“Wakker worden” is een veel gehoorde term de laatste tijd. Meestal is het wakker wordt proces gerelateerd aan een intense ervaring die mensen meemaken. Wakker worden geeft betekenis aan een nieuwe kijk op het leven, een kijk die veel meer het gevoel van een werkelijkheidbesef weergeeft dan een soort verdoofde toestand waarin men voorheen verkeerde. Dat “voorheen” was dan het genot van een baan, een rustig leventje, huisje-boompje-beestje. Wanneer echter dit gevoel van oneindige continuiteit weg komt te vallen door het verlies van een baan, door ineens uit huis te gaan van de ouders en op jezelf gaan wonen, als je terugkeert naar Nederland na een lang verblijf in het buitenland, of als je een zorgtaak hebt gehad thuis en nu terug wenst te keren naar arbeid buitenshuis….het zijn allemaal van die kruispunten waarin men geconfronteerd wordt met zichzelf, wakker worden en keuzes maken.
Wakkere mensen
De oude zekerheden of verplichtingen zijn verdwenen of dreigen te verdwijnen en men ervaart een leegte, een loslaatproces, wat opgevolgd dient te worden door nieuwe bezigheden en voldoening. Men gaat open staan voor nieuwe ontmoetingen, nieuwe ideeen, nieuwe relaties, nieuwe uitdagingen. Deze openheid maakt deze groep mensen tot een ideale bron van inspiratie voor maatschappelijke innovaties. Reeds in eerdere blogs (in mijn Engelse blog bijv de relatie Kondratieff en Close) heb ik aangetoond dat een crisis leidt tot bewustwording. Op maatschappelijk niveau heeft een depressie altijd geleid tot maatschappelijke innovatie dat daarna weer een periode van vele decennia voorspoed heeft opgeleverd. Waarom moeten wij dan innovaties overlaten aan de zogenaamde beleidspeerpunten en hooggesalarieerde figuren en gesubsieerde instanties in de maatschappij? Zij missen het wakker worden en staan niet op een kruispunt in hun leven. Zij die wel in de bloei van hun creativiteit staan worden weggestopt in een uitkering of outplacement regeling en niet benut.
Maatschappelijk spel met de werkelijkheid
De twee spelen van de Stad van Morgen via STIR, “het geheim” en “de held” zijn gericht op het verbinden tussen de oude en nieuwe werkelijkheden, de ingeslapen en wakker geworden werkelijkheid, met baanbrekende innovaties. Mensen die op een kruispunt van hun leven zitten spelen het spel om de maatschappij uit te dagen tot verandering. De beste innovaties worden dan ook daadwerkelijk uitgevoerd door de innovatieteams die ze hebben uitgewerkt samen met de professionele deelnemers. Zo voedt de ene werkelijkheid de andere volgens een stramien van vooruitgang.
Als de werkloosheid groeit in een land dan moet er vernieuwing plaats vinden. Dat kan niet door de mensen weer op zoek te laten gaan naar een vergelijkbare plek van hun verleden. Dat kan alleen als er aangepaste mogelijkheden worden geschapen die passen in de tijdgeest van het moment. Wie beter om die te bepalen en aan te duiden dan de mensen die er rechtsstreeks belang bij hebben? Zo worden de institutionele spelers uitgedaagd zich open te stellen voor vernieuwing die aangedragen wordt door de zelfbewuste werklozen die “het anders willen”.
De spelen spelen zich af in de gangbare werkelijkheid waardoor de virtuele oplossingen eerst virtueel getoetst kunnen worden aan de eisen van het spel en daarna worden gepresenteerd aan de gangbare werkelijkheid voor toepassing. Zo kan een maatschappij zich wakker houden door de juiste mensen te betrekken bij de juiste processen op het juiste moment en de juiste ondersteuning.
Uitproberen
Wij gaan deze gedachten uitproberen in verschillende gebieden van Nederland en het buitenland door beide spelen uit te zetten en te voorzien van partnerships. Het spel is reeds uitontwikkeld en gespeeld met succes in 2012 en kan alleen maar groeien met de ervaringen die wij hebben opgebouwd. De werkelijkheid simuleren met de werkelijkheid is niet gemakkelijk en daar een stip op de horizon aan toevoegen die de zweverige abstractie van economische groei overstijgt is zelfs een uitdaging op zich. De aanpak heeft zich historisch al bewezen, echter altijd achteraf. Dit is de eerste keer dat wij het vooraf al gaan benutten. Een spel is altijd leuk en vooral als het alleen maar winnaars kent.
In September 2013 gaat het spel van start in Eindhoven. Deelname van lokale institutionele partijen staat vanaf nu open.
Van Werner van Ginneken, onze STIR partner in Antwerpen kwam dit stukje tekst dat ik graag deel. Niet omdat het om mij gaat maar om Werner. Hij legt het weer bij mij nav van wat kritiek op mijn vele volgeschreven boeken, teksten en blogs door opbouwende supporters. Het zegt genoeg:
Je mededogen is grenzeloos, alsook je eindeloze volharding in het overgul strooien van heelder collecties literaire parelsnoeren, elk aspect ervan schitterend en blakend in een rijke eenvoud en diep getuigend van een innerlijk glanzende natuur. Tussen de moreel-intelligente barbarij van het economische slagveld kan elk lichtpuntje tellen en moge de geldschrokkende monetaire zwijnen duizendmaal gezegend zijn, met zo iemand in hun midden die hen in wezen goed genegen is en die het van harte met hen meent, onderwijl de besproken materie beter beheersend dan de Masters in de moshpit zelf. Enfin, voorlopig nog pretenderen trotse bezitters van een of ander geautoriseerd brevet in de Economie tot zelfs in de Psychologie toe, de enige echte waarheid in pacht te hebben, ondertussen nogal vrij duidelijk en heel professioneel gedemonstreerd in het virtuoze failliet van hun conservatieve werkterreinen annex denkpatronen en tonen tegelijk hierbij de volgehouden negatie van zowat al je posts, wat de ontwrichtende pathologie van een acute ego- of etnocentrische regressie van sommige voor intelligent doorgaande posters zowaar bevestigd, alle beschikbare kennis hierover ten spijt. Ik hoop met je mee op een goede afloop.
Soms zijn woorden overbodig en volstaat een beeld, zoals dit van de economische status van Europa. Het sterkt nog te meer in het doen wat we moeten doen, in woorden maar ook Sustainocratische daden. Hij die niets zegt spreekt ook.
Het thema van dit college gaat over harmonie, muziek en het leven.
Mineur en majeur, en hierin de balans zien te vinden is voor iedereen een nobel streven. Je komt ter wereld en slaakt daarbij jouw eerste toon, dat je diezelfde levensenergie uiteindelijk weer zal uitblazen, dat weten we gewoon. Het gaat om die tijd ertussen, wat doe jij daarmee, ben je je bewust van jouw vele mogelijkheden? Of houd jij liever je adem in, deins je mee op die grote stroom en bedenk je je niet zo gemakkelijk een reden? Het leven is als een doolhof, groot en onbekend, waarbij je ontelbare keren valt en uiteindelijk toch weer opstaat en doorrent. En vraag je je weleens af, waar ga ik naartoe, waar wil ik heen?
Luister dan naar het lied van je hart, daar vind je het antwoord vrijwel meteen.Toen we jong waren, onbezonnen en vrij wisten we vaak al vroeg wat we het liefste deden of wilde worden en voelden we ons blij. Nog geen disbalans van hart en hoofd, dit pure gevoel had ons nog niet van onze vrijheid beroofd. Gevangen in een web van wirwar en draden, blijven we vaak dezelfde wegen bewandelen , en zien we niet meer dat we zelf verantwoordelijk zijn voor onze eigen daden. Er gloort hoop aan de horizon voor diegene die de moed heeft om goed naar zichzelf te kijken. Diegene die liever op korte termijn denkt, zal uiteindelijk zichzelf ook weer tegenkomen, juist omdat je deze obstakels in het leven niet kunt ontwijken. Het leven gaat niet altijd over rozen en klinkt ons niet altijd als muziek in de oren, maar juist om er dan de dialoog mee aan te gaan kan het ons de schaduwzijden ervan doen bekoren. Die lef is nodig om te durven leven, als je de ander kant opkijkt is dat laf, in eerste instantie tegenover jezelf, maar kun je anderen om je heen ook niet veel geven.Kijken naar jezelf in de zin van wie ben ik zonder alle poespas eromheen, is een andere vraag dan wie wil je zijn, meestal weten we dat wel meteen. Het is juist de kunst terug te gaan naar jouw kern en de reden van jouw bestaan.
Dan pas kun je jouw bestemming, jouw zielendoel vinden, en de ups and downs van het leven aangaan. Dus luister naar elk thema dat de revue passeert in jouw leven, en bekijk het van alle kanten, om er daarmee op eigen wijze klank aan te geven. Niets is daarbij goed of fout, het is maar hoe jij verkiest ernaar te kijken, hoe jij het beschouwt. Met vallen en opstaan leren we een hoop, soms ontwarren we bepaalde zaken, soms komen we er tijdelijk door in de knoop. Toch geeft het idee dat je telkens weer een keuze hebt rust en hoop, en gaat het fenomeen “leven om te overleven” niet met je aan de loop.Want net als dat muziekstuk dat je op diverse manieren kunt arrangeren, zo kan ook jij jouw leven dirigeren leren. Geef je dat stokje door waarmee je dirigeert, of zing jij nu je eigen lied, zodat jij niet ook weer jouw kinderen met bepaalde overtuigingen bezeerd? Sleutelwoorden van het leven zijn uiteindelijk voor eenieder harmonie en balans, dus luister naar jouw ziel, speel geen tweede viool meer en grijp die kans! Als je dan ooit terugkijkt op jouw levensverhaal, kun je met trots zeggen: Ik heb het leven dat voor me bestemt was geleden, maar ondanks alle mineurs en majeurs heeft het me niet moe gestreden. Heb ik geluk gekend alsook verdriet, en kun je tijdens je laatste adem fluisteren; het is goed zoals het was, ik zing vanaf nu alleen nog maar het hoogste lied.
Pythagoras en Galilei, onbewust grondleggers van bewustzijn
De avond begon met een uiteenzetting over de nieuwsgierigheid van Pythagoras in het “waarom wij mensen bepaalde muziektonen zo mooi vinden?” Hij wist een verband te leggen tussen de tonen door harmonieuze relaties van frequenties te ontdekken. Dat was in 500BC in het toenmalige Griekenland. Het heeft daarna nog 2000 jaar geduurd voordat Galileo, de vader van de beroemde sterrenkundige Galileo Galilei er een vervolg aan gaf en de ontdekking verfijnde. De harmonieuze relaties vertonen unieke patronen die steeds weer terugkomen in het universum en onze dagelijkse werkelijkheid, zoals wij die kunnen observeren. In de jaren 70 van de vorige eeuw was Ray Tomes bezig met het analyseren van economische schommelingen en ontdekte identieke tijdspatronen die overeen kwamen met de muzikale patronen van Galilei. Hij wilde er eerst niet over praten uit angst voor gek verklaard te worden. Maar toen hij de verbanden tussen harmonieuze toonfrequenties, de opbouw van sterrenstelsels en planeten tot en met ons subatomaire niveau, terug zag bij onderzoeken van andere mensen kroop hij uit zijn schulp. Er volgde een zoektocht naar de betekenis van deze wijsheden die onmiskenbaar een verband legden tussen de cyclussen van menselijke organisatievormen, geboortes, sterfte, klimaatveranderingen, de stand van planeten, enz.
Binnen de visie over de menselijke complexiteit (het conflict tussen het Doen en het Zijn) kon ik zo de verschillende ontdekkingen samensmelten en zelfs tot de conclusie komen dat wij eerst zijn en dan pas doen. Hoe? De uitleg over het ontstaan van het leven gaat als volgt. Deze is vooralsnog filosofisch maar gebaseerd op wetenschappelijk samengevoegde inzichten die samen een geheel vormen die ook op termijn formeel zal worden bewezen. Natuurlijk is de visie een confrontatie met werkelijkheden waar wij vanuit verschillende culturen mee zijn opgevoed en als “waar” beschouwen, zelfs met hand en tand verdedigen omdat ze ooit zekerheid hebben geboden. Dat hoort bij het proces, zoals ooit ook de moeizame aanvaarding van een ronde Aarde of de Zon als middelpunt van ons stelsel ooit een bron van verzet was van vermeende oudetijdse machtsstructuren.
Het ontstaan van het bewustzijn, de basis van het leven
De cyclussen die door de verschillende genoemde wetenschappers en onderzoekers worden beschreven, als ook de harmonische verhoudingen, zijn ook terug te voeren naar de manier waarop atomen trillen. Deze hebben veelal een positieve of negatieve lading maar ook een variatie in beweging die onder uiterst specifieke omstandigheden harmonieuze frequenties tonen. Deze frequenties hebben unieke eigenschappen, buiten de polariteit van de moleculen om. Hierdoor kunnen er tussen bepaalde moleculen stabiele harmonieuze relaties en verbintenissen ontstaan die op zichzelf OOK een nieuwe, stabiele harmonieuze frequentie teweeg brengen. De eerste komt per toeval tot stand dankzij de unieke omstandigheden van de elementen en omgeving. Daarna is het leven ontstaan met een vorm van organische stabiliteit tussen schijnbaar onverenigbare elementen. Die relatie tussen element A en element B is dus niet op basis van positief of negatief geladenheid maar de harmonie in unieke, zeldzame onderlinge frequenties, muziek dus. A+B wordt zo “(bewust)AB” waar “bewust” betekenis geeft aan de harmonieuze aantrekkingskracht van deze uniek AB combinatie onder speciale omstandigheden waardoor AB een eigen identiteit en gedrag krijgt dat niet behoort tot de traditionele leer van natuurkunde maar gaat behoren tot biologie, het leven. Het leven is nu ontstaan omdat de gestabiliseerde harmonieuze band open staat voor nieuwe harmonieuze bindingen. Hoe groter deze verbintenissen des te krachtiger de aantrekkingskracht en bewuste zoektocht naar nieuwe harmonieuze verbindingen. Dit vertaalt zich in ons gangbare biologische besef naar “voeding” en “groei”, de eerste drijfveren van het leven.
Door het ontstaan van het leven in een speciale omgeving, waarin ook water een fundamentele rol speelt als drager van vele elementen die door de stroming van water (dat een uiterst neutrale eigenschap heeft als oplosser van vele vaste elementen) met elkaar in aanraking komen, ontstaat ook een organisch groeiproces. Groei van harmonieus samengekomen elementen kan echter niet onbeperkt doorgaan. Het ontwikkelt zich exponentieel waardoor er een punt van verzadiging komt (point of singularity). Als dit punt is bereikt dan stort het verband in als plumpudding of er ontstaan kleinere versies van dezelfde levende vorm (fractale groei). Door de enorme diversiteit van combinaties die ontstaan uit de vroegste harmonieuze verbintenissen ontstaat er een moment dat het op groei gecentreerde leven elkaar tegenkomt en met elkaar noodgedwongen gaat concurreren. Grotere harmonieuze levenscombinaties “eten” kleineren die overeenkomen met een specifiek harmonieus patroon dat de “waarde”van groei tegemoet komt.
Concurrentie geeft een nieuwe impuls aan de ontwikkeling van levensvormen waardoor er een soort Darwinische ontwikkeling ontstaat van de snelste, de grootste, de meest of minst harmonieuze, enz. Maar er ontstaat ook een andere dynamiek die de levende wereld op zijn kop zet: het aanpassingsvermogen. Verschillende soorten ontdekken dat concurreren alleen leidt tot dood en verderf via een bepaald eenzijdig selectieproces. Een doorbraak in de ontwikkeling en groei van vormen van het leven in een omgeving waar “overleven” tot de drijfveren ging horen ontwikkelde zich ook de dissonantie van harmonie en disharmonie waarin het gevoel “angst” zich kon ontwikkelen. Groei en vermenigvuldiging werd via concurrentie aangevuld met een nieuw fenomeen dat de basis werd voor een nieuwe stap in zintuiglijke bewustwording, namelijk het aanpassingsvermogen door het ontwikkelen van zekerheden juist door confrontaties te mijden in plaats van op te zoeken. Het bewustzijn ging zich aan te passen in een veelzijdigheid van vormen, kleuren, voedingspatronen, enz. Nog steeds ervaren wij de oerimpulsen van onze levensdrang in ons dagelijks bestaan door onze emoties rond angst, tekorten en voortplanting. Deze zien wij ook terug in onze maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, vormen van zekerheden. macht, enz.
De hogere stap in het bewustzijn tussen planten en dieren heeft ook een nieuwe dynamiek toegevoegd aan de processen, namelijk die van het maken van onbewuste en zelfbewuste keuzes. De combinatie tussen aanpassen naar niet confronterende relaties in een concurrerende omgeving opende de weg voor wederom een nieuwe vorm van leven en overleven. Dat is het SAMEN leven, de symbiose, waarin verschillende soorten elkaar zodanig ondersteunen waar beiden er voordeel bij beleven. Zo is elke mens zelf als individu een symbiose van miljarden samenlevende soorten organismen. De mens zou niet kunnen bestaan zonder de dynamiek van die organismen die zorgen voor onze lichamelijke balans, onze innerlijke muzikale harmonie. Wij dienen echter zelfbewust te zorgen voor onze eigen harmonie met de grotere universele buitenwereld, wederom om er samen profijt van te ondervinden (duurzame menselijke vooruitgang). Als wij dat niet doen zal de universele werkelijkheid uiteindelijk een nieuwe balans opdringen. Aangezien die onverwacht komt doordat wij er ons niet zelfbewust op hebben afgestemd zal deze als crisis en chaos worden ervaren. Door open te staan voor onze innerlijke kompas, die per slot van rekening miljarden jaren oud en bewust is, kunnen wij ons beeld van de werkelijkheid verenigen en harmonieus afstemmen met de werkelijkheid rond om ons heen. Daarom vinden wij muziek zo mooi, niet omdat de tonen en frequenties ons aanspreken maar omdat wij muziek ZIJN!
Irma Lohman
De tweede docent van de avond was opera zangeres en levenscoach Irma Lohman. Irma heeft gestudeerd aan het conservatorium en in haar jonge jaren veel samengewerkt op de podia van de belangrijkste organisatie van de wereld van muziek en entertainment. Zij is moeder van 6 kinderen, allemaal jongens! De tweede fase van haar leven werd gekenmerkt door de uitdagingen van het leven zelf, het loslaten van de schijnwereld van faam, en de werkelijkheid van een permanente ontdekkingsreis van harmonieuze verhoudingen die vaak niet te voorspellen zijn. De herkenbare problemen van omgevingsfactoren zoals de crisissen, met burn out van partner, de speciale kenmerken van verschillende kinderen, economische zorgen en problemen gingen ook parten spelen in haar eigen leven en dat van haar gezin. Haar pijn heeft haar innerlijke zelf losgemaakt en uiteindelijk kon ze zich weer vinden in haar zang, niet meer puur als entertainment instrument maar vooral ook als muzikale boodschapper en verbinder van emoties, nieuwe werkelijkheden en bewustzijn. Zij werkt dan ook als relatie coach en gebruik haar talent en persoonlijke verhaal voor het grotere publiek.
Irma vertelde haar verhaal waarna zij uitgenodigd werd om iets voor ons te zingen. Haar keuze viel op een stuk uit de wereld van opera waarin het drama van het leven verwoord wordt. Na haar indrukwekkende optreden van 7 minuten lag er een stilte over de deelnemers. Het drama was binnengekomen. De vraag was alleen: “Waarom drama?” Waarom had Irma de keuze gemaakt juist voor dit lied? Was het om haar zangkunsten te vertonen als operazangeres omdat “opera veelal drama vertolkt?” of als boodschap?
Het college was vooral bedoeld om muziek als instrument te laten beleven volgens de context die in het begin van de avond was geschapen. Drama is een voorstelling van een werkelijkheid maar er zijn andere werkelijkheden. Daarom werd de vraag gesteld of zij een keuze kon maken uit haar repertoire om ons allen vrolijk en gelukkig te stemmen? Haar keuze viel op “Summertime”. Na de vertolking van dit nummer was de sfeer inderdaad “anders” in de zaal maar de zwaarte van het eerste lied dreunde nog door. Op de vraag of wij nu genoeg opgevrolijkt waren kwam het volmondige maar met humor geladen “nee”. Het was tevens een smeekbede van de zaal om door te gaan op onze zoektocht naar het juiste gevoel van de avond. Rik vroeg aan Irma of zij misschien een boodschap wilde zingen vanuit haar innerlijke zelf. Wederom een uitdaging die Irma te beurt viel, haar aan het denken zette maar ook het publiek openstelde voor haar antwoord. Zij verkoos een nummer van Händel.
Na afloop heerste er een gevoel van tevredenheid in de zaal. Vraag en antwoord waren op elkaar afgestemd. Jan verwoordde het mooi door te zeggen dat hij “de innerlijke stilte had beleefd”. Peter vatte de drie nummers samen vanuit zichzelf “bij het eerste nummer ontstond bij mij een vraag die mij al bezig hield. Het tweede nummer zette mij aan het denken en bij het derde nummer kreeg ik van binnen het antwoord”. Het verbond was muzikaal ontstaan en als bewijs geleverd van de presentatie eerder op de avond. Wij ZIJN muziek en onze werkelijkheden stemmen zich muzikaal op elkaar af in verschillende werkelijkheden. De onderlinge band die was ontstaan tussen Irma en alle deelnemers onderling verlangde een verder bevestiging, een definitieve waarborging van ons innerlijk zijn die avond, onze tijdelijke (misschien wel blijvende) symbiose. Rik vertelde over een ervaring tijdens een Renaissance groep bijeenkomst een jaar of 4 terug waar Paul en Carla van der Velden het lied Nessun Dorma (niemand zal slapen) hadden gezongen. Irma riep dat zij dat lied ook bij zich had! De zaal werd uitgenodigd om samen met haar te komen staan en de energie van die lied over een wakker bestaan te beleven. Het was een waardige en bijzonder afsluiting van de avond. De vertolking was subliem en de aanwezigen hadden zichtbaar moeite om de ontstane band los te laten. De gesprekken gingen door totdat de herhaaldelijke signalen van de school lieten weten dat wij het gebouw en terrein met tegenzin dienden te verlaten.
Tijdens de gesprekken in Eindhoven met de vele mensen die iets willen doen op gebied van stadlandbouw ontstaat er steeds een mooi beeld tussen twee werkelijkheden, die van het geld verdienen en die van zelfvoorziening. Eigenlijk is het vergelijkbaar met de rest van ons land en de keuzes die wij dagelijks maken. Laten we eens kijken.
Een stukje grond
Neem nu een stukje grond van een paar honderd vierkante meter. Wat wilt u ermee doen als u zich gaat verdiepen in stadslandbouw? De discussie komt op gang tussen de mensen.
Geld verdienen
Wil ik het benutten om er geld mee te verdienen? Welke keuzes maak ik? Welke gewassen leveren het meeste op en hoe kan ik het veldje het beste benutten? Om er zoveel mogelijk mee te verdienen. In onze regio (Eindhoven) hebben we verschillende voorbeelden. Zo is er op de hoek van de Celebeslaan een driehoekig veld dat jaarlijks allereerst wordt benut voor het telen van bloemen en in een tweede ronde worden sier en consumptie pompoenen gezaaid die rond de tijd van Halloween beschikbaar zijn in alle soorten en maten. Zo levert het veld twee keer winst op voor de belangenpartijen die het uiterst professioneel benaderen met maar een klein groepje mensen.
We hoeven maar door ons land te rijden en we zien veel meer voorbeelden van de eenzijdige gewassen die massaal geteeld worden voor de volume verkoop op geldgedreven velden. Bloembollen, mais, prei, aardappelen, enz. Het is eenzijdigheid die opvalt en die veelal is afgestemd op omzetmogelijkheden.
Tulpen voor de verkoop
Zelfvoorziening
Even verderop in dezelfde staart heeft de Wasvenboerderij een groentetuin waarin de diversiteit voor eigen gebruik in het restaurant zichtbaar is. Er staan geen eenzijdige plantensoorten maar een veelvoud van groenten in verschillende groeifasen en rijping. Er is ook wel een verbinding met geld verdienen omdat de oogst gebruikt wordt binnen het restaurant maar toch geeft het een aardig beeld van het verschil in gebruik van een lap grond afhankelijk van de keuze die men maakt. De diversiteit van plantengroei is opvallend omdat het is afgestemd op eigen gebruik. Men hoeft het niet in te kopen.
Diversiteit van permacultuur
In de omgeving van Eindhoven en de meeste steden zijn allerlei stadslandbouwveldjes te zien waar je de keuzes van de eigenaren kunt aanschouwen door de eenzijdigheid of diversiteit van de soorten die erop staan in de loop van het seizoen.
Stadslandbouw
Nu is stadslandbouw een nieuwe tak van sport waarbij private en publieke ruimtes gebruikt kunnen worden vanuit dit soort keuzes waar er nog een aantal aan kunnen worden toegevoegd. Een stad is historisch gezien altijd benut vanuit grond en vastgoedbelangen waar rondom heen allerlei menselijke activiteiten werden georganiseerd die niets met voedsel of de natuur te maken hadden. De stad was vooral een concentratie van materieel belang waar veel mensen samen drommen om te handelen, plezier te maken, of samen te wonen en werken. Een stad is voor een verzamelplek van veel mensen met een grote geldconcentratie en bijbehorende dynamiek, maar ook grote afhankelijkheid. Zonder geld kan een stad niet functioneren. De stad draait om distributie en een soort mierennest van menselijke belangen. De natuur is er bij traditie uit geweerd.
Moderne inzichten tonen dat het weghalen van de natuur erg nadelige effecten heeft op de bewoners van de stad. De temperatuur van een stad is gemiddeld hoger dan buiten de stad. De stad vervuilt de atmosfeer doordat plantensoorten, die zuiverend werken, er niet aanwezig zijn. De stad heeft last van wateroverlast bij zware regenval doordat oude waterstromen zijn vernield door de fundamenten van de oude stedenbouw . En ga zo maar door. Die concentratie van eenzijdige belangen heeft ervoor gezorgd dat de natuur uit de stad is verdwenen. Zelfs de mens in de stad weet nog amper wat de natuur is. Dat heeft geleid tot consequenties waar men nu van terug aan het komen is. De kosten van deze consequenties vormen een secondaire economie (algemene vervuiling en natuurlijke onbalans) die drie tot zeven keer zo snel groeit als de primaire stadseconomie (van consumptie).
Gezonde stad
Nu gingen de mensen niet naar de stad puur om hun gezondheid. De aantrekkingskracht van de stad was op vele fronten juist belangrijker dan de gezondheid. Maar ongezondheid is een last en als de consumptie economie hapert door crisissen of ander oorzaken dan is de last wel erg voelbaar. Om de stad gezonder te krijgen kunnen allerlei maatregelen getroffen worden maar de eenvoudigste is om de natuur weer toegang te geven tot het stadsgebied. Dat gebeurde vroeger door bomen te planten die sterk genoeg waren om de luchtvervuiling te weerstaan. Veel steden hebben zo lange rijen platanen langs hun wegen geplaatst (Bijv. Barcelona). Maar in onze moderne tijd willen we kijken naar meer multifunctionele toepassingen. Want planten leveren niet alleen een mooi gezicht, ze zijn ook warmtewerend, geven voedsel, zorgen voor energie, waterhuishouding, zijn goed voor de menselijke psyche, enz.
De toepassing van stadslandbouw kan de gezondheid van de stad positief beïnvloeden door de terugkeer van de natuur in onze omgeving. Maar ook dat heeft weer consequenties. Bloemen en planten brengen allerlei andere diersoorten (insecten, vogels) met zich mee waar we niet meer aan gewend zijn in de stad. Ook merken we dat mensen gaandeweg allergien hebben ontwikkeld en minder weerstand hebben tegen pollen en andere effecten van de natuur. De mens en natuur zijn uit elkaar gedreven en het naar elkaar toebrengen levert een nieuwe ongekende reactie van gewenning op. Het benutten van de daken en de muren in de stad voor levend groen en water is een onbekend gebied van innovaties waar de mens nu aan toe is. Het gaat dan niet alleen om voedsel maar ook alle bijkomende neveneffecten die van invloed zijn op onze kwaliteit van het leven. Er ontwikkelt zich gaandeweg een nieuwe stadscultuur waarin ook weer de keuze van geld verdienen en zelfredzaamheid een rol speelt die door de verschillende disciplines van de stad op een andere manier worden geïnterpreteerd.
Professioneel vrijwilligerswerk
Zo kan de overheid van de stad zich misschien bekommeren om de gezondheid die een positieve weerslag heeft op de kosten van de zorg en de productiviteit van de bevolking. Maar het bedrijfsleven zal zich ook transformeren om de binnenstedelijke voedsel en energie ontwikkeling een plekje te geven. De voor en tegenstanders van natuur in de stad, met alle bijverschijnselen van dien, zullen ook met elkaar overweg moeten. De openbare ruimte is voor iedereen maar als er voedsel wordt geteeld dan blijken er eigenaren te zijn. Hoe gaan we ermee om? Het zijn allemaal vraagstukken die wij in de Stad van Morgen meenemen in onze proefgebieden. Door het Sustainocratisch aan te pakken leggen we een verbintenis tussen deze ontwikkelingen en een menselijk belang. Zo speelt bij stadslandbouw het thema “zelfredzaamheid” een grote rol. We kunnen de mensen weer leren omgaan met samenwerking, onderling overleg en waardecreatie. Maar bij levend groen speelt “gezondheid” ook een grote rol. Het gaat er bij ons niet zo zeer om het eigenaarschap van het voedsel (dat natuurlijk respectvol dient te worden verdeeld al nagelang inzet en talent) maar vooral om de effecten op de natuur van de mens en de duurzame vooruitgang die wij boeken door hier open mee te experimenteren. Die vooruitgang wordt dan gerelateerd aan algemene menselijkheid (gezondheid, veiligheid, zelfredzaamheid) en niet de gefragmenteerde eigenbelangen. Daardoor zijn wij ook in staat om verschillen van inzicht en belangen te overstijgen met het hogere doel. Betrokken zijn de overheid, de burgerbevolking, de ondernemers, de scholen en de wetenschap. Dat levert alles te samen altijd wel een stapje vooruit op ongeacht de onderlinge schermutselingen of verschillen.
Toen de Stad van Morgen bezig was met het organiseren van een lokale Energie Coöperatie (2010) in Eindhoven volgens het Sustainocratische model werden we teruggefloten door de landelijke overheid. Men kon en wilde ons niet ondersteunen vanuit de toenmalige Green Deal omdat de aanpak “niet belastbaar” was. Toen de landelijke overheid moeilijk deed trokken fundamentele lokale partners zich ook terug. Zij hadden allen een belang om Den Haag tot vriend te behouden. Het initiatief viel uit elkaar. Als zo iets gebeurt dan realiseer je je weer een keer dat het in Den Haag alleen maar om geld en macht gaat.
De aanpak van de Stad van Morgen was georganiseerd vanuit menselijkheid en dat creëert een groot dilemma. Wij presenteerden onze local Energy & Quality of Life (EQoL) als gesloten lokaal systeem waarin energie een betaalmiddel was voor andere participatie zaken op gebied van lokale leefbaarheid. Maar dat zinde de landelijke overheid niet. De nationale overheid inkomsten zijn direct en indirect bij elkaar opgeteld, grof geschat, voor minstens 50% afhankelijk van ons energiegebruik. Dat is veel zult u zeggen maar als je kijkt naar de manier waarop de consumptie-economie in elkaar zit dan zijn het niet alleen de accijns op brandstoffen die tot die inkomsten behoren. Tel daarbij ook op de logistieke activiteiten van goederendistributie, het gebruik van op olie gebaseerde grondstoffen in de producties, onze verwarming en kookgedrag thuis, de belastingen op al deze producten, de werkgelegenheid van deze productiviteit en retail van consumptie, btw over retail, enz. Haal energie weg en er blijft niets over van de Nederlandse overheid door totaal gebrek aan inkomsten wegens instorting van de dynamiek waar onze economie op is gebaseerd.
Ook de bevolking heeft haar lifestyle gebaseerd op energiegebruik waardoor het ene en het andere een logisch verband heeft van wederzijdse afhankelijkheid. Zolang het gebruik van energie in geld uitgedrukt wordt kan de overheid het belasten en daarmee zichzelf in stand houden. Iedereen happy. Niet dus.
De traditionele bron van deze (op fossiele brandstof gebaseerde) energie is aan het uitputten en de consumptie in de hele wereld neemt toe door de welvaart en consumptiegroei in vele landen. De energiekosten rijzen de pan uit en het gevaar van structurele tekorten in de toekomst vereist een urgente transitie. Voor de overheid is de energie transitie (van fossiel naar iets anders) fundamenteel mits deze hetzelfde geld in het laadje blijft brengen. Voor de consument is het van belang om onze levensstijl te handhaven.
Maar er is nog iets dat misschien veel belangrijker is. De eeuwenlange verbranding van fossiele brandstoffen blijkt een ongeevenaarde vervuiling en structureel ontkende (door de machtsposities rond fossiele energie) klimaatverandering teweeg te hebben gebracht. De bijbehorende gevolgeneconomie groeit schrikbarend en kan alleen bekostigd worden vanuit de primaire consumptieeconomie. De gevolgeneconomie groeit met 7% per jaar en vertegenwoordigt daarmee een verdubbeling elke 10 jaar. Die economie heeft ook nieuwe machtposities gecreerd met een krachtige lobby, een grote bureaucratie van controle en voorzieningen met bijbehorende publieke afhankelijkheden via zorg en verzekeringen. Dit moet allemaal via de belasting van de consument afgedekt worden door meer energiegebruik. Gaf de overheid in 2003 nog 113 Miljard uit, nu anno 2013 is dat 278 miljard. In 2023 ruim 550 Miljard als we op deze weg doorgaan. Maar nog steeds is er die 50% afhankelijkheidsverhouding van energie, of meer. De macht die aan energie gerelateerd wordt in Den Haag staat energie innovaties in de weg die geen geld in het laadje brengen ook al brengen ze wel leefbaarheid en menselijkheid. Maar diezelfde macht brengt onmacht op gebied van menselijkheid omdat men eigenlijk bezig is de mens en misschien wel het leven op Aarde uit te roeien. Dit compenseert men door gezondheid zorg en wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen maar de oorzaak aanpakken kan de macht niet wegens structurele onmacht.
Voor de bevolking zijn er langzaamaan oogkleppen afgevallen en duidelijk geworden dat wij ruim 100 jaar bewust weg zijn gehouden van enig energie alternatief terwijl die wel bestonden. Door gemakzucht hebben wij dat ook toegestaan. Wij dragen onbewust ook onze verantwoordelijkheid.
Verkeerde perceptie
In onze omgeving is energie ruimschoots voor handen. Het is alleen van belang dat we leren hoe we er anders mee om kunnen gaan. De perceptie die over energie is ontstaan is verkeerd en heeft alles te maken met de onze huidige aangeleerde kijk op het leven. Waar gebruiken wij energie voor in ons privéleven?
Voor verwarming van onze huizen, het water, de douche
Voor verlichting en elektronische apparatuur
Om eten te bereiden
Voor vele vormen van mobiliteit
Dat is het antwoord dat de meeste mensen zouden geven omdat men zo de energie ziet die men inkoopt. Men vergeet echter dat wij zelf in leven blijven door energie. En dat komt niet uit het stopcontact. Als levend wezen nemen wij energie tot ons via voedsel. Daarbij voeden wij ons ook met vitaminen die ontstaan door wisselwerking van onszelf en voedsel met zonlicht. Voedsel, energie en ons leven kan dus niet los van elkaar worden gezien. Wij zijn ooit als soort ontstaan in een geldloze wereld dankzij deze relatie. Het is essentieel in een stabiele maatschappij dat wij daar zelfbewust en zelfredzaam mee omgaan. We kunnen deze essentie niet zomaar uitbesteden aan grote machthebbers en onze perceptie door gemakzucht vertroebelen door andere zaken belangrijker te gaan vinden. Als wij ons bestaan effectief organiseren dan nemen wij energie en voedsel serieus. Dat betekent ook dat wij onze eigen omgeving serieus moeten nemen uit levensbelang, niet geldbelang.
Door de economie vanuit consumptie en geldafhankelijkheid te organiseren ontstaan alle misstanden. Als we de economie organiseren rond gebruik en eigen inzet en verantwoordelijkheid met in acht name van duurzame menselijkheid dan kunnen vele misstanden opgelost worden. Het gaat niet om geldsystemen maar om duurzame menselijke vooruitgang.
De zon is gratis en de planten groeien weelderig zelfs als wij er niet naar omkijken. Als wij een beetje sturen dan geven die planten een overvloed aan voedsel en herbruikbaar afval voor energievoorziening. We hoeven niet eens te reizen hiervoor zoals we nu doen om geld te verdienen. Energie is van onszelf en dat mogen wij opeisen vanuit een natuurlijk perspectief door er zelfvoorzienend mee om te gaan. We hebben voor onszelf het dilemma geschapen door het uit handen te geven. Misschien wordt het tijd om daar zelf eens goed over na te denken en het weer terug te nemen.
Het dilemma van vervuiling, fossiele brandstoffen, klimaatproblemen lossen de machthebbers niet op want zij hebben hun macht eraan ontleend. Als het opgelost wordt is het omdat wij daar zelf verantwoordelijkheid voor nemen als individu en som der individuen in concrete samenwerking. Wij passen onze levensstijl aan, worden zelfredzaam, gebruiken geen fossiele brandstoffen meer en trachten zoveel mogelijk over te stappen op eigen productiviteit. We accepteren geen blokkerende maatregelen meer die ons leven en leefbaarheid in de weg staan. Wij zijn zelf de overheid die ondergeschikt is aan de mens, niet andersom. Wij hebben onze eigen autoriteit. En dat begint thuis, lokaal en in onze gemeentes. Niet in Den Haag of Brussel. Maar vaak staat gemakzucht ons eigenbelang in de weg en daar ontleent de macht haar macht aan en wij onze onmacht.
Tsja, en dat is voor iedereen nog steeds een gigantisch dilemma.
Vooruitlopend op de boeiende STIR avondcolleges in Eindhoven (en binnenkort ook in Antwerpen) over geld, schuld en macht (na de zomer) wil ik u nu alvast deelgenoot maken van een aantal documenten van onze nieuwe STIR partner en Sustainocraat in wording in Antwerpen, Werner van Ginneken.
De interessante conclusie is dat
“Schuld niet echt bestaat. Het is een pressiemiddel”
Er zijn alvast twee pdf-documenten van Werner kunt u hier downloaden
Werner gebruikt elke principes van Fisher en Einstein in rekenkundige vergelijkingen die op papier natuurlijk erg logisch zijn maar in de werkelijkheid opboksen tegen een niet wiskundig fenomeen: de menselijke complexiteit. Dat laatste verdient natuurlijk onze STIR aandacht. Hoe gaan we hier mee om? Daarvoor gebruik ik liever even mijn eigen woorden. Die van Werner kunt op papier lezen en na de zomer persoonlijk met hem in het college bespreken.
Berg geld
Pak al het geld van Nederland (of België) en gooi het op een hoop. Maak een foto van die hoop en geef nu al het geld aan de Nederlanders (of Belgen) om er wat mee te doen. Als men klaar is dan gooien we al het geld weer op de hoop en maken er nog een foto van. Er is niets veranderd. Beide foto’s zijn gelijk.
Een hoop geld
Geld is dus een stabiele factor, het blijft altijd hetzelfde. Het is een tastbaar middel. Schuld heeft niets met het geld te maken want schuld is niet tastbaar, het is een onderlinge afspraak rond het wegnemen van geld van de hoop om het te gebruiken en te zorgen dat het weer op de hoop komt. De hoop blijft zo intakt en kan keer op keer gebruikt worden in de processen waar het voor bedoeld is. Dat laat Werner zien aan de hand van vergelijkingen die aantonen dat Schuldeiser en Schuldenaar tegen elkaar weggestreept kunnen worden. Zolang de hoop compleet is dan is er ook geen schuld.
Bewustwording door even te roeren in wat begrippen
Vanaf hier ga ik in de beeldvorming blijven roeren om duidelijk te maken dat de crisissen waar we mee te maken hebben geen enkele betekenis hebben, in tegenstelling tot wat machthebbers ons willen doen geloven. We gaan terug naar die twee gelijke hopen geld. Tussen de eerste en tweede berg van hetzelfde geld is wel degelijk wat veranderd. Namelijk datgene wat men met het geld heeft gedaan. Men heeft het ingewisseld voor onderlinge gunsten (emotionele waarde). In het proces is er wat geld zelf betreft niets gebeurd alleen het is van hand veranderd volgens een maatschappelijke afspraak en is daardoor een gunst aan de maatschappij toegevoegd. Het geld brengt dus vooruitgang door de uitwisseling van gunsten te stimuleren en tastbaar te maken. Een maatschappij brengt in principe geld in circulatie om die reden. Dat heet waardecreatie. Schuld bestaat dan niet omdat geld neutraal is en alleen de onderlinge gunsten waarde hebben.
Als iemand geld heeft maar (nog) geen gunsten nodig heeft dan kan deze het aan iemand anders geven (of uitlenen) die er wel behoefte aan heeft. De som van de actie is dat we er integraal op vooruitgaan. Dat is de oorsprong van de coöperatieve bank (Dhr. Raiffaisen). Ik kan zelf altijd iemand weer een gunst doen en daar geld voor krijgen dat ik alleen nodig heb als ik zelf ook iets nodig heb dat met geld wordt betaald. Zo is geld gewoon een middel in circulatie.
Natuurlijk kan ik de schuld noteren van de geldlening die ik iemand heb gedaan. Dan is hij mij geld of een gunst schuldig. Door het proces om te keren kan de schuldenaar gunsten uit gaan wisselen voor geld en zo de schulden aflossen door het geld terug te geven. Deze schuld kan natuurlijk ook in gunsten worden afgelost want geld en gunst zijn uitwisselbaar. Geld in omloop creëert zo alleen maar menselijke waarden. Schuld en schuldeiser strepen zich tegen elkaar weg zolang het motortje van waardecreatie blijft draaien. En het geld in omloop blijft nog steeds dezelfde grote hoop. De samenleving draait om de onderlinge afspraken rond geld en de uitwisseling van gunsten waarbij schuld en schuldeisers in onderling evenwicht blijven.
Waarom zitten we dan zo in de crisis?
Er zijn verschillende redenen. Er ontstaat een probleem als iemand mij geld wil lenen zodat ik gunsten kan kopen en deze schuldeiser mij niet één maar twéé gunsten terugvraagt. Op het moment van de lening is het geld één gunst waard in mijn handen maar op papier ben ik er twee schuldig. Ik moet dus zelf dubbel zoveel gunsten doen om in de omloop in het reine te komen. Het is oneerlijk dat de schuldeiser de schuld dubbel opeist dan hij gegeven heeft. Waarom accepteren we dan zo’n deal? Omdat we misschien iets nodig hebben voor het dagelijks leven dat op een andere manier niet verkrijgen is (macht door het creëren van tekorten), zoals een huis om te wonen. Door ons afhankelijk te maken van geld voor onze dagelijkse behoeften en niet van onze gunsten bepaalt het geldsysteem wat geldwaarde heeft en wat niet.
Als de schuldeiser geen gunsten terug wil, alleen meer geld dan dwingt hij mij mijn eigenwaarde te halveren en dubbel zo hard bepaalde gunsten (die geld opleveren, niet noodzakelijkerwijs maatschappelijke vooruitgang) uit te gaan delen waar ikzelf niets aan heb (behalve het in stand houden van mijzelf, geen enkele vooruitgang). Of ik moet meer schulden maken. Uiteindelijk stagneert de wereld van gunsten en geld en ontstaat er een crisis omdat niets meer circuleert. Geld gaat maar een kant opstromen, namelijk van schulden naar schuldeiser. Dat kan natuurlijk niet want schulden worden nu gecreëerd zonder dat er geld of gunsten tegenover hebben gestaan. Er is dan geen waardecreatie meer, alleen waardevernietiging. Degene die met het geld omgaat heeft een onterechte machtspositie door te eisen wat niet opeisbaar is. Er wordt geld gevraagd dat er niet is. Men wil steeds meer dan de berg groot is. Dat kan niet en bestaat ook niet in de echte wereld want wij als bevolking maken geen nieuw geld maar gebruiken geld alleen voor gunsten. Alleen in een virtuele wereld van schuld en macht kan de geldverplichting groeien vanuit schuldaanvaarding of opgelegde verplichting vanuit macht. Als wij dus het woord “groei-economie” horen dan zijn het deze speculanten die aan het werk zijn door meer geld aan ons terug te vragen dan er ooit in circulatie is geweest. Dat doet men dan door een claim te leggen op de toekomst, onze toekomst. Hierdoor wordt de bevolking in feite gegijzeld in een schuldsysteem.
Een tweede probleem ontstaat als wij gunsten vragen van buiten ons circulaire gunsten gebied. Wij krijgen dus gunsten maar het geld verdwijnt. De berg wordt kleiner. Een maatschappij kan dat compenseren door er geld bij te leggen om de berg in stand te houden voor lokaal gebruik maar dan ontstaat er een vertekend beeld. Door schuldeisers en schulden tegen elkaar weg te schrappen in een circulaire economie blijft het stabiele geld over. Maar nu verdwijnt het stabiele geld, ontvangen wij gunsten en is er niets weg te schrappen. Het stabiele geld is weg en laat alleen schulden achter. Het cirkeltje is doorbroken en het hoopje geld verdwijnt. Door het aan te vullen verhogen wij alleen de schuldontwikkeling, geen waardecreatie. Dat is tijdelijk goed voor het machtsysteem maar niet voor de maatschappij. Daarom moeten er kapitaal injecties komen om het hoopje in stand te houden, maar die lossen niets op want die worden toch weer leeggezogen of uitgewisseld tegen oude schulden.
De oplossingen
Er zijn natuurlijk vele oplossingen te bedenken. Zo kan het cirkeltje weer sluitend worden gemaakt door geld lokaal te houden en weer te koppelen aan gunsten in plaats van schulden. We zien overal op dit moment kleine waardesystemen ontstaan die deze functie op zich nemen nu de Euro onstabiel is geworden. We praten dan niet over een groei-economie maar een welzijnsmaatschappij (zoals sustainocratie).
Men kan ook de waarde van geld ten opzichte van de gunsten halveren in plaats van te verdubbelen. Een soort negatieve rente. Dan lost de schuld vanzelf op naar mate de bevolking weer in actie komt met gunsten verlenen. Dat is echter een puur technisch oplossing als we de oude explosie van onterechte schulden willen blijven erkennen. Het is niet echt praktisch omdat geld zelf geen waarde heeft. Dus de helft van niets is niets. We verdubbelen ons waardebesef van gunsten ten opzichte van geld en dat levert een moeilijke situatie op lokaal.
Men kan ook een wereldeconomie afspreken maar dan moeten de parameters van de gunsten wel gelijk getrokken worden in alle landen. China heeft een lager arbeidsloon dan Europa of USA. Een euro krijgt meer gunsten in China dan elders in de wereld. Daarom trekt de Euro ook massaal naar China en circuleert het niet in Europa. Als China echter gunsten terug wil vragen aan Europa kost het haar het dubbele of meer dan wanneer ze het zelf doet. Daarom ontwikkelt China zich zo snel met de middelen van buitenaf en zuigt het Europa en Amerika leeg. We moeten dus ophouden om gunsten te vragen aan China (zelfredzaamheid). En als ik China zeg dan gaat het over alle lageloon landen natuurlijk. China is echter een grootmacht in deze die snel haar eigen megacrisis ontwikkeld op deze manier.
Men kan ook weer de “gunsten economie” opbouwen en geld op een secondaire plaats zetten. Geld wordt dan het middel dat het ooit bedoeld is en niet het doel om alleen maar stijgende onwerkelijke schulden te betalen. Dat zijn allemaal keuzes die een mens eenzijdig kan maken en dan in conflict komt met het dominante schuldensysteem, of collectief regionaal door de schuldeisers uit te sluiten en samen te werken vanuit waardecreatie. Dan komt men misschien in conflict met schuldgerelateerde juridische ontwikkelingen van de laatste decennia maar ook dat zijn onderlinge afspraken over een morele soevereiniteit waar met samen uit kan komen.
Macht is het probleem
We komen altijd in het vaarwater van de machtsposities die zijn ontleend aan het geld, leen en het verhoogde terugeis systeem. Men wil alleen geld en geen gunsten dus raakt het land werkeloos en steekt men zich in grotere virtuele (want het verschuldigde geld bestaat niet eens in de vaste werkelijkheid) geldschulden om de eerste schulden af te kunnen betalen. Moderne juridische systemen zijn rond de geldelijke concentraties van macht gebouwd waardoor er ook een moreel conflict ontstaat in het juridische systeem. Ook vrouwe Justitia heeft zich laten verleiden door de blinddoek voor te doen, niet om onpartijdig te kunnen oordelen maar door de werkelijkheid niet te hoven zien in haar oordeel. Moraal is zo uitgesloten van de werkelijkheid. Vrouwe Justitia wordt uitgedaagd zich te herstellen door haar blinddoek af te doen, haar maagdelijke morele onafhankelijkheid te herstellen en een nieuwe fase van morele bewustwording in te luiden in ons samenlevingssysteem. Dat is ook moeilijk natuurlijk omdat ook het bewakende juridische systeem in de machtige handen is gevallen van het schuldsysteem en dienstbaar is geworden aan hebzucht in plaats van menselijkheid. De nieuwe vorm van democratie lost dit op maar dan moeten we wel de oude opzij durven zetten. Dat is een keuze vanuit zelfbewustzijn.
Als men dus weer gunsten gaat leveren aan elkaar dan lost ook het schuldprobleem zich op door de omgekeerde evenredigheid. De machtsposities stellen echter eisen aan de aard van de gunsten door ze te verbinden aan geld en nieuwe schulden (denk aan het zorgsysteem). Die eisen worden weer in verband gebracht met het eigenbelang van het systeem dat schuld koestert wegens de macht die het oplevert door bijvoorbeeld arbeid met geld te honoreren in relatie tot productie, distributie en consumptie in plaats van welzijn . Dit is een samenspel tussen banken (schuldbeheerders) en overheden (systeembeheerders) die beide de macht verdelen door de mensen schulden voor te houden en af te dwingen. De mens kan niet anders omdat de basisbehoeften in overvloed getoond worden maar alleen toegankelijk zijn met geld. En dat laatste is alleen beschikbaar onder omstandigheden die door macht zijn bepaald.
Emotioneel probleem
Voor de bevolking is dit alles een emotioneel probleem. Schuld wordt van buitenaf opgelegd vanuit de tastbare wereld (geld), vaak met wettelijke plichten (macht) terwijl deze op te lossen is door de energetische (gunsten) wereld. Door als individu schuld niet meer te erkennen (teruggeven aan de schuldeiser met de opmerking “niet van mij”) is die emotie weg en kan er gewerkt worden aan die werkelijkheid van gunsten. Dat is lastig omdat banken en overheden een aantal emotionele waarden van ons onder controle hebben door ze in geldschuld te vertalen. Denk aan onze huisvesting, voedsel, gezondheidszorg of pensioenen. Dat is macht over werkelijke behoeften. Maar deze zelfde instanties hebben ooit geld gecreëerd om een gemeenschap te verleiden tot productiviteit op basis van onderlingen gunsten uitgedrukt in geld. Nu die productiviteit door macht-hebzucht is verdwenen is de macht ook uitgehold omdat deze alleen op schuld is gebaseerd. Voor de normale mens levert dit angst om de zekerheden te verliezen en voor de machtssystemen de angst om hun macht te verliezen. Angst is de essentie van de crisis en blokkeert een oplossing totdat een emotionele ontploffing (chaos, oorlog, enz) de zaak op pijnlijke wijze saneert.
De werkelijkheid is echter anders dan de machthebbers verkopen. Huizen, dokters, geld, grond, mensen en de hele tastbare wereld is hetzelfde, met en zonder schuld. Schuld is een opgedrongen afspraak waar men macht aan ontleent maar het is virtueel. Alleen die tastbare wereld is reëel en wordt gebruikt als werkelijke zekerheid. Vaste middelen worden gebruikt voor leven en welzijn. Gunsten zijn ook echt, door de emotionele waarde die eraan wordt ontleend van vooruitgang. Schuld en bijbehorende macht is virtueel, niet bestaand en wordt alleen bewerkelijkheid door er een rechtstaat en politiemacht aan te koppelen onder beheer van de machthebbers. Deze schuldenwereld heeft de gunstenwereld bevroren waardoor de tastbare wereld niet meer voor vooruitgang wordt gebruikt. We staan stil. Alleen de schulden bouwen op en de misstanden. De “macht” staat op drijfzand. Als de mens geen toegang meer krijgt tot overvloed verschaft zij zich toegang met geweld om te overleven.
Door de schulden weg te nemen komt de gunstenwereld weer op gang en draait de maatschappij op termijn weer optimaal. De enige die ophoudt te bestaan is de huidige bank die virtuele schulden beheert die toch in de werkelijkheid niet bestaan. En de dominante overheid die weer moet gaan faciliteren in plaats van controleren en speculeren zodat vooruitgang wordt geboekt en geen stilstand. Dat is allemaal niet zo moeilijk. Het is gewoon een erkenning van de echte werkelijkheid, onze angst een realistisch plekje geven, macht ontkennen en lossen door onze onderlinge afspraken een beetje aan te passen. In feite is het een simpele keuze tussen menselijke waarden of niet bestaande schulden.
Kan dat zonder kleerscheuren?
Ja, als men Sustainocratie toepast, ook in het machtsysteem. Een aantal jaren geleden bestond Sustainocratie nog niet maar nu wel. Destijds kon men zich nog verschuilen als machthebbers in de onwetendheid en een oorlog of opstand als “onverwachte” consequentie aanvaarden. Nu is er een vraag (eis eigenlijk) om menselijk verantwoordelijkheid aan degenen die vooruitgang blokkeren door macht onterecht uit te blijven oefenen. Ze hebben nu een vrijwillige keuze die opeisbaar is door menselijkheid. Men is voor altijd verwijtbaar als men die keuze niet bekrachtigt, en een held van vandaag en de toekomst als men deze omarmt en toepast. Men kan macht uitoefenen als historisch despoot of macht transformeren in autoriteit voor menselijke vooruitgang en de wereld in gaan als held. De keuze is aan de machthebber. Gelukkig zijn er genoeg die die keuze al hebben gemaakt.
Op een en dezelfde dag kreeg ik een aantal berichten tegelijkertijd die allemaal het begrip Sustainocratie een warm hart toekennen.
Het begon met berichtje vanuit de Universiteit van Berlijn dat een hoogleraar mij wilde bellen om met mij te praten. Dit was dankzij de introductie van onze gastspreker, Sandra Joosten, afgelopen dinsdag. Het enthousiasme spatte van de eerste contacten af.
Daarop volgend kreeg ik de trotse melding uit Brussel dat onze AiREAS plannen in Eindhoven voor het co-creeren van de Gezondste stad “waren goedgekeurd” door de Europese Commissie voor luchtkwaliteit voor aandacht tijdens de Green Week 2013 in Juni. Nu had ik niet echt om goedkeuring gevraag maar wel om een stukje erkenning omdat er toch zo’n 40.000 mensen direct en indirect bij betrokken zijn. Toch mooi als al dat werk minstens beloond wordt met een beetje aandacht. En die kregen we “omdat de commissie enthousiast was geworden over Sustainocratie”.
Bijna tegelijkertijd, alle goede dingen komen in 3 zegt men komt het volgende mailtje binnen over een column die eindigt met Sustainocratie. Men vraagt of ik de column wil delen maar dan doe ik de auteur tekort want de passie die in dit mailtje geschreven staat gaat veel verder dan de formaliteit en beperking van een column. Rob Adank schrijft mij en introduceert voor ons allemaal een recent overleden fenomeen uit Antwerpen die ik u ook niet wil onthouden. Phil Bosmans, een Montforteaan op de dag datwij een bod brengen op het Montforteanenklooster in de buurt van Eindhoven.
Dus dan maar de hele mail gedeeld met u en u vindt de links vanzelf wel naar de stukken die u interessant vindt. Ik vind de mens interessant die de moeite doet om met mij te delen vanuit een stukje emotie en liefde voor het werk en de boodschap die we verkondigen en zo mogelijk ook zelf invullen.
Beste Jean Paul,
Ik vind het vooral boeiend om anderen te prikkelen, bewust te maken en te inspireren en herken bij jou diezelfde passie en -drive! Frits Nies is o.a. columnist binnen het kennisnetwerk ‘Commercieel Excelleren’ en bovendien afgestudeerd criminoloog. De huidige actualiteiten vormden onze springplank en gaven aanleiding samen een column te schrijven. Wij dienen immers aan de vertaalslag vanuit onze huidige crises, frustraties en decepties richting hoopvoller toekomstperspectief…
Hollande – Sustainocracy – Cahuzac
De Franse ex-minister van Begroting Jérôme Cahuzac heeft toegegeven dat hij jarenlang een Zwitserse bankrekening had. Hollande spreekt over ‘een belediging voor de republiek’. Elke democratie en politicus is gaandeweg kansloos als de juiste denkbeelden en drijfveren in onze samenleving blijken te ontbreken. Dit is beschamend en mensonterend. Mensen worden evenmin gelukkig met geld en (schijnbare macht) naast het gaandeweg ontberen van elk hoopvol perspectief. Dát is immers juist waar wij zowel individueel evenals collectief naar hunkeren. Op enig moment hebben Media gaandeweg morele (marktconforme?) verplichtingen jouw (c.q. onze) initiatieven enthousiast ‘free publicity’ te geven. Hopelijk mag Nederland haar rol als Gidsland op enig moment herontdekken…
Column Marktconforme eufemismen
Hierbij onze zojuist geplaatste column ‘Marktconforme eufemismen‘ via het WebBlog Commercieel Excelleren. Wij sluiten doelbewust af met hoopvolle perspectieven en aandacht voor Sustainocratie! Wellicht is het, mede gelet op die huidige actualiteiten, de moeite waard deze column (inclusief hyperlink) bovendien op jouw website te plaatsen. Wij kunnen dit inzicht alvast met ons netwerk/universiteiten/media delen als inspirerende aanleiding om hierop individueel en collectief te gaan reageren.
Phil Bosmans – Paul de Blot
Zoals je weet ben ik een groot fan van Phil Bosmans èn Paul de Blot. Ik volg Paul’s Weblog en blikte n.a.v. onze dialoog aanvullend terug op de – tijdloos actuele – registratie bij van MKB Krachtcentrale in 2009. Naarmate de problemen toenemen, groeit ons verlangen naar ‘authentieke- menswaardige lichtpunten’. Hopelijk kan het jou-, Paul de Blot, Herman Wijffels en ‘talloze bondgenoten’ inspireren hierop vooral samen verder voort te gaan borduren. Marktconforme media met enig gevoel voor een toekomstgerichte democratie, mogen ons gaandeweg iets meer wind in de zeilen (free publicity) geven.
Authentieke wind in ‘Sustainocratische zeilen’
Jouw visie is positief prikkelend. Ik hoop jou met bijgaande documenten aanvullend te kunnen inspireren. Deze tijdgeest daagt ons uit effectiever samen te werken.
Phil Bosmans is al vanaf 1987 mijn grote inspirator en beste vriend. Zijn eclatante succes vanuit Antwerpen zou op enig moment geloofwaardige (authentieke) wind in ‘Sustainocratische zeilen’ kunnen vormen. Ik heb verrassend veel materiaal beschikbaar, zowel geschreven evenals in prikkelende gesproken dialogen. Bijgaande documenten spreken hierbij voor zichzelf. Ook de feedback van Phil Bosmans geeft je als tip van de sluier alvast enig beeld van onze – ruim 25 jarige – relatie. Samen met mijn vrouw zat ik medio januari 2012 aan zijn sterfbed. Phil gelooft echter niet in de dood, zie bijgaand zijn het Phil Bosmans 1 juli 1922 – 17 jan 2012.JPG. Zijn BZN leeft en bruist met inspirerende verbinding tot in BON/Duitsland. Nb . Bedenk dat Nederland 21 jaar eerder begon met ‘Verbeter de wereld en begin bij jezelf’, en dat BZN juist vanuit Antwerpen wereldwijd doorbrak. In Nederland dient Cordaid haar organisatie te halveren, dus krijgt CordaidBZN geen levensvatbare impuls. Men laat vooralsnog pijnlijk veel kansen liggen. Misschien zouden wij samen – via een andere weg – ons Nationaal geheugen kunnen opfrissen met kansrijke impulsen.
Als deze column jou inspireert, is het denkbaar ergens in mei samen onze prikkelende voorjaarscolumn te schrijven. Jij mag hiertoe, wat mij betreft, de voorzet geven, zodra je het gevoel hebt dat wij elkaar kunnen inspireren en -versterken. Het zou ook prachtig zijn om naar zin-zoekende ondernemers (succesvolle kapitaal-krachtige familiebedrijven) bij onze initiatieven te betrekken. Dát waarborgt continuïteit en de juiste flow bij alles wat wij ten goede in beweging kunnen brengen.
Wij zijn allerlei landen aan het redden met geld in hoeveelheden die voor een normaal mens amper te bevatten zijn. Om een land te redden moeten de banken gered worden. Dat lijkt paradoxaal. Wat heeft een bank nu met een land te maken en vice versa? In onze huidige, op geld gebaseerde maatschappij is die relatie alles bepalend. De banken hebben echter vrij spel gehad in 40 jaar tijd in een wereld vol speculatie. Veel mensen hebben daar rijkdom door ondervonden zonder er al te veel voor te hoeven doen. In diezelfde banken werden spaargeld, pensioenen en verzekeringen beheerd. Als een bank dan in de problemen kwam dan kwam het land ook in de problemen. Door het vrije spel van de banken is er een netwerk ontstaan van wereldwijde belangen. Als de ene bank omvalt dan valt ook de rest om, of men krijgt een gigantische crisis voor de kiezen. Dat geldt tegelijkertijd voor de landen waar de banken gevestigd zijn en allerlei lokale belangen beheren.
In het model van de menselijke complexiteit ziet het er dan als volgt uit:
Europa vandaag concentreert zich rond chaos en hebzucht
Het overgrote gedeelte van de Europese maatschappij zit verwikkeld in de overheid en banken problematiek van hebzucht (rechtsonder van de 4 kwadranten). De normale evolutionaire gang is die van de crisis waarbij het geheel omvalt. Zo komen er banken en landen in de chaos zone (linksonder) terecht. Door de keten van belangen vormen zij een zuigkracht op de andere banken en landen die zo de chaos ingetrokken worden. Om dat te voorkomen moet men de instanties weer terugkrijgen in de hebzucht zone. Zo kan het spel weer even door gaan en, in het beste geval, koopt men wat tijd om oplossingen te vinden. Nu is de professionele blindheid van eigenbelang zo groot in de sector van zogeheten leidinggevenden dat de enige oplossing gezocht wordt in het instand houden van het systeem, tegen wil en dank. Zo worden we geconfronteerd met steeds meer omvallende situaties en steeds grotere sommen geld die ergens vandaan komen, meestal een soort last op onze toekomst die eigenhandig door onze politici over onze rug en die van onze kinderen wordt uitgesmeerd.
Ethiek en menselijkheid is in deze ver te zoeken zoals het model ook aangeeft. Het geld en het machtsysteem is veel belangrijker dan de mens en menselijke vooruitgang. Toch is de situatie onhoudbaar en zijn de huidige machthebbers verwijtbaar voor hun gebrek aan ethiek. Veelal doen zij dit omdat zij in hun tunnelvisie geen enkele ander oplossing zien. Men kan hen incompetentie verwijten door onwetendheid en onkunde, ondanks de specialisatie in financiele sistemen. Men kan in sommige gevallen ook criminaliteit tegen de menselijkheid verwijten omdat men wel degelijk bewust is waar men mee bezig is maar wegens eigenbelang rond macht of hebzucht de zaak in stand wenst te houden.
Europa zoals het moet
De wenselijke situatie in Europa
De wenselijk situatie van Europa is een samensmelting van diverse zelfredzame regios langs de lijn van duuzame menselijke vooruitgang, met een hoog ethisch besef en duurzaam verantwoordelijke organisatiestructuren. Zo’n situatie is niet geld maar menselijke waarden gedreven waarbij elk van de leden een eigen rol speelt op basis van de identiteit, geschiedenis en lokale situatie. Dat vergt nogal wat voor de mens, maatschappijen en onderdelen ervan. Ethiek is een keuze maar als die eenzijdig wordt gemaakt dan wordt men omringd door gebrek aan ethiek.
Sustainocratie nodigt ALLE partijen uit om deel te nemen aan hoger doel gerelateerde processen van zelfredzaamheid en duurzame menselijke vooruitgang. Het is een situatie waar banken amper een rol in spelen. Zekerheden worden opgebracht door cohesie, vertrouwen in elkaar en samenwerking. Dat is nogal veel gevraagd als men uit een wereld komt van afhankelijkheden, angst, wantrouwen en eigenbelang.
Europa in transformatie
Intense veranderingen
De intense veranderingen in Europa hebben daarom te maken met het durven loslaten van financiele belangen en afhankelijkheden en aanvaarden van waardengedreven processen en verantwoordelijkheden. Dat is enorm angst aanjagend voor veel mensen en instanties. Er ontstaan twee werelden, die van het geld en die van de mens, die elk een eigen leven beginnen te leiden. Geld is dominant en heeft de massa mensen nodig om schuld te leggen. De mens een is natuurlijk wezen die schuldloos functioneert. Schuld is een concept dat wij zelf bedacht hebben. Als wij dus onszelf wijsmaken dat schuld niet bestaat (hetgeen een echte werkelijkheid is) dan zijn wij ook in staat om te kijken hoe wij werkelijke waarden kunnen creeren en verdelen. Zulke processen zijn al gaande in Europa in verschillende kleinere gemeenschappen waar wij de mens centraa zien staan. Zo ook in Eindhoven waar Sustainocratie zich ontwikkelt ondanks alle machtsspelletjes van de oude wereld.
We zien dat ethiek een menselijke keuze is die men zelf maakt door inzicht, kennis en durf, en die instelling ook kunnen maken door leiderschap van bestuurders en onder dwang van de omgeving. Dit alles is prima te combineren en als de druk opgevoerd wordt dan zal de transformatie gefaseerd kunnen verlopen. De chaos vindt dan plaats zonder kleerscheuren of oorlogen maar met enige vorm van planning. Sustainocratie staat al aan de andere kant van de lijn en nodigt iedereen uit, prive en als instantie. Stap voor stap gaat men overstag.
Zo zien wij dat het Europa van geld ten ondergaat en wij, als mens, Europa zijn vanuit de rijke waardengedreven diversiteit van haar bevolking die zichzelf steeds meer aan het ontdekken is.
Op 26 Maart 2013 kwam een groepje mensen bij elkaar om de proefwijk Doornakkers verder invulling te geven. De bijeenkomst hoorde bij het living lab van AiREAS (luchtkwaliteit en volksgezondheid) in Eindhoven. Het werd een fijne ontmoeting tussen uiterst betrokken mensen maar tevens een boeiende en herkenbare innerlijke “strijd” tussen twee verschillende werelden, de oude democratie van het polderen over problemen en oplossingen (gevolgen-economie), en de nieuwe democratie van het doelgericht samenwerken (sustainocratie).
De aanloop naar 26 maart
We zijn al enige tijd bezig met AiREAS en burger participatie waar we steeds weer dat dilemma van wereldbeelden tegenkwamen. De grootste uitdaging van het werken aan een gezonde stad blijkt er niet één maar een heleboel. Hoe gaan we om met communicatie bijvoorbeeld? Uit die discussie is uiteindelijk een derde opzet van een website ontstaan www.aireas.com. De eerste twee zijn omgevallen door gebrek aan continuiteit (men benaderde de site als een product ipv een middel in een proces) en beleving in het samenwerkingsproces van AiREAS waarin iedereen in Eindhoven betrokken is, bewust of onbewust. In de nieuwe site kunnen mensen een eerste beetje informatie vinden en zich aanmelden om wat te doen. Het moet nog blijken of dat werkt.
De bijeenkomst van 26 maart was een off-line dialoog die tot stand was gekomen door de interactie van enkele maanden met allerlei mensen. Naast de keuze van AiREAS om Doornakkers aan te wijzen als proeftuin (omdat er al zoveel betrokken mensen actief zijn) was de kennismaking met het Buurtkantoor aan de Bloemfonteinstraat doorslaggevend. Het bleek een mooie open ruimte voor de vele spontane en veelzijdige wijkontmoetingen die wij voor ogen hadden. De eerste contacten met de jonge charmante en uiterst betrokken uitbaatster Simone waren dan ook vol gedreven energie. Maar toen ons enthousiasme zich concretiseerde in een uitdagende dag, week en maandinvulling rond het levend groen seizoen van 2013 in de wijk, toen kwamen er vanzelf allerlei beren op de weg.
Beren in het groen
We leven in een maatschappij waarin een toestemmingscultuur overheerst en waar ik al over heb geblogd. Als er ondernemende initiatieven worden gesuggereerd dan worden ze eerst getoetst aan de vele bestemmingsplannen die ons omringen vanuit een afhankelijkheid van andere mensen en instanties. Zo ontstond de vraag bij het buurtkantoor “Mag ik wel een bijeenkomst faciliteren die niet alleen ondernemers aangaat?” Men had ergens bedacht dat ondernemers lid moesten worden van het Buurtkantoor maar ondertussen wordt niemand lid en is het grotendeels leeg. AiREAS wil wel gebruik maken van de faciliteiten (zoals we dat al overal doen in Eindhoven) op basis van bijvoorbeeld consumpties maar willen geen lid worden want dat is voor ons te beperkend. “Mogen we wel plannen maken voor groen in de wijk?” Want o wee de gemeente……?! Als dan de wethouder openheid geeft door “de burger aan de knoppen van de openbare ruimte” te communiceren dan weten we ineens niet of we dat ene plantje wel uit de grond mogen trekken? Of we wel toestemming moeten vragen aan de buren? En wat we met dat ene plantje moeten doen? Angst, angst, angst.
De lokale ondernemers willen wel meedoen als het hen maar geen tijd kost. De ambtenaren die uitgenodigd worden hebben geen tijd om hun mail te beantwoorden laat staan om deel te nemen aan de bijeenkomst. Wijkcoordinatoren hebben zelf bijeenkomsten georganiseerd die uiteindelijk niet door blijken te gaan maar vooraf wel allerlei agendas opvullen die uiteindelijk leeg blijven als het moment nadert. Samenwerking en verbinden “kan niet”. Mensen die toezeggen komen niet en zij die komen weten de weg niet te vinden omdat de adresaanduiding hen elders heen verwijzen dan naar het buurtkantoor. Beren, beren, beren…..
Effectieve berenhouderij
Uiteindelijk zijn een groep van 8 mensen dan bij elkaar gekomen in het Buurtkantoor. Terugblikkend waren de meeste beren op de weg spinsels van onze eigen angsten om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Geen wonder dat het land in crisis verkeert. Wij zijn allemaal berenhouders geworden die de kunst verstaan om effectief onze eigen beren op de weg te verzinnen naast de vele echte beren die wij gecreerd hebben met elkaar door de wereld te bureaucratiseren en vol te plannen met dingen waar niets van terecht komt.
Daar zitten we dan, de 8 die het avontuur en alle beren hebben getrotseerd en overleefd en veilig aan de thee en koffie gaan bij onze Simone. Geen beer meer in beeld. Maar ondertussen was een bijeenkomst die ondernemers, wijkbewoners, kartrekkers in de openbare en private ruimte, moest laten samenwerken tot een eetbare wijkbeleving afgestomd tot een eerste verlegen kennismaking van een aantal ondernemende avonturiers.
Ook goed!
In onze Sustainocratische wereld hebben we al de gewoonte ontwikkeld om altijd door te gaan ongeacht de hoeveelheid deelnemers. Wij nodigen de hele wereld uit. Als er dan maar één persoon deel komt nemen dan vereren wij die ene en gaan er mee aan de slag en we treuren niet om al diegenen die niet die stap hebben gewaagd. Die komen vanzelf wel een keer. Ooit. En vandaag waren we al met zijn 8-ten!
Van polder naar stip
De kennismakingsronde is altijd een gebeurtenis op zich. 8 avonturiers die graag vooruit willen en elk met een eigen beeld van de werkelijkheid. Stuk voor stuk grandioze mensen die een diversiteit aan kennis, ervaringen en vaardigheden vertegenwoordigen waar we meteen al van onder de indruk raken. Elk van de persoonlijke introducties opent een genot aan betrokken vragen en discussies, plannen, oh ja’s, en doen we dit en dat’s, enz. Heerlijk! De een is wat meer inhoudelijk, de ander wat meer vooruitstrevend, weer een ander wil meteen concreet en ga zo maar door. Maar in die ogenschijnlijke chaos zit wel de vooruitgang die wij als Sustainocratie willen boeken maar dan moet er wel een ding even afgestemd worden: de Stip!
Sustainocratie gaat uit van een duidelijke richting die past binnen onze definitie van duurzame menselijke vooruitgang (Samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige, zelfredzame menselijke maatschappij binnen de context van onze natuurlijke omgeving). AiREAS heeft als stip: gezondheid en een gezonde omgeving. VE2RS heeft als stip: zelfredzaamheid.
Alle deelnemers komen voort uit de huidige gevolgeneconomie. Men is dus gewend om te redeneren in maatschappelijke problemen. In Doornakkers komt al snel het lijstje van drie uitdagende knelpunten: Geweld achter de voordeur, allerlei soorten verslaving en algemene ongezondheid. Dat zijn allemaal gevolgen van een levenswijze en maatschappelijke structuur waar het multiculturele caracter van de wijk ook een rol in speelt. Aan die gevolgen wordt al veel geld geinvesteerd zodat ze “behandeld” worden vanuit een geldafhankelijke consumptie maatschappij. Het lost niets op maar houdt veel mensen bezig. Daar gaat Sustainocratie niet over en doet er niet aan mee. Wij gaan over levensstijl en overkoepelende menselijkheid. Een nieuwe horizon levert nieuwe ideeen op. Wij kijken niet vanuit een pijnlijk gevolg en plakken een pleister, we bepalen een gewenste situatie en zoeken naar de weg ernaar toe.
Wij nemen een stip zoals gezondheid en gaan er van uit dat dan die oude gevolgen ook gaandeweg aandacht zullen krijgen en wellicht voor een groot deel vanzelf zullen verdwijnen. Mensen die professioneel zijn opgegroeid, opgevoed en afhankelijk gemaakt van die gevolgeneconomie hebben vaak moeite om Sustainocratie te geloven. Zij handelen in pleisters. Men komt al snel in tweestrijd tussen de focus op het oude gevolg en de uitdaging van de stip. In AiREAS polderen we niet over hoe we met een gevolg omgaan maar discussieren over de prioriteiten tussen vele initiatieven die we kunnen nemen op gebied van de ontwikkeling van wijkgezondheid. Soms is dat in een beeldvorming lastig te combineren. Maar wij houden vast aan die stip op die horizon omdat wij ervan overtuigd zijn dat dit juist een oplossing is voor de vele crisissen die wij doorlopen. Als men met ons meedoet in Sustainocratie dan vragen wij minstens om de “benefit of the doubt”, doelgerichte samenwerkingen en inzet vanuit Talent en Gedrevenheid. Als dat niet lukt dan mag men zelf de keuze maken of men meedoet of niet? De 8 deelnemers hadden die keuze alang gemaakt en daarom waren ze erbij.
Een stip op de horizon, honderden stappen
Toen dat eenmaal duidelijk was werd de brainstorm pas helemaal losgelaten op allerlei mogelijke stappen die ons op weg zouden brengen naar die stip. Boeiend in deze is dat elke deelnemer redeneert vanuit het eigen professionele of private beeld van de wereld, veelal genuanceerd door de expertise waarmee men aan tafel zit of de betrokkenheid bij de eigen wijk. Tijdens de bijeenkomst waren er bijvoorbeeld twee personeelsleden van stichting NEOS aanwezig. Deze organisatie houdt zich bezig met daklozen in de stad en schept ruimte om hen weer te helpen aan een positieve toekomst. Er zijn zo’n 400 mensen professioneel bij betrokken voor zo’n 400 daklozen, 1 op 1 dus bijna.
In de Sustainocratie gaat het vooral om het inzetten van gedreven mensen in de waardegedreven processen die wij opstarten binnen de context van duurzame menselijkheid. De daklozen hebben, belemmert door al hun persoonlijke problemen natuurlijk, wel de vrijheid om zich in te zetten. Als wij daar voldoende wederkerigheid voor weten te creeren dan is deze groep ideaal voor directe betrokkenheid. Het was dan ook helemaal niet vreemd dat elk nieuw voorstel meteen in verband gebracht werd met de daklozen en NEOS als begeleider. Ook dan kwamen allerlei beren aan de orde maar dat wisten we in het groepje wel te nuanceren. Het interessante was het moment dat de mensen van NEOS halverwege weg moesten. Vlak daarvoor kwam iemand binnen die zich met basisscholen bezig hield.
Nadat NEOS was vertrokken werd nog amper over daklozen gesprokken. De oudere en nieuwe ideeen werden aangevuld met de expertise die nog was overgebleven. Ineens ging het over basisscholen, jongeren, fietsreparaties, wijkbladen, een wijkcockpit, enz. Dit geeft aan hoe mooi dit proces is en dat volledig afhankelijk is van de aanwezigheid van de betreffende expertise. Als die expertise er een eigenbelang aan verbindt, bijvoorbeeld het eigen zakelijke succes, dan is afwachten in deze uit den boze. Men komt gewoon niet aan de orde als men er niet zelf bij aanwezig is. Dat geldt voor iedereen. De uitkomst van zulke bijeenkomsten zijn dan ook volledig onvoorspelbaar omdat de stappen door aanwezigen worden gemaakt. De verbindingen ontstaan ter plekke en de commitment om een vervolg stap te maken ook. De sky is letterlijk de limit.
De stad als een ondernemerstuin
Zo kun je de stad vanuit het ondernemende menselijke persectief zien als een dynamische tuin waarin zaadjes rondvliegen en landen waar er ruimte is. Zo ontstaan er allerlei kleuren door elkaar heen als een dynamisch geheel die steeds weer andere verbindingen aangaan om vooruit te komen. Als er een zaadje niet is dan verschijnt dat soort bloempje ook niet. De zaadjes die tot bloei komen kunnen zich uitzaaien en het veld gaan overheersen totdat er weer iets nieuws komt. AiREAS bewaakt het veldje zodat alles wat zich uitzaait ook bijdraagt aan gezondheid bevordering en de ruimte krijgt om zich te ontplooien. Datgene dat niet voldoet krijgt die ruimte niet omdat het niet klopt in het verband.
Uiteindelijk zijn er de volgende vijf acties uitgerold. We hebben ons in moeten houden want de energie ging maar door en door. We hadden wel 20 noten op onze zang maar we waren ook zelfbewust dat sommige van die noten niet haalbaar waren in dit stadium. Ik had een ieder al op het hart gedrukt dat doelgerichte samenwerking heel eenvoudig waar te maken is op basis van de volgende stappen:
Kan ik het alleen? Dan heb ik geen samenwerking nodig en doe ik het alleen.
Wat wil ik bereiken? Iets dat complex genoeg is om de multidisciplinaire structuur van AiREAS of VE2RS te benutten.
Hoe staat het in verhouding tot AiREAS of VE2RS? Dient het dit hoger doel? Zo ja, hoe en hoeveel?
Wat heb je nodig? Hoe kunnen we dit als groep faciliteren en organiseren, niet alleen met geld maar met van alles?
We maakten een keuze van een 5 tal thema’s die volgens de aanwezigen samen een eerste kans van slagen hadden:
Veldje van 250 m2: Door de gemeente wordt dit veldje nu beheerd en is net beplant met viooltjes. Toch wil men daar een groentetuin van maken en kijken of de buurt betrokken kan worden bij het proces. Er is een bejaarden tehuis waar misschien wat mensen te vinden zijn die het leuk vinden om mee te doen. Actie Hans/JPC/Mark
Kinderontbijt op weg naar school: het Buurtkantoor kan misschien eens in de week dienst doen om kinderen van gezond ontbijt te voorzien. Actie: Nicolette/Koen/Simone
Gezonde school: Duurzaam Eindhoven is al begonnen in een school. Ook STIR is actief. Kijken of we van elkaar kunnen leren of elkaar versterken. Nicolette/Koen/Hans
Cockpit wijkondernemen. Actie Ben/JPC
Fietsen reparatie voor schoolkinderen. Actie Hans/Simone
Deze initiatieven zijn een begin en moeten ook daadwerkelijk zichbaar worden gemaakt in de wijk. Ze dagen uit tot meer initiatieven als mensen zien dat het kan en mag. We komen zo steeds meer bij elkaar waar ook een wijkcockpit een faciliterende rol heeft. We gaan het gewoon doen en als er beren zijn die zich dan presenteren dan kooien we ze wel ter plekke. Maar we gaan ze niet meer zoeken vooraf want de echte zijn van de neppe niet te onderscheiden. We nemen gewoon verantwoordelijkheid voor elke stap en voor we het weten zijn wij allemaal samen op reis, met vrolijke beren en al, weg uit de polder en op naar de stip van gezondheid op de horizon.
majeur, en hierin de balans zien te vinden is voor iedereen een nobel streven. Je komt ter wereld en slaakt daarbij jouw eerste toon, dat je diezelfde levensenergie uiteindelijk weer zal uitblazen, dat weten we gewoon. Het gaat om die tijd ertussen, wat doe jij daarmee, ben je je bewust van jouw vele mogelijkheden? 
Stad van Morgen 
