Toe de GGD Amsterdam, samen met de Gemeente Amsterdam een lespakket liet ontwerpen over lucht, luchtvervuiling en gezondheid waren we er snel bij om het ook toe te passen met jongeren in de regio Eindhoven. Lotti Erkelens is zelfstandig ondernemer die projecten doet met het basisonderwijs. Zij heeft met het lespakket gepionierd en vertelt erover tijdens het Stad van Morgen radioprogramma.
October 27th at 16.00 CET (Amsterdam time zone) we meet online for our fourth free Safari on subjects around regional, regenerative food self sufficiency. We invite practical experts to share their experiences and present themselves for support in our FRE2SH and OSFD network and global movement to shared food resilience. Our session this time will be on the world of indoor food production techniques inside cities.
Register for free for this online event
Het beeld in de foto probeert de boodschap over te brengen waar Sustainocratie voor staat en waar een ieder zich toe aansluit. In dit geval voor de essentie van gezondheid en een gezonde leefomgeving via de AiREAS multidisciplinaire partnerschap community. Hier is de foto wat uitvergroot.
Van links naar rechts: Tom Vaessen, de gespreksleider, Anne-Marie Spierings (Gedeputeerde Noord Brabant, faciliterende gebiedsvertegenwoordiging), Henri Menting (4 x WIN ondernemer, oprichter My Wheels deelauto´s en de man die met de kruiwagen naar Parijs liep om de Aarde op de erfgoedlijst te zetten), Myrtille Verhagen-Timmers, Brabant Advies als wetenschapper) en Jean-Paul Close (Burger oprichter van STIR, de Stad van Morgen, medeoprichter van AiREAS en verbinder van alle aanwezige institutionele disciplines vanuit de menselijk essentiële waarden).
Als het om de verantwoordelijkheid voor onze integrale en positieve gezondheid gaat dan delen we die verantwoordelijkheid zonder deze ondergeschikt te maken aan de vele politieke of financiële belangen. Integendeel, die belangen zijn ondergeschikt aan deze basis verantwoordelijkheid. Met die boodschap werd het evenement geopend en voorzien van instrumenten die we samen kunnen gebruiken, zoals het regionale meetnetwerk, de onderzoekresultaten van de GGD of de complexiteiten aanpak van het aanvaarden van de gezondheid verantwoordelijkheid als gemeenschappelijke mindset. En 10 tal co-creaties sessies volgden om dit samen tot doelgerichte acties te brengen. De resultaten worden uitgewerkt in concrete projecten.
Een Health Valley, ofwel een Gezondheid Vallei, is een gebied nabij een stad waar op een 4 x WIN ondernemende manier gezondheid en welzijn gedreven ondernemers en woongemeenschappen zich verzamelen. 4 x WIN ondernemers zijn er al in het Stad van Morgen netwerk vanuit FRE2SH en COS3i. Zij zijn actief op gebied van regionale voedseltransitie, mannen en vrouwen cirkels, yoga, massages, geluidtherapie, natuur recreatie, natuur onderwijs, horeca, sport, enz. Zij zijn echter versnippert in de oude maatschappij. Door ze uit te nodigen naar een locatie waar men elkaar kan aanvullen en versterken creëren we een oase van 4 x WIN samenhorigheid, een stapje in de richting van een harmonieuze maatschappijvorm van zorg voor en met elkaar en onze natuurlijke omgeving. Een Health Valley dus.
Helaas is grond een kostenpost. Als we dit als community fonds vorm gegeven, waarin iedereen een beetje bijdraagt, dan kunnen we samen als partnerorganisatie bouwen aan de Health Valleys. Bijdragen kan als ondernemende participant maar ook als potentiële gebruiker van de diensten die in vallei te vinden zijn. Eigenaarschap komt dan in de community terecht om samen deze ontwikkeling vorm te geven volgens de Sustainocratische denkwijze en principes van gelijkwaardigheid, authenticiteit van de deelnemers, respect en vertrouwen.
We zoeken derhalve grondeigenaren die als partner hun grond in zouden willen brengen voor lange termijn gebruik, al dan niet met gebouw(en). Of financiële partners die geld in willen brengen zodat we grond kunnen kopen. We zoeken geen speculatieve investeerders, noch schuld opbouw. Puur partner relaties die op een zelfde denkpagina zitten rondom maatschappelijke ontwikkelingen en bereid zijn datgene in te brengen wat men beschikbaar heeft. Voor de een is dat een onderneming, voor de ander is dat grond en voor weer iemand anders misschien geld, of een combinatie van alle drie.
Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Jean-Paul Close: jp@stadvanmorgen.com , ook voor vragen of suggesties.
Jashan Sippy is voedsel designer uit Mumbai India. Zijn innovatieve videos reizen de wereld rond via de Online School of Food Design. Dit is ook het platform voor de ontwikkeling van onze wereldwijde FRE2SH community voor regionale regeneratieve voedsel zelfvoorziening. Jashan kwam naar Eindhoven om te praten in het Stad van Morgen radio programma op Rara Radio in Eindhoven. Tevens kon hij zo lokaal een gevoel krijgen over wat FRE2SH allemaal inhoudt hier in Eindhoven. Hij heeft zelfs heel moedig gebruik gemaakt van de fiets in de stad!! Zo bezochten wij het Voedselbos met Maartje Kreike en de Wasvenboerderij met de beschadige centenial plataan.
Wat zal het zijn? De 40e interculturele avond van COS3i alweer? Misschien zelfs veel meer als we ook de prachtige evenementen erbij optellen van onze partners die we in de loop der jaren ondersteund hebben. Deze keer was Bolivia aan de beurt. Vorige keren waren het Argentinië, Mexico, Iran, Brazilië, Peru, Suriname, Indonesië, India, Pakistan, Turkije, enz. Binnenkort gaat het zelfs over onze eigen cultuur, de Nederlandse! Het doel van de avond is de kennismaking met deze landen, hun culturele bijdragen aan de wereld en aan ons via hun aanwezigheid met muziek, hun culinaire keuken, klederdracht, hun mooie uitstraling, levenswijsheden, architectuur, kunst, speciale vaardigheden en ga zo maar door. Vaak blijft dit alles zo onbekend en daardoor onbemind tenzij wij het naar voren halen vanuit liefde en verbinding. Hoe verbazingwekkend zijn vaak de uitingen, de wetenswaardigheden, de landschappen, de geschiedenis, als we er vanuit nieuwsgierigheid en belangstelling naar informeren. Hoe we angst, onwetendheid en afscheiding van “de ander” transformeren naar begrip, respect en verbinding, ja, zelfs samenwerking, productiviteit en co-creatie van de unieke, duurzaam vooruitstrevende maatschappij die we samen willen zijn door het samen vorm te geven.
Zo ontstond een boeiende dialoog over onze verschillen van aanpak en wanneer deze op elkaar kunnen aansluiten. Lieve Willems richt zich op de (her)ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn om die verantwoordelijkheid ook optimaal (samen) aan te kunnen.
Ikzelf plaats mij met Sustainocratie en de Stad van Morgen activiteiten op het niveau van maatschappelijke waarden gedreven cocreatie, het zogenaamde niveau 4, waar burgers, overheid, ondernemers en kennisinstellingen elkaar projectmatig vinden. Vaak kom ik dat gebrek aan vaardigheden tegen bij de partners. Dat komt omdat we decennia lang eilanden van belangen hebben gecreëerd en het woord “samen” niet echt tot gemeenschappelijke waardecreatie komt. Men is gewend te redeneren vanuit een eigenbelang en oordeel met kritiek naar “de ander” in plaats van wederzijds inleving en samenwerkingsvermogen.
Tijdens het gesprek behandelden we de driehoek van Beleid – Burgers – Initiatiefnemers. We bekeken hoe de driehoek onder bepaalde omstandigheden uit elkaar beweegt. Burgers zijn onder druk van de consumptie, zorg en regel maatschappij, passief individualistisch geworden. Allerlei relationele handicaps zijn ontstaan, van vereenzaming tot overconsumptie, alcohol of drugsmisbruik en zelfs agressie. Beleid ziet dit als een probleem en roept instellingen in het leven om deze mensen “weer in het gareel te brengen”. Initiatiefnemers zitten tussen twee vuren die elkaar bevechten.
Onder andere omstandigheden groeit de driehoek juist naar elkaar toe. Het beleid vermenselijkt en faciliteert open participatie ruimtes. Burgers die een betekenisvol leven willen leiden stappen in de open ruimte. Initiatiefnemers zorgen voor een veilige basis en begeleiding.
Lieve zette de driehoek verhouding even op een rijtje om vooral de gelijkwaardigheid te benadrukken in plaats van een gevoel van een hiërarchie. Gelijkwaardigheid is ook de aanpak van Sustainocratie door de aanwezigheid van een onafhankelijke verbinder, de Sustainocraat, vaak zelf initiatiefnemer. Zodra we echter community vorming op wijkniveau willen ontwikkelen dan lopen we tegen een moeras van sociale handicaps en apathie aan. Meestal komt dat door beleid dat mensen en intenties uit elkaar drijft.
Lieve ontwikkelde een kaartendoosje onder de naam “Relationeel Esperanto” dat ze gebruikt om mensen, medewerkers, gezinnen, jongeren, leidinggevenden, weer de relationele vaardigheden bij te brengen die we onderweg kwijt zijn geraakt. Het maakt teamvorming zoveel krachtiger en productiever, maar ook menselijker, aangenamer, fijner en toegankelijker. In organisaties is dit zeker goed toe te passen voor het optimaliseren van teamvorming. Want in een organisatie is altijd een gemeenschappelijk doel te vinden en kunnen voorwaarden afgesproken worden met het beleid.
Maar zodra we dit willen toepassen in wijken dan wordt het lastiger door de belangen eilanden die we aantreffen. Wij als Stad van Morgen mogen dan een samenredzaamheid doel voor ogen hebben. We kunnen deze zelfs onderbouwen met belangrijke argumenten. Maar het gros van de wijkbewoners zit daar niet op te wachten. Ook het beleid, met al haar betrokken instellingen, ziet de mens niet vanuit samenredzaamheid maar als al dan niet bijdragende werknemers.
Tenzij er een noodzaak optreedt. In deze maatschappij vol gemakken is die noodzaak er niet, niet in de algehele beeldvorming van zovele mensen in een zekere comfortzone. Zelfs als de prijzen de pan uit schieten is men vooral in staat te klagen maar zelf oplossingen zoeken is een brug te ver, laat staan “samen”. En als men het dan wel wilt dan krijgt men de ruimte er niet voor van het beleid.
Stad van Morgen hanteert bij alle 3 in de driehoek de drie “B”s om tot samenwerking te komen:
Pas als de drie “B” zijn ingevuld dan kunnen we gaan werken aan de vaardigheden. Er zijn verschillende sectoren waarin we met de drie “B”’s sneller tot resultaat komen dan in andere. Denk aan lerende jongeren via onze School of Talents & Wellness samenwerking met (internationale) scholen. Dit doen we met veel succes via internationale uitwisselingsprogramma’s juist omdat we daar zelf initiatiefnemer zijn én de ruimte creëren voor de bezoekende jongeren. Deze staan dan al open voor inspiratie want dat is het doel van hun reis.
Als we eenmaal aan de slag zijn dan zou het Relationele Esperanto een mooi hulpmiddel kunnen zijn. De verbindingen en creatieve niveaus zouden we zo hoog mogelijk kunnen laten stijgen door oefening met de vaardigheden. Belangrijk is dat de deelnemers iets meenemen in hun ontwikkeling dat hun hele leven nuttig zal blijken. Ook bij vluchtelingen (als zij de ruimte zouden krijgen), expats en anderen van buitenlandse oorsprong, zien we openheid om mee te doen. Alleen bij de ingeburgerde Nederlandse buurtbewoners zien we veel minder B, B, en B. En zolang beleid hen als een probleem blijft zien, in plaats van haar eigen faciliterende mensgerichte verantwoordelijkheid, blijven we hangen in een kostbare impasse.
Als mens zijn we allemaal verantwoordelijk voor ons voortbestaan. Dat vertaalt zich in een vijftal essentiële voorwaarden. In onze huidige maatschappij hebben we die verantwoordelijkheden versnippert en ondergeschikt gemaakt aan gefragmenteerde politieke en economische belangen, met alle gevolgen van dien.
Om die gezamenlijke verantwoordelijkheid te dragen hebben we een nieuwe laag toegevoegd aan onze maatschappij: De participatie laag, niveau 4. Hierin participeren zowel de overheid als de inwoners, de kennisinstellingen, het onderwijs en het bedrijfsleven in die gemeenschappelijk verantwoordelijkheid voor het herstellen en handhaven van onze essentiële waarden. Stad van Morgen organiseert en verbindt op niveau 4. Stad van Morgen is een stichting (Stichting STIR) en houdt zich bezig met alles wat je maar kunt bedenken in een samenleving en altijd vanuit die gemeenschappelijke waarden.
Voorbeelden van initiatieven die op dit niveau zich ontwikkelen kunt u in dit plaatje zien. Er kunnen er steeds meer bijkomen afhankelijk van de prioriteiten die we met elkaar vorm willen geven. Water bijvoorbeeld is nog een knelpunt waar we graag een niveau 4 samenwerking zouden creëren. Maar die is er nog niet. Andere zijn er al wel, zoals AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid), FRE2SH (regionale voedselzekerheden), COS3i (sociale inclusie en gezonde levensstijl)…..
De verbinder op niveau 4 is een onafhankelijk Sustainocraat. Iedereen kan meedoen op dit niveau dat zich sterk projectmatig ontwikkelt, gebruik makend van de bestaande instellingen en betrokken mensen.
Dankzij het Europese uitwisselingsprogramma Erasmus+ krijgen leerkrachten en schooldirecties de gelegenheid om inspiratie op te doen in andere landen en culturen. Vaak zijn het professionele krachten die nog nooit eerder naar het buitenland kwamen. Voor hen is zo’n reis op meerdere fronten een openbaring. Als ze dan ook de Stad van Morgen bezoeken en kennismaken met de menselijke kernwaarden en Sustainocratie dan ontstaan er drie leergebieden: hun thuissituatie relativeren, kennismaken met de situatie in Nederland, en nadenken over hoe het ook anders kan via Sustainocratie.
Vandaag kwam het thema “pesten” aan de orde. Zowel in Nederland als in Turkije is het een issue waar men zich zorgen over maakt. Het is tevens een mooie gelegenheid om het verschil inzichtelijk te maken tussen het onderwijs gericht op het voorbereiden van jongeren op een werkzaam, competitief leven, of de ontwikkeling van jongeren vanuit de menselijke waarden. Vooral het thema “veiligheid” heb ik er toen uitgelicht en onderbouwt vanuit het Sustainocratische gedachtegoed. Samen met de aanwezigen hebben we gekeken naar de verschillende groeifasen van jongeren en hoe we ermee al dan niet omgaan in het onderwijs. In een van die groeifasen is het onbewust concurreren en het interpreteren van onderlinge verschillen een onderdeel van de ontwikkeling. Daarin ontstaat ook het pestgedrag als een fenomeen van expressie in een omgeving waarin diversiteit gaat doordringen tot de jongeren.
Vele pestende jongeren hebben geen idee dat ze pesten, ze zijn op zoek naar hun eigen identiteit via de vergelijking met anderen, soms in groepsverband en vaak ten kosten van een ander. Zeker als “de ander” bepaalde kenmerken vertoont die aandacht krijgen. Als deze ander dan wat zwakker in de schoenen staat, geen antwoord heeft op de agressie (of wat als agressie wordt ervaren) of zelf met een aantal innerlijke twijfels zit, dan kan deze snel bezwijken onder de druk van de pestkoppen. Het veelgehoorde argument “dat ze ermee moeten leren omgaan” (ze komen er sterker uit!) gaat niet op. In deze fase van ontwikkeling zijn volwassen rolmodellen en patronen van groot belang, net als relativering en begeleiding naar bewustwording van gedrag en consequenties. De jongeren het zelf maar op laten lossen is onverantwoord, gevaarlijk en oneerlijk voor alle betrokkenen. Veiligheid begint met “respect”, voor en naar elkaar. Maar op die leeftijd is empathie als inlevingsvermogen nog ver te zoeken. De jongeren zijn nog teveel met zichzelf bezig. Veiligheid moet geleerd worden en is vaak afwezig in het huidige schoolsysteem als proactieve benadering. Straf, disciplinering en kritiek, of afwimpeling en struisvogelpolitiek is er wel, maar daar lossen we het leerproces niet mee op, vaak integendeel.
Hulp van volwassen, een positieve leeromgeving en toegepaste expertise is hierin van essentiële waarde. De ouders bieden idealiter (hetgeen vaak ontbreekt in de huidige maatschappijvorm) een beschermde thuishaven en kunnen gedrag problemen herkennen als men ervoor open staat. Ouderen dienen de diplomatie op te brengen en het voorbeeld te geven van onderhandeling en nuancering. De school is veel onafhankelijker dan de ouders en kan het leerproces kaderen door de natuurlijke concurrentie en ontdekkingsreis in te bedden in leerprogramma zoals sport en spel, theater, kunst expressie, muziek en open dialoog. Maar dan dient de school ruimte en aandacht te geven aan het fenomeen “veiligheid” in de breedste zin van het woord, en deze verantwoordelijkheid niet wegwuiven als “verstorend gedrag”, “taak van de ouders”, “taak van de leerlingen zelf”, enz. Het is een essentiële leerfase waar elk kind doorheen moet volgens de antropologische werkelijkheid van persoonlijke ontwikkeling. Als dat niet gebeurt dan lopen we de kans dat een kind blijvende schade oploopt dat de rest van het leven een stempel drukt.
Die negatieve stempels werden door de deelnemende docenten herkend, ook in hun eigen persoonlijke ontwikkeling. Het doorlopen van de ontwikkelingsfasen van een mens bleek een oogopener voor deze professionals waar ze ook thuis wat mee kunnen. Het is natuurlijk fijn als we zo een zaadje mee kunnen geven dat elders tot bloei kan komen.
Het moderne 4 x WIN ondernemen is goed voor de mens, maatschappij en het milieu. Daarnaast is het vaak zodanig geïntegreerd in de maatschappij dat het geniet van financiële continuïteit zonder de constante druk van groei, kostenoptimalisatie en concurrentie.
Neem nu het bedrijf Veldkleur in Rummen (Geetbets) in België. In plaats van eenzijdig bloemen te telen, vol te spuiten met gif voor langere houdbaarheid en te verhandelen (1 x WIN), doet Rosette Hendrix het anders. Haar bloementeelt spreekt de bloementaal tussen mensen en de natuur. Haar bloemen positioneert ze als therapie voor mensen met psychische klachten. Lees hier haar verhaal op Re-Story, het moderne 4 x WIN media kanaal.
Boeiend is niet alleen hoe Rosette haar bloemen al helend gebruikt voor mensen. Ook haar nauwe afstemming met de natuur, door bijvoorbeeld stormschade te voorkomen middels de plaatsing van heesters en heggen, is veelzeggend. Vroeger werden boerderijen al beveiligd tegen storm en vroegtijdige slijtage door een rij van hoge populieren. Gaandeweg zijn we deze kennis weer aan het ophalen en benutten.
Door zich 4 x WIN te verbinden aan haar omgeving ontstaat ook een diversiteit aan inkomsten. Hierdoor vervalt het risico verbonden aan een eenzijdige benadering. Zo creert deze ondernemer een sterke en weerbare positie in een onzekere tijd. Zij is tevens een bron van inspiratie om ook in andere gebieden therapeutische bloemen initiatieven te laten ontstaan. Uit bloemen kunnen we zoveel lessen halen als we maar de rust nemen om ernaar te kijken. Dan is het zo fijn als er mensen zijn die een optimale omgeving scheppen waar dat allemaal kan.
Stad van Morgen 