Maatschappelijke innovatie door mensen op een kruispunt van hun leven

mei 26, 2013 Jean-Paul CloseEen reactie plaatsen

Wakker worden

“Wakker worden” is een veel gehoorde term de laatste tijd. Meestal is het wakker wordt proces gerelateerd aan een intense ervaring die mensen meemaken. Wakker worden geeft betekenis aan een nieuwe kijk op het leven, een kijk die veel meer het gevoel van een werkelijkheidbesef weergeeft dan een soort verdoofde toestand waarin men voorheen verkeerde. Dat “voorheen” was dan het genot van een baan, een rustig leventje, huisje-boompje-beestje. Wanneer echter dit gevoel van oneindige continuiteit weg komt te vallen door het verlies van een baan, door ineens uit huis te gaan van de ouders en op jezelf gaan wonen, als je terugkeert naar Nederland na een lang verblijf in het buitenland, of als je een zorgtaak hebt gehad thuis en nu terug wenst te keren naar arbeid buitenshuis….het zijn allemaal van die kruispunten waarin men geconfronteerd wordt met zichzelf, wakker worden en keuzes maken.

Wakkere mensen

De oude zekerheden of verplichtingen zijn verdwenen of dreigen te verdwijnen en men ervaart een leegte, een loslaatproces, wat opgevolgd dient te worden door nieuwe bezigheden en voldoening. Men gaat open staan voor nieuwe ontmoetingen, nieuwe ideeen, nieuwe relaties, nieuwe uitdagingen. Deze openheid maakt deze groep mensen tot een ideale bron van inspiratie voor maatschappelijke innovaties. Reeds in eerdere blogs (in mijn Engelse blog bijv de relatie Kondratieff en Close) heb ik aangetoond dat een crisis leidt tot bewustwording. Op maatschappelijk niveau heeft een depressie altijd geleid tot maatschappelijke innovatie dat daarna weer een periode van vele decennia voorspoed heeft opgeleverd. Waarom moeten wij dan innovaties overlaten aan de zogenaamde beleidspeerpunten en hooggesalarieerde figuren en gesubsieerde instanties in de maatschappij? Zij missen het wakker worden en staan niet op een kruispunt in hun leven. Zij die wel in de bloei van hun creativiteit staan worden weggestopt in een uitkering of outplacement regeling en niet benut.

Maatschappelijk spel met de werkelijkheid

De twee spelen van de Stad van Morgen via STIR, “het geheim” en “de held” zijn gericht op het verbinden tussen de oude en nieuwe werkelijkheden, de ingeslapen en wakker geworden werkelijkheid, met baanbrekende innovaties. Mensen die op een kruispunt van hun leven zitten spelen het spel om de maatschappij uit te dagen tot verandering. De beste innovaties worden dan ook daadwerkelijk uitgevoerd door de innovatieteams die ze hebben uitgewerkt samen met de professionele deelnemers. Zo voedt de ene werkelijkheid de andere volgens een stramien van vooruitgang.

Als de werkloosheid groeit in een land dan moet er vernieuwing plaats vinden. Dat kan niet door de mensen weer op zoek te laten gaan naar een vergelijkbare plek van hun verleden. Dat kan alleen als er aangepaste mogelijkheden worden geschapen die passen in de tijdgeest van het moment. Wie beter om die te bepalen en aan te duiden dan de mensen die er rechtsstreeks belang bij hebben? Zo worden de institutionele spelers uitgedaagd zich open te stellen voor vernieuwing die aangedragen wordt door de zelfbewuste werklozen die “het anders willen”.

De spelen spelen zich af in de gangbare werkelijkheid waardoor de virtuele oplossingen eerst virtueel getoetst kunnen worden aan de eisen van het spel en daarna worden gepresenteerd aan de gangbare werkelijkheid voor toepassing. Zo kan een maatschappij zich wakker houden door de juiste mensen te betrekken bij de juiste processen op het juiste moment en de juiste ondersteuning.

Uitproberen

Wij gaan deze gedachten uitproberen in verschillende gebieden van Nederland en het buitenland door beide spelen uit te zetten en te voorzien van partnerships. Het spel is reeds uitontwikkeld en gespeeld met succes in 2012 en kan alleen maar groeien met de ervaringen die wij hebben opgebouwd. De werkelijkheid simuleren met de werkelijkheid is niet gemakkelijk en daar een stip op de horizon aan toevoegen die de zweverige abstractie van economische groei overstijgt is zelfs een uitdaging op zich. De aanpak heeft zich historisch al bewezen, echter altijd achteraf. Dit is de eerste keer dat wij het vooraf al gaan benutten. Een spel is altijd leuk en vooral als het alleen maar winnaars kent.

In September 2013 gaat het spel van start in Eindhoven. Deelname van lokale institutionele partijen staat vanaf nu open.

Vreugde en avontuur in zelfredzaamheid

mei 9, 2013 nicolettemeeder1 reactie

(Blog van Nicolette Meerder)

Vanuit Stad van Morgen zijn wij actief met allerlei processen om zelfredzaamheid op te zetten en met elkaar vorm te geven naar een gezonde en zelfredzame samenleving. Natuurlijk wil je zelf voorbeeld geven en voorleven en delen wat daar in gebeurd. Het leercentrum waar we het geheel willen laten ervaren is nog in onderzoek en ontmoetingsfases, dus dat werd voor nu met de voeten in de klei. Maar waar en hoe?

Anderhalve maand geleden reed ik op de fiets aan de rand van Eindhoven langs een stuk grond met tuinen. Nieuwsgierig stapte ik “binnen” en vroeg welke ruimte beschikbaar was? Tot mijn grote schrik was er alleen een stuk grond van 200m2 over en moest volledig worden omgespit. Pfff, 200m2 alleen….hoe doe ik dat, kan ik dat aan, wat moet ik doen, wat brengt het ons?

Allerlei vragen die door mij heen speelden, maar vrij snel was heel duidelijk en doorslaggevend het brengt voedsel. Ik neem hier verantwoordelijkheid om te zorgen dat er eten op tafel komt, eerlijk eten voor mijn dierbaren. De vreugde en plezier die dat in mij aanwakkerde was enorm en gewapend met schop, boek permacultuur, gezond verstand en de wil om dit tot stand te brengen stond ik al snel ploeterend in de aarde.

Nu is samen werken veel leuker dan alleen werken en na korte tijd was Hannah geïnspireerd geraakt en betrok zich bij het proces. Andere ideeën, andere inzichten, aanvullend aan de basis creëerden wij de indeling van de tuin, welke groenten, fruit en kruiden onze keukens zouden laten geuren en eerlijke maaltijden konden brengen. Aangeraakt door de energie en het plezier werden wij voor de keuze gesteld, door de eigenaar, dat het naastgelegen verwilderde perceel van 100m2 ook beschikbaar kwam en dat hij het zou omploegen, maar wij het zelf moesten omspitten.

Tja en wat doe je dan?

Bij elkaar was het een prachtige mogelijkheid en schitterend gelegen, totaal 300m2 tegen de weilanden aan waar de fantasie volledig opging in hutten van wilgentenen voor kinderen, permacultuur, de sloot erbij betrekken, fruit gaardje, bloemenweelde, etc. en alles laten ontstaan in natuurlijke beweging. We gingen overstag…. Vrij snel daarna melde zich een jonge vrouw van 18 jaar, Marieke, die gestopt was met haar studie met een enorme belangstelling voor zelfredzaamheid. Zij werkt nu een maand met ons mee om te kijken, te leren, te delen, te ervaren of ze hier mee door wil gaan.

Alles organiseert zich met en rond ons op een natuurlijke manier en ontstaan er spontaan paden, komen allerlei thema’s aan de orde, zoals gif spuiten tegen kweek, ja/nee en wat is alternatief binnen de natuurlijke context? Experimenteren met vormen, spiralen, etc. Hooggebruik, laag gebruikers van de grond. Wat doe je tegen een overvloed aan slakken, laat je een mierenkolonie zitten bij spitten of haal je het door elkaar. De aarde zit vol met allerlei insecten en het is fantastisch alles tijdens het omspitten te bestuderen. Dit is letterlijk leren in een natuurlijke context.

De buitenlucht, de verbondenheid met de ontluikende natuur van flora en fauna om je heen laat je voelen dat je leeft en wat leven is.

Het omspitten van de kale vlakte, het genot om te zaaien, vensterbanken vol met stekjes, te kijken wat er wel of niet gebeurt en dan opeens groen van spinazie zien wat als een speer omhoog schiet. Die vreugde, die kracht van de natuur zien en ervaren roept zo’n respect en eerbied voor natuurlijk leven op en dankbaarheid dat je daar zelf aan kan bijdragen en in voorzien in eenvoud en eerlijkheid.

Wordt vervolgd (Nicolette Meeder)

Stadslandbouw is keuzes maken

mei 7, 2013mei 14, 2013 Jean-Paul CloseEen reactie plaatsen

(Blog door Jean-Paul Close)

Tijdens de gesprekken in Eindhoven met de vele mensen die iets willen doen op gebied van stadlandbouw ontstaat er steeds een mooi beeld tussen twee werkelijkheden, die van het geld verdienen en die van zelfvoorziening. Eigenlijk is het vergelijkbaar met de rest van ons land en de keuzes die wij dagelijks maken. Laten we eens kijken.

Een stukje grond

Neem nu een stukje grond van een paar honderd vierkante meter. Wat wilt u ermee doen als u zich gaat verdiepen in stadslandbouw? De discussie komt op gang tussen de mensen.

Geld verdienen

Wil ik het benutten om er geld mee te verdienen? Welke keuzes maak ik? Welke gewassen leveren het meeste op en hoe kan ik het veldje het beste benutten? Om er zoveel mogelijk mee te verdienen. In onze regio (Eindhoven) hebben we verschillende voorbeelden. Zo is er op de hoek van de Celebeslaan een driehoekig veld dat jaarlijks allereerst wordt benut voor het telen van bloemen en in een tweede ronde worden sier en consumptie pompoenen gezaaid die rond de tijd van Halloween beschikbaar zijn in alle soorten en maten. Zo levert het veld twee keer winst op voor de belangenpartijen die het uiterst professioneel benaderen met maar een klein groepje mensen.

We hoeven maar door ons land te rijden en we zien veel meer voorbeelden van de eenzijdige gewassen die massaal geteeld worden voor de volume verkoop op geldgedreven velden. Bloembollen, mais, prei, aardappelen, enz. Het is eenzijdigheid die opvalt en die veelal is afgestemd op omzetmogelijkheden.

Zelfvoorziening

Even verderop in dezelfde staart heeft de Wasvenboerderij een groentetuin waarin de diversiteit voor eigen gebruik in het restaurant zichtbaar is. Er staan geen eenzijdige plantensoorten maar een veelvoud van groenten in verschillende groeifasen en rijping. Er is ook wel een verbinding met geld verdienen omdat de oogst gebruikt wordt binnen het restaurant maar toch geeft het een aardig beeld van het verschil in gebruik van een lap grond afhankelijk van de keuze die men maakt. De diversiteit van plantengroei is opvallend omdat het is afgestemd op eigen gebruik. Men hoeft het niet in te kopen.

In de omgeving van Eindhoven en de meeste steden zijn allerlei stadslandbouwveldjes te zien waar je de keuzes van de eigenaren kunt aanschouwen door de eenzijdigheid of diversiteit van de soorten die erop staan in de loop van het seizoen.

Stadslandbouw

Nu is stadslandbouw een nieuwe tak van sport waarbij private en publieke ruimtes gebruikt kunnen worden vanuit dit soort keuzes waar er nog een aantal aan kunnen worden toegevoegd. Een stad is historisch gezien altijd benut vanuit grond en vastgoedbelangen waar rondom heen allerlei menselijke activiteiten werden georganiseerd die niets met voedsel of de natuur te maken hadden. De stad was vooral een concentratie van materieel belang waar veel mensen samen drommen om te handelen, plezier te maken, of samen te wonen en werken. Een stad is voor een verzamelplek van veel mensen met een grote geldconcentratie en bijbehorende dynamiek, maar ook grote afhankelijkheid. Zonder geld kan een stad niet functioneren. De stad draait om distributie en een soort mierennest van menselijke belangen. De natuur is er bij traditie uit geweerd.

Moderne inzichten tonen dat het weghalen van de natuur erg nadelige effecten heeft op de bewoners van de stad. De temperatuur van een stad is gemiddeld hoger dan buiten de stad. De stad vervuilt de atmosfeer doordat plantensoorten, die zuiverend werken, er niet aanwezig zijn. De stad heeft last van wateroverlast bij zware regenval doordat oude waterstromen zijn vernield door de fundamenten van de oude stedenbouw . En ga zo maar door. Die concentratie van eenzijdige belangen heeft ervoor gezorgd dat de natuur uit de stad is verdwenen. Zelfs de mens in de stad weet nog amper wat de natuur is. Dat heeft geleid tot consequenties waar men nu van terug aan het komen is. De kosten van deze consequenties vormen een secondaire economie (algemene vervuiling en natuurlijke onbalans) die drie tot zeven keer zo snel groeit als de primaire stadseconomie (van consumptie).

Gezonde stad

Nu gingen de mensen niet naar de stad puur om hun gezondheid. De aantrekkingskracht van de stad was op vele fronten juist belangrijker dan de gezondheid. Maar ongezondheid is een last en als de consumptie economie hapert door crisissen of ander oorzaken dan is de last wel erg voelbaar. Om de stad gezonder te krijgen kunnen allerlei maatregelen getroffen worden maar de eenvoudigste is om de natuur weer toegang te geven tot het stadsgebied. Dat gebeurde vroeger door bomen te planten die sterk genoeg waren om de luchtvervuiling te weerstaan. Veel steden hebben zo lange rijen platanen langs hun wegen geplaatst (Bijv. Barcelona). Maar in onze moderne tijd willen we kijken naar meer multifunctionele toepassingen. Want planten leveren niet alleen een mooi gezicht, ze zijn ook warmtewerend, geven voedsel, zorgen voor energie, waterhuishouding, zijn goed voor de menselijke psyche, enz.

De toepassing van stadslandbouw kan de gezondheid van de stad positief beïnvloeden door de terugkeer van de natuur in onze omgeving. Maar ook dat heeft weer consequenties. Bloemen en planten brengen allerlei andere diersoorten (insecten, vogels) met zich mee waar we niet meer aan gewend zijn in de stad. Ook merken we dat mensen gaandeweg allergien hebben ontwikkeld en minder weerstand hebben tegen pollen en andere effecten van de natuur. De mens en natuur zijn uit elkaar gedreven en het naar elkaar toebrengen levert een nieuwe ongekende reactie van gewenning op. Het benutten van de daken en de muren in de stad voor levend groen en water is een onbekend gebied van innovaties waar de mens nu aan toe is. Het gaat dan niet alleen om voedsel maar ook alle bijkomende neveneffecten die van invloed zijn op onze kwaliteit van het leven. Er ontwikkelt zich gaandeweg een nieuwe stadscultuur waarin ook weer de keuze van geld verdienen en zelfredzaamheid een rol speelt die door de verschillende disciplines van de stad op een andere manier worden geïnterpreteerd.

Professioneel vrijwilligerswerk

Zo kan de overheid van de stad zich misschien bekommeren om de gezondheid die een positieve weerslag heeft op de kosten van de zorg en de productiviteit van de bevolking. Maar het bedrijfsleven zal zich ook transformeren om de binnenstedelijke voedsel en energie ontwikkeling een plekje te geven. De voor en tegenstanders van natuur in de stad, met alle bijverschijnselen van dien, zullen ook met elkaar overweg moeten. De openbare ruimte is voor iedereen maar als er voedsel wordt geteeld dan blijken er eigenaren te zijn. Hoe gaan we ermee om? Het zijn allemaal vraagstukken die wij in de Stad van Morgen meenemen in onze proefgebieden. Door het Sustainocratisch aan te pakken leggen we een verbintenis tussen deze ontwikkelingen en een menselijk belang. Zo speelt bij stadslandbouw het thema “zelfredzaamheid” een grote rol. We kunnen de mensen weer leren omgaan met samenwerking, onderling overleg en waardecreatie. Maar bij levend groen speelt “gezondheid” ook een grote rol. Het gaat er bij ons niet zo zeer om het eigenaarschap van het voedsel (dat natuurlijk respectvol dient te worden verdeeld al nagelang inzet en talent) maar vooral om de effecten op de natuur van de mens en de duurzame vooruitgang die wij boeken door hier open mee te experimenteren. Die vooruitgang wordt dan gerelateerd aan algemene menselijkheid (gezondheid, veiligheid, zelfredzaamheid) en niet de gefragmenteerde eigenbelangen. Daardoor zijn wij ook in staat om verschillen van inzicht en belangen te overstijgen met het hogere doel. Betrokken zijn de overheid, de burgerbevolking, de ondernemers, de scholen en de wetenschap. Dat levert alles te samen altijd wel een stapje vooruit op ongeacht de onderlinge schermutselingen of verschillen.

Energie dilemma

mei 6, 2013mei 7, 2013 Jean-Paul Close1 reactie

Toen de Stad van Morgen bezig was met het organiseren van een lokale Energie Coöperatie (2010) in Eindhoven volgens het Sustainocratische model werden we teruggefloten door de landelijke overheid. Men kon en wilde ons niet ondersteunen vanuit de toenmalige Green Deal omdat de aanpak “niet belastbaar” was. Toen de landelijke overheid moeilijk deed trokken fundamentele lokale partners zich ook terug. Zij hadden allen een belang om Den Haag tot vriend te behouden. Het initiatief viel uit elkaar. Als zo iets gebeurt dan realiseer je je weer een keer dat het in Den Haag alleen maar om geld en macht gaat.

De aanpak van de Stad van Morgen was georganiseerd vanuit menselijkheid en dat creëert een groot dilemma. Wij presenteerden onze local Energy & Quality of Life (EQoL) als gesloten lokaal systeem waarin energie een betaalmiddel was voor andere participatie zaken op gebied van lokale leefbaarheid. Maar dat zinde de landelijke overheid niet. De nationale overheid inkomsten zijn direct en indirect bij elkaar opgeteld, grof geschat, voor minstens 50% afhankelijk van ons energiegebruik. Dat is veel zult u zeggen maar als je kijkt naar de manier waarop de consumptie-economie in elkaar zit dan zijn het niet alleen de accijns op brandstoffen die tot die inkomsten behoren. Tel daarbij ook op de logistieke activiteiten van goederendistributie, het gebruik van op olie gebaseerde grondstoffen in de producties, onze verwarming en kookgedrag thuis, de belastingen op al deze producten, de werkgelegenheid van deze productiviteit en retail van consumptie, btw over retail, enz. Haal energie weg en er blijft niets over van de Nederlandse overheid door totaal gebrek aan inkomsten wegens instorting van de dynamiek waar onze economie op is gebaseerd.

Ook de bevolking heeft haar lifestyle gebaseerd op energiegebruik waardoor het ene en het andere een logisch verband heeft van wederzijdse afhankelijkheid. Zolang het gebruik van energie in geld uitgedrukt wordt kan de overheid het belasten en daarmee zichzelf in stand houden. Iedereen happy. Niet dus.

De traditionele bron van deze (op fossiele brandstof gebaseerde) energie is aan het uitputten en de consumptie in de hele wereld neemt toe door de welvaart en consumptiegroei in vele landen. De energiekosten rijzen de pan uit en het gevaar van structurele tekorten in de toekomst vereist een urgente transitie. Voor de overheid is de energie transitie (van fossiel naar iets anders) fundamenteel mits deze hetzelfde geld in het laadje blijft brengen. Voor de consument is het van belang om onze levensstijl te handhaven.

Maar er is nog iets dat misschien veel belangrijker is. De eeuwenlange verbranding van fossiele brandstoffen blijkt een ongeevenaarde vervuiling en structureel ontkende (door de machtsposities rond fossiele energie) klimaatverandering teweeg te hebben gebracht. De bijbehorende gevolgeneconomie groeit schrikbarend en kan alleen bekostigd worden vanuit de primaire consumptieeconomie. De gevolgeneconomie groeit met 7% per jaar en vertegenwoordigt daarmee een verdubbeling elke 10 jaar. Die economie heeft ook nieuwe machtposities gecreerd met een krachtige lobby, een grote bureaucratie van controle en voorzieningen met bijbehorende publieke afhankelijkheden via zorg en verzekeringen. Dit moet allemaal via de belasting van de consument afgedekt worden door meer energiegebruik. Gaf de overheid in 2003 nog 113 Miljard uit, nu anno 2013 is dat 278 miljard. In 2023 ruim 550 Miljard als we op deze weg doorgaan. Maar nog steeds is er die 50% afhankelijkheidsverhouding van energie, of meer. De macht die aan energie gerelateerd wordt in Den Haag staat energie innovaties in de weg die geen geld in het laadje brengen ook al brengen ze wel leefbaarheid en menselijkheid. Maar diezelfde macht brengt onmacht op gebied van menselijkheid omdat men eigenlijk bezig is de mens en misschien wel het leven op Aarde uit te roeien. Dit compenseert men door gezondheid zorg en wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen maar de oorzaak aanpakken kan de macht niet wegens structurele onmacht.

Voor de bevolking zijn er langzaamaan oogkleppen afgevallen en duidelijk geworden dat wij ruim 100 jaar bewust weg zijn gehouden van enig energie alternatief terwijl die wel bestonden. Door gemakzucht hebben wij dat ook toegestaan. Wij dragen onbewust ook onze verantwoordelijkheid.

Verkeerde perceptie

In onze omgeving is energie ruimschoots voor handen. Het is alleen van belang dat we leren hoe we er anders mee om kunnen gaan. De perceptie die over energie is ontstaan is verkeerd en heeft alles te maken met de onze huidige aangeleerde kijk op het leven. Waar gebruiken wij energie voor in ons privéleven?

Voor verwarming van onze huizen, het water, de douche
Voor verlichting en elektronische apparatuur
Om eten te bereiden
Voor vele vormen van mobiliteit

Dat is het antwoord dat de meeste mensen zouden geven omdat men zo de energie ziet die men inkoopt. Men vergeet echter dat wij zelf in leven blijven door energie. En dat komt niet uit het stopcontact. Als levend wezen nemen wij energie tot ons via voedsel. Daarbij voeden wij ons ook met vitaminen die ontstaan door wisselwerking van onszelf en voedsel met zonlicht. Voedsel, energie en ons leven kan dus niet los van elkaar worden gezien. Wij zijn ooit als soort ontstaan in een geldloze wereld dankzij deze relatie. Het is essentieel in een stabiele maatschappij dat wij daar zelfbewust en zelfredzaam mee omgaan. We kunnen deze essentie niet zomaar uitbesteden aan grote machthebbers en onze perceptie door gemakzucht vertroebelen door andere zaken belangrijker te gaan vinden. Als wij ons bestaan effectief organiseren dan nemen wij energie en voedsel serieus. Dat betekent ook dat wij onze eigen omgeving serieus moeten nemen uit levensbelang, niet geldbelang.

Door de economie vanuit consumptie en geldafhankelijkheid te organiseren ontstaan alle misstanden. Als we de economie organiseren rond gebruik en eigen inzet en verantwoordelijkheid met in acht name van duurzame menselijkheid dan kunnen vele misstanden opgelost worden. Het gaat niet om geldsystemen maar om duurzame menselijke vooruitgang.

De zon is gratis en de planten groeien weelderig zelfs als wij er niet naar omkijken. Als wij een beetje sturen dan geven die planten een overvloed aan voedsel en herbruikbaar afval voor energievoorziening. We hoeven niet eens te reizen hiervoor zoals we nu doen om geld te verdienen. Energie is van onszelf en dat mogen wij opeisen vanuit een natuurlijk perspectief door er zelfvoorzienend mee om te gaan. We hebben voor onszelf het dilemma geschapen door het uit handen te geven. Misschien wordt het tijd om daar zelf eens goed over na te denken en het weer terug te nemen.

Het dilemma van vervuiling, fossiele brandstoffen, klimaatproblemen lossen de machthebbers niet op want zij hebben hun macht eraan ontleend. Als het opgelost wordt is het omdat wij daar zelf verantwoordelijkheid voor nemen als individu en som der individuen in concrete samenwerking. Wij passen onze levensstijl aan, worden zelfredzaam, gebruiken geen fossiele brandstoffen meer en trachten zoveel mogelijk over te stappen op eigen productiviteit. We accepteren geen blokkerende maatregelen meer die ons leven en leefbaarheid in de weg staan. Wij zijn zelf de overheid die ondergeschikt is aan de mens, niet andersom. Wij hebben onze eigen autoriteit. En dat begint thuis, lokaal en in onze gemeentes. Niet in Den Haag of Brussel. Maar vaak staat gemakzucht ons eigenbelang in de weg en daar ontleent de macht haar macht aan en wij onze onmacht.

Tsja, en dat is voor iedereen nog steeds een gigantisch dilemma.

Geen gepolder voor de gezonde stad

maart 27, 2013maart 30, 2013 Jean-Paul CloseEen reactie plaatsen

Groene dinsdag

Op 26 Maart 2013 kwam een groepje mensen bij elkaar om de proefwijk Doornakkers verder invulling te geven. De bijeenkomst hoorde bij het living lab van AiREAS (luchtkwaliteit en volksgezondheid) in Eindhoven. Het werd een fijne ontmoeting tussen uiterst betrokken mensen maar tevens een boeiende en herkenbare innerlijke “strijd” tussen twee verschillende werelden, de oude democratie van het polderen over problemen en oplossingen (gevolgen-economie), en de nieuwe democratie van het doelgericht samenwerken (sustainocratie).

De aanloop naar 26 maart

We zijn al enige tijd bezig met AiREAS en burger participatie waar we steeds weer dat dilemma van wereldbeelden tegenkwamen. De grootste uitdaging van het werken aan een gezonde stad blijkt er niet één maar een heleboel. Hoe gaan we om met communicatie bijvoorbeeld? Uit die discussie is uiteindelijk een derde opzet van een website ontstaan www.aireas.com. De eerste twee zijn omgevallen door gebrek aan continuiteit (men benaderde de site als een product ipv een middel in een proces) en beleving in het samenwerkingsproces van AiREAS waarin iedereen in Eindhoven betrokken is, bewust of onbewust. In de nieuwe site kunnen mensen een eerste beetje informatie vinden en zich aanmelden om wat te doen. Het moet nog blijken of dat werkt.

De bijeenkomst van 26 maart was een off-line dialoog die tot stand was gekomen door de interactie van enkele maanden met allerlei mensen. Naast de keuze van AiREAS om Doornakkers aan te wijzen als proeftuin (omdat er al zoveel betrokken mensen actief zijn) was de kennismaking met het Buurtkantoor aan de Bloemfonteinstraat doorslaggevend. Het bleek een mooie open ruimte voor de vele spontane en veelzijdige wijkontmoetingen die wij voor ogen hadden. De eerste contacten met de jonge charmante en uiterst betrokken uitbaatster Simone waren dan ook vol gedreven energie. Maar toen ons enthousiasme zich concretiseerde in een uitdagende dag, week en maandinvulling rond het levend groen seizoen van 2013 in de wijk, toen kwamen er vanzelf allerlei beren op de weg.

Beren in het groen

We leven in een maatschappij waarin een toestemmingscultuur overheerst en waar ik al over heb geblogd. Als er ondernemende initiatieven worden gesuggereerd dan worden ze eerst getoetst aan de vele bestemmingsplannen die ons omringen vanuit een afhankelijkheid van andere mensen en instanties. Zo ontstond de vraag bij het buurtkantoor “Mag ik wel een bijeenkomst faciliteren die niet alleen ondernemers aangaat?” Men had ergens bedacht dat ondernemers lid moesten worden van het Buurtkantoor maar ondertussen wordt niemand lid en is het grotendeels leeg. AiREAS wil wel gebruik maken van de faciliteiten (zoals we dat al overal doen in Eindhoven) op basis van bijvoorbeeld consumpties maar willen geen lid worden want dat is voor ons te beperkend. “Mogen we wel plannen maken voor groen in de wijk?” Want o wee de gemeente……?! Als dan de wethouder openheid geeft door “de burger aan de knoppen van de openbare ruimte” te communiceren dan weten we ineens niet of we dat ene plantje wel uit de grond mogen trekken? Of we wel toestemming moeten vragen aan de buren? En wat we met dat ene plantje moeten doen? Angst, angst, angst.

De lokale ondernemers willen wel meedoen als het hen maar geen tijd kost. De ambtenaren die uitgenodigd worden hebben geen tijd om hun mail te beantwoorden laat staan om deel te nemen aan de bijeenkomst. Wijkcoordinatoren hebben zelf bijeenkomsten georganiseerd die uiteindelijk niet door blijken te gaan maar vooraf wel allerlei agendas opvullen die uiteindelijk leeg blijven als het moment nadert. Samenwerking en verbinden “kan niet”. Mensen die toezeggen komen niet en zij die komen weten de weg niet te vinden omdat de adresaanduiding hen elders heen verwijzen dan naar het buurtkantoor. Beren, beren, beren…..

Effectieve berenhouderij

Uiteindelijk zijn een groep van 8 mensen dan bij elkaar gekomen in het Buurtkantoor. Terugblikkend waren de meeste beren op de weg spinsels van onze eigen angsten om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Geen wonder dat het land in crisis verkeert. Wij zijn allemaal berenhouders geworden die de kunst verstaan om effectief onze eigen beren op de weg te verzinnen naast de vele echte beren die wij gecreerd hebben met elkaar door de wereld te bureaucratiseren en vol te plannen met dingen waar niets van terecht komt.

Daar zitten we dan, de 8 die het avontuur en alle beren hebben getrotseerd en overleefd en veilig aan de thee en koffie gaan bij onze Simone. Geen beer meer in beeld. Maar ondertussen was een bijeenkomst die ondernemers, wijkbewoners, kartrekkers in de openbare en private ruimte, moest laten samenwerken tot een eetbare wijkbeleving afgestomd tot een eerste verlegen kennismaking van een aantal ondernemende avonturiers.

Ook goed!

In onze Sustainocratische wereld hebben we al de gewoonte ontwikkeld om altijd door te gaan ongeacht de hoeveelheid deelnemers. Wij nodigen de hele wereld uit. Als er dan maar één persoon deel komt nemen dan vereren wij die ene en gaan er mee aan de slag en we treuren niet om al diegenen die niet die stap hebben gewaagd. Die komen vanzelf wel een keer. Ooit. En vandaag waren we al met zijn 8-ten!

Van polder naar stip

De kennismakingsronde is altijd een gebeurtenis op zich. 8 avonturiers die graag vooruit willen en elk met een eigen beeld van de werkelijkheid. Stuk voor stuk grandioze mensen die een diversiteit aan kennis, ervaringen en vaardigheden vertegenwoordigen waar we meteen al van onder de indruk raken. Elk van de persoonlijke introducties opent een genot aan betrokken vragen en discussies, plannen, oh ja’s, en doen we dit en dat’s, enz. Heerlijk! De een is wat meer inhoudelijk, de ander wat meer vooruitstrevend, weer een ander wil meteen concreet en ga zo maar door. Maar in die ogenschijnlijke chaos zit wel de vooruitgang die wij als Sustainocratie willen boeken maar dan moet er wel een ding even afgestemd worden: de Stip!

Sustainocratie gaat uit van een duidelijke richting die past binnen onze definitie van duurzame menselijke vooruitgang (Samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige, zelfredzame menselijke maatschappij binnen de context van onze natuurlijke omgeving). AiREAS heeft als stip: gezondheid en een gezonde omgeving. VE2RS heeft als stip: zelfredzaamheid.

Alle deelnemers komen voort uit de huidige gevolgeneconomie. Men is dus gewend om te redeneren in maatschappelijke problemen. In Doornakkers komt al snel het lijstje van drie uitdagende knelpunten: Geweld achter de voordeur, allerlei soorten verslaving en algemene ongezondheid. Dat zijn allemaal gevolgen van een levenswijze en maatschappelijke structuur waar het multiculturele caracter van de wijk ook een rol in speelt. Aan die gevolgen wordt al veel geld geinvesteerd zodat ze “behandeld” worden vanuit een geldafhankelijke consumptie maatschappij. Het lost niets op maar houdt veel mensen bezig. Daar gaat Sustainocratie niet over en doet er niet aan mee. Wij gaan over levensstijl en overkoepelende menselijkheid. Een nieuwe horizon levert nieuwe ideeen op. Wij kijken niet vanuit een pijnlijk gevolg en plakken een pleister, we bepalen een gewenste situatie en zoeken naar de weg ernaar toe.

Wij nemen een stip zoals gezondheid en gaan er van uit dat dan die oude gevolgen ook gaandeweg aandacht zullen krijgen en wellicht voor een groot deel vanzelf zullen verdwijnen. Mensen die professioneel zijn opgegroeid, opgevoed en afhankelijk gemaakt van die gevolgeneconomie hebben vaak moeite om Sustainocratie te geloven. Zij handelen in pleisters. Men komt al snel in tweestrijd tussen de focus op het oude gevolg en de uitdaging van de stip. In AiREAS polderen we niet over hoe we met een gevolg omgaan maar discussieren over de prioriteiten tussen vele initiatieven die we kunnen nemen op gebied van de ontwikkeling van wijkgezondheid. Soms is dat in een beeldvorming lastig te combineren. Maar wij houden vast aan die stip op die horizon omdat wij ervan overtuigd zijn dat dit juist een oplossing is voor de vele crisissen die wij doorlopen. Als men met ons meedoet in Sustainocratie dan vragen wij minstens om de “benefit of the doubt”, doelgerichte samenwerkingen en inzet vanuit Talent en Gedrevenheid. Als dat niet lukt dan mag men zelf de keuze maken of men meedoet of niet? De 8 deelnemers hadden die keuze alang gemaakt en daarom waren ze erbij.

Een stip op de horizon, honderden stappen

Toen dat eenmaal duidelijk was werd de brainstorm pas helemaal losgelaten op allerlei mogelijke stappen die ons op weg zouden brengen naar die stip. Boeiend in deze is dat elke deelnemer redeneert vanuit het eigen professionele of private beeld van de wereld, veelal genuanceerd door de expertise waarmee men aan tafel zit of de betrokkenheid bij de eigen wijk. Tijdens de bijeenkomst waren er bijvoorbeeld twee personeelsleden van stichting NEOS aanwezig. Deze organisatie houdt zich bezig met daklozen in de stad en schept ruimte om hen weer te helpen aan een positieve toekomst. Er zijn zo’n 400 mensen professioneel bij betrokken voor zo’n 400 daklozen, 1 op 1 dus bijna.

In de Sustainocratie gaat het vooral om het inzetten van gedreven mensen in de waardegedreven processen die wij opstarten binnen de context van duurzame menselijkheid. De daklozen hebben, belemmert door al hun persoonlijke problemen natuurlijk, wel de vrijheid om zich in te zetten. Als wij daar voldoende wederkerigheid voor weten te creeren dan is deze groep ideaal voor directe betrokkenheid. Het was dan ook helemaal niet vreemd dat elk nieuw voorstel meteen in verband gebracht werd met de daklozen en NEOS als begeleider. Ook dan kwamen allerlei beren aan de orde maar dat wisten we in het groepje wel te nuanceren. Het interessante was het moment dat de mensen van NEOS halverwege weg moesten. Vlak daarvoor kwam iemand binnen die zich met basisscholen bezig hield.

Nadat NEOS was vertrokken werd nog amper over daklozen gesprokken. De oudere en nieuwe ideeen werden aangevuld met de expertise die nog was overgebleven. Ineens ging het over basisscholen, jongeren, fietsreparaties, wijkbladen, een wijkcockpit, enz. Dit geeft aan hoe mooi dit proces is en dat volledig afhankelijk is van de aanwezigheid van de betreffende expertise. Als die expertise er een eigenbelang aan verbindt, bijvoorbeeld het eigen zakelijke succes, dan is afwachten in deze uit den boze. Men komt gewoon niet aan de orde als men er niet zelf bij aanwezig is. Dat geldt voor iedereen. De uitkomst van zulke bijeenkomsten zijn dan ook volledig onvoorspelbaar omdat de stappen door aanwezigen worden gemaakt. De verbindingen ontstaan ter plekke en de commitment om een vervolg stap te maken ook. De sky is letterlijk de limit.

De stad als een ondernemerstuin

Zo kun je de stad vanuit het ondernemende menselijke persectief zien als een dynamische tuin waarin zaadjes rondvliegen en landen waar er ruimte is. Zo ontstaan er allerlei kleuren door elkaar heen als een dynamisch geheel die steeds weer andere verbindingen aangaan om vooruit te komen. Als er een zaadje niet is dan verschijnt dat soort bloempje ook niet. De zaadjes die tot bloei komen kunnen zich uitzaaien en het veld gaan overheersen totdat er weer iets nieuws komt. AiREAS bewaakt het veldje zodat alles wat zich uitzaait ook bijdraagt aan gezondheid bevordering en de ruimte krijgt om zich te ontplooien. Datgene dat niet voldoet krijgt die ruimte niet omdat het niet klopt in het verband.

Uiteindelijk zijn er de volgende vijf acties uitgerold. We hebben ons in moeten houden want de energie ging maar door en door. We hadden wel 20 noten op onze zang maar we waren ook zelfbewust dat sommige van die noten niet haalbaar waren in dit stadium. Ik had een ieder al op het hart gedrukt dat doelgerichte samenwerking heel eenvoudig waar te maken is op basis van de volgende stappen:

Kan ik het alleen? Dan heb ik geen samenwerking nodig en doe ik het alleen.
Wat wil ik bereiken? Iets dat complex genoeg is om de multidisciplinaire structuur van AiREAS of VE2RS te benutten.
Hoe staat het in verhouding tot AiREAS of VE2RS? Dient het dit hoger doel? Zo ja, hoe en hoeveel?
Wat heb je nodig? Hoe kunnen we dit als groep faciliteren en organiseren, niet alleen met geld maar met van alles?

We maakten een keuze van een 5 tal thema’s die volgens de aanwezigen samen een eerste kans van slagen hadden:

Veldje van 250 m2: Door de gemeente wordt dit veldje nu beheerd en is net beplant met viooltjes. Toch wil men daar een groentetuin van maken en kijken of de buurt betrokken kan worden bij het proces. Er is een bejaarden tehuis waar misschien wat mensen te vinden zijn die het leuk vinden om mee te doen. Actie Hans/JPC/Mark
Kinderontbijt op weg naar school: het Buurtkantoor kan misschien eens in de week dienst doen om kinderen van gezond ontbijt te voorzien. Actie: Nicolette/Koen/Simone
Gezonde school: Duurzaam Eindhoven is al begonnen in een school. Ook STIR is actief. Kijken of we van elkaar kunnen leren of elkaar versterken. Nicolette/Koen/Hans
Cockpit wijkondernemen. Actie Ben/JPC
Fietsen reparatie voor schoolkinderen. Actie Hans/Simone

Deze initiatieven zijn een begin en moeten ook daadwerkelijk zichbaar worden gemaakt in de wijk. Ze dagen uit tot meer initiatieven als mensen zien dat het kan en mag. We komen zo steeds meer bij elkaar waar ook een wijkcockpit een faciliterende rol heeft. We gaan het gewoon doen en als er beren zijn die zich dan presenteren dan kooien we ze wel ter plekke. Maar we gaan ze niet meer zoeken vooraf want de echte zijn van de neppe niet te onderscheiden. We nemen gewoon verantwoordelijkheid voor elke stap en voor we het weten zijn wij allemaal samen op reis, met vrolijke beren en al, weg uit de polder en op naar de stip van gezondheid op de horizon.

Sustainocratie is geen kerk maar wel spiritueel hoger bewust

maart 14, 2013maart 17, 2013 Jean-Paul CloseEen reactie plaatsen

“Het doet mij denken aan een kerk” riep een van de nieuwe deelnemers aan AiREAS toen ik vasthield aan de co-creatieve essentie van deze samenwerking op gebied van gezondheid binnen de tenaamstelling van de beweging. Het was de zoveelste keer dat wij als initiatiefnemers de uitdaging aan moesten gaan om de kern van AiREAS duidelijk te maken aan nieuwe mensen, die een fundamentele bijdrage wilden gaan leveren aan het AiREAS proces. In AiREAS redeneren we vanuit een nieuw wereldbeeld dat o zo moeilijk te snappen is voor mensen die vanuit de oude afhankelijkheden mee willen doen. Zij worden geconfronteerd met een geheel andere aanpak en bijbehorende nieuwe vorm van toekenning van zekerheden, niet vooraf maar tijdens en achteraf. Goed boeren is anders dan wel varen.

Stap voor stap zal ik uitleggen waarom dit gebeurt. Waarom mensen, u ook als u meedoet, geconfronteerd worden allereerst met een gevoel van beperking, daarna een confrontatie met mij denken te beleven en uiteindelijk een enorme nieuwe ruimte ervaren.

Goed boeren en wel varen

Sustainocratie plaatst zich in een andere maatschappelijke organisatie dan de huidige consumptie gedreven geld economie. Sustainocratie is gebaseerd op de onderlinge verdeling van werkelijke waarden die samen worden gecreerd. Dat is net als “goed boeren” van land bewerken, plannen, zaaien, zorgen voor de groeiende zaden, oogsten en oogst verdelen, in een natuurlijke cyclus. De huidige maatschappij is echter gebaseerd op “wel varen”, ofwel men gaat een schuld aan om een schip weg te sturen en met een buit terug te laten keren. Deze laatste maatschappij is in crisis omdat een buit al verdeeld is nog voordat deze is binnengehaald. Men noemt dat “risico bij de aandeelhouders” maar het is de reinste speculatie. Hierdoor wordt de aarde schraal en uitgeput, wordt de mensheid verziekt en worden maatschappijen uitgehold en onstabiel. De schuld van vooruitbetaling wordt over de bevolking heen gelegd zonder ander onderpand dan onze toekomst. Wij zijn de aandeelhouders geworden van de geldcriminaliteit tegen de menselijkheid die wel zelf helpen instand houden.

Sustainocratie draait het dus om. We doen aanspraak op de talenten deelnemer om waarde te creeren in samenwerking. Dat levert een heel innerlijk en extern proces op van vertrouwen in zichzelf, de initiatiefnemers, de waardegedreven doelstellingen en de verwachtingen die men koestert. Als deze innerlijke strijd ontstaat dan snapt men het proces al en is het een persoonlijke keuze of men mee blijft doen of niet. Als men echter het proces niet snapt dan gaat men de confrontatie aan vanuit de huidige-tijdse insteek van waardebepaling vooraf tegen een schuld in het proces met het risico bij de investeerder ipv bij onszelf. En die confrontatie accepteer ik niet. Ik probeer de potentiele deelnemer het sustainocratische proces van AiREAS nogmaals duidelijk te maken en ook wat men eraan heeft als men er vroegtijdig in meegaat. Maar ik ga niet terug naar de opvattingen die onze huidige maatschappij in crisis hebben gebracht. Dan zou ik alle andere deelnemers tekort doen en vooral ook mijzelf, als maatschappelijk veranderaar naar nieuwe waardengedreven zekerheden voor de mens, en alle pijn die tot mijn eigen bewustwording heeft geleid. Ikzelf kan gewoon niet meer terug.

Meedoen is al een confrontatie met de werkelijkheid

Een transformatie van een hebzucht maatschappij (wel varen) naar een van welzijn (goed boeren) gaat eerst via chaos en daarna bezieling. Dat ik met Sustainocratie de chaos tracht te ontwijken is maar schijn. Die chaos is wel degelijk aanwezig alleen doseer ik het door mensen en instanties meteen te betrekken bij concrete welzijns processen, zoals AiREAS. Dat levert twee voordelen op. Ten eerste werk ik met mensen die persoonlijk al de slag van bezieling hebben doorgemaakt doordat ze door een persoonlijke chaos heen zijn gegaan. Zij doen daardoor vanuit menselijkheid en overtuiging mee en passen hun professionaliteit gemakkelijk aan aan het nieuwe paradigma. Zij zijn al overtuigd dat het “anders moet” maar dat wil nog niet zeggen dat men zo gemakkelijk de eigenheid verbindt aan een samenwerkingsverband. Doel en vertrouwen wordt dan belangrijk en ook het waarmaken van concrete stapjes.

Iets anders zijn mensen die er een commerciele pude tijdse kans in zien voor zichzelf als professionals. Zij redeneren niet vanuit bezieling maar oude tijdse professionaliteit. Men wil een budget zien, doet een offerte en stuurt aan op overdracht van product en verantwoordelijkheden om zich daarna na betaling terug te trekken. Dit wordt niet aanvaard en dat brengt hen in verwarring. Vaak wil men meedoen omdat het doel ook wel de eigen menselijkheid raakt maar speelt het geldbelang een hoofdrol vaak alleen omdat we zo opgevoed zijn. Men denkt dat dit de enige en normale wereld is. Men raakt in conflict met zichzelf maar legt dan vaak dit conflict bij mij neer omdat ik afwijk van het gangbare.

Ten tweede kan de chaos die in instanties ontstaat om dezelfde reden worden overzien. Een bestuurder doet mee aan AIREAS vanuit persoonlijke menselijkheid en overtuiging dat de waardegdreven processen noodzakelijk zijn. De instantie waar men bestuurder van is leeft en functioneert echter nog geheel in het oude paradigma. Het is aan de bestuurder om te kijken hoe men van een speculerende geldafhankelijke organisatie kan transformeren naar een geldonafhankelijke waardecreerende structuur? Dat gaat gepaard met een innerlijke chaos in de instantie. Die is echter te overzien doordat AiREAS een concreet precedent en richting biedt. Dat is veel beter dan de toekomst van een onvoorspelbare chaos van de huidige maatschappij. Een betuurder heeft dus veel meer positieve kansen door deelname aan AiREAS dan door niet deel te nemen. Door deel te nemen confronteert men de organisatie met twee werkelijkheden en kan men experimenteren met nieuwe zekerheden. Dat is moedig en toont ook bestuurlijk leiderschap.

Gevoel van beperking

De essentie van duurzaamheid is het welzijn van de mens, niet de materiele focus die we nu nastreven. Dat verlangt echter dat wij betekenis geven aan dit concrete begrip van welzijn. De mens ondervindt pas stabiliteit als voedsel, gezondheid, veiligheid, welzijn en kennis voor handen is. In onze huidige maatschappij is deze er in een schijnovervloed. Wij zetten ons niet in vanuit zelfredzaamheid voor de kernwaarden maar hebben onszelf afhankelijk gemaakt van een geldcultuur waarmee we toegang kunnen krijgen tot de stabiliteit van een schijnwelzijn. Wij creeren onze waarden niet meer zelf maar kopen ze in via een schuldsysteem.

Door de intense speculatie die is ontstaan wordt onze leefomgeving vernietigd en ons duurzaam menselijke bestaansrecht teniet gedaan.

Om weer onze evolutie als mens veilig te stellen dienen wij ons te concentreren op de werkelijke waarden van ons bestaan. Wij dienen weer zelf, individueel en daarna collectief, verantwoordelijkheid te nemen. Dat geeft in eerste instantie een uiterst beperkend gevoel omdat we een maatschappij hebben gecreerd op basis van consumptiewoorden als geluk, plezier, gezelligheid, genot, vertier, vrolijke spanning, enz. Maar niet op basis van “verantwoordelijkheid” in zelfredzaamheid. Als we dat woord van verantwoordelijkheid ter harte nemen dan zien we ook dat we ons bestaan om moeten bouwen naar essentiele waarden en het klatergoud van schijnovervloed los dienen te laten. Dat geeft een eerste gevoel van enorme beperking in vrijheid.

De focus op innerlijke waarden van ethische universele verantwoordelijkheden lijkt inderdaad wel kerkelijk alleen hebben wij het in AiREAS het als hoger co-creatie doel weergegeven en niet als extern dogma. Je kunt je nog zo bevrijd spiritueel voelen, als je geen verantwoordelijkheid neemt voor zelfredzaamheid voor de essentiele zaken dan blijf je afhankelijk en gevangen in een systeem dat je leven domineert in ruil voor luxe met vernietiging tot gevolg. Omdat onze omgeving al structureel vernietigt is hebben wij de komende decennia een intense ondernemende taak om one maatschappij om te bouwen vanuit een nieuwe bezieling. Zoals iemand recent zij op het NOS Journaal: “We leven in een tijd die te vergelijken is met de wederopbouw na een wereldoorlog”.

Confrontatie met mij

Sustainocratie is door mij gedefinieerd allereerst voor mijzelf, mijn persoonlijke keuzes, zingeving en dagelijks handelen. Ik heb ook mijn eigen intense chaos doorgemaakt om tot dat wereldbeeld te komen. Het staat inderdaad zo haaks op de gangbare maatschappij dat het een intense innerlijke verandering veroorzaakt bij een ieder die ermee in aanraking komt. In plaats van afhankelijkheid verhuis ik naar onafhankelijkheid. In plaats van externe zekerheden bouw ik op innerlijke zekerheden, het enige waarop ik een vertrouwens basis kan bouwen. De nieuwkomer ervaart al snel dezelfde gewetens processen mar legt al snel de schuld bij mij neer.

Loslaten heeft veel consequenties en zeker als de nieuwe wereld die ik creer nog helemaal geen zekerheden biedt voor mijzelf laat staan voor anderen. Die moeten nog allemaal opgebouwd worden en dat kan ik niet alleen. Het lukt mij om helemaal alleen de stap te zetten omdat er mensen zijn die het zelf niet durven maar mij wel helpen om het te blijven doen, ook voor hen. Uiteindelijk ben ik dan de eerste bewoner van een nieuwe wereldmaatschappij die door mijzelf vanuit een innerlijk beleving is ingegeven. Ik nodig dus mensen en instanties uit om naar “mijn wereld” te verhuizen. Stap voor stap doen mensen dat. In AiREAS was Marco de eerste die de stap ondernam en heeft zich gaandeweg laten overtuigen van de betekenis ervan.

De uitnodiging naar “mijn wereld” is ook een manier van communiceren. Door deze uitdrukking laat ik de nieuwsgierigen kennis laat maken met mijn eigen bewustwordingsproces, ingrijpende innerlijke veranderingen, de pijn van loslaten die ikzelf heb geleden en de deskundigheid die ik op heb gebouwd. Ik maak hen bekend met de transformatie er naar toe en de processen die men doormaakt om er te komen. Dat men deze manier van communiceren ook kan interpreteren als ego rond “mijn wereld” en aanval op de wereld van de ander, moet ik op de koop toe nemen. De confrontatie die men beleeft als men mee wil gaan doen in Sustainocratie, wegens eigen inzicht of oude tijds eigenbelang, is vooral met zichzelf.

De mensen die ermee in aanraking komen verwijten eerst mij en mijn ego. Omdat de vermeende beperkingen van de doelstelling de mens al in een gewetensbezwaar stoppen lijk ik de kwaaddoener die de oude vrijheden van de persoon ter discussie stelt. Men wil dus onderhandelen met mij over spirituele en niet spirituele vrijheden (wat ben ik?) voordat men een commitment aangaat met mij en de nieuwe wereld. Als ik dit niet toesta en uitsluitend wil schakel met de menselijkheid van toe te voegen waarden dan wordt dat als confrontatie ervaren. Ik sta echter ferm omdat het thema uiteindelijk ons afzondert van de vrijblijvendheid van waar we vandaan komen en de medemens uitdaagt tot samenwerking in de co-creatie. Hierbij staat het doel van menselijkheid niet ter discussie maar wel de manier waarop we dingen resultaatgedreven aanpakken. Dat is even wennen voor de meesten die in de huidige maatschappij juist aangespoord worden om de veelzijdigheid van professionele talenten in te zetten in een losgeslagen geldafhankelijke chaos. De talenten gaan dan alle kanten op waarin zingeving over waardeloos overleven gaat en niet de essentie van waardevol leven. Dat zien we ook in het bedrijfsleven en andere instanties.

Ik moet dus doorbijten in AIREAS in mijn verlangen om aan duurzame menselijke gezondheid te werken. Zo kan ik dus ook aan voedsel, welzijn, veiligheid of zo werken hetgeen ook sustainocratische processen zijn. De transformatie tussen beide maatschappijvormen heeft opgeleverd dat, na 10 jaar epersoonlijk experimenteren, ik uiteindelijk op basis van gezondheid het Sustainocratische draagvlak van samenwerking kreeg in AiREAS. Daar moeten we het even mee doen en dat is de focus die ik van deelnemers vraag. Ander zaken zijn in de maak maar hebben nog niet hetzelfde draagvlak.

Nieuwe ruimte

Wanneer men het begrip gezondheid en omgevingskwaliteit uiteindelijk heeft weten te omarmen dan is de confrontatie met mij (en zichzelf) helemaal weg en kan ik ook weer in de groep stappen om alle creativiteit los te laten in het proces. De deelnemers voelen een enorme ruimte en vrijheid om zich volledig in te zetten en ondervinden geen concurrentie omdat men ook ineens de voorlopers blijken te zijn die een nieuwe, nog te bouwen maatschappij in gaan richten. “Mijn wereld” wordt dan al snel “onze wereld” met passievolle discussies, initiatieven en dynamische samenwerking. Het is dan resultaatgedreven met de meetlat langs de gezondheid (in AiREAS), vergelijkend waar we vandaan komen en naar toe gaan. Dat is duidelijk voor iedereen alleen ziet men nu ook in dat dit betekent dat de hele oude maatschappij ter discussie is komen te staan en alles letterlijk dient te veranderen. De oogkleppen van de oude maatschappij zijn weggevallen en de handrem is er af. Ik sta niet in de weg, integendeel. Mijn ego is uit hun beeld verdwenen en we zijn partners geworden op basis van gelijkwaardigheid. Ik tracht multidisciplinair te faciliteren zodat iedereen stappen kan zetten die er toe doen en de durf en het doorzettingsvermogen voeden om door te blijven gaan.

Moed en doorzettingsvermogen is nodig omdat men veelal nog structureel afhankelijk is van de oude geldgedreven wereld en de nieuwe wereld nog amper zekerheden biedt. De oude wereld valt om en maakt de oude vorm van het leven steeds moeilijker. De nieuwe wereld is in opbouw en biedt samen steeds sneller nieuwe zekerheden die geheel anders zijn dan voorheen. Als men dat eenmaal inziet dan is men bewoner van de boeienste tijd van de mensheid ooit en leert spelen in een maatschappij vol menselijkheid en uitdagende missies.

We zijn dus geen kerk maar verdedigen wel ons hogere spirituele bewustzijns goed vanuit een onderbouwd menselijkheid besef. Hier nog het spontane zomer filmpje

Verslag avondcollege 5 Maart 2013

maart 6, 2013oktober 2, 2013 Jean-Paul Close3 reacties

Sustainocratie – ontdooiende ego’s

Het eerste colleges heb ikzelf (Jean-Paul Close) voor mijn rekening genomen om de basis te creëren voor de gehele reeks. Waar het vooral om ging was het perspectief creëren van menselijkheid en de daaropvolgende co-creatieve samenwerking aan duurzame vooruitgang zoals in Sustainocratie wordt vorm gegeven. De basis van het verhaal is het besef dat de mens bestaat uit veel meer dan alleen maar rationele vaardigheden. De mens is een complex wezen dat zich ontwikkelt in bewustzijn door middel van reflectie over ervaringen. Daarbij gelden 4 inputkanalen:

Emotionele bewustwording: De zintuigen geven prikkels weer die wij herkennen en waar wij emoties aan verbinden. Door emotionele ervaringen te verwerken ontstaat een groei in bewustwording.
Lichamelijk bewustwording: De tot leven gekomen materiele vorm van ons lichaam heeft een ontwikkeling doorgemaakt waardoor er een samenstelling is die ons tot mens maakt en ons voorziet van lichamelijke vaardigheden. Het lichaam relateert zich met de omgeving door voeding, ademhaling, enz. We worden ons bewust van slijtage, leeftijd, ouderdom en uiteindelijk de dood.
Spirituele bewustwording: Het besef van wie en wat we zijn in universele context, de zin van het bestaan, de ethiek van ons gedrag, onze relatie tot de natuur, het geloof in onszelf als zelfbewust wezen.
Rationeel bewustzijn: Dit geeft betekenis aan de andere bewustwordingsprocessen door ze in cognitieve denkpatronen te organiseren en te borgen in ons ontwikkelingsproces van “het zijn”

Het logo van STIR vertegenwoordigt dit bewustwordingsproces

Deze kanalen vormen tesamen de kern van onze bewustwording (het ZIJN)). Dit heeft ook weer een aantal niveaus: het onbewustzijn, bewustzijn, zelfbewustzijn en hoger bewustzijn. De mensheid heeft zich tot op heden vooral georganiseerd vanuit het bewustzijn en zelfbewustzijn maar nog nooit als maatschappij rond hoger bewustzijn. Dit laatste was weggelegd voor enkelingen in de geschiedenis maar nu, in onze tijd een steeds groter gemeengoed wordt.

Het “zijn” als leerweg

Veel aandacht gegeven aan het uiteenzetten van het zijn in relatie tot het doen, de leerprocessen, de fase van de huidige maatschappij en de ontwikkelingen die gaan zijn. Waar we vooral op uitkomen is de ontwikkeling, de carriere op zijn’s niveau die wij individueel maar ook met zijn allen doormaken en structureel kunnen beinvloeden. Sustainocratie spreekt de mens aan die ook op verantwoordelijke functies zit en vraagt hen medeverantwoordelijkheid te nemen voor het menselijke aspect. Dit alles komt in het fimpje op YouTube terug.

De huidige maatschappij zit vooral in de hebzucht van materiele belangen die aangestuurd wordt door onze afhankelijkheid van externe zekerheden waar het geldsysteem haar macht aan ontleent en er bureaucratisch mee omgaat. De afhankelijke mens heeft zich genesteld in de fase van bewustzijn maar heeft zich in vele opzichten afgesloten van natuurlijke werkelijkheden. Mijn heeft een “bevroren ego”. De situatie van chaos is herkenbaar aan de groei in armoede, criminaliteit, zelfmoorden, enz . In positieve zin zijn er mensen die de chaos overstijgen door vanuit de kansen die de bezieling met zich meebrengt voor zichzelf richting te bepalen. Vaak gaat dat gepaard met angst, loslaten van oude zekerheden en vooral de moed en durf om de vernieuwing in te gaan. Zij ontdekken weer hun spiritualiteit, emoties en lichamelijke integriteit of kwetsbaarheid. In feite zijn het “ontdooiende ego’s”die weer op weg zijn naar integraal menselijk ZIJN.

Zij vormen ook het goede voorbeeld dat doet volgen door mensen die erna komen in dat proces. Sustainocratie biedt daarbij de institutionele wereld de kans om de chaos over te slaan door de co-creatie van sustainocarteie aanvaarden vanuit zijns-gericht eigenbelang. Gedurende de avondcolleges zullen we menselijkheid en duurzame menselijke vooruitgang vanuit Sustainocratie, en de vele fasen van het proces tussen de werelden, als rode draad laten volgen.

Angst – Rik Konings

Als tweede spreker tradt op Rik Konings die de deelnemers meenam in de open reflectie over angst en weerstand waarbij men in aanraking kwam met de eigen emotie. De deelnemers werden gevraagd om uit de groep iemand te kiezen waar hij of zij de minsten empathie mee voelde. Die keuze zelf is al confronterend voor beide partijen, de kiezer en de gekozene, en helemaal als deze publiekelijk wordt uitgevoerd. In de dialoog die ontstond moest men een diep gewenste stip op de horizon kiezen waarbij men aangaf weke belemmeringen men zelf had om naar de stip te komen?

Ik had een jongeman gekozen die tijdens het hele college grapjes zat te maken met zijn buurman maar niet tot enige interactie was gekomen met mij of de zaal. Ik had weinig empathie met de persoon en verkoos hem. Tijdens ons tweegesprek bleek dat hij een andere baan wilde maar niet los durfde te laten uit angst zijn financiele zekerheden te verliezen. Ik heb hem toen vertelt over mijn verleden als teamleider van een parachutespring team. Als ik naar buiten wilde vanuit een vliegend vliegtuig om op een wiel of vleugel te gaan staan dan moest ik heel duidelijk mijn houvast coordineren om er niet voortijdig af te vallen. Ik bepaalde uiteindelijk zelf wanneer i zou springen samen met mijn team. Die houvast had hij ook. Hij had een partner die geld verdiende en een baan. Over de baan was hij ontevreden maar de zekerheid was er nog wel. Eigenlijk was er geen enkele reden om niet naar een andere baan te zoeken, behalve de innerlijke onzekerheid. Ik adviseerde hem om gewoon een baan te gaan zoeken zonder de oude nog op te zeggen. Die stap zou al een overwinning zijn voor de persoon in kwestie en dus een stip die tot stap kon worden gemaakt.

Omgaan met angst voor elkaar en voor verandering

Het proces herhaalde zich met verschillende mensen en uiteindelijk werd voor iedereen duidelijk dat er een aantal kernprincipes nodig zijn om vooruit te komen. Met moet vooral durf, zelfkennis, doorzettingsvermogen, visie, enz hebben. Vanuit die overtuiging werd men uitgedaagd om in een cirkel elkaar hand vast te houden en een woord te zeggen over wat men dan voelt. De kring werd drie keer rond gegaan waarbij verschillende mensen duidelijk aangaven moeite te hebben met de kring, het handen vasthouden, e.d. Men raakt wederom in verwarring wat betreft de comfort zone die uitgedaagd werd zich te verleggen. Andere mensen genoten zichtbaar van het contact en de rust.

War heb je nodig om over je angst heen te stappen?

Volgende avondcollege: 2 April 2013 in hetzelfde lokaal R1 – 013 van Fontys te Eindhoven

MVO Loont bijeenkomst open reflectie

maart 2, 2013maart 9, 2013 Jean-Paul Close1 reactie

Op 28 februari 2013 mocht ik op uitnodiging van Duurzaam Eindhoven een korte introductie doen tijdens de eerste MVO Loont bijeenkomst in Eindhoven. Enige maanden daarvoor was ik benaderd door Michael Dawkins van Open Coffee met de vraag of ik de uitleg van mijn zomerse, spontaan gemaakt YouTube filmpje ter plekke in levende lijve zou willen herhalen? Natuurlijk wil ik dat graag want de theorie die ik uiteenzet is nodig voor de medemens om te snappen dat we omringd worden door verschillende wereldbeelden die we pas zien als wij het onderscheid weten te maken. Het ene wereldbeeld is dan wel dominant maar valt om. Het andere (Sustainocratie) is gloednieuw maar vindt wel haar prille oorsprong in Eindhoven. De aanwezigen kunnen altijd helpen het ene uit te vergroten als men met een maatschappelijke verantwoordelijkheid of bewustwordingproces aanwezig is. MVO Loont is een titel met een dubbele interpretatie. “Lonen” kan in geld uitgedrukt worden en ook in meerwaarde. Het is dus een uitnodiging voor beide belangstellenden.

Mijn taak was om het “bredere perspectief” van maatschappelijk verantwoordelijkheid te schetsen aan de 60 a 70 aanwezigen in het Van Abbe Museum. Daar kreeg ik 10 minuten de tijd voor. Persoonlijk hoopte ik dat ik een enkeling voldoende wist te inspireren zodat men met een frisse kijk op de wereld na afloop weg zou gaan.

De essenties van een duurzaam stabiele zelfredzame maatschappij staan op het scherm

Definitie duurzame vooruitgang

Na mijn introductie nam gespreksleidster Tamara Meerman weer over en installeerde een panel van lokale ondernemers:

Cor van Egdom – Egdom security,
Frans Liebregts – vastgoed
Ralph Rijnders – Price Waterhouse

Voordat Tamara een gesprek aanging met deze ondernemers deed zij eerst een introductie over de definitie van “duurzaamheid”. Tot mijn verrassing presenteerde zij de Brundtland definitie uit 1987 van de Verenigde Naties. Met signalen probeerde ik haar duidelijk te maken dat deze definitie al lang is achterhaald en dat wij in Eindhoven een nieuwe hebben gedefinieerd waarop allerlei initiatieven zijn gebaseerd. Toen zij daarna een aantal stellingen presenteerde uit het programma van The Natural Step werd mij duidelijk dat die Brundtland definitie nodig was geweest om daarna de stellingen te kunnen presenteren. Die gingen natuurlijk over ons bewustzijn dat wij goed om moeten gaan met onze Aarde en grondstoffen in onze consumptiepatronen en productiviteit.

Zelf heb ik afstand gedaan van de Brundtland definitie omdat ik in de filosofie van Sustainocratie de mens centraal stel en een definitie nodig had waar ikzelf, bedrijven, overheden en alle individuen en instellingen verantwoordelijkheid voor kunnen nemen. De definitie van Brundtland is een soort verantwoordelijkheid besef maar geen commitment vanuit het huidige gedrag. Het was boeiend om te zien dat de discussie daarna helemaal ging over voorbeelden van duurzame producten, productiviteit en die vorm van ondernemerschap. Ik maakte de opmerking dat de bedrijven die dit goed doen en vooral vanuit hun eigen authenticiteit langs de zijns – as die ik had gepresenteerd, tot 4 x winstgevender waren dan de andere bedrijven. Zij waren ook veelal de motor achter maatschappelijk verandering, niet door hun producten maar door de manier waarop zij hun producten koppelen aan een maatschappelijk transitie, zoals Sustainocratie dat structureel beoogd. Veel mensen in de zaal benadrukten dat het om de mens gaat en niet de producten.

MVO Loont eindigde met de statement dat men de “keten dient te verduurzamen”. Deze logische opvatting in een geldhankelijke maatschappij wordt ook gedeeld door de andere spelers in verduurzamingsprocessen, zoals Urgenda, Cradle to Cradle en MVO Nederland. Het is een nobel streven dat in Sustainocratie maar deels functioneert omdat wij juist de hele keten ter discussie stellen. De keten wil namelijk in haar geheel geen verantwoordelijkheid nemen voor de mens. De mens zelf is het eindpunt van het consumptienetwerk dus kan zelf gewoon geen verantwoordelijkheid nemen, behalve door te consuminderen. Dat is echter net zo erg als het afkicken van een verslaving en gaat dus niet gebeuren. Sustainocratie plaatst de mens centraal in het proces en duurzame menselijke vooruitgang als gemeenschappelijk uitgangspunt. Het verandert wezenlijk de onderlinge relaties omdat de mens en haar instanties zelfredzaam moeten trachten het lokale welzijn samen te creeren in plaats van in te kopen.

Zie hier de YouTube film van de hele bijeenkomst: http://youtu.be/AIap6FseuDw

Geen goed of fout

Eer is natuurlijk geen goed of fout in geen enkele aanpak. Zelf geloof ik het meeste in Sustainocratie natuurlijk maar die aanpak ligt het verst bij de huidige beleving van duurzaamheid omdat het om de mens gaat en niet om productie en consumptie. Het verlangt ook een nieuwe maatschappelijke organisatie die wij misschien in Eindhoven met enige schoorvoetende belangstelling omarmen als experiment (Living Lab) maar waar grotere steden en andere culturen veel meer moeite mee zullen hebben door verschillende machtsverhoudingen. The Natural Step, Cradle to Cradle, MVO Loont, enz past daarom vooralsnog veel beter in de huidige maatschappelijke structuur omdat zij deze van binnenuit trachten aan te pakken zonder ze ter discussie te stellen. Voor de korte termijn zullen deze werkwijzen zeker bij dragen aan het proces. Voor de lange termijn zullen zij de chaos niet kunnen voorkomen en de crisissen ook niet omdat die niet aan de producten of verantwoordelijkheid besef in de fragmenten van de keten ligt. Deze ligt aan de maatschappelijke structuur van onderlinge afhankelijkheden. Sustainocratie kan een chaos voorkomen doordat het de maatschappij op een andere manier samenstelt maar dan moeten alle partijen zich schikken. Dat laatste is vooralsnog een gedeeltelijk utopie. Voor mij is het werkelijkheid en ook voor steeds meet mensen in mijn omgeving. Als het zich verspreid kan het snel gaan. Gebieden als Eindhoven kunnen doorslaggevende voorbeelden vormen maar of dit voldoende is om de gehele wereld tijdig bewust te maken van de kansen en verantwoordelijkheden is nu nog te betwijfelen. Het is echter het proberen waard want elke stap in de goede richting is er een. Een chaos in de huidige, moderne wereld is zo alles vernietigend dat wij ons zouden doodschamen als we niet alles op alles gezet zouden hebben om betekenisvol elke kans te omarmen waar wij wetenschap van krijgen.

Ik blijf natuurlijk Sustainocratie uitleggen en zelf initiatieven nemen waar ik iedereen toe uitnodig. Alle andere initiatieven plaveien de weg er naar toe en kunnen altijd rekenen op mijn hulp. Er zijn vele wegen naar Rome, en nu ook naar Eindhoven, dat als voorbeeldstad in al haar complexiteit toch een weerspiegeling is van de hele wereld. Als wij het kunnen op kleine schaal en samen stappen maken dan kan de hele mensenwereld het ook. Het goede voorbeeld doet altijd volgen en daarom, ondanks alles, ben ik blij om hier te wonen en mij te omringen met mensen die er toe doen.

Dank MVO loont. Voor mij heeft dit ook weer geloond. We gaan door tot het loont voor de hele mensheid.

Sustainocratisch debureaucratiseren

februari 23, 2013februari 23, 2013 Jean-Paul Close1 reactie

De Nederlandse maatschappij zitten in een spagaat tussen de macht van de alles blokkerende dictatoriale bureaucratie en de vrijheid van de vooruitstrevende democratie. Sinds de introductie van Sustainocratie in 2012 kunnen machthebbers die niet gehinderd zijn door bureaucratisch eigenbelang een betekenisvolle vooruitstrevende stempel drukken met debureaucratisering tot gevolg binnen een maatschappij die anders in een crisis en opstand zou belanden. Dit gebeurt vooralsnog op lokaal, gemeentelijk niveau maar kan wereldwijde proporties aannemen als de waarde ervan ook door autoritaire personen wordt ingezien. De bestuurders hebben een uitvergrote verantwoordelijkheid, ook in de ze keuze, maar elk van ons heeft die keuze ook als bestuurder van ons dagelijks leven.

Bureaucratie is heerszucht, geen vooruitgang

De Nederlandse maatschappij is bol komen te staan van heerszuchtige praktijken die de vooruitgang in de weg staan. De crisissen die ons land al decennia lang teisteren hebben die bureaucratie alleen maar verder aangewakkerd. Deze heeft zich alleen in stand weten te houden door de speculatie rond grond, vastgoed en zorg met de hulp van een vrijgegeven financiële markt. De economie groeit nu al geruime tijd niet meer omdat het spel uit is en in ons land geen andere bronnen van waardecreatie zijn overgebleven die de klappen kunnen opvangen. We hangen nog aan het zijden draadje van ons geografische positie, de bijbehorende logistieke relatie met Europa en onze satellietfunctie voor een land als Duitsland. Voor de rest is Nederland uitgehold door de machtsbeluste bureaucraten die erop uit zijn geen spaan heel te laten van het land totdat de melkkoe tot aan de merg is leeggemolken en achtergelaten wordt met een materiële schuld voor de komende generaties. Er zijn voorbeelden te over van machtsmisbruik met het wetboek of het politieke handjeklap in de hand. Kijk hoe in 15 jaar tijd de verzorgingsplaatsen voor speciale zorg behoevende bejaarden is gehalveerd terwijl de kosten van de zorg zijn vervijf- en tienvoudigd. Kijk hoe infrastructuurbesluiten werden genomen ten behoeve van de vastgoedbelangen van lokale politieke machthebbers. Kijk hoe oude politici de duurbetaalde plekjes bezetten van de nuts en geldhierarchie uit zogenaamd nationaal (eigen)belang en op die manier het spel in het ons kent ons netwerk houden, al dan niet met een liberaal, arbeiders of christen-logo als bindend boegbeeld. De nationale en private schuld hoopt zich op en de maatschappij wordt gedwongen deze weg in stand te houden via verkeerde werkgelegenheid, belastingen en opgelegde regels.

Er wordt veel gesproken over de vele complexe dossiers van de ambtenaren die zouden leiden tot machtsmisbruik in gemeenten door de ondeskundigheid van de raad en tijdelijke bewindslieden onder de meer vaste elite positie van de burgemeester en omringde politiek getinte magnaten. De “te kleine”gemeenten moeten gefuseerd worden zodat de schaalgrootte van de macht zich kan vergroten en de besluitvorming nog ondoorgrondelijker wordt, met geheime achterklap door enkelingen die zich de koek van belangen onderling verdelen. Geen wet die er tegen op kan omdat de spaghetti van loodzware maatschappelijke bureaucratie als een kankergezwel de werkelijkheid onttrekt aan het zicht van elke vorm van ethiek. Leefbaarheidsteams, burgerparticipatiebelangen, burgerinitiatieven, welwillende ambtenaren worden stelselmatig gepasseerd door de schijnvertoning van duurbetaalde instanties die zich samenwerkend noemen en uiteindelijk voor veel geld helemaal niets doen, behalve zichzelf in stand houden.

Niets nieuws

Bovenstaande is van alle tijden en is altijd de onderliggende oorzaak geweest van oorlogen, opstanden en het instorten van zogenaamde beschavingen. Het enige beschaafde aan die samenlevingen is dat de wettelijke onderdrukte bevolking zich geruime tijd koest hield om de moed op te brengen zichzelf op te offeren voor gerechtigheid. De historische kennis van de gebeurtenissen is uitgebreid voor handen en ook al worden de toenmalige bureaucraten en machtswellustelingen verheerlijkt in de geschiedenisboeken. De verwijtbaarheid van hun moordzuchtig, hebzuchtig of kortzichtige gedrag staat buiten kijf. Veel van de huidige machthebbers zullen ook de geschiedenis in gaan als mensen die uit eigenbelang en dat van hun steunpilaren de mensheid in een diep dal hebben gestort.

Er is echter een modern groot verschil met het verleden, vroeger (en in sommige gebieden in de wereld nog steeds, maar onder zware druk) was macht absoluut, tegenwoordig relatief. Dat is essentieel en ook de reden waarom wij nu wel de kans hebben om via diplomatie en menselijkheid de macht te herpositioneren door het te blijven relativeren. Dat is tevens de route om de debureaucratisering mogelijk te maken zonder dat dit gepaard gaat met een burgeropstand of oorlog tegen de hiërarchie (zoals in Egypte, Syrië, enz) en bijbehorende groeiende armoede en ellende.

Sustainocratie debureaucratiseert zonder de macht omver te werpen, wel te herschikken

In Sustainocratie (de nieuwe democratie) wordt de gefragmenteerde institutionele macht juist erkend wegens de doelgerichte autoriteit die het vertegenwoordigt, niet de blokkerende machtspositie die het regelmatig uit. Sustainocratische processen worden georganiseerd rondom concrete menselijke belangen, zoals gezondheid, veiligheid, zelfredzaamheid, welzijn, voedsel, kennisontwikkeling, enz. Deze belangen zijn de basis van een stabiele samenleving en dienen in balans te zijn om te stabiliteit te waarborgen. Gecentraliseerde gebiedsoverstijgende machtsposities leveren daar geen enkele toegevoegde waarde, lokale autoriteiten juist wel. Echter dienen de lokale autoriteiten zich niet op te stellen vanuit een bevooroordeelde eigenbelang positie maar een faciliterende autoritaire kracht die kleine positieve vooruitgangsprocessen uit kan vergroten door de positie die men bekleedt. In feite bevestigt de machthebber de positie van autoriteit door effectief te faciliteren en de erkenning ervan te genieten door de vooruitgang die de bevolking erdoor boekt. Daar passen geen “beoordelende” dossiertrajecten meer bij want de processen zijn niet gestuurd op eigenbelang maar gemeenschappelijk resultaat. Macht wordt gekoppeld aan waardecreatie en niet aan creëren van tekorten. Waarde is het doel, niet het eigen geld. Als macht gekoppeld wordt dan waardecreatie in plaats van eigen geld dan wordt het blijvend en van historische betekenis.

De kracht van de sustainocratische processen is dat zij multidisciplinair worden uitgevoerd waardoor de daadwerkelijke gefragmenteerde krachten van de mens tot een uiterste worden uitgedaagd. De gebiedsverantwoordelijke faciliteert optimaal de waardengedreven vooruitgangsprocessen waardoor de toegevoegde waarde bij blijft dragen aan de lokale krachtsituatie in een bevolkingsgebied. De ondernemende verantwoordelijke worden uitgedaagd om technologische en sociale innovaties zichtbaar te maken die er toe doen in een resultaatgedreven proces, en de wetenschappelijke kennisstructuren zorgen ervoor dat de processen gestoeld zijn op actuele kennisniveau en toepassing ervan. Gaandeweg wordt de behoefte ontwikkeld om nieuwe vormen van kennis te ontwikkelen en daarmee de wetenschap verder te voeden voor duurzame vooruitgang. Succes bevestigt macht en autoriteit als deze zich vertaalt in menselijkheid en duurzame menselijke ontwikkeling die vanuit de mens zelf komt. Paradoxaal zien we dan dat de gemeenschappelijk “waarde” van een gebied, dus ook het vastgoed, de gronden, zich bestendigen doordat de menselijke omgeving zich weer bestendigt vanuit stabiliteit, samenwerking en aantoonbare vooruitstrevendheid.

In dit plaatje laat ik het verschil zien aan de hand van de positionering van ethiek, structuur en organisatie.

Persoonlijk bestuurlijke keuze om te faciliteren of te blokkeren

Persoonlijke bestuurlijke keuze en publieke controle

Door de relativering van macht over allerlei instanties is de mensgedreven samenwerking een persoonlijke keuze van de machthebber. Dit wordt vaak beïnvloed door de (geheime) eigen belangen van de persoon in kwestie. Deze verdoezeld men nog steeds vanuit partijpolitieke samenzweringen en achterkamertjes die het daglicht niet kunnen verdragen, vaak gerelateerd aan oude familiaire vermogensposities, erfrecht en eigendommen. Maar zoals steeds vaker zichtbaar wordt nu in de media zijn die spelletjes zichtbaarder en gemakkelijker aanwijsbaar. Er is geen enkele machthebber meer die ongemoeid zijn of haar gang kan gaan maar men wordt vaak omringd door allerlei ander mensen met autoriteit die bereid zijn onethisch gedrag aan de kaak te stellen. Als dat gebeurd in de geld-gedreven economie dan ontstaat er een onstabiliteit. Maar als welwillende mensen met autoriteit zich in gaan zetten voor duurzame vooruitgang dan schoont het tegelijkertijd de tegenwerkende krachten op, ook als zij wegens ondoorzichtige spelletjes bepaalde posities bekleden. Sustainocratie biedt een structurele weg uit de crisis door de verhoudingen te verleggen met exact dezelfde mensen als in de geldgedreven economie, echter verbonden aan ethische menselijkheid ipv geld. Dat is een persoonlijke bestuurlijke keuze die sterk afhankelijk is van de ruggengraat van de betreffende persoon. De omgeving kan de persoon wijzen op verantwoordelijkheden en zelfs aan de kaak stellen als er een eigen belang vermoed wordt dat door een bepaalde werkwijze wordt gevoed.

Sinds het opzetten van het allereerste sustainocratische proces in Eindhoven tekenen zich de bestuurders af die vanuit lange termijn ethiek en daadkracht inzetten voor de maatschappij en degenen die een stoel warm houden uit macht door instellingen in stand te houden ten kosten van structurele vooruitgang. Steeds meer zullen die zaken zichtbaar worden en uiteindelijk bepalend voor het aanzien van de persoon in kwestie en de ontwikkeling van diens carrière De vraag “waar neem je verantwoordelijkheid voor?” horen we steeds vaker met het oog op faciliterende autoriteit en samenwerking. Terwijl de vraag geformuleerd wordt vanuit de authentieke wens tot vooruitgang zal dezelfde publieke daadkracht zich steeds sterker manifesteren om verwijtbaar gedrag buiten spel te zetten en met oude en nieuwe wettelijke middelen tot de orde te roepen. Sinds er een keuze is heeft de macht eigenlijk alleen maar een keuze, en dat is duurzame menselijke vooruitgang steunen of een heel goede verklaring bedenken waarom men het niet doet.

En diezelfde keuze dienen wij ons ook af te vragen op individuele basis. Zijn wij zo afhankelijk geworden van de geld dat wij geen ethische keuzes meer maken? Of stellen wij ons wel eens vragen over menselijkheid en de dagelijkse keuzes die wij maken? Waar nemen wij verantwoordelijkheid voor als puntje bij paaltje komt? Wat doet u bijvoorbeeld als ik u uitnodig om samen te werken aan het co-creëren van de “gezondste stad van de wereld”? Bent u bereid om in uw eigen privé domein en manier van leven (kleine) veranderingen of aanpassingen door te voeren die daaraan bij dragen?

Als ik over 100 jaar terug kijk……

februari 15, 2013februari 15, 2013 Jean-Paul CloseEen reactie plaatsen

Deze vraag stelde ik mijzelf toen ik geinspireerd werd door de vraag van blogger “theqbox” om uit de gehele wereldgeschiedenis een keuze te maken over “wie ik zou teleporten naar het hier en nu om wat vragen te stellen?”. Nu ben ikzelf niet zo gecharmeerd door de vele historische leiders en kijk ik liever vooruit. In 2113 zou ik mij afvragen wat er van Sustainocratie terecht is gekomen? Is het een zucht in de wind geweest en zou ik diep moeten graven om die oude boeken van mij weer een te kunnen lezen binnen de context van 100 jaar later? Of heeft het een effect gehad op mijn omgeving en is er ook door anderen wat mee gedaan zodat het bij heeft gedragen aan veranderingen? Over 100 jaar ben ikzelf geschiedenis en kan ik misschien aan mijn klein, klein, kleinkinderen vragen of ik mijn besluit van 2003 ook waargemaakt heb voor hen? Misschien kijken ze mij aan met een gezicht zoals wij tegen een holbewoner uit de oudheid aan kijken die met zijn stenen bijl geschiedenis schreef maar daar zelf geen enkel besef van had omdat hij of zij gewoon wat gemakkelijker vuur wilde maken. Vandaag voel ik een enorme gedrevenheid en passie om iets bij te dragen aan een mensenwereld waar ik van houd omdat ikzelf mens ben. Over 100 jaar zijn er weer vele mensen die met passie en gedrevenheid verder gaan. Is er dan helemaal niets veranderd? Of is er ergens nog een miniscuul overblijfseltje van die oude passie van mij voor mijn nageslacht. Het lijkt mij boeiend om daar naar terug te kijken.

Is het belangrijk? Nee, helemaal niet. Ik doe toch al datgene waar ik vandaag in geloof en waar mijn hart ligt. Dus wat er over 100 jaar gebeurt heeft geen enkele belang voor wat ik vandaag doe. Toch speelde deze vraag helemaal niet mijn gedachten toen ik als carriereman een jaar of 20 geleden mijn keuzes maakte. Mijn bijdrage aan de maatschappij was destijds te vertalen in de verkoopcijfers van de bedrijven waar ik voor werkte. Vanuit die optiek is mijn eigen transformatie wél relevant want nu vind ik 100 jaar vanaf nu even belangrijk als nu. Ik geloof zelfs dat als wij ons niet inzetten voor verandering NU dat wij niet eens een 2113 als mens zullen beleven. Vanuit die optiek is het boeiend om mij af te vragen of er straks uberhaupt een terugkijk is en onder welke omstandigheden?

Als jij over 100 jaar terugkijkt wat zie je dan over vandaag, jezelf en 2013?

Stad van Morgen

Duurzame menselijke vooruitgang + Democratie (Sustainocratie)

Categorie: Sustainocratisch project