De provincie Noord Brabant heeft in haar beleid “de gezonde leefomgeving” opgenomen. Op 2 september kwam een groepje betrokken mensen bij elkaar om hierover van gedachten te wisselen daar de provincie formeel een programma wil opstellen voor de komende 6 jaar.
Stad van Morgen mocht ook haar prikkelende visie en aanpak presenteren daar deze stichting gezondheid als basisvoorwaarde stelt voor een stabiele, vooruitstrevende maatschappij. De essentie van de Sustainocratische boodschap van de Stad van Morgen is dat voor de verantwoordelijkheid rond menselijke kernwaarden, waar gezondheid onder valt, wij een nieuw bestuursmodel nodig hebben voor zowel de stad, de provincie als het hele land. Het goede nieuws is dat we er in Brabant al 5 jaar mee experimenteren, en met succes.
Hieronder treft u de tekst en enkele slides van de presentatie:
Slide 1 van 15:
Mijn naam is Jean-Paul Close. Ik ben de grondlegger van Sustainocratie. Dat is een nieuwe democratie die gebaseerd is op echte menselijke kernwaarden, zoals onze gezondheid, kwaliteit van het leven, goede voeding en onze productieve relatie met de natuur.
Maar ook de gezonde manier van het aansturen van onze maatschappij.
Slide 2:
In Brabant experimenteren we hier al mee sinds 2009 via de Stichting Stad van Morgen. Na 5000 jaar maatschappij geschiedenis zien we hoe pervers steden omgaan met besluitvorming rond menselijke kernwaarden. Steden zijn namelijk nooit bedacht vanuit duurzame menselijkheid, milieu of gezondheid……
Slide 3:
….maar altijd vanuit verdediging, uitbuiting, speculatie en handel. De stad is daarnaast uiterst kwetsbaar omdat het structureel afhankelijk is van goederen van buiten de stad. Goederen zijn “waarden” die men koopt met geld. De stad speculeert met gebouwen, grond en handel uit belastbaar geldbelang. De politiek van geld en economie staat zo bestuurlijk centraal, de mens niet, en maskeert alle kwetsbaarheid vraagstukken.
Slide 4:
Kijk naar Eindhoven. In 1486 stonden er nog maar 6 huizen omdat alles was geplunderd? In 1800 was de gemiddelde levensverwachting slechts 30 jaar door de vervuiling van de textiel en tabaksindustrie. In de jaren 90 werd Brainport opgericht wegens de economische kwetsbaarheid door afhankelijkheid van Philips en DAF.
Slide 5:
De bestuursvorm in de stad is gebaseerd op een hiërarchie waarin politiek en economie de geldafhankelijkheid reguleert, niet ons geweten. De grote gevolgen op mens en natuur worden eerst ontkend om daarna als kostenpost opgevoerd te worden in de bureaucratie via belasting en regelgeving met toepassing van kostbare remediale reparatie maatregelen (bijvoorbeeld het zorgsysteem). Dezelfde geldgedreven bestuursvorm regeert ook het land (alsof het een stad betreft).
De sturing overheest de menselijke motivatie vanuit politiek en economie, niet ethiek en zelfcorrectie
Slide 6:
Stadsgerelateerde politiek en economie zijn zo al ruim 5000 jaar alles bepalend (ook landelijk), niet gezondheid of andere kernwaarden van het menselijke bestaan. Maar wat heeft de provincie dat een stad niet heeft? Het platteland! Wat is het belang van het platteland voor de stad? Waar komen de echte waarden vandaan waar een stad structureel van afhankelijk is? Niet uit de stad, integendeel.
Slide 7:
Bedenk bijvoorbeeld hoeveel uw stad uitgeeft aan vervuilend verkeer, asfalteren, cement, bouwwerken of beton uit economisch belang? En hoeveel in verhouding om een gezonde leefomgeving of zelfvoorziening te creëren? Als de stad gezond wil worden moet de 5000 jaar oude bestuursmentaliteit volledig op zijn kop, maar ook de manier waarop de stad zich met het platteland verhoudt.
Slide 8:
Het hele economische systeem blijkt uitsluitend ongezonde, vervuilende activiteiten te belonen en een hebzuchtige mentaliteit. Huidige stadsgerelateerde politiek en economische regelgevingen handhaving wil gezondheid zelfs vaak dwarsbomen uit economisch belang. Dit ondanks een landelijke grondwet die zogenaamd de mens veilig stelt tegen het perverse systeem.
Slide 9:
Kortom, voor gezonde verstedelijking dient een nieuw sturingsmechanisme te komen voor stad en regio. Als wij dat zelf niet doen dan grijpt de natuur in door middel van enorme catastrofes. Belangrijk is allereerst dat de steden zich onderdeel gaan voelen van een groter geheel en vanuit die context een nieuwe relatie aangaan met bijvoorbeeld de provincie.
Slide 10:
De grootste innovatie aller tijden is de dus niet technologisch noch sociaal maar de integrale verandering van onze maatschappelijke structuren, prioriteiten en verantwoordelijkheden. Dat is niet gemakkelijk. Maar we doen het wel. Hier, in deze zaal. De oplossing die we in Brabant hebben bedacht en samen uitproberen is even simpel als effectief.
Slide 11:
De eerste stap is dat de oude politieke en economische sturing vrijwillig een stap opzij doet als het gaat om de kernwaarde “gezondheid”. In plaats van sturend wordt de overheid faciliterend voor integrale vernieuwing, inclusief zichzelf. Een partner in plaats van de overheersende baas. Dan ontstaat ruimte voor ongekende innovatie.
In de ruimte die ontstaat positioneert de Stad van Morgen haar Sustainocratische samenwerkingsprocessen
Slide 12:
De sturing wordt overgenomen door de vele grote wereldwijde uitdagingen rond menselijke kernwaarden. Deze trachten we eerst lokaal op te lossen volgens onze eigen inzichten en prioriteiten. In AiREAS richten wij ons bijvoorbeeld SAMEN op gezondheid en luchtkwaliteit. In FRE2SH leggen we SAMEN een nieuwe relatie tussen stad en platteland op basis van gelijkwaardigheid in plaats van economische ondergeschiktheid.
Slide 13:
Door nieuwe sturing verandert de publieke motivatie. Iedereen wordt integraal betrokken bij de uitdagingen, kernwaarden én verantwoordelijkheden. Sustainocratie creëert kernwaarden gedreven innovatieve samenwerking tussen burgers, de lokale overheid, de wetenschap én innovatief ondernemerschap. AiREAS is het bekende voorbeeld.
Slide 14:
De gevolgen van deze aanpak zijn dat we ongekende, innovatieve oplossingen bedenken én op onszelf toepassen. De stad én het platteland worden weer productief in plaats van alleen consumptie gedreven. Dat hebben we de laatste 5 jaar bewezen. Tegelijk ontstaat een gezondere leefomgeving voor onszelf én een geheel nieuwe wereldeconomie die we vanuit Brabant introduceren.
Slide 15:
De vragen die we ons kunnen stellen vandaag zijn: Als we gezondheid als kernwaarde oppakken waar leggen we onze prioriteiten projectmatig? Als het oude bestuur opzij stapt en faciliteert, wie dient zich te betrekken bij elk van de projecten? Als politiek en economie niet sturend mogen zijn met welk waardesysteem belonen we de deelnemende partijen? Hoe borgen we de resultaten om ze wereldwijd uit te vergroten in een nieuwe economie?
Al jaren maak ik mij hard voor de coöperatieve samenwerking tussen woningbouw corporaties en de huurders. Het is een perverse economische gedachten in de stad dat de burger een financiële melkkoe is die via de noodzaak van leefmechanismen (voedsel, wonen, zorg, onderwijs) structureel uitgemolken kan worden. Een krappe huurvoorraad en totaal gebrek aan interactie met het verhuurbedrijf zorgt voor een makke huurder die al lang blij is met een woning en vooral geen schennis gaat schoppen uit eigenbelang. Dat daarvan geprofiteerd wordt door de verhuurders is duidelijk en die houden hun deuren zo lang mogelijk gesloten voor de invloeden van hun “klanten”.
De nieuwe woning-wet zou het mogelijk moeten maken dat huurders zich in coöperatief verband verenigen voor beheer, onderhoud en voorzieningen in hun panden MET de hulp van de woningcorporaties. Lees hier meer.
Laten we er vooral veel gebruik van maken zodat we ook onze energiezaken via dezelfde gemeenschappelijke belangen tot een oplossingen kunnen brengen en de gezinskosten structureel kunnen verlagen. Ruimte is geschapen, we zijn benieuwd naar de bevindingen, de weerstand die men aantreft en vooral de goede voorbeelden die we kunnen delen met elkaar.
Stad van Morgen is een verzamelnaam voor een maatschappijmodel en alle initiatieven die vanuit het Sustainocratische model van de STIR Foundation zijn ontstaan. Dat proces begint als een ideaal dat in stichting verband onderzocht wordt voor multidisciplinair draagvlak. Als dat ontstaat en zich vormt dan wordt er een identiteit aan gekoppeld zodat de deelnemers zich kunnen identificeren met de processen waaraan ze zich verbinden. Zodra de banden zodanig zijn dat er werkgroepoverleg en projecten ontstaan dan wordt de identiteit geformaliseerd tot een coöperatie waarin de waardecreatie kan worden geborgen voor uitvergroting.
Zo’n coöperatie houdt wel altijd de band met de oorsprong en ideologie van de Stad van Morgen en de stichting STIR, die een kader bewakende rol blijft uitvoeren maar verder de coöperatie volledig loslaat. Dat komt ook tot uiting in het bloggen.
De ideologische ontwikkeling beschrijven we op deze blog van de Stad van Morgen. Zodra er een identiteit ontstaat dan wordt die aangekondigd en meegenomen in de beschrijvingen. Dan komt er een moment dat de identiteit zich gaat verzelfstandigen en op eigen benen verder gaat. Dan gaat deze ook verder met een eigen blog zoals voor bijvoorbeeld AiREAS als jaren gebruikelijke is:
Wat we hebben geconstateerd is dat het eigen leven van zo’n samenwerkingsverband zichzelf op termijn zo sterk manifesteert dat de ideologische band met de Stad van Morgen verdwijnt in het verleden. Dat is natuurlijk helemaal niet erg. Voor de coöperatie is het een bevestiging van het op eigen benen staan. De Stad van Morgen heeft echter baat bij de band omdat elke succesvolle sustainocratische samenwerking een voorbeeldfunctie heeft en referentiekader biedt voor allerlei nieuwe initiatieven. Daarom heb ik besloten om alle uitingen op de specifieke blog van elke samenwerking ook te herbloggen via de Stad van Morgen. Mensen die zich identificeren met de doelstelling van een concrete coöperatie kunnen die blog volgen maar zij die zich laten inspireren door de veelzijdigheid en holistische aanpak van de Stad van Morgen kunnen daar het overzicht volgen.
Naast de genoemde blog van AiREAS zult u ook de uitingen van FRE2SH en STIR Academy specifiek of generiek kunnen gaan volgen of u erbij betrekken.
En hier is ie dan, de prachtige FRE2SH boerderij van Jeroen Bartels en de inzet lokale Sustainocraat Hans Leemans, in Schalkhaar (Deventer).
De boerderij is al een verzamelplek waar ambachtelijke initiatieven tot bloei kunnen komen. Het miste nog het hogere doel waardoor er geen verbindende cohesie was tussen de diversiteit aan deelnemers. FRE2SH gaat verder dan de boerderij alleen en legt een verbinding met Stad-Platteland op basis van een overkoepelende gemeenschappelijke uitdaging samengevat in 3 kernwoorden:
* regionale kwaliteit van leven,
* samenredzaamheid
* productiviteit
Jeroen en Hans zijn bezig met lokale waardecreatie vanuit de boerderij en zoeken de verbanden met de regio op bestuurlijk, educatief, burgers en innovatief ondernemers-niveau volgens het model van Sustainocratie van de Stad van Morgen. Zo ligt de focus op FRE2SH (lokale co-creatie van de basisbehoeften met kwaliteit in alles wat er gebeurd) maar is er ook ruimte voor AiREAS, STIR HUB en Academy, etc.
Lidmaatschap in het FRE2SH netwerk vertegenwoordigt een commitment van samenwerking aan het genoemde hogere doel. Uiteindelijk is dat commitment veel meer waard dan een lidmaatschapprijs. Waardecreatie in elk gebied ontstaat anders ook al zijn de FRE2SH kaders hetzelfde. Elke innovatie wordt in het netwerk gedeeld en uitvergroot. Ook worden projecten opgestart met de lokale partners volgens de ruimte van samenwerking die ontstaat door een “terugtredende overheid” en creatieve oplossingen zoals FRE2SH die uitnodigen tot een nieuw tijdperk. People, Planet, Profit wordt dan “Mens, Leefomgeving, Waardecreatie”. Terugtredende overheid schept ruimte tot waardengedreven samenwerking
We zijn enthousiast over de FRE2SH keuze van “de Oorsprong” en kijken uit naar de vele mooie initiatieven die er gaan ontstaan.
Het problematische besef dat onze huidige maatschappijvorm onhoudbaar is geworden door de enorme consequenties waar we een antwoord op dienen te vinden dwingt tot een transitie zonder precedent in de geschiedenis van onze landen én de mens. Hoe heeft het zover kunnen komen en waar zit de oplossing? Daar houden we ons in de Stad van Morgen al sinds 2009 mee bezig en ikzelf al veel langer. Naast eigen werk gebruik ik graag andere bronnen van inspiratie om tot inzichten te komen. Zo kwam de katholieke kerk (de oudste hiërarchische organisatievorm ter wereld) met de 3 niveaus van een menselijke samenleving. Het blijkt interessant om die in de transitie context te plaatsen.
De situatie die we kennen is deze:
De tekening toont een gelaagde samenleving waarin de bevolking (motivatieniveau) overvleugeld wordt door de sturende laag. De hoogste laag, die van de bewustwording en reflectie, wordt door de bestuurlijke laag geblokkeerd voor “het volk”. Bestuurders bepalen hoe we onderwijs krijgen, wat er betaald wordt met ons belastinggeld, hoe we het nieuws voorgeschoteld krijgen, maar ook hoe en met welke dynamiek we omgaan met de grote uitdagingen van deze tijd, enz. Deze laag wordt echter met name door korte termijn economische en politieke belangen aangestuurd. Ethiek wordt getoetst aan de belangen van die middenlaag waardoor de prioriteiten vaak evenredig worden afgestemd, niet proactief en innovatief maar kostbaar afwachtend en reactief, met alle huidige gevolgen van dien.
We zijn er echter allemaal over eens dat deze vorm van blokkerende, sturende tussenlaag het maatschappijbelang niet meer dient wegens de enorme consequenties (zie grijze wolk) waar het amper tot geen antwoord op heeft, vooral omdat het mede veroorzaker is ervan. Lang heeft men de issues nog kunnen verdoezelen door de belastingdruk en bureaucratie te verhogen of de consequenties uit machtsbelang te ontkennen maar uiteindelijk blijkt dat onhoudbaar. Zelfs bestuurders beseffen nu dat meegaan in ingrijpende verandering betere resultaten oplevert dan het blokkeren ervan. In verschillende gebieden (zoals de stad Eindhoven en Provincie Noord Brabant) zien we dat de bestuurders een stapje opzij doen, hun machtspositie opheffen om met autoriteit open te gaan staan voor een brede dialoog en innovatieve samenwerking. Hierbij staat ook het functioneren van de bestuurslaag zelf ter discussie. Zoiets doe je niet zelf maar samen met de andere maatschappelijke actoren die met elkaar duidelijke richtlijnen formuleren die voortkomen uit een nieuw maatschappijproces.
Het nieuwe plaatje ziet er dan zo uit.
In plaats van een hiërarchie ontstaat een proces-gedreven cocreatie, een samenwerking, waarbij het motivatieniveau (de mensen in de maatschappij) structureel betrokken wordt bij de grote ethische vraagstukken (het overwegingsniveau). In feite wordt de maatschappij opengebroken doordat de dogma’s een stap opzij doen en ruimte creëert voor integrale vernieuwing gebaseerd op bewustwording, empathie en cocreatie (bijvoorbeeld “de nieuw faciliterende overheid” en “nieuwe waarde-systemen in plaats van bank-schuld-dominantie”).
Stad van Morgen is mede aanjager van dit proces door al sinds onze oprichting in de “ongedefinieerde” ruimte, die in het midden ontstaat, te gaan staan en een onafhankelijke uitnodigende én verbindende rol te gaan spelen tussen de 3 niveaus die elkaar nu open en transparant beïnvloeden. Alle niveaus worden zo ineens op een geheel andere manier met elkaar gerelateerd dan in de hiërarchie van voorheen. Daar moet iedereen aan wennen, juist omdat de verhoudingen van autoriteit zich anders manifesteren dan toen er sprake was van macht. Niemand is meer de baas, iedereen heeft een vorm van autoriteit. De grote wereldwijde en lokale uitdagingen zijn nu sturend en ieder (groot of klein) draagt zijn/haar steentje bij op basis van inzet en gelijkwaardigheid.
Van lokaal naar wereldwijd
In Eindhoven hebben we deze ervaringen al sinds 2009 op kunnen bouwen, onder andere met de coöperaties AiREAS en STIR Academy. We hebben de cyclus al een keer geheel doorlopen waarbij elke deelnemer, inclusief de oude sturende organen, integraal veranderingen hebben doorgemaakt door ze onderling en met een hoger doel af te stemmen. Dit is een enorm precedent dat we nu ook gedocumenteerd wereldwijd naar buiten brengen.
Ondertussen is de Katholieke Kerk, met de charismatische en visionaire Paus Franciscus, de eerste wereldwijde organisatie die het goede voorbeeld geeft middels een encycliek en haar sturende dogma’s loslaat door uit te nodigen tot multidisciplinair dialoog en innovatie van alles tegelijk. Met dit precedent opent zich een nieuwe wereld waarin de hiërarchie een pas opzij doet en plaats maakt voor integrale samenwerkingsverbanden waar we als Stad van Morgen zoveel ervaring mee op hebben gebouwd. Het is een mooie voedingsbodem om de initiatieven met lokale partners uit te vergroten.
Rijkdom aan inzichten
Het is algemeen bekend dat de Rooms Katholieke Paus Franciscus I zich openlijk, direct, hard en uiterst menselijk uitspreekt over de uitdagingen en misstanden van deze tijd. Zijn tweede encycliek “Laudato Si” is veel besproken en raakt veelal dezelfde snaren die wij als piepkleine STIR stichting (vergeleken bij het bereik van de RK kerk) al jaren bespelen en gebruiken om tot een maatschappelijke transitie te komen. Het is niet vreemd dat de kerkelijke vader en wijzelf tot vergelijkbare analyses komen over wat ons te doen staat. We kijken per slot van rekening naar de mens in de lange termijn context van het bestaan in plaats van de korte termijn politieke en economische stromingen die ons dagelijks beïnvloeden.
Wat veel lastiger is dan het constateren van problemen, misstanden en uitdagingen is de echte weg bepalen naar daadwerkelijke verandering. De Paus probeert met de theologisch context en heldere taal de bewustzijnsbalans te herstellen die gaandeweg in het doorgeslagen geldgedreven kapitalisme verloren is gegaan. Daarbij schroomt hij niet om wegen te bewandelen die zelfs in de kerk ongekend vernieuwend zijn en waar ook theologische wetenschappers over struikelen in hun beeldvorming over de werkelijkheid die zich aftekent. De mens blijft daarbij natuurlijk afgebeeld als bewuste creatie van God (Paus: “de mens bezit een uniciteit die niet volledig verklaard kan worden door de evolutie of andere open systemen”) die echter zich als zondaar misdraagt in de algehele schepping. De Paus en kerk nodigen uit tot gewetensvolle beschouwing en bijbehorende ontwikkeling van onze verantwoordelijkheidszin, die volgens de Paus behoort tot deze theologische opvatting van geschapen uniciteit.
Daar valt veel voor te zeggen en komt grotendeels overeen met de evolutionaire bewustwording-doorbraken die vanuit andere beeldende invalshoeken worden beschreven, inclusief die van mijzelf in de fasering van de historische menselijke ontwikkeling “op zoek naar zichzelf” (zie plaatje hieronder).
Mijn interpretatie van 3 fasen van de menselijke evolutie. De transitie tussen fase 2 en 3 is nu gaande
Hier sluit ik het scheppende Godsbeeld niet uit, in tegendeel, maar beschrijf het grootser en “al het universele leven omvattend” waarin inderdaad de mens een unieke positie op Aarde inneemt waar we in geweten en bewustwording steeds mee worden geconfronteerd. Het mooie van de stellingname van de Paus en de Kerk is dat er zo een nieuwe, aanvullende spiegelende kracht en basis van reële reflectie is ontstaan van wereldformaat, naast:
de onhoudbare speculatieve machtspositie van banken en overheden over de rug van hun bevolking (Paus: ” iedere mens beschouwen als een subject dat nooit kan worden gereduceerd tot de status van een object”)
de positionering van de Verenigde Naties als bewezen onmacht in de handen van de territoriale machthebbers rond de zogeheten “gouden driehoek” of “triple helix” van het gemanipuleerde materialisme (overheid, bedrijfsleven en wetenschap),
de vele gefragmenteerde verenigingen, stichtingen en coöperaties zoals de Club van Rome, Euro-SPES, Greenpeace, Stad van Morgen, enz die werken aan alternatieven vanuit het menselijke of ecologische en holistische belang.
De mogelijke verschillen van mening die allerlei mensen er op na houden worden door de Paus erkend in een uiteenzetting van het begrip “epistemologie“. Hierin aanvaardt hij openlijk het debat wat kennis en geloof nu werkelijk is, hoe het tot stand komt en dat daarin vele verschillende interpretaties mogelijk zijn. Daarmee legitimeert hij juist de leer van kerk als krachtige optie in een wereld van discussie, verwarring, angst en onwetendheid. Ook hierin sluiten we ons aan bij de openheid van deze Paus die verschillende opvattingen niet uitsluit maar vooral uitnodigt ze te benutten naar dat hogere gemeenschappelijke verduurzamingsdoel van het leven en mens-zijn dat we delen met elkaar.
Waarom is de kerkelijke stellingname belangrijk?
De theologische leer kijkt heel anders tegen de werkelijkheid aan dan het korte termijn karakter van politieke en economische hiërarchische belangen. Lange tijd heeft deze kerk zich echter vastgehouden aan haar oude belerende dogma’s die door de huidige individualistische samenleving matig tot niet werden geaccepteerd. Dat had tot resultaat dat de kerk afbrokkelde en steeds minder steun kreeg in de “rijke landen” waarbij het heilige bestaansrechtelijke begrip van God en Geloof was vervangen door Geld en Genoegen. Alleen in de armere landen toonde de kerk zich nog invloedrijk door de boodschap van verlossing, hoop, steun en troost.
Paus Franciscus I is Jezuïet. Dat wil zeggen dat hij normaliter afziet van een machtspositie en zich vooral concentreert op kennisvergaring en hulpverlening. Het feit dat hij het ambt van Paus heeft aanvaard kan gezien worden als uitzonderlijk en een uiting van een persoonlijke pastorale hulpopdracht voor de wereldbevolking én de kerk om zich in te zetten voor de eisen van deze tijd. Door deze opdracht helder en met modern taalgebruik te verwoorden, niet nadrukkelijk verwijzend naar kerkelijke dogma’s maar inspiratie leverend vanuit inzicht en argumentatie, sluit de Paus weer aan bij de gigantische beweging die in de wereld plaats vindt. Hierin treffen we veel passie en gedrevenheid met veel menselijk leed dat onmiddellijk onze aandacht verdient, inclusief de aanpassing of integrale vervanging van het stelsel dat nu zoveel leed en onbalans veroorzaakt. De Paus en zijn wetenschappelijk gefundeerde onderbouwing legt zo een vernieuwend theologische basis gebaseerd op moderne inzichten en empathische betrokkenheid bij de huidige tijd. De kerk transformeert zo weer van een dogmatische hiërarchie die een bepaalde moraal oplegt naar een hulpstructuur die middels kennis en inzichten uitnodigt tot het ethische leer en aanpassingsproces dat zo hard nodig is en van binnenuit de bevolking zelf dient te ontstaan. De oude masculine macht die de kerk vertegenwoordigde en ook tot zoveel misstanden heeft geleid (zoals het veel besproken misbruiken van kinderen, of de uitsluiting van de vrouw in de kerkelijke hiërarchie) lijkt nu te worden doorbroken om de weg vrij te maken naar de beoogde faciliterende en dienstbare autoriteit die een bepaalde kijk op de evolutie en de gedragsontwikkeling van de mens beschrijft en uitnodigt tot permanente reflectie. Daarmee lijkt de kerk weer aansluiting te vinden bij de moderne bevolking, ook in de “materieel rijke en moreel arme” delen van de wereld.
In die context heb ik vorig jaar al een uitnodigende brief geschreven naar de Paus om de wereldwijde infrastructuur en het pastorale kennisnetwerk van de RK kerk te benutten als potentiële, redelijk onafhankelijke (niet onderdeel van de gouden driehoek) sustainocraten in lokale complexe missies. De reactie middels een encycliek, in algemene zin, schept een verwijzingsbasis voor de groei van initiatieven van de Stad van Morgen, net zoals we kunnen verwijzen naar andere gefundeerde inzichten die onze missie onderbouwen. Samenwerking blijft moeilijk omdat de Paus uitnodigt tot reflectie en verantwoordelijkheid name, net zoals wij dat deden met onze congressen in 2009 en 2010, o.a. door de partijen die nu “onderdeel van het probleem in plaats van de oplossing” hierop te wijzen. Hij positioneert de kerk nadrukkelijk als spiegelende kennis-instantie en hulpverlener maar niet als kartrekker van de transitie zoals wij dat hebben verkozen in 2010 met de start van AiREAS en STIR Academy.
Er wordt veel moeite gedaan om de RK kerk niet over te laten komen als een politieke of economische structuur. Ook daarin herkennen wij ons daar de initiatieven van de Stad van Morgen zich plaatsen boven korte termijn politieke en economische belangen vanuit integrale universele menselijkheid en verduurzamende lange termijn ontwikkeling met korte termijn prioriteiten. Het is gebleken dat uit de multidisciplinaire co-creatie activiteiten van de Stad van Morgen nieuwe houdbare politieke en economische stromingen ontstaan waar de deelnemers dankbaar gebruik van maken. Dat maakt de Stad van Morgen tot een zichzelf opheffende katalysator, verbonden aan wereldwijde op te lossen issues, iets wat de RK kerk niet kan en mag doen wegens haar lange termijn reflecterende karakter en positionering. Als we dit zelfbewuste onderscheid verder doorvoeren kunnen we kijken naar de 3 niveau’s die theologische worden beschreven als “de architectuur van het menselijke samen-leven” van waaruit de encycliek ook is beschreven.
De 3 niveaus:
De gelaagdheid die wordt aangedragen bestaat uit drie kernprincipes van de menselijke samenleving:
Het fundamentele niveau van de motiveringen. Dit niveau geeft een beeld van het dagelijkse functioneren van de mens om zich te voorzien in de basisbehoeften door zelfbewuste interactie met de omgeving. De vraag komt in ons op “waarom doen we wat we doen?” en “wat levert het op?”
Het bestuurlijke niveau van de afspraken die we maken over het samen leven in een maatschappij.
Het overwegende niveau van de reflectie over gewetens-vraagstukken.
Door te praten over niveaus wordt een hiërarchie gesuggereerd waarin het fundamentele niveau vooral “doe” gerelateerd is (bevolking), het bestuurlijke niveau dit “doen” relativeert binnen een maatschappelijke context (bureaucratie) en het overwegende niveau topdown het “zijn” spiegelt voor evolutionaire aanpassing van vooral de tussenliggende bestuurlijke laag. Dat is in ieder geval één van de interpretaties die ik eraan geef ook al sluit dit de andere mogelijkheden, waar ikzelf de voorkeur aan geef, zeker niet uit. De hiërarchie vanuit deze benadering legt een reflecterende verantwoordelijkheid bij het bestuurlijke niveau, uitgaande van een maatschappelijke werkelijkheid waarin zowel het overwegende als bestuurlijke niveau dienstbaar is aan het fundamentele. De consequenties van het doen leveren met terugwerkende kracht een reflectie op over het zijn met aanpassing tot gevolg.
Door de niveau’s op deze manier te plaatsen in maatschappelijke context kunnen we relatief gemakkelijk de analogie doortrekken naar de huidige remediale duale maatschappijstructuur (economisch belang van -over-consumptie en het belasten van consumptie voor het bestrijden van de effecten ervan). Het mogelijke theologische ideaalbeeld van een zelf-reflecterende en zichzelf corrigerende maatschappij vanuit de 3 niveaus behoort niet meer tot deze (huidige) werkelijkheid. Dit toont de Paus ook door onder andere de nadruk te leggen op de zinsnede ” iedere mens te beschouwen als een subject dat nooit kan worden gereduceerd tot de status van een object”.
Door de mens als object (consument) te beschouwen wordt het dienstbaar aan de hiërarchie in plaats van andersom. De bestuurlijke middenlaag heeft de overhand genomen, blokkeert het gewetensniveau en ontneemt de menselijke basis haar levensfundament, allemaal uit materialistisch eigenbelang. Dit is een “omgekeerde wereld” die we weer terug dienen te draaien willen we de balans terugvinden die we wereldwijd zijn kwijtgeraakt.
Daarin ligt nu juist de moeilijkheid.
Het “fundamentele” is uit het bewustzijns-totaalplaatje van het huidige georganiseerde materialisme verdwenen en wordt alleen nog beleefd door de groeiende hoeveelheid noodlijdende mensen die hun basisbehoeften niet meer in kunnen vullen door de verloren bestuurlijke en overwegende verbinding met de essentie van het leven. Degenen die in de wereld van schijnzekerheden (volle supermarkten, energie uit het stopcontact, water uit de kraan, uitkeringen en pensioenen) hun leven invulling geven zijn het contact met het fundament kwijt geraakt. Zij leven veelal in angst dat men juist de schijnzekerheden kwijt raakt waardoor men zich via geldafhankelijkheid laat manipuleren door macht en gewetenloosheid. Zo ontstaat een maatschappij zonder ziel, zonder fundament, zonder geweten. In feite is deze maatschappij al dood.
Geen hiërarchie maar levensproces
Een andere kijk op de 3 niveaus is die van het levensproces in plaats van hiërarchie. Net als de Paus ziet de Stad van Morgen het gezin als de basis uiting van een maatschappijvorm. Hierin komen alle generaties en belangen evolutionair tot uiting, inclusief de overdracht van leerprocessen, samenlevingsnormen en het spanningsveld van de permanente aanpassingsbehoefte aan een transformerende omgevingswerkelijkheid. Hier bestaat wel een verdeling van verantwoordelijkheden maar geen hiërarchie. De kern van de gezinssamenleving is sociale cohesie, taakverdeling en productiviteit rond het in stand houden van het menselijke levensfundament. Het bestuurlijke én beschouwelijke (overwegende) is onderdeel van de invulling van het fundament, een permanente feedback over welzijn, risico’s en keuzes voor harmonie en vooruitgang. In deze kern komt tot uiting wanneer men met anderen concurreert of met elkaar een hoger doel formuleert dat noopt tot samenhang en co-creatie. Het fundament is leidend, wordt gevoed door het geweten en beschermt door het bestuurlijke, zonder hiërarchie, uitsluitend gedeelde verantwoordelijkheden. Dit zijn de levende communities, zelfbewuste, duurzaam vooruitstrevende samenlevingen die de uitdagingen van deze tijd kunnen beschouwen, aanvaarden en meenemen in de levensprocessen.
Conclusie
Uit bovenstaande blijkt dat het leven en levensfundament is verdwenen uit de maatschappijvorm gebaseerd op materialisme en kapitalisme. De 3 theologische niveaus bestaan niet meer omdat het fundament van het leven is vernietigd door de mens als object te plaatsen in een geldgedreven wereld. Het is daarom ook geen maatschappij, geen samen-leving meer. Om een werkelijke maatschappij terug te krijgen dienen we op zoek te gaan naar het fundamentele niveau van de subjectieve motivatie en individueel weer te ontdekken waar het écht om gaat. Dan zijn we in staat om ook het geweten te raadplegen en onszelf te besturen door normering gebaseerd op verantwoordelijkheid, reflectie en gefundeerde, bestaansrechtelijke keuzes. De Paus geeft dit alles een theologische basis, de Stad van Morgen geeft het praktische handen en voeten door gedrag, kennis, bestuur, innovatie en geweten met elkaar te verbinden en projectmatig een levensvatbare maatschappij te vormen rond concrete thema’s die er fundamenteel toe doen. Iedereen die vindt dat ie leeft en wil leven kan eraan meedoen.
De grootste uitdagingen van deze tijd zijn geformuleerd in de bedreiging van klimaatverandering, algehele vervuiling, uitdroging van de Aarde, de bijbehorende enorme massa migraties van armoede naar vermeende kansen, enz. En al deze bedreigingen komen paradoxaal voort uit een maatschappelijke structuur en cultuur waar wij “zekerheden” aan ontlenen. Als wij de bedreigingen aan willen pakken moeten wij de maatschappelijke structuur en cultuur, inclusief de vermeende zekerheden, opzeggen om te kunnen werken aan een nieuwe wereldwijde balans. Maar dat kan niet omdat we gedwongen worden vast te houden aan de oude structuur omdat we daar zogenaamde schulden in hebben opgebouwd die ons ten laste worden gelegd, we afhankelijk zijn van het systeem voor voeding, huisvesting en ander basiszekerheden, en dit alles wordt gereguleerd door een geldsysteem waar wij wettelijk solidair in moeten participeren om zorg terug te krijgen ook al weten we dat dit systeem de Aarde, het klimaat, de natuur en de samenleving kapot maakt. We leven in een omgeving van gedwongen onvermogen om verantwoordelijkheid te nemen daar waar onze bewustwording ons toe leidt. Als we individueel loslaten is er geen ruimte voor zelf of samen-redzaamheid door sociale en structurele innovatie. Als we vast blijven houden zijn we medeplichtig aan de algehele vernietiging van alles wat ons heilig is, wegens angst, gevoel van onvermogen en korte termijn eigenbelang. We worden gegijzeld door dit gedwongen onvermogen.
Bewustwording
Dit alles dringt pas tot ons bewustzijn door wanneer we in een fase aan zijn geland waarin het systeem zelf ons op het randje van het onvermogen heeft geplaatst omdat de werking ervan geen betrokkenheid van ons meer kan verlangen omdat het geen verbindingen meer biedt (bijvoorbeeld arbeid). We komen emotioneel en functioneel los te staan van de structuur en alleen verbonden via de geld-zekerheden die ons nog tijdelijk worden aangeboden in ruil voor onze systeem solidariteit (waar macht aan is verbonden), een vorm van gedwongen apathie. De mens is echter een actief wezen waarbij zowel onvermogen als gebrek aan activiteit uiteindelijk leidt tot crisis in de vorm van echtscheidingen, gebrek aan positief zelfbeeld, zelfmoordneigingen, verslavingen, enz. Men kan die onderdrukken door de hersenen op nul te zetten en de emoties te verdoezelen door (vaak boos een gefrustreerd) te verwijzen naar de verantwoordelijkheden van het systeem zelf naar ons toe (zogenaamde mensenrechten zonder persoonlijke bijdrage). Men kan ook de persoonlijke nullijn doorbreken en op zoek gaan naar ruimte om de vernieuwing mede vorm te geven in de groepen die ontstaan met doelgerichtheid, passie en medeleven rond de uitdagingen in plaats van de zekerheden (die al snel als onzekerheden worden ervaren).
Stad van Morgen
Al sinds 2009 groepeert de Stad van Morgen (Stichting STIR) mensen die deze nullijn zijn doorgebroken. Dat zijn niet alleen individuen die door de oude cultuur zijn uitgespuugd maar ook mensen in leidinggevende posities binnen organisaties die ook op het randje van het gedwongen onvermogen zitten door de verschillende verplichtingen waar ze aan moeten voldoen en het gebrek aan mogelijkheden om ze waar te maken. Leidinggevenden gaan dan op zoek naar vernieuwende inspiratie en mogelijkheden en komen al snel terecht bij de initiatieven van de Stad van Morgen. Zo zijn er wethouders, bedrijfsdirecties en wetenschappers die zich komen laten inspireren of zich proactief verbinden aan initiatieven omdat ze daar de bronnen vinden voor de vernieuwing van hun eigen instelling en genoegdoening in hun eigen verantwoordelijkheden.
Stad van Morgen is dan een katalysator tussen de grote uitdagingen van deze tijd, het opbreken van het gedwongen onvermogen en de opbouw van argumentatie en waardecreatie van de integrale vernieuwing. Aangezien de Stad van Morgen mensenwerk is dat zich vertaalt in professionalisering van de maatschappelijke transformatie, zijn alle mensen welkom die een persoonlijke bijdrage kunnen leveren aan de processen, de een vanuit talent of inzet, de ander vanuit macht, middelen of autoriteit. Dankzij de aanwezigheid van de Stad van Morgen is het gedwongen onvermogen relatief geworden aan persoonlijke keuzes. De dwang van de oude structuur zal zich niet opheffen als er geen aanvaardbaar alternatief voor in de plaats komt. Dat alternatief ontstaat niet zomaar. Stad van Morgen plaatst zich op het fundament van het alternatief dat zich spiegelt aan een nieuwe definitie van welzijn en duurzame menselijke vooruitgang:
“Samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige, zelfbewuste en samen-redzame menselijke samenleving binnen de aldoor veranderende context van onze natuurlijke omgeving” (Sustainocratie).
Door samen de nieuwe samenleving op te bouwen op dat fundament hevelen we stapsgewijs de bruikbare onderdelen van de oude samenleving over naar het nieuwe formaat en bijbehorende opbouwende zekerheden. Langzaam vervalt de dwang van het oude en ontwikkelt zich de cohesie van de nieuwe. Alle deelnemers ondergaan een geheel eigen transformatie waarin oude zekerheden van afhankelijkheid plaats maken voor nieuwe die door eigen verantwoordelijkheid zijn gecreëerd.
Huidige opties:
Stichting STIR: overkoepelend transformatief onderzoek, uitproberen, evalueren, meten en communiceren. (Zo is sustainocratie ontstaan)
Stichting STIR is overal actief waar voldoende mensen tot groepsvorming over willen gaan.
Deze leercoöperatie werkt op Europees niveau middels allerlei samenwerkingsverbanden en lokaal ge-managede STIR HUBS
Deze coöperatie heeft vele Micro’s (korte leerervaringen) en de School of Talents gericht op mensen met speciale talenten zoals dyslexie, adhd ….
FRE2SH city farm coöperatie:voor lokale productiviteit en consumptie van de menselijke basisbehoeften op basis van betrokkenheid, eerlijke verdeling en kwaliteit.
Er is een FRE2SH city farm in Breugel (nabij Eindhoven) en verschillende proposities in de Brabantse natuur.
Er zijn verschillende FRE2SH initiatieven in wijken van Eindhoven.
TWIP is een apart initaitief
Verbinden is eenvoudig, commitments waarmaken doen we samen.
Nu ik de strategische agenda van AiREAS aan het opsommen ben om te delen met alle leden van deze dynamische gezonde steden groep, valt mij op hoeveel lijnen er uit staan, in Eindhoven, Breda en Helmond maar ook nationaal, in Europa en zelfs met China.
Alle ogen op AiREAS komt dan helemaal tot uiting toen ik probeerde AiREAS Eindhoven samen te vatten in een enkel creatief beeld. Daar komt ook iets uit dat lijkt op een oog. Kijk zelf:
Blauwe ogen doen het goed in de Stad van Morgen
Dat geeft tegelijk betekenis aan thema’s als “de kijk op de wereld” of “perceptie” dat ons allen beïnvloedt in ons dagelijks functioneren. Kan dat ook op stadsniveau? Met de juiste bezieling en uitdagend hoger doel wel blijkbaar. Door dat oog ontstaat een kijk en verwerkingsproces dat alle inwoners en bezoekers van de stad aangaat én betrekt. Het geeft zintuigen aan een stad en als eco-systeem reageren we daarop.
De andere initiatieven van de Stad van Morgen vertegenwoordigen bij nader inzien juist geheel andere organen:
FRE2SH is minder een oog en meer de creatieve handen waarmee de groep zich voorziet in haar basisbehoeften in samenhang met kennis, vaardigheden en de natuur.
STIR Academy is daarbij vooral ons stemgeluid en de manier waarop we communiceren met anderen om zo ons leerproces te versterken met inspiratie, innovatie en implementatie (triple “i”) terwijl wij dat ook met de anderen doen.
SAFE is ons zesde zintuig dat ons verbindt met de spirituele kracht van onze natuur en op zoek gaat naar evolutie en veiligheid.
Stad van Morgen zelf is dat gebiedsgebonden lichaam waarin alles (oog, handen, stem, gevoel) een oorsprong en plekje heeft en gedragen wordt in een eigen evolutionaire ontwikkeling alsof we een fysieke werkelijkheid zijn, een organisme en identiteit, binnen en vanuit onze cocreatie dynamiek.
En dat misschien ook echt zijn, een nieuwe soort……
In AiREAS is het begrip ontstaan van “het onzichtbare zichtbaar” maken zodat wat we zien ook onderdeel wordt van onze werkelijkheid en dus ook van de manier waarop wij omgaan met ons leven en welzijn in harmonie met onze omgeving. In AiREAS gaat het om de kwaliteit van de lucht die we inademen. We redeneren dan al snel op moleculair niveau en het gedrag van gassen, materialen en bacteriën in de lucht die wij in ademen. Maar ook ons voedsel is zo’n belangrijke samenhang van elementen waarvan we vaak geen weten hebben en die door onwetendheid, domme of criminele (economische) organisaties wordt gemanipuleerd vanuit allerlei belangen.
Chemische vervuiling
In dit filmpje legt een deskundige uit wat de effecten op moleculair en bacterie niveau zijn van een product dat door een grote multinational wordt verkocht:
Het kan ook anders
Hier ziet u een filmpje uit Drente met onze eigen oerbacterie deskundige Frodo en vader Piet Dekkers.Zij wonen ondertussen al geruime tijd in de buurt van Eindhoven met hun waardevol activiteit:
Het is helemaal niet vreemd dat in co-creatie processen speciale gevoelens tussen personen ontstaan die veel verder gaan dan pure zakelijkheid. Men is bezig met een passievolle creatie, een hartstochtelijke ontmoeting met een hoger doel. Zo’n uitgangspunt staat in het gevoelsleven van een natuurlijke persoon niet ver van seks en erotiek. Per slot van rekening is de ultieme cocreatie tussen jong volwassen personen de versmelting van genen die leiden tot een nieuw leven, een kind. Die intimiteit van extase wordt ook ervaren als men samen een prachtig muziekstuk weet te produceren, als perfect dans-duo de vloer op gaat of in teamverband het schijnbaar onmogelijke weet te presteren.
Erotiek van spiritualiteit
In de wereld van verduurzamende verantwoordelijkheden in groepsverband treden evenveel mannen als vrouwen op, soms zelfs meer vrouwen, en van alle leeftijden. Dit in tegenstelling tot de strakke hiërarchie van sociaal economische piramides van macht die vooral mannelijkheid uitstralen en waaruit seksualiteit totaal is verdwenen in het operationele vlak, en zelfs wordt geweerd, ook al wil de macht zelf een bepaalde erotische aantrekkingskracht uitoefenen wegens de vermeende zekerheden die het biedt. Die gevoelens zijn anders dan wanneer men in een cocreatie proces zit. Het een is de verleiding van het ondergeschikt maken in een afhankelijkheid rol en zich opofferen in wederkerigheid voor persoonlijke zekerheden. De andere, in de cocreatie, is vergelijkbaar met de puberale aantrekking op basis van gelijkwaardigheid dat gepaard gaat met het laten ontstaan van nieuw leven. Op moleculair en hormonaal niveau worden dezelfde prikkels aangespoord, ongeacht leeftijd, waardoor er een onderlinge adoratie ontstaat dat gemakkelijk verpersoonlijkt kan worden maar vaak alleen is verbonden aan het doel dat men nastreeft. Onze fantasie en herinneringen doen de rest.
Dat neemt niet weg dat in intense co-creatie processen individuen elkaar niet in liefde zouden kunnen vinden. Zij zullen de persoonlijke lust moeten ontrafelen tussen het hogere doel en die van de betrokken persoon of personen. Paradoxaal gaat het dan om de intieme persoonlijke vraag of men zich in erotiek aangetrokken voelt tot het groepsproces en hoger doel, of aan de energie van een van de deelnemers? De erotische gevoelens worden veroorzaakt door de sterke energetische verbintenissen die mensen onderling tot cocreatie brengen. Dat noemen we de string-theorie dat grappig genoeg niets te maken heeft met kleinschalig ondergoed maar met muzikale ritmes. Onze rationele weergave van schijnbaar onverklaarbare intense seksuele emoties vergelijken dit met wat we meemaakten toen we als puber verliefd werden. Zo ontstaat dat gekke onderbuik gevoel als men bij bepaalde personen komt en de intense wens om weer in elkaar’s nabijheid te verkeren, ook al kan er van onderlinge tastbaar gemaakte fysieke liefdes relaties geen sprake zijn.
In de Stad van Morgen maken we dat constant mee. Het is een uiterst positief gevoel, een wens om elkaar te omhelzen en te knuffelen zonder dat daar iets vreemds achter gezocht hoeft te worden. Veel ontmoetingen hebben dan ook een enorm knuffel gehalte dat de banden alleen maar versterkt. Soms gaat het verder en vinden mensen elkaar op persoonlijk vlak en ontstaan er persoonlijke relaties. Soms ook zijn er experimenten die erop gericht zijn om de gevoelens te plaatsen door voor elkaar en zichzelf duidelijk te maken wat nu wat is? Maar 99% van de tijd houdt men de erotiek voor zichzelf in het pure besef dat het heerlijk is om deze band te ervaren en tot uitersten te laten ontspruiten in de processen zonder dat het de individu zelf noch de anderen verwart of verstoort. Men geniet alleen en van de groep en verwerkt de extase zelfstandig en zo vaak mogelijk in puur intiem genot. Uiteindelijk is het cocreatie resultaat de ultieme extase, in het huwelijk en ook in onze multidisciplinaire groepen.
Stad van Morgen 