hij had de verbinding gelegd met het nieuwe Rijswijkse college dat sinds Mei 2014 het beleid in Rijswijk vorm geeft. Wethouder Ronald van der Meij blijkt een bevlogen nieuwetijdse bestuurder die in het spanningsveld van oudetijdse, zichzelf in stand houdende instellingen en de nadrukkelijke wens om dingen “anders te willen doen”, gecharmeerd is geraakt door de multidisciplinaire werkwijze van de Stad van Morgen. Hij heeft zelf het initiatief genomen om op werkbezoek in Eindhoven zich te laten inspireren.

Tijdens het gesprek bij Michaelson werd er kennis gemaakt met het concept van chaos in relatie tot de rest van de complexiteit van menselijke vooruitgang (bewustwording, cocreatie naar harmonie en waarde uitvergroting). Voor economische groei gedreven organisaties is armoede, crisis en criminaliteit welhaast een verboden issue dat zo snel mogelijk via instanties zoals jeugdzorg, UWV, bureau HALT, onderwijs, enz teruggebracht moeten worden van een kostenpost naar een arbeidsbijdrage. Wegens gebrek aan arbeid volgens de oude institutionele gedachten, die nog uit het belastbare industriële processen van betaalde arbeid bestaan, zien we dat veel waardevolle mensen in een uitzichtloze en mensonterende situatie terecht komen. SAFE vangt ze via Michaelson op om ze in het waardecreatie circuit weer een nieuw levensperspectief te bieden dan hen in staat stelt beter en gemakkelijk het verleden en de greep van uitkeringen los te laten door zelf en samen-redzaamheid

Tweede stap in het werkbezoek: Stadhuis Eindhoven

De wethouder van Houten, Jocko Rensen, voegt zich om 12:00 bij het gezelschap, samen met een bevlogen media-man uit Houten. Jocko blijkt ook een mensen-mens en is via Twitter in contact gekomen met Stad van Morgen. “Toeval” wil dat Marc Faber (eerste uurs betrokken bij de Stad van Morgen) in Houten woont en redelijk snel met Jocko het boek over Sustainocratie kon delen. Er had echter nog geen persoonlijke kennismaking plaatsgevonden. Vandaag was het moment. Jocko bleek ook iemand die ontmoetingen vastlegt op video voor zijn blog.

Lunch bij wethouder Schreurs

De volgende stap in het werkbezoek was een lunch bij de Eindhovense wethouder Mary-Ann Schreurs. Zij is een ervaren bestuurder die bezig is met haar derde termijn en tweede termijn als partner met de Stad van Morgen. Het Stad van Morgen doel van deze bestuurlijke interactie was om te laten zien dat de nieuwe maatschappelijke context van burgerinitiatief en bestuurlijk loslaten niet een scheiding van functies is maar een nieuwe vorm van partnerschap. De overheid is niet de baas in het hogere doel van duurzame menselijke vooruitgang,ook niet de burger, maar het gemeenschappelijke bewustzijn en de gevoelde noodzaak. Het is juist dat hogere doel dat de beide (en meerdere) groepen motiveert om samen proactief en projectmatig op te trekken, ieder vanuit eigen autoriteit en verantwoordelijkheid.

Mary-Ann Schreurs toont het beeld van de stad Eindhoven als een gezonde boom die in samenhang met alles zichzelf duurzaam in stand houdt. De stamhouder is de gemeente, de vele bezigheden worden ingevuld door de vele activiteiten in en rondom de boom die zo min mogelijk mogen worden gestuurd maar wel gefaciliteerd. De gezonde boom metafoor werd in 2009 geïntroduceerd door de Stad van Morgen bij de 300 jaar oude plataan op de Wasvenboerderij als prikkelende bron. Onder die boom van inspiratie had Jean-Paul de industriëlen van Brabant verzameld met de vraag “hoe positioneren jullie je bedrijf in duurzame samenhang met de omgeving net zoals deze gezonde boom dat doet al sinds het ontstaan van het industriële tijdperk (300 jaar geleden in 1730) toen het ook als zaadje ontkiemde?”. Het is inspirerend om te zien hoe de ontwikkeling in Eindhoven zich vorm heeft gegeven rond kernconcepten omdat de stad in de jaren 80 door een enorme crisis ging, o.a. door faillissement van DAF en problemen bij Philips waar het voor werk en welzijn afhankelijk was, en zich een nieuwe identiteit moest gaan aanmeten door zich open te stellen voor verduurzamende veranderingen. Vanuit Brainport, high tech focus ontwikkelingen en het verder invullen van duurzaamheid vanuit menselijkheid en techniek ontstond het moderne Eindhoven dat nu samen met The Natural Step en Stad van Morgen zich ontwikkelt naar de “Stad van de Toekomst” die voor andere steden al vandaag waargenomen kan worden door er samen mee te experimenten en erin te investeren vanuit waardecreatie.

Tijdlijn                               Stad van Morgen                        Stad Eindhoven

2006-2009                        Verduurzaming burgerinitiatief       Bereikbaarheid en economie

2009 – 2014                       Gezonde stad (AiREAS)              Duurzaamheid en Burgerparticipatie

2014 – 2020                       Ecosysteem stad-platteland              Gezonde stad, stad ecosysteem

Zo zien we dat vernieuwing in de oude beleidsstructuren met enige vertraging evolutionair voortkomen uit maatschappelijke bewustwording en veranderingen. Een mens schakelt snel, een stad redelijk snel daarna, maar een provincie of land veel langzamer. Stad van Morgen maakt zo haar roepnaam waar. De aanwezige steden hebben nu duurzaamheid in het coalitieakkoord opgetekend, iets dat we in de Stad van Morgen al geruime tijd hebben geconcretiseerd naar gezondheid (AiREAS) en kwaliteit van leven (EQoL, later FRE2SH) dat later ook is overgenomen door het stadsbestuur in Eindhoven. Dat deze steden pols-hoogte zijn komen nemen toont aan dat de betreffende wethouders hun tijd vooruit zijn en wellicht de processen in hun eigen gemeenten weten te versnellen en misschien zelfs Eindhoven op punten vooruit gaan lopen waar ook wij weer inspiratie uit kunnen putten.

Daarom stelt Jean-Paul voor om in elke stad STIR HUBs te plaatsen om zo inspiraties uit te wisselen voor eventuele implementatie in de lokale context.

AiREAS

De derde stap in het werkbezoek is de Proof of Principle (POP) van AiREAS in de wijk Gestel. Het POP team is daar bezig met de operationele activiteiten van het gezondheid en lifestyle onderzoek in relatie tot luchtkwaliteit. In plaats van een demonstratie van de technieken volgt een openhartige interactie over de samenwerking vanuit verschillende disciplines en de manier waarop de verschillende deelnemers erin staan. Steeds komt de vraag terug van “hoe houdt je jezelf in stand in een geldafhankelijke wereld terwijl je bezig bent met de intensieve inzet in dit waardecreatie traject”. Jean-Paul vertelt over de STIR loop van waardecreatie en uitvergroting, de royalty structuur en wederkerigheid vanuit verschillen in het “verdienmodel” van een gezonde verstedelijking (dat niet in geld is uit te drukken maar wel in uitvergrootbare waarden en productiviteit) en de passie en gedrevenheid waarmee mensen zich verbinden aan het hoger doel zonder daar primair een geldbelang aan te koppelen. Daarbij is niemand in AiREAS noch de Stad van Morgen eenzijdig actief. Het is én én in een complexe wereld waar verandering waarden oplevert die groei veroorzaken totdat nieuwe verandering de groei stop zet en andere zaken vooruitgang brengen.

Voor bestuurders en burgers die in de spagaat zitten van de oude werkelijkheid en kennismaken met de mogelijkheden van de nieuwe werkelijkheid hebben altijd het moment van inspiratie maar ook de complexiteit van het zich eigen maken van de transitie op zichzelf. In Eindhoven is Jean-Paul Close de vereenzelviging van “de andere kant”, de waardengedreven context van de transformatie economie, die uitnodigend de gevestigde orde uitdaagt om naar buiten te treden, samen te werken aan complexe issues en daarmee stapsgewijs hun eigen systeem werkelijkheid transformeren. De complexe issues gaan de hele wereld aan, zijn lokaal oplossingsgericht en kunnen een voorbeeld vormen voor andere gebieden die het overnemen. Zo is een probleem geen kostenpost en hindernis meer maar een investering en vliegwiel voor wereldwijde innovatieve toepassingen.

Close heeft zich daarvoor deels door omstandigheden en deel zelfbewust helemaal losgemaakt van de oude geldafhankelijke werkelijkheid en zijn eigen huisvesting en voorziening opgebouwd in een context van samen-redzaamheid. Dit bouwt hij verder uit voor andere mensen door vastgoed en landgebruik via coöperatieve verbanden vorm te geven daar waar de oude economische wereld geen soelaas meer biedt. Het blijft lastig voor stadsbewoners om hun afhankelijkheden los te laten maar in dat proces zitten de uitdagingen van de nieuwe STIR verbindingen die weer nieuwe zekerheden geven gebaseerd op menselijkheid en co-creatie in plaats van geld.

Jean-Paul toont ook dat er geëxperimenteerd wordt met de AiREAS munt. Deze wordt verbonden aan gedragsverandering (meetbare waarde) en lokale productiviteit (bijvoorbeeld FRE2SH) en besteedbaar in STIR onderwijs en betrokken lokale samen-redzame voorzieningen en productiviteit.

FRE2SH

De laatste etappe van het bezoek betrof de stadsboerderij van Nicolette Meeder waarmee we het tweede seizoen ingaan. Met de provincie Noord Brabant kijken we of we uit kunnen groeien naar 5 of meer boerderijen die allen de Stad en Platteland belangen en behoeften verbinden.

Zo hebben we voor SAFE huisvesting nodig in ruil voor productiviteit. Voor STIR Academy hebben we ruimte nodig voor de vele buitenlandse jongeren die bij ons een leerproces volgen, enz.

De delegatie van Rijswijk vertrok iets vroeger wegens avondverplichtingen van de wethouder. Hierdoor was er nog even persoonlijke interactie mogelijk met wethouder Rensen uit Houten. We waren individueel met Rijswijk gestart en sloten individueel met Houten af. Als mensen-mens toonde Jocko zich ook bewonderenswaardig hoger bewust en sustainocraat in het hart.  Hij kon zich goed vinden in het gedachtegoed en experimenteert zelf ook met de werkelijkheid maar wordt door het systeem wel een teruggefloten, zelfs juridisch, omdat bestuurstaken meetbaar en controleerbaar dienen te zijn. Jean-Paul vertelt het verhaal van het ontstaan van de Nederlandse grondwet eind 18e eeuw en de introductie begin 19e eeuw na het verjagen van Napoleon (1814). Gezondheid stond toen ook al snel hoog op de bevoegdheden maar al snel kwamen de eerste bestuurders er achter dat ze voor gezondheid géén democratische verantwoordelijkheid konden nemen, wel voor zorg en randfactoren, zoals wet en regelgeving over vervuiling.

Het vernieuwende van Sustainocratie is dat gezondheid (en veiligheid, samen-redzaamheid, voedsel, zelfbewustzijn) niet aan de overheid wordt uitbesteed maar juist als bindmiddel een blijvende maatschappelijke innovatieve coalitie is zonder politieke noch economische agenda, slechts een praktische regionaal evolutionaire. Jocko vertelt nog dat een andere visionair af wil van stippen op de horizon en juist de horizon breed wil trekken. Die fase hebben we in 2009 gehad met de Stad van Morgen en daar zijn van afgestapt in 2010. De stippen die wij gebruiken zijn evolutionair menselijk en vormen een brede horizon op zich met veel abstractie die concreet wordt als er projectmatige prioriteiten worden gesteld. Het plaatje van vrijheid en sturing hielp daarbij.

Daarmee sluiten we een mooie en inspirerende dag af. We zullen kijken wat de delegaties kunnen doen binnen hun eigen context en of de aanwezige sustainocraten in spé de verantwoordelijkheid op zich durven nemen om, in samenspraak met deze hoger bewuste en welwillende bestuurders de knelpunten op te zoeken die met een STIR loop en multidisciplinaire cocreatie het levenslicht kunnen zien. Het hoeft allemaal niet AIREAS, FRE2SH of SAFE te heten of zijn als die dingen niet spelen (wel handig als dat wel zo is). Er kunnen ook vanuit de lokale complexiteit boeiende dingen ontstaan die we dan vanuit die context uitwerken, realiseren, borgen en wereldwijd uitvergroten.

Dan komen de spinoffs vanzelf.

Jean-Paul