De Lukkers zijn een volkje dat altijd nieuwe dingen uitprobeert totdat iets lukt. Daarom staan ze bekend als Lukkers. Want alles wat lukt is nuttig voor anderen die het nog niet is gelukt. De “niet lukkers” betalen grof geld voor alles wat de Lukkers lukt. Daarom zijn de Lukkers een rijk volkje geworden.
Sommige van die Lukkers vonden het leuk om eens iets anders te proberen. Zij gingen de Lukkers plukken. Dat deden ze door de Lukkers allerlei angsten voor te schotelen. Dingen waar de Lukkers nooit aan dachten want altijd lukte wel weer iets nieuws. Maar angst is een slechte raadgever en de Plukkers kregen steeds meer macht. Ze vroegen een deel van de winst van de Lukkers om de angsten weg te nemen. Dat deden de Lukkers maar al te graag. Maar de Plukkers werden hebzuchtig toen hun plukgedrag lukte. Het was een makkie om angst te zaaien over de Lukkers. Ze zouden nooit meer zelf Lukker hoeven zijn. Lukken kostte namelijk moeite omdat niet altijd alles lukt. Maar plukken lukte blijkbaar altijd!
Zo ontstond uit het land van de Lukkers ook het land van de Plukkers. Lange tijd lukte de Lukkers meer dan de Plukkers maar op een dag plukten de Plukkers meer dan de Lukkers konden opbrengen. De Lukkers werden boos. Hoe kon het zijn dat de Lukkers ooit zonder angst van alles lieten lukken en nu ineens de Plukkers in stand moesten houden terwijl de angsten alleen maar erger werden? En het ergste was dat men ook angst kreeg voor de geworven macht van de Plukkers. De Plukkers hadden namelijk de “angstverwijdering” tot wet verheven terwijl de Lukkers gewoon altijd deden wat lukte. Daar had je geen wetten voor nodig. Angstverwijdering werd dus belangrijker dan het lukken, althans voor de Plukkers, en zij hadden “de wet” in handen.
Ondertussen waren er subgroepen ontstaan. De Fukkers werden hulpjes van de Plukkers. En de Tukkers, de in slaap gesuste Lukkers, die toch geen vertrouwen meer hadden in het lukken. Dat was de groep die zei dat het toch niet meer lukt, en als het lukt dan wordt er toch geplukt. De Fukkers groeiden ondertussen, in het kielzog van de Plukkers. Het werden handlangers van elkaar.
Maar Plukkers en Fukkers realiseerden zich niet dat zonder Lukkers zij geen bestaansrecht hadden. Een crisis brak uit. Er waren Plukkers die niets meer te plukken hadden ondanks de Fukkers. Er ontstond zelfs een wereld van Plukkers en Fukkers die elkaar trachten te plukken.
Ondertussen was er ook een groepje Lukkers die begreep dat angst niet bestaat in de wereld van de Lukkers. Ze hadden zich onterecht bang laten maken. Ze weigerden van dat moment om geplukt te worden en creëerden de anti-pluk wet. Die werd natuurlijk niet geaccepteerd door de Plukkers maar wat konden de Plukkers doen? Steeds meer Tukkers werden wakker door de anti pluk beweging en gingen weer over tot Lukken. En het lukte! De Plukkers gingen langzaam failliet maar werden door de Lukkers niet in de steek gelaten want zoiets lukt Lukkers niet. Ze zien namelijk in alles een kans, ook in het uitnodigen van oud Plukkers tot de nieuwe Lukkers wereld.
Met de Plukkers verdwenen ook de Fukkers langzaam uit het land en lukte het de crisis te overwinnen. Zonder de anti pluk wet van de Lukkers zou het nooit zijn gelukt. Door angst opzij te zetten en de moed te verzamelen om de Plukkers de rug toe te keren is het de Lukkers met wat doorzettingsvermogen en de traditionele Lukker’s mentaliteit gelukt om weer een gezond en gelukkig land op te bouwen.
De Lukkers hadden hun les geleerd en zouden nooit meer Plukkers toestaan in hun gebied. Dat werd per wet vastgelegd, de enige wet van het nieuwe land van Lukkers.
Vandaag kreeg ik het boeiende (gratis!) blad ONE World weer in handen terwijl het in de familie circuleert. Zoals altijd staat het vol journalistieke informatie die in andere media niet of amper voorkomt. De statistische gegevens en onmenselijkheid in het artikel “gevangen in het getto” waren zo mensonterend en verschrikkelijk dat het mij weer aanzette tot deze blog uiting over het gevaar van verstedelijking, de miskenning van het platteland en de focus op groei economie dat de groei van ellende tegelijkertijd veroorzaakt.
Het artikel beschreef een bezoek aan een arme wijk van Houston, de derde grootste stad van Amerika. “We denken niet aan de toekomst. Hier ben je op je dertigste dood of zit in de gevangenis”. De misdadige geldgedreven werkelijkheid stapelt zich op, lijn na gelezen lijn. Woekerhuur, uitbating en kansloosheid door gebrek aan middelen en mogelijkheden. Chaos heerst als overleefcultuur met criminaliteit als enige uitvlucht.
Het is niet alleen Houston. De helft van alle Amerikanen leven arm, 15% zelfs onder de armoedegrens. Door de wreedheden en ellende is iedereen nagenoeg gestoord met een traumatische achtergrond of ervaringen. Scheiding tussen arm en rijk is compleet. Er is amper wisselwerking om van ellende te kunnen ontsnappen. De wijk, het getto, wordt een uitzichtloze gevangenis waar geen ontsnappen aan is. De menselijke complexiteit wordt zo zichtbaar op aantoonbare lapjes grond. “The American dream” is daarbij een regelrechte hel. Rijk schermt zich af en arm sluit zich op en wordt armer. Ongelijkheid en onrecht regeert. Een verhaal wordt verteld van een dronken rijke jongere die viervoudige dodelijke fouten begaat en ontkomt aan celstraf “omdat ze product zijn van hun rijke omgeving, een soort psychische stoornis” maar een gettogast krijgt de doodstraf voor een dubbele moord en wordt niet gezien als slachtoffer van zijn omgeving. De rijke moordenaar gaat voor 450.000 dollar in een privékliniek van het zorgsysteem terwijl de omgeving goedkoper uit is door de arme sloeber maar een dodelijke spuit te geven omdat er toch niets aan te verdienen valt. Gebrek aan ethiek regeert in de materialistische stedelijke wereld.
Het is niet alleen Amerika
De stad is in alles afhankelijk van economie, de handel, omdat het zelf heen basisbehoeften produceert en dit van buiten naar binnen brengt. De stad is een gigantische opeenhoping van menselijk egoïsme die hun productiviteit organiseren rond twee hoofdthema’s: uitbuiting van elkaar in de geldgedreven wereld van consumptie, en oplappen van ellende in de geldgedreven zorg en overheid. Beide thema’s worden geoptimaliseerd zodat ze winstgevend zijn. Het is een vorm van democratische slavernij waarin de grootste despoot de macht wint en zorgt voor een kastensysteem. Zij die erbij horen doen het prima. De rest crepeert. Megasteden zijn in opkomst waarin de mensheid zich massaal verzameld. De zuigkracht van materialistische behoeften vernietigt het platteland door uitbuiting en onderwaardering. Boskap gaat onverminderd door en zo ook de parasitering op onze landschappen. De steden ondermijnen zichzelf door georganiseerde hebzucht én afhankelijkheden die speculatie in de hand werken. Een paar winnen, de rest sterft een weerzinwekkende dood.
Amerika is misschien een doorgeslagen voorbeeld van cultureel materialisme, individualisme en eigenbelang. Deze cijfers verbazen dan ook helemaal niet. Maar ook in India, China, Brazilië, Nigeria, enz gebeurt hetzelfde. In Nederland ook. Kijk naar de groei van armoede in ons land en de blindheid van focus op economische groei dat alleen maar verdwijnt in de zakken van beleidsmensen, bureaucratie, despoten, gelegaliseerde criminelen in hiërarchie-vorm.
De balans is weg, als die er ooit is geweest. Platteland gaat dood, steden verzieken en geld is dominant. Het einde der mensheid komt zo in zicht binnen de grote oude mensheid maar lokaal gaan we gewoon door.
Stad van Morgen
Al jaren leggen we de vinger op het probleem van de duale groei- economie: de belastbaarheid van consumptie om via de belasting de problemen op de lossen die door de consumptie wordt veroorzaakt. Beide vormen een groei-economie die zich wederzijds aanwakkert tot het punt dat de menselijke én materiële waarden volledig weg worden gezogen uit de basis door het in stand houden van een steeds corrupter wordend systeem.
Er is maar één manier om dit op te lossen, namelijk door de mens, niet het geld centraal te stellen. Dan realiseren we ons dat we het niet meer hebben over de dualiteit van de economie maar het holisme van het leven. De stad kan niet zonder het platteland, de mens niet zonder productiviteit, zingeving, veiligheid en gezondheid. Geld is geen drijfveer maar een middel, net als kennis, daadkracht, cohesie, co-creatie, diversiteit, enz. Stad en platteland dienen we te organiseren vanuit harmonie en samenhang met betrokkenheid van de inwoners in wederkerigheid niet afhankelijkheid.
In Eindhoven lopen we ook de kans om op termijn de decadentie als een virus binnen te zien sluipen. We waren al enige tijd de meest criminele stad van het land en de focus wil dan al snel liggen op het financieren van meer politie in plaats van het zoeken naar balans. Na 4 jaar is er een coalitie akkoord over “de gezonde stad”. Enerzijds is het een mooi argument om massale subsidies te halen uit Provincie, Den Haag en Brussel. Anderzijds een uitdaging om het ook waar te maken in de meest intense zin van gezondheid, de basis en motor van een vooruitstrevende en productieve maatschappij, niet de kostenpost ervan. Het bestuur van elke stad dient zich te organiseren vanuit harmonieuze drijfveren door balans te zoeken tussen de mens, de natuur en de waarden, niet geldgedreven productiviteit. Daarom experimenteren wij met FRE2SH en AiREAS in Eindhoven met de bestuurlijke betrokkenheid van de overheid en willen de wereld overtuigen dat groei economie misschien een gevolg is een beleid van harmonie en multidisciplinaire mensgerichte samenwerking, maar niet het uitgangspunt. Het uitgangspunt is een holistische beleving van samenwerking, verantwoordelijkheid en ethiek door te werken aan concrete menselijke waarden zoals voeding, drinkwater, gezondheid, veiligheid, bewustwording, zelf en samen redzaamheid.
Zo niet dan is de groei van ellende zoals we die constateren in de wereld die ons omringt een vaststaand feit en op termijn de ondergang van alles wat ooit opgebouwd hebben aan welzijnswaarde.
De Stad van Morgen (Stichting STIR) hanteert het complexiteiten-model van Jean-Paul Close om de grote uitdagingen inzichtelijk te maken waar de mens lokaal en in de wereld mee te kampen heeft. Dit leidt tot een groot aantal ingrijpende vernieuwingen en bijbehorende spanningsvelden. Close en zijn team van betrokken maatschappelijk ondernemers (Sustainocraten) worden vaak gevraagd om er over te vertellen op podia in binnen en buitenland. Dat komt onder andere omdat vanuit de Stad van Morgen het voorbeeld wordt gegeven in een concreet onderdeel van de transitie, de waardengedreven co-creatie.
AiREAS, STIR Academy en FRE2SH zijn daar voorbeelden van met betrokkenheid van duizenden mensen en evenveel functies. De invloed van deze maatschappelijk transities zijn zodanig zichtbaar dat het de nieuwsgierigheid en steun opwekt van bestuurders, ondernemers, wetenschappers en bevolkingsgroepen.
In de rest van de wereld zijn er soortgelijke groepen actief. Zij leveren ook baanbrekende innovaties die de oude wereld versteld doen staan en tot voor kort voor onmogelijk werden gehouden. De huidige reeks avondcolleges zijn proefsessies van Close om visies en ontwikkelingen te delen die in de wereld zichtbaar worden en ze een logische plek te geven in de transitie. De vraag die Close steeds aan zijn publiek stelt is: “Wat doen we met die inspiratie voor onszelf?”
Voedsel en mobiliteit
Twee colleges hebben al plaatsgevonden volgens deze aanpak. De thema’s sluiten aan op de waardengedreven actualiteit van “Global issues, local solutions, global application”, ofwel wereldwijde problemen eerst zelf lokaal aanpakken voor eigen gebruik.
Voedsel: Het college ging over de basisbehoefte voor de mens om zich te voeden en de afstand die wij tegenwoordig hebben tot de oorsprong ervan. Het bewustzijn dat gepaard gaat met de levenswijsheid over ons voortbestaan, de kwaliteit van het leven en onze relatie met de natuurlijke omgeving wordt teniet gedaan waardoor er situaties kunnen ontstaan zoals de klimaatverandering, opwarming van de Aarde, vervuiling, uitdroging van de Aarde, hongermigraties, enz. In het belang van de mens zelf als zelfbewust wezen is het nodig dat we onze relatie met de natuur herstellen, met name om er weer met een vorm van ethiek en gewetensbesef mee om te gaan. We zijn zo afhankelijk geworden van geld en de macht die eraan ontleend wordt dat we ons de basisvragen van ethisch bestaan niet meer stellen. We achten de schijn van overvloed normaal terwijl onze aandacht uitsluitend naar consumptie gaat, totdat een enorme crisis ons treft. De grote omslag dat door voedsel wordt veroorzaakt is niet zo zeer de terugkeer van intensiteit van arbeid op het platteland maar vooral die van onze verantwoordelijkheid naar onszelf door op zelfbewuste wijze om te gaan met onze natuurlijke omgeving en invulling van basisbehoeften. Het bewustzijn van ons eigen moleculaire bestaan, de interactie met microscopisch kleine levende wezens en de behoefte aan water en energie laat zich doordringen in ons gewetensbesef op het moment dat de schijn van overvloed plaats maakt voor schrijnende tekorten. Overal in de wereld is dat zichtbaar en komt steeds dichterbij. Voedselbanken, daklozen, werklozen, enz zijn zichtbare groepen die steeds meer moeite hebben om zich toegang te verschaffen tot de geldafhankelijke circuits. Er ontstaan initiatieven om voedsel (en drinkwater) dichter bij de medemens te brengen door consumptie en productiviteit weer aan elkaar te koppelen. In de 65% verstedelijking van de wereld is dat een enorme uitdaging, enerzijds door gebrek aan betrokkenheid van de stadsmens, anderzijds door de ruimtelijke en logistieke problematiek in en rondom steden voor effectieve voedselproductie en voorziening. Hoe zit de stad van morgen eruit? Een afhankelijkheid bolwerk in een wereldwijd machtspel? Of een parelende schakel van zelfredzaamheid en onderlinge harmonie?
In Eindhoven en omgeving experimenteert de Stad van Morgen met het FRE2SH concept dat de stedelingen uitnodigt zich coöperatief te betrekken bij hun eigen voedselvoorziening. Dat gebeurt enerzijds door een netwerk van boerderijen in de buurt van de stad in beheer te nemen en vruchtgebruik af te stemmen op burgerinzet, en anderzijds door een oude industrieel pand in Eindhoven te benutten voor indoor voedselproductie in een nagebootste natuurlijke omgeving. De ervaringen die opgebouwd worden worden gedeeld met de wereld middels dit soort colleges waarbij vooral het onbewuste en bewustzijn van de mens aandacht krijgt.
Mobiliteit
Het college vroeg zich af waarom er zoveel mobiliteit is van mensen? Wat bezielt de mens om zich zo heen en weer te bewegen? Het lichamelijke aspect van de mens heeft er in onze oorsprong voor gezorgd dat wij mobiel zijn om te zorgen voor onze voedselvoorziening. Maar nu voedsel voorverpakt en voorbereid aanwezig is in de supermarkt zou de behoefte aan mobiliteit zich hooguit beperken tot bevoorrading vanuit winkels en recreatie van de mens. Wat veroorzaakt dan al die verkeersopstoppingen en bewegingen van mensen van hot naar haar? De oorzaak wordt gevonden in wat wij “economie” noemen, ofwel onze afhankelijkheid van een geldsysteem. Om toegang te krijgen tot voedsel in winkels heeft men eerst geld nodig. Om aan geld te komen dienen wij te werken in een systeem. Het woon werk verkeer is een intense bezigheid waar een infrastructuur en activiteit mee is gemoeid.
Mobiliteit is niet voedsel gerelateerd maar geld
Het doel is niet om aan voedsel te komen maar aan geld. De voedselproductiviteit en stromen zijn weer een ander circuit dat er voor zorgt dat de voorzieningen dicht bij ons terecht komen in supermarkten en winkels. Mens en voorzieningen zijn redelijk dicht bij elkaar te vinden maar om met elkaar om te kunnen gaan in de nabijheid moet men bij wijze van spreken eerst de wereld rondreizen. Hoe groter de afstanden des te meer “economie” ook al ligt consumptie en behoeften invulling op meters van elkaar. De mobiliteit zelf is een belangrijk onderdeel van de economie. De voertuigen, infrastructuur, dienstverlening, het energieverbruik, parkeren, enz zijn allemaal geldafhankelijk en gedreven activiteiten waar een hele bureaucratie en geldsysteem aan wordt ontleend.
Close toont aan dat op elk front binnen mobiliteit exponentiële groeicurves te zien zijn die allemaal op zichzelf al tot een crisiselement zijn aangeland. De explosieve groei van de wereldbevolking en geldgedreven, systeemafhankelijke mobiliteitsbehoefte zet het crisisstuk alleen maar verder onder druk. Close maakt in de hele transitie discussie onderscheid tussen twee innovatie stromen:
* de systeemdenkers: dat zijn de mensen die mobiliteit en geldafhankelijkheid zelf niet ter discussie stellen en in het fragment van probleemsituaties vernieuwingen introduceren. We denken dan aan kleinere of zuinigere voertuigen, nieuw openbaar vervoer, ander vormen van energie, aangepaste infrastructuur, parkeerbeleid, enz.
* de cultuurveranderaars: dat zijn degenen die mobiliteit en geldafhankelijkheid wél ter discussie stellen en bijdragen aan het transformeren van de maatschappij door basisbegrippen van menselijkheid (gezondheid, veiligheid, voeding, enz) te koppelen aan bewustzijn, zelf en samen-redzaamheid, experimentele nieuwe omgangsvormen, toegepaste wetenschappen, enz. Als men dit doorvoert tot een uiterste dan zou geld en mobiliteit in zijn geheel teniet doen en in tussenfasen wellicht leiden tot vele directere lokale economieën en waardecreatie.
Spanningsveld
Zoals altijd is er een spanningsveld tussen de systeemdenkers en cultuurveranderaars waarin crisis en chaos een belangrijke rol speelt om beiden te voeden met een innovatiedrang. Stad van Morgen verbindt beide partijen door een hoger menselijk doel te stellen vanuit de definitie duurzame menselijke vooruitgang. Hierin kan zowel de systeemtransitie én cultuurverandering zich op elkaar afstemmen voor bevredigend resultaat voor beide uitersten. Zo is AiREAS actief op gebied van luchtkwaliteit en volksgezondheid waarin zowel infrastructuur, mobiliteit en energieconsumptie als gedragsverandering, sociale innovatie en bewustwording een even fundamentele rol spelen. Dan blijkt het spanningsveld zich niet te uiten in onderlinge strijd maar juist elkaar aan te vullen in de complexiteit naar nieuwe harmonieuze verhouding.
Het volgende proefcollege is op 22 oktober en gaat over gezondheid en zorgsystemen
Deze blogserie van 20 over de grote omslag wordt u aangeboden door Jean-Paul Close, initiatiefnemer van de Stad van Morgen en grondlegger van Sustainocratie. De blogserie gaat over de grote bewustzijnssprong van de mensheid en bijbehorende ingrijpende veranderingen in ons gedrag en maatschappijvormen.
Blog 10 – Risicobesef
Cyclus van verandering en weerstand maar onderhandeling een aanvaarding
Als we de typische psychologische cyclus van verandering bekijken dan zien we dat elke fase naadloos wordt doorlopen door de spanningsvelden van tegenstellingen.
Sinds de jaren 70 is er het besef (eg Club van Rome, Club van Budapest, Earth Charter, The inconvenient truth, Stad van Morgen) dat wij als mens bezig zijn onszelf te vernietigen. De grote omslag werd gesuggereerd maar liet op zich wachten. Net als in de eerste fase van de Stad van Morgen stuurden de klokkenluiders aan op bewustwording in de hoop dat de wereldleiders de noodzakelijke veranderingen zouden omarmen. Maar dat was niet zo. De maatschappij was net pas verwikkeld in een geldafhankelijke manier van denken waarin de problemen als kosten in geld werden gekenmerkt en de oplossing als een noodzakelijke groei-economie. (zie fase rood). Hoe meer geld er gecreëerd zou worden des te meer men zou kunnen investeren in oplossingen. Dat is de basis geworden van de vele ontkenningsstrategieën van machthebbers en geldwolven die als maatschappelijke criminelen vanuit blinde zelfovertuiging zand gooien in de raderen van het algemene bewustzijn uit eigenbelang. Lange tijd werden we zo gevangen gehouden in de immorele onderkant van de cyclus tussen bureaucratie, behoud en groeibelangen terwijl de spanning van vernietiging zich opbouwde. Ondanks deze verwerpelijke manier van doen is deze mens eigen en van alle tijden. Bedenk bijvoorbeeld hoe lang religie de wetenschap van een ronde Aarde of ons zonnestelsel heeft tegengehouden en mensen vermoordde die het tegendeel beweerden. De motieven van macht zijn vaak met terugwerkende kracht misdadig met het eigen wetboek in de hand. Dat zien we nu ook weer ook is het even aantoonbaar dat op termijn diezelfde macht het onderspit delft, vaak op even gewelddadige wijze. De ruim 90 jarige Jacques Fresco van het Venus project deelde het podium met mij in 2010 (10 jarige viering “Earth Charter”) en wist het publiek te verrassen door alle huidige politici en bankiers rechtstreeks naar de gevangenis te verwijzen wegens de historisch bewezen immoraliteit van macht. Zoals het er nu in de wereld voorstaat heeft hij gelijk. Het alternatief van bevrijding van de individu is echter niet eenvoudig als dit niet gepaard gaat met richting, verantwoordelijkheid gevoel, empathie en samenwerking. Zijn we daar als mensheid klaar voor? We zullen zien. Ook dit is een proces.
Van urgentiebesef naar risicobesef
Risicobesef plaatst ons collectief maatschappelijk in de oranje zone terwijl velen individueel al in geel en als Sustainocratie in groen zitten. Dat betekent nog niet dat er algemeen aanvaarding is maar wel een intentie om tot oplossingen te komen die buiten de macht en bureaucratische structuren vallen. Dit zal alleen maar groeien, net als het verzet tegen de gevestigde orde.
In de blog over geld hebben we gezien dat er zoveel geld is dat het elk mens op Aarde miljonair zou maken als het gelijkmatig zou worden verdeeld. Geld schepping en groei-economie is dus helemaal niet nodig. Dat is een macht en sturingselement van despoten met maar een doel, meer persoonlijke rijkdom en behoud van status. Omdat wij allemaal ook individueel afhankelijk zijn geworden van geld voor de invulling van onze levensbehoeften hebben we individueel net zo hard meegedaan met de ontkenning. Hoe anders zouden wij geldloos kunnen overleven? Als er iets urgent moest veranderen was dat alles behalve geld. Zo is het “systeem”. We zijn massaal in steden gaan leven wegens de aanwezigheid van duurbetaalde banen om in duurbetaalde huizen te wonen, duurbetaalde luxe te kopen in duurbetaalde dienstverlening en leeggezogen materialistische productiviteit, dat uiteindelijke alle wereld ellende veroorzaakt. Haal hier geld uit weg en er blijft ogenschijnlijk niets van het stedelijke systeem over noch van de schijnovervloed die in de steden wordt aangeboden in ruil voor geld. Consumptie en productiviteit staan tegenwoordig lichtjaren ver uit elkaar en om dat te overbruggen blijkt alleen geld de gangbare oplossing met alle consequenties van dien.
De ontkenningsfase heeft naar verhouding veel te lang geduurd, misschien omdat we ons concentreerden op “de urgentie van verandering”. Urgent voor wie? Wat moet veranderen? George Bush Jr zei ooit “milieu aandacht is prima als het de concurrentiepositie van Amerika maar niet schaadt.” Urgentie is altijd afschuifbaar op de toekomst. Pas als het te laat is verandert men. Als het nog niet te laat is blijkt er altijd wel een argument om niets te doen. Crisis blijft de motor van verandering. Pas als men persoonlijk (als mens of instelling) geraakt wordt dan is men in staat om de verandering te overwegen. Daarvoor niet.
Sindsdien is er de klad gekomen in de stabiliteit van economieën. De confrontaties tussen machtsbolwerken zoals Rusland, Amerika, Europa, Midden Oosten en China met energie, voedsel, grond, zekerheden en veiligheid gevoel als speerpunten hebben het besef doen oplaaien dat de spanningen niet tot veranderingsurgentie leiden maar risico van vernietiging. Steeds meer geluiden worden gehoord dat de kwetsbaarheid van afhankelijkheid niet meer leidt tot diplomatiek overleg noch handel maar uitingen van macht, stoppen van leveringen en conflict. Nederland ziet de bui hangen en vraagt om budget voor het vergroten van de strijdmacht. Amerika heeft, door het omstreden schaliegas te gaan winnen, zichzelf los gewrikt uit de greep van Opec landen. Niet afhankelijkheid en economische handels-quota’s maakt machtig maar juist zelfredzaamheid en onafhankelijkheid. Dat is een grote bewustzijnsomslag, ook voor de instanties.
Elke, vanuit zelfbewustzijn geboren, oplossing brengt natuurlijk weer andere problemen met zich mee maar het is een teken aan de wand dat risicobesef en angst sneller leidt tot verandering dan urgentiebesef, los van de vraag of de veranderingen ook daadwerkelijk verduurzamend genoeg zijn of slechts een van de vele noodmaatregelen. Door zelfredzaamheid nog steeds vanuit de oude geldafhankelijkheid te beredeneren ontstaat een schuld door kapitaalinjecties die niet wordt gecompenseerd door een lokale circulaire of globale economie. Natuurlijk wil America ons hun schaliegas aanbieden ter compensatie maar ook wij zitten in de omslag naar onafhankelijkheid en willen liever op een gelijkwaardige manier samenwerken met de USA en anderen dan vanuit structurele afhankelijkheid.
Nieuwe, lokale waardesystemen zijn daarom aan de orde van de dag en ondermijnen verder de oude globale systeemwerkelijkheid van “machtig” geld. Dit oude geld leidt een eenzijdig leven van wereldmacht terwijl er nieuwe machten en krachten opbouwen van binnenuit. Vaak worden die nog sterk tegengewerkt maar ze zijn niet de stoppen.
De ontkennende fase voorbij
Tot voor kort was ik verbaasd over de grote ontkenning die ook van de wetenschap kwam en had besloten zelf een wetenschappelijk team en centrum op te zetten dat vanuit vrijheid werkt in plaats van gestuurd (STIR Academy). Ik besefte dat de universiteiten gefinancierd wordt door geld en derhalve de argumenten van geld wetenschappelijk verdedigden in plaats van de van daadwerkelijke kennisontwikkeling. De depressies in de geldwereld hebben gaandeweg ook de doorbraak geleverd in kennisinstellingen dat hun geloofwaardigheid en daarmee hun kredietwaardigheid in de ogen van het grote publiek ter discussie kwam te staan. Ontkenning kon niet meer op tegen de aantoonbare en groeiende bewijslast uit de praktijk. Stapje voor stapje breken de inzichten door in de media onder naam van vooraanstaande universiteiten en worden de risico’s die we lopen belangrijker dan de ontkenning ervan.
Overheden en gerelateerde instanties kunnen niet meer de concurrentiepositie boven milieu stellen, geld boven de mens, macht boven veiligheid. Ze worden afgestraft door opstanden, verzet en onderhandelingsmechanismen van de omgeving. In tegenstelling tot de opmerking van Bush zo’n 10 jaar geleden is nu de groeiende opvatting “als we geen aandacht besteden aan mens en het milieu dan schaden we onze stabiliteit én concurrentiepositie”.
De omgeving is wijzer geworden dan de systeemstructuren.
Als recent voorbeeld noemen we dat zowel het tijdschrift Wetenschap in Beeld als door de betrokken universiteiten wordt nu aangetoond dat de mens de 6e wereldwijde massa uitroeiing veroorzaakt. Ik verwijs hierbij tevens naar mijn eigen stukken over het Anthropoceen (de blijvende stempel van de mens op de ontwikkeling van het leven op Aarde, inclusief dat van ons zelf). De eerste 5 massale catastrofes die het leven op een laag pitje hebben gezet werden veroorzaakt door natuurlijke fenomenen (bijv. vulkanen en meteorietinslagen). De 6e wordt echter door een parasitair levend wezen veroorzaakt dat zichzelf schaamteloos goddelijk zelfbewust noemt, de mens! In dat 6e uitroeiingsproces staan wij zelf ook genomineerd als een van de volgende soorten die verdwijnen, en dat duurt niet lang meer. We hebben het daarom niet meer over economie of groei maar over evolutionair voortbestaan. Wie neemt verantwoordelijkheid?
Wetenschap in Beeld (editie Nr 10/2014) stelt dat 75% van het leven uitgeroeid is binnen 200 jaar.
Zo’n vernietigingsproces gaat niet in een keer. Dat bouwt zich op. Onze huidige generaties worden zich er alleen bewust van. We hoeven niet te wachten tot we zelf, en 75% andere soorten, over 250 jaar verdwenen zijn. De vele verdwenen diersoorten die ons al zijn voorgegaan door ons toedoen, of op uitsterven staan, hebben het ecosysteem al zodanig verstoord dat het proces nagenoeg onomkeerbaar lijkt. De effecten van vervuiling en misbruik doen de rest. Pas als de mens weg is of zich in samenhang onherroepelijk aanpast zal de grote omslag plaatsvinden en een nieuwe fase van levensevolutie ontstaan, met of zonder mens. Hoe die nieuwe fase eruit ziet is nu nog in handen van de mens zelf.
Een ander voorbeeld is dat de Universiteit van Montana heeft aangetoond in een grote stad dat luchtvervuiling schade aanricht in het immuunsysteem van jongeren waardoor er ontstekingen in de hersenen plaats vinden die kunnen leiden tot allerlei stoornissen, zoals alzheimer. In het Stad van Morgen initiatief AiREAS besteden we aandacht aan deze constatering en proberen er wat aan te doen. We nemen het mee in onze gezondheid gedreven aanpak voor Eindhoven met betrokkenheid van 1000-den burgers mits daarvoor de nodige support komt uit de overheid.
Technologie helpt als middel
Terwijl technologie heeft geleid tot een Big Brother situatie van afluisteren, manipuleren, automatiseren, in handen van machthebbers en bureaucraten is dezelfde technologie ook instrumentaal voor het aantonen van de schandalen die veroorzaakt worden. Denk aan wikileaks, drones die vervuiling en watermisbruik aantonen, de opnames van criminelen en misdadigers die op internet terecht komen, enz. Zie hier een documentaire trailer over ons broodnodige drinkwater…
We roepen onszelf ter verantwoording voor ons eigen gedrag en daarbij degenen die macht op ons uitoefenen. Ik ben het op genuanceerde wijze eens met Benjamin Franklin hieronder. Autoriteit is iets anders dan macht, meedoen is ook autoriteit. Mijn eigen opvatting is “Het is de eerste verantwoordelijkheid van iedere burger om macht te verwerpen en autoriteit ter discussie te stellen ten behoeve van duurzame menselijk vooruitgang“. Dat zou het motto kunnen zijn van Sustainocratie, de democratie met een menselijke missie”.
Verantwoordelijkheid en Autoriteit of Macht?
Consequenties van risicobesef
De recente 70 jarige herdenkingen van de bevrijding van de tweede wereldoorlog, en in november het 100 jarige einde van de eerste wereldoorlog, worden met vlaggetjes, V – tekens, zwaaien en dankbaarheid feestelijk ervaren. Maar ondertussen worden de schrikbarende beelden van Syrië, Oekraïne, de MH17 met 298 onschuldige mensen, Afrikaanse vluchtelinge kampen, gruwelijke onthoofdingen door ISIS, enz door velen ineens ervaren als “wij hebben dit ook gehad”. De verhalen van opa’s en oma’s, de overgebleven haat nog van ouders die herinneringen doorgeven aan kinderen, tonen dat het leed ook hier nog steeds onder de oppervlakte ligt. Niemand wil oorlog maar men is zich in groeiende mate bewust dat we er zelf op aansturen door de levensstijl die wij gemakzuchtig hebben aanvaard door autoriteit niet op tijd ter discussie te stellen en ons welzijn onhoudbaar blijft als we er zelf niet de schouders onder zetten.
De consequenties van het risico besef zijn vooral in het gele stuk te vinden van de veranderingscyclus:
Gebeurtenissen bouwen zich op en bewijs ook
Het komt steeds dichterbij of raakt mensen persoonlijk
Men wordt bewust van essentiële maatschappelijke voorwaarden, waarbij “veiligheid” een nog grotere drijfveer is dan gezondheid of zelfredzaamheid
Macht wordt steeds vaker afgewezen en vergruisd
Autoriteit wordt getoetst aan bewustwording en nieuwe werkelijkheden
Men gaat op zoek naar eigen innovatieve oplossingen
Men kopieert inspiratie van anderen
Men verbindt desgewenst in co-creatie
Sustainocratie
Sustainocratie is op dit moment de meest complexe vorm van maatschappelijke transitie door cocreatie (groene deel). In een wereld waarin eigenbelang heerst is co-creatie een fenomeen dat altijd noodzaak gedreven blijkt en daarna weer snel in de vergetelheid raakt. Stad van Morgen concentreert zich daarom op de “hotspots”, de belangrijkste complexe aandachtspunten, van een gebied waar ALLE partijen tegelijk bereid zijn zich in te zetten. Dat is alleen het geval wanneer de nood het hoogst is. Als de nood nog niet het hoogst is dan doet een ieder voor zich zijn best vanuit de eigen fase van bewustwording en gezichtsveld. Ook wanneer het co-creatiepunt voorbij is en nieuwe samenhang is gevonden dan willen de partners graag hun eigen gefragmenteerde stukje weer oppakken en uitvergroten. De kunst in Sustainocratie is om de maatschappelijke innovatie cyclus zo dicht mogelijk bij huis en zo effectief mogelijk draaiende te houden vanuit blijvende samenhang. Dat vergt inzet en vertrouwen van alle partijen in het proces.
Van rood naar oranje
Samenvattende kunnen we stellen dat we van de management fase rood van verzet zijn overgestapt naar de oranje fase van chaos, angst, onderhandeling (vooruit of achteruit?) per hotspot en uiteindelijk aanvaarding van nieuw bewustzijn. Dat neemt niet weg dat een belangrijke groep is doorgestoten naar hete geel van bewustwording en aanpassing. Zij benutten de chaos en onderhandeling om vooruitgang te boeken in plaats van zich weer te laten verleiden tot het herbeleven van het verleden. Kortom, we beginnen verantwoordelijkheid te nemen in plaats van erom te vragen.
Deze blog reeks van 20 over de grote omslag wordt u aangeboden door Jean-Paul Close, oprichter van de Stad van Morgen en initiatiefnemer van ingrijpende maatschappelijke veranderingsprocessen. Hij legt uit waarom, hoe en waar naar toe. Vaak is dit anders dan wat u in de pers of door de politiek te horen krijgt. Ook dat heeft een reden. Deze 9e blog gaat over wonen.
Blog 9 – wonen
Voor de meeste mensen is wonen een vorm van verlengstuk van hun persoonlijkheid, een omhulsel dat beschermt tegen weer en wind met afzondering van andere mensen om zo een eigen territoriumgevoel te krijgen. “Thuis” is een emotioneel geladen begrip dat zorgt voor rust, eigenheid en veiligheid. Thuis kan men zijn wie men is. Buitenshuis worden ook andere dingen verwacht die te maken hebben met de complexiteit van het leven, de cultuur en regels. Binnenshuis heerst veelal een klein mini-universum van duurzaam evolutionair menselijk leven: de persoon en het gezin.
De grote omslag in het aspect wonen is veel omvattend. Wonen heeft namelijk ook een fundamentele betekenis binnen de relatie van de individu met de omgeving. Het gaat hier dan niet om het simpele begrip “een dak boven het hoofd” maar de verhouding “wonen en samen leven” of “wonen in wederkerigheid met de omgeving”. Wonen geeft betekenis aan maatschappij als het zich verbindt met gemeenschapszin. Het is een wederzijdse overeenkomst van privacy, welzijn en samenhorigheid.
Vooral in dat aspect is de omslag ingrijpend, als maatschappij en als burger omdat we een maatschappij hebben geschapen waarin wonen ongeschikt is gemaakt aan economie in plaats van maatschappij. Wonen is een economische melkkoe voor banken, overheden en woningcorporaties.Dat zal veranderen.
“Behoorlijke huisvesting”
Deze term is ontstaan in de jaren 80 van de vorige eeuw toen sociale wetgeving op basis van mensenrechten zich met veel moeite introduceerde in Nederland. Amper 30 jaar geleden dus! Vóór die tijd was huisvesting een functioneel begrip dat werd gerelateerd aan arbeid en status. Vrijheid, huisvesting en leefbaarheid werden niet direct met elkaar in verband gebracht. En nog steeds is het een geladen thema onderhevig aan allerlei machtssituaties. Zo is vastgoedmarkt nog een groot machtbolwerk. Maar daar komt verandering in. Economie is geen maatstaf meer voor welzijn en stabiliteit. Kijk naar alle leegstand in steden en op het platteland terwijl tegelijkertijd mensen uit huis worden geplaatst wegens betalingsachterstand. Duurzame productiviteit en samenhorigheid zijn wel maatstaven voor welzijn maar die zijn slachtoffer geworden van materialisme en speculatie. De mens wordt bewust dat de huidige vorm van economie een gevaar vormt en samenwerking de oplossing biedt. De eerste plek waar dat gebeurd is in de straat, buurt en wijken. Thuis heeft dan een functie in relatie tot een actieve omgevingsbeleving, zoals gezondheid en veiligheid maar ook gezelligheid en plezier. Er wordt steeds meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid gezocht naar deze relatie ook in andere functies, zoals voeding (eetbare tuinen) en energievoorziening (zonnepanelen).
Download hier een boeiende, op internet gevonden analyse over “behoorlijk woonrecht” in Nederland.
Anno 2014 gelden juridisch gestaafde voorwaarden voor sociaal woonrecht en zelfs de kwaliteit van het wonen. Dat op zichzelf is al een enorme omslag die in de naoorlogse periode van de eerste wereldoorlog in 1919 in het eerste mensenrechten verdrag van Versaille werd voorgesteld. In de praktijk bokst het begrip van menselijkheid nog steeds op tegen de onmenselijke materialistisch belangen die regelmatig de overhand nemen en eenzijdig tot crisissen leiden. Het is echter goed om te weten dat er nu sociaal recht bestaat en in artikel 22 van onze wetgeving voor “behoorlijke huisvesting” redelijk wordt getypeerd. Het is belangrijk dit ook op te eisen en aan te vullen met eigen verantwoordelijkheid.
Het gaat daarbij ook om het wonen in een gezonde en veilige omgeving.
Dat dit gezien wordt als maatschappelijke verantwoordelijkheid leidt tot de vraag “wie is er verantwoordelijk”? En “hoe ver gaat deze verantwoordelijkheid”? Denk bijvoorbeeld aan de kennis die is ontstaan de laatste jaren over bodem en luchtvervuiling, asbest, energiemisbruik, effecten van luchtvervuiling, afval, enz. De woonwet legt een kader neer maar er is meer. Leg de verantwoordelijkheid bij een ander en deze oefent macht uit door afhankelijkheid. Leg de verantwoordelijkheid bij jezelf en er ontstaat een waardengedreven interactie met de omgeving.
Bewustzijn en inzet
Toen ik jarenlang de wereld rondreizend door wisselende internationale directie functies was huisvesting vooral gerelateerd aan mijn zakelijke missies. Nooit heb ik in de wereld huisvestingsproblemen ervaren, behalve bij terugkeer naar Nederland. Er was een enorme wachtlijst (5 jaar) voor huurwoningen, de private huursector bleek exorbitant duur en een koophuis was alleen toegankelijk als men een arbeidscontract kon overleggen. Voor het eerst werd mij duidelijk dat huisvesting geen automatisme is noch een vaststaand feit. Er is een duidelijke relatie met de manier waarop de omgeving met huisvesting om gaat. In Nederland is vastgoed een economisch machtsinstrument dat door banken, overheden en semioverheden (woningbouwcorporaties) wordt gebruikt en misbruikt voor economisch eigenbelang. Sinds de jaren 70 zijn de stenen in de maatschappij machtiger geworden dan de menselijke productiviteit. Dat hebben we al gezien in de blog over geld. Een groot deel van ons maatschappelijk welzijn is gerelateerd aan de speculatie rond geld, grond en gebouwen met bijbehorende systeemslavernij voor de mens tot gevolg. Voor een 25 jarige hypotheek is men gedurende dezelfde tijd gebonden aan het vinden van een arbeidscontract dat voldoende winstgevend is om de kosten af te dekken, zelfs als deze uiteindelijk het meervoudige kost door rente en kosten dan het oorspronkelijke aanschafbedrag. Anders raakt men de woning kwijt. Dat is asociaal en niet rechtvaardig. Vaak ontstaan in crisissituaties nieuwe waardesystemen en samenwerkingsvormen die waardevoller zijn dan het geld. De machthebbers dwingen echter geldafdracht in plaats van alternatieven. Zo ontstaat een machtsysteem dat de sociale mensenrechten in de weg staan.
In verschillende steden slapen al mensen in hun auto of een tent terwijl er in de vastgoedwereld leegstand heerst dat leeg fiscaal aantrekkelijker is dan met een bestemming voor materieel arme mensen. In een geldgedreven maatschappij zijn mensenrechten alleen toegankelijk voor hen die het kunnen betalen. Mensen die met waardecreatie bezig zijn worden niet gekend. Daar komt verandering in.
Burgerparticipatie
Sinds de jaren 70 is het begrip burgerparticipatie geïntroduceerd. Vóór die tijd had de burger niet veel te vertellen maar gaandeweg was de beleidbeinvloeding van burgers en later, na 2000, de eigen verantwoordelijkheid middels initiatieven, een maatschappelijk groeiend thema. Prof. Laurens de Graaf van de Universiteit van Tilburg heeft deze 40 jarige ontwikkeling in kaart gebracht op een boeiende manier. Toch is hij verbaasd over “de doorbraak stap” van de Stad van Morgen met Sustainocratie. We draaien de wereld namelijk om. De bevolking draagt een maatschappij middels sociale inzet met hulp van de instanties en innovaties. Systeem wordt hulpmiddel niet dominant sturend. Daarmee experimenteren wij in de steden en erbuiten met AiREAS en FRE2SH.
Van belang in deze evolutie is het besef dat vrijheid in een gestructureerde maatschappij gepaard gaat met een leerproces over hoe we met die vrijheid omgaan. En ook hoe de traditionele autoriteiten transformeren van een historisch autoritair bolwerk naar een faciliterend, multidisciplinair, dynamisch netwerksysteem.
Wanneer we als burger meer bewust worden van onszelf (zie blog 1 over mensbeeld) en onze omgeving door kennisontwikkeling, omstandigheden en wens tot samenhang dan gaan we er ook anders mee om. We leggen de verantwoordelijkheden niet zo gemakkelijk meer neer bij een overkoepelend orgaan maar nemen veel meer zelf het initiatief. We zien dan ook enorm veel burger initiatieven ontstaan op gebied van duurzaamheid (stadslandbouw, energie cooperaties, andere mobiliteit, aangepaste woonvormen, nieuwe kijk op diensten en producten, enz) maar in verzet tegen oude, blokkerende normeringen en machtbolwerken.
Vaak begint men met de eigen woning als centrale “cockpit” voor omgevingsgerelateerde activiteiten. Sociaal of Maatschappelijk ondernemen noemen we dat. Het is vaak niet geldgedreven maar waardengedreven. Het verschil is dat men iets wil toevoegen aan de maatschappij dat we in het regerende speculatieve geldsysteem missen, bijvoorbeeld menselijkheid of anders omgaan met de natuur, onze voeding of basisbehoeften. Men investeert dan vooral liefde en inzet in plaats van geld. Men zoekt geen wederkerigheid maar genegenheid, een beetje erkenning en vooral een zinnig bestaan.
Doordat steeds meer mensen werkloos raken door de centralisering en automatisering van productie processen ontstaan er allerlei waardengedreven activiteiten die de recent verworven mensenrechten verder onderbouwen met zinnige initiatieven. Zelfs kleinschalige productiviteit en kunst komt terug in onze nabijheid. Dat schept ook een nieuwe relatie met de omgeving.
Het nieuwe wonen
Er ontwikkelt zich een nieuwe manier van omgang met de omgeving vanuit onze eigen huisvesting. We stellen eisen aan de leefomgeving vanuit gezondheid en veiligheid. Dat gaat nu zelfs een stapje verder. In vele landen ontwikkelen burgers hun eigen wijken en woningen op basis van moderne verduurzamingscriteria. Ook in Nederland zien we dit soort initiatieven ontstaan. Men begint met stadslandbouw, daktuinen, verticale structuren of deelname aan coöperatieve programma’s voor energie opwekking, voedsel zelfredzaamheid en gezondheid programma’s. In een dichtgetimmerde stad is het misschien wel gezellig door vertier op straat en de nabijheid van allerlei voorzieningen maar de afhankelijk van geld en de toenemende risico’s voor gezondheid of armoede raken veel mensen. Zij gaan op zoek naar alternatieve vormen om toch de basisbehoeften in te gaan vullen en creëren individuele initiatieven en samenwerkingsverbanden. Zij vormen bij wijze van spreken de eigen “utopia” en verwachten van de omgeving de ruimte om aan deze woon en werkwensen invulling te kunnen geven. Daarin worden innovaties toegepast die men leert via internet of het goede voorbeeld elders.
Dat laatste gaat niet zonder slag of stoot. De krachtige woningbouwcorporaties in Nederland hebben decennia lang een voorbeeldige functie vervuld voor sociale dienstverlening binnen de context van het verschaffen van een dak boven het hoofd. Het zijn echter bolwerken van macht over de huurder en een speelbal voor de materialistische eigenbelang en die van de staat. Er ontstaat een ongelijkheid in verduurzaming waarin huiseigenaren gebruik kunnen maken van hun eigen daken en infrastructuur om lasten te verlichten vanuit bewustzijn en innovatie. De sociale huursector is echter nog in de ban van de macht van standaardisatie van de jaren 50, 60, 70 en 80 met een verouderde woonvoorraad en een overheid die de huurmarkt leegzuigt wegens geld belang. In 10 jaar tijd is de huurprijs verdubbeld en er staat niets of bar weinig tegenover terwijl de kosten alleen maar stijgen. Sociaal wordt asociaal en de burgers die er iets aan willen doen komen een wetgeving tegen die veelal ingepalmd is door het doorgeslagen materialisme en bureaucratie. Dat schept een groeiend spanningsveld waarin we zien dat nieuwbouwwijken versneld, met twijfelachtige kwaliteit voor de hoofdprijs worden aangeboden. Ook de energietransitie blijft beperkt en sociale interactie met de burgers wordt nog tegengegaan.
Toch is er een sociale wetgeving die stapje voor stapje de maatschappelijke blokkade doorbreekt en de sociale partners dwingen zich open te stellen voor samenwerking met hun bewoners in plaats van tegenwerking of misbruik. Burgers worden mondiger, meer maatschappelijk en juridisch onderlegd en krijgen meer en meer support uit de omgeving. Waar de wetgeving nu nog praat over de kwaliteit van de gebouwen en omgeving als een verantwoordelijkheid waarin vooral de overheid een rol in speelt en de daarvan afgeleidde partners, ontstaat een tendens dat de burgers de rol overnemen in concrete samenwerking met instanties.
Nieuwe maatschappelijke contracten
Net als AiREAS een burger initiatief is voor het samen creëren van een gezonde stad ontstaan er allerlei burger initiatieven die de gebieden dynamisch, open en vooruitstrevend maken. Vanuit de ruimte die sociale rechten scheppen en de inzichten die wetenschap, zelfredzame behoeften, innovaties en zingeving instaat snel en effectief een vernieuwende maatschappij met een geheel ander gezicht.
Wonen is niet meer een plek om je privé terug te trekken en van waaruit men gaat studeren, werken of recreëren. Wonen is in toenemende mate een zelfbewust verbintenis met de omgeving waarin iedereen een steentje bijdraagt aan het groter geheel, alleen of samen. Daarin zoekt men de wederkerigheid die mogelijk is volgens de omstandigheden waarin men leeft maar altijd volgens de inzichten van duurzame menselijke vooruitgang. Burgers werken samen met de woningbouw voor eigen onderhoud en innovaties, zorgen voor hun eigen leefomgeving binnen vooropgestelde kaders maar met grote vrijheid en zoeken cohesie door wijkgedreven projecten en dienstbaarheid naar elkaar.
Zie hier enkele voorbeelden uit de Stad van Morgen zelf:
Stad platteland voorbeeldFietsroute VE2RS Stratum, duurzame initiatievenMijn wijk projecten
Fruitbomen in plaats van heestersNamen en initiatieven verbinden zich blijvend aan “onze appelboom”AiREAS voor de “gezonde stad” is burger initiatief
Voeg in een eventuele reactie je eigen initiatieven (liefst met foto’s en links) toe.
PERSBERICHT
1e FRE2SH Farm Eindhoven – open dag op zaterdag 27 september.
Toegang: Gratis
Website
De eerste Eindhovense FRE2SH Farm is in 2013 in Son en Breugel, aan de Van Elsenstraat 47, van start gegaan en houdt op zaterdag 27 september van 11.00 – 17.00 uur haar eerste open dag.
Een FRE2SH Farm is een locatie waar optimaal gestreefd wordt naar zelfredzaamheid in samenwerking met stadsburgers. De bedoeling van FRE2SH projecten is dat wijkbewoners van Eindhoven samen de boerderij voor vruchtgebruik exploiteren en daarbij niet alleen een stukje zelfvoorziening organiseren maar tevens zelfbewust innovatief bezig zijn met voedsel, energie, recreatie, gezondheid, enz. geïnspireerd door wetenschappelijke kennis, visie en praktische voorbeelden uit de hele wereld. Projectmatig wordt ook verder in de wijken samengewerkt. We zoeken voor FRE2SH Son en Breugel nog naar 2 extra hectare akkerbouw grond om bij de farm te betrekken. Het ligt in de bedoeling komende jaren allerlei FRE2SH Farms rondom Eindhoven, en misschien andere steden, te laten ontstaan en zo Stad/Platteland te verbinden.
Op zaterdag 27 september, tevens nationale burendag, zijn er allerlei activiteiten op de locatie, zoals muziek, uitleg en ervaren klankschalen, divers lokaal voedsel, uitleg over FRE2SH en tuinverkoop van allerhande spullen waarvan de opbrengst ten goede komt aan een te bouwen kas voor voedselproductie.
Daarnaast is er een fietsroute beschikbaar langs diverse lokale zelfredzame en inspirerende (o.a. voedsel, recreatie) bezienswaardigheden waar u van harte welkom bent. De kaart voor het fietsen (van Eindhoven naar Breugel) is in de maak er treft u binnenkort hier op de blog. FRE2SH is een coöperatieve samenwerkingsvorm en is ontstaan uit de Stichting STIR, beter bekend onder de “Stad van Morgen“. Kijk hier naar een foto impressie van deze FRE2SH Farm.Tevens is deze dag meer informatie beschikbaar over andere coöperatieve samenwerkingsvormen, zoals AiREAS ( gebiedsontwikkeling, luchtkwaliteit & Gezonde Stad)en de STIR Academy, een initiatief dat is opgenomen als partner in het EU programma voor Smart Cities and Communities en waar wij als FRE2SH veel inspiratie vandaag halen. Naar voorbeeld van Eindhoven start STIR (Stad van Morgen) in allerlei steden van Europa een inspiratiepunt, HUB genaamd. Tussen alle HUBs wordt inspiratie en goede voorbeelden uitgewisseld. Zo kunnen ondernemers van elkaar leren, inspiratie omzetten in lokale initiatieven en via STIR interstedelijke platforms creëren die aanspraak kunnen maken op Europese fondsen, zoals FRE2SH.Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot de initiatiefnemers:
Het Eindhovens Dagblad toont zich een trouwe lokale partner om de initiatieven van de Stad van Morgen onder de aandacht te brengen. Vandaag komt Nicolette Meeder aan het woord met de eerste FRE2SH farm en de open dag op 27 september:
Nicolette Meeder legt uit
“Minder voedselkilometers en weten wat je eet” is een mooie boodschap.
Meer weten over VE2RS = FRE2SH en het Stad – Platteland programma? Bel of mail even met Nicolette of volg deze blog.
Onder bezielde verantwoordelijkheid van Nicolette Meeder (STIR Academy) is de eerste experimentele FRE2SH boerderij in 2013 van start gegaan (toen nog VE2RS). De bedoeling van het FRE2SH project is dat wijkbewoners van Eindhoven samen de boerderij voor vruchtgebruik exploiteren en daarbij niet alleen een stukje zelfvoorziening organiseren maar tevens zelfbewust innovatief bezig zijn met voedsel, energie, recreatie, gezondheid, enz. geinspireerd door wetenschappelijke kennis, visie en praktische voorbeelden uit de hele wereld. De samenwerking in FRE2SH farms wordt ook projectmatig in de wijken zelf voortgezet. Zo was de boerderij van Nicolette het coordinatie centrum voor het planten van 100 fruitbomen in de stad in Januari.
Op 27 september organiseert FRE2SH Breugel er een open dag.
Een impressie van de rijke overvloed van het eerste jaar:
Het doel is om in de loop van 2015 een 5-tal boerderijen in de regio te exploiteren en zo stad-platteland te verbinden. Meer informatie over FRE2SH treft u hier.
Contacten:
Nicolette Meeder – 0654282812
Ben Nas – Gestel
Wilma Slomp – Stratum
Jean-Paul Close – Tongelre
Stad van Morgen 