Dit is de 300ste blog van de Stad van Morgen. Misschien goed om even stil te staan bij al dat schrijven en een onderscheid te maken tussen de blog en website.
Een website is informatief maar relatief statisch. Er zijn natuurlijk ook heel complexe websites met veel dynamiek maar die gaan meestal standaard over hetzelfde. De dynamiek zit m dan in de massale herhaling en een kunstmatige intelligentie op gerichte punten. Denk aan de website om een goedkope vlucht te boeken. Van A tot Z wordt je begeleid in het proces. Het gaat niet alleen om de vlucht, de betaling en automatisch gegenereerde boarding pass. Het gaat ook om het verkrijgen van de “beste deal” voor de luchtvaartmaatschappij. Zo biedt men tijdens het boeken allerlei extra’s aan, van koffers en verzekeringen tot autoverhuur en hotels. Men kijkt ook hoe vaak je op de site komt om diezelfde vlucht te boeken. Hoe vaker des te groter de behoefte dus past men de prijs naar boven aan. Slim en krachtig gemaakt.
Maar de meeste websites zijn online brochures. Je bladert er door heen en krijgt informatie. Er is nauwelijks variatie noch interactie. Een blog is anders. Het is een soort boek waar elke keer een nieuw hoofdstuk aan wordt toegevoegd. Degenen die geïnteresseerd zijn in de verhalen van het “boek” kunnen het volgen om geen enkel hoofdstuk te missen. Of de hoofdstukken te kiezen die men leuk of interessants vindt.
Het is gemakkelijk om met bloggen actief te zijn op social media en zo aandacht te trekken voor elk nieuw verhaal. Elke keer bereiken we wel weer nieuwe mensen. Stad van Morgen is uitgegroeid tot een veelzijdig fenomeen met initiatieven zoals AiREAS, FRE2SH en de STIR leercoöperatie die de kernvisie inkleuren met allerlei activiteiten en veel partners. Het borgen van onze ervaringen is essentieel om onze vooruitgang te funderen.
Stad van Morgen is in 2009 gaan bloggen over onze werkwijze in de ontdekkingsreis naar een nieuwe wereld maatschappij. Al experimenterend vanuit ons bewust-zijn hebben we elke ervaring gedeeld. Zo ontstond niet alleen een interactie met alle mensen die ook met soortgelijke thema’s bezig waren. Er ontstond ook een naslag document waarin we regelmatig terug kunnen grijpen naar onze eigen ervaring opbouw. De blog is daarom een heel ander instrument dan een website.
Met bijna 19.000 bezoekers en zo’n 43.000 weergaven is de Stad van Morgen blog goed bezocht gezien het feit dat het toch vaak lastig te begrijpen materie behandeld. Vaak wordt ook aanspraak gedaan op het geweten of de durf om anders naar de werkelijkheid te kijken. Dat is nooit massaal populair maar vervult wel een groeiende behoefte wegens de vele problemen die ontstaan zijn in de oude manier van leven en denken. Het meest bekeken zijn de onderwerpen van de STIR leercoöperatie en bijbehorende avond inspiratie sessies. Die zijn ook extra leuk omdat we gastsprekers betrekken bij onze activiteiten. Deze brengen elk weer mooie pareltjes van bewustwording en waardevolle inzichten. Maar de meest bekeken blog is toch de controverse geweest over basisinkomen als waardecreatie instrument.
De Stad van Morgen blog is geen populaire “like” blog. We doen dan ook geen beroep op de lachspieren of emoties. We rationaliseren de complexiteit van het antropoceen, antropologie en maatschappij ontwikkeling. We proberen het zelf te begrijpen en begrijpelijk te maken voor andere mensen. Maar bovenal nodigen we uit om samen te werken vanuit bewustwording en empathie met de kernwaarden van de mens en haar natuurlijke omgeving. Dankzij de persoonlijke ontmoeting, de projectmatige aanpak en de blog cultuur gaan steeds meer mensen en instanties in op de uitnodiging.
Tijdens de Marathon van Eindhoven op 11 Oktober heeft de Stad van Morgen samen met AiREAS onderzoek gedaan naar de relatie tussen beweging, gezondheid en luchtkwaliteit.
Wat hebben we opgemerkt? Hoe kunnen wij de ervaring gebruiken voor een Brabant brede aanpak “tegen het ziekmakende zitten”? Hoe leggen we de verbinding met de luchtkwaliteit en natuur in onze omgeving. Hoe betrekken wij de Brabantse bevolking bij deze ontwikkeling van en voor onszelf?
Datum: 3 November
Organisatie: STIR leercooperatie
Samenwerking: AiREAS
Onderwerp: Wat hebben wij geleerd van de Marathon?
De volgende thema’s komen aan de orde:
Hart en vaat onderzoek: Dr. Eric de Groot
Stress en HRV onderzoek: Prof. P. Cluitmans
Interviews in de stad: Jason Clarke
Luchtkwaliteit en sport: Andre van der Wiel
Communicatie en media: Jean-Paul Close
Ondernemerschap: Jean-Paul Close
Locatie: Fontys, Rachelmolen 1, gebouw R
Begin: 19:00 Einde: 21:30
Kosten: Gratis, gesponsord door Provincie Noord Brabant
Met veel genoegen deel ik hierbij een boeiende kijk op het economische ecosysteem vanuit beurspercepties. Wim Grommen toont aan dat een beurskrach alla 1929 onvermijdelijk is.
Met de ervaringen van destijds kunnen we reeds anticiperen. Dat doet de Stad van Morgen al vele jaren. We anticiperen niet zodanig op de te vermijden krach maar de nieuw op te bouwen toekomst.
De AiREAS partners Edwin Weijtmans (Provincie Noord Brabant) en Eric de Groot (arts en onderzoeker hart en vaat) bereiken het voorpagina nieuws in Tilburg.
Nu AiREAS samen werkt met de Marathon Eindhoven staat luchtkwaliteit en gezondheid volop in de schijnwerpers. Omroep Brabant wilde een beeld schieten met lucht en de stad van bovenaf. De parkeergarage aan de Mathildelaan heeft een open dakparkeerterras en biedt een perfect decor voor een interview.
We hebben de rollen omgedraaid. Ik fotografeer de interviewer Joost en de cameravrouw. Voor de blog. Daarna gingen zij met mij aan de slag.
Antropologie en Sociologie:
De initiatieven van de Stad van Morgen (Stichting STIR: Transformation, Indexation and Research) zijn volledig gebaseerd op het nastreven van natuurlijke menselijke kernwaarden in een complexe maatschappelijke context waarin die kernwaarden in het hele menselijke bestaan nooit de primaire aandacht heeft gekregen. Recent heeft de echter de regionale overheid zich structureel uitgesproken voor gebiedsontwikkeling op basis van gezondheid. Dat is een eerste stap rondom een aantal van de kernwaarden. Men heeft daarbij ook de cocreatie aanpak van de Stad van Morgen aanvaard. Zo dekt deze regionale keuze de samenwerking af met in acht name van kernwaarden gezondheid, regionaal zelfbewustzijn en co-creatieve samen-redzaamheid. Dit is een mijlpaal 2 besluit, uniek in de geschiedenis van de mens.
Voedsel en drinkwater
Gezondheid
Veiligheid
Samen-redzaamheid
Zelfbewustzijn
De 5 kernwaarden vormen in de Stad van Morgen het leiderschap waarmee we multidisciplinaire samenwerkingsverbanden concretiseren zoals AiREAS, FRE2SH, STIR leercooperatie en SAFE. Nu Sustainocratie steeds meer doordringt in de maatschappelijke gelaagdheid als concrete innovatieve oplossing voor enorme uitdagingen vragen allerlei deelnemende mensen zich ineens af “wat de onderbouwing is van de kernwaarden”?. Eigenlijk wil men weten door wat men zich nu laat aansturen nu de oude menselijke hiërarchische sturing wegvalt en gezondheid met cocreatie ervoor in de plaats komt met een flinke dosis `eigen verbindende verantwoordelijkheid`.
Het antwoord verlangt meer dan Antropologie en Sociologie. Het verlangt een holistisch niveau van kijken naar het leven als een zichzelf regulerend mechanisme op basis van deze kernwaarden.
Het is voor de mens veelal gemakkelijker de bijbehorende antiwaarden te verklaren, zoals ongezondheid, onveiligheid, afhankelijkheid of onbewustheid, net als het industrialiseren van voeding en water of andere producten. Duizenden jaren lang heeft de mens zich gericht en aangepast aan de consequenties van haar gedrag door wetenschappelijk en praktisch te reflecteren over de pijn van ziektes, catastrofes, oorlogen, voedsel tekorten en droogtes, machtige despoten en massa criminelen. De werkelijke kernwaarden zijn voor de meeste mensen te abstract, te ongrijpbaar, te diepgaand in de werkelijke levensprocessen die men nooit heeft begrepen. Men leeft het leven op basis van tastbare zaken zoals het cultureel wordt opgevat. De diepste onderliggende kernwaarden laat men blind over aan de maatschappelijke leiders of hogere universele machten.
Helaas moeten we constateren dat het vertrouwen geschaad is in de maatschappelijke leiders nu de leefomgeving aantoonbaar vernietigd blijkt door hebzucht en machtsstructuren die niet zomaar een stap opzij doen maar doorgaan met de plundering van de Aarde en vernietiging van de natuur en mens alsof dat oneindig kan doorgaan. De bewustwording dringt door tot de massa en de vraag voor de onderbouwing is een oprecht bewustwording-gedreven verzoek. Men wil nu graag leren om zelf een beeld te scheppen over wat men kan doen in plaats van alles maar overlaten aan anderen.
Persoonlijke bewustwording en historische onderbouwing
De 5 kernwaarden komen voort uit theoretisch, historisch research, echter pas na intense persoonlijke bewustwording. Dat geldt ook voor maatschappijvormen. De mens leert en ontwikkelt zich door schade en schande, dood en verderf. Onze goede besluiten leven, onze fouten sterven. De kernwaarden hebben historische onderbouwing omdat het zo vaak fout is gegaan in onze wereldgeschiedenis. Met terugwerkende kracht wordt dan kennis en wijsheid opgebouwd. Maar steeds weer vervallen we in dezelfde leerprocessen, steeds een treetje hoger op de lat van bewustwording. Steeds weer heeft de mens juist maatschappijen ingericht op basis van tegengestelde inzichten en belangen. Waarom? Wat is de drang van de mens om andere zaken prioriteit te geven? En waarom zou dat nu anders kunnen zijn?
Dat zijn wetenschappelijke vraagstukken waar STIR zich mee bezig houdt via de genoemde samenwerkingsverbanden terwijl de Sustainocratie gestalte krijgt. Is de mensheid toe aan een nieuwe fase in haar evolutie, een tweede doorbraak sinds onze transformatie naar mens-zijn, of is het maar een positief hikje in een algeheel natuurlijk proces waarin de mens haar rol al dan niet heeft verspeeld? Sustainocratie plaatst zich in de fase na de 2e mijlpaal. Dat is de fase dat we de kernwaarden begrijpen en onze samenleving daarop afstemmen.
De kernwaarden
STIR heeft ontdekt dat de genoemde 5 kernwaarden onderdeel zijn van de dynamiek van alles wat leeft, niet alleen de mens. Als de kernwaarden niet worden gerespecteerd dan verdwijnt het leven of de levensvorm die geen respect had ervoor. Dat is al vaak gebeurd in de biologische geschiedenis en wordt gezien als evolutionair `normaal`. Dat wat verdwijnt is weg, dat wat blijft voldoet aan de kernwaarden. Dat behoort tot de oneindige universele levensdynamiek.
De mens is echter zelfbewust. Dat legt de evolutionaire lat hoog want in onze keuzes moeten we nu het leven leren begrijpen. Dat is een intens proces waar elke levende mens mee te maken krijgt. Sinds ons ontstaan als mens (mijlpaal 1) hebben wij ons ontwikkeld langs de lijn van het leren beheersen en begrijpen van onze tastbare omgeving uit overlevingsdrang. Het is logisch dat we fasen doorlopen die geconcentreerd zijn rond het beheersen van de angst voor tekorten en de agressie van concurrentie. Ons zelfbewustzijn ontwikkelde zich van buiten naar binnen, generaties overstijgend.
De `mijlpaal 1 mens` is van nature hebzuchtig
Omdat wij evolutionair zelf besluiten kunnen nemen rond ons gedrag en onze symbiose met de omgeving gaat het hier specifiek om de mens en haar natuurlijke omgeving waar ze structureel onderdeel van is, op basis van gelijkwaardigheid. Bacteriën, schimmels, insecten, diersoorten, enz hanteren dezelfde kernwaarden voor hun eigen evolutie maar zijn niet allemaal zelfbewust. Sommige soorten wel (kraaien, dolfijnen, enz) maar nooit zo doorontwikkeld als de mens. Juist omdat wij als bewust wezen keuzes kunnen maken waarover we nadenken introduceren we zowel een evolutionair voordeel als nadeel. Het voordeel is dat we leren om onze omgeving te beheersen en overheersen uit eigenbelang. Hierdoor groeit de mensheid uiteindelijk exponentieel ten kosten van de omgeving waar de harmonie uit verdwijnt door de hebzuchtige overheersing van de mens. Het nadeel is dat dit niet oneindig kan doorgaan. De eindigheid beleven we in onze huidige generaties. Betekent dit het instorten van de mensheid of de stap naar een nieuwe fase (mijlpaal 2), de zijn´s fase? Mijlpaal 2 hebben we al overschreden met Sustainocratie. We zijn er al, nu dient die fase te groeien. Mijlpaal 1 verdwijnt niet, integendeel, daaraan ontlenen we het mens zijn. Met mijlpaal 2 snappen we de betekenis en verantwoordelijkheid in universele context inclusief de kernwaarden met bijbehorende verantwoordelijkheid voor onze verder evolutie, misschien zelfs richting het hele universum daar ook de Aarde zelf in het zonnestelsel niet oneindig voort bestaat, maar het leven wel.
Kernwaarde voedsel en water
Voedsel en water zijn de bouwstenen en verbindingen van het leven. Voedsel is de opslag van zonne-energie en materiële componenten voor onze lichamelijke processen. Die fysieke en energetische levenselixer zit verwerkt in de planten en dieren die wij eten. Wij eten onze eigen opgebouwde moleculaire evolutie op omdat het past in onze lichaamsstructuur. Wat we eten is onderdeel van ons leven inclusief de opgeslagen zonne-energie die zo ons energie geeft. Als we water of voedsel vervuilen of manipuleren dan vervuilen we onszelf en ons miljarden jaar oude levensmechanisme. De gevolgen zijn een genetisch antropoceen waar van alles mee kan gebeuren. In een uitzonderlijke geval kan er een nieuwe soort uit voort komen. Meestal verdwijnt de manipulerende soort door gebrek aan harmonie in het grotere geheel. De mens zelf is een harmonieus levensmechanisme dat in stand wordt gehouden door de symbiose tussen miljarden levende organismen. Als dat verstoort wordt dan komt de mens in verval van binnen uit net als hoe we de omgeving in verval hebben gebracht. Natuurlijk voedsel en water zijn daarom kernwaarden omdat wij daar fysiek en energetisch bestaansrecht aan ontlenen. De zon natuurlijk ook als externe bron van energie dat de bouwstenen van het leven op stoom houdt.
Gezondheid en Veiligheid zijn basis issues van leven. Het leven is altijd gezond. Dat wat ongezond is gaat dood om ruimte te scheppen voor eventueel nieuw leven dat weer gezond is. Als wij ongezondheid accepteren dan aanvaarden wij onze natuurlijke zelfvernietiging. Gezondheid is dus een kernwaarde.
Veiligheidis ook een essentiële kernwaarde. Zonder veiligheid is het niet mogelijk om productieve groepen te vormen daar iedereen zal trachten individueel te overleven in plaats van samen te leven. Veiligheid is essentieel om de angst die bij bewustzijn hoort een hanteerbare plek te geven. Veiligheid vertaalt zich in onderling respect, empathie met onze omgeving, huisvesting, kleding en het vormen van een gemeenschap. Veiligheid is een verbondenheid in energie en daadkracht.
Samen-redzaamheid is de volgende basis van maatschappijvorming. We kunnen het allemaal niet alleen. Maar als we ons afhankelijk maken van een (zorg)systeem dan verliezen we onze band met de natuurlijke werkelijkheid. Dan ontstaat gemakzucht en hebzucht hetgeen weer de basis vormt van hiërarchieën. Alleen samen-redzaamheid houdt ons alert om tijdig en innovatief te reageren op verandering in de maatschappelijke en natuurlijke omgeving. Hiërarchieën zijn dodelijke structuren als ze niet gaan om de kernwaarden maar om de controle en macht.
Zelfbewustzijn is de verbinding tussen het bovenstaande en de welzijnsontwikkeling van onze gemeenschap. Het geldt niet alleen voor de individu maar ook voor onze maatschappijvorm. Onze wereldgeschiedenis en de ontwikkelde wetenschappelijke kennis van de natuur geeft ons alles wat we nodig hebben om zo vooruitstrevend mogelijk te werken aan ons welzijn zonder de omgeving te verwoesten. Mijlpaal 2 vult dat aan met bewustwording.
Mijlpaal 2
Deze mijlpaal vertegenwoordigt de hoogwaardige innerlijke en uiterlijke balans die de mens zelfbewust waarmaakt door de 5 kernwaarden te leren hanteren, niet alleen door ze te begrijpen maar door ze als permanente verantwoordelijkheid te aanvaarden. Sustainocratie is een maatschappijvorm op basis van deze inzichten. Ze ontstaat in Eindhoven en Brabant (maar ook elders in de wereld) en vertegenwoordigt een nieuwe evolutionaire stap voor de mens met gigantische gevolgen. Mijlpaal 1 gaf ons beheersing en controle over de omgeving, maar ook twijfel, angst, een zoektocht naar onszelf en veel experimenten met het overleven. Mijlpaal 2 geeft ons dieper bewustzijn, wetenschap, verantwoordelijkheid, richting en cohesie. De transitie is gebaseerd op vertrouwen in onszelf en onze levensrelatie met onze omgeving. In plaats van te overleven leren we leven.
Gisterenavond was ik te gast in het Center of Human Emergence (CHE) op uitnodiging van Helmer van Weelderen. Helmer vond dat ik met de Stad van Morgen vergelijkbare dingen deed als Marilyn Hamilton uit Canada. Marilyn was uit Canada overgevlogen en zou die avond iets presenteren.
Marilyn Hamilton
Nu ben ik altijd nieuwsgierig naar de aanpak van andere mensen elders in de wereld maar mij ging het meer die avond om voeling te krijgen over de activiteiten van Helmer. De avond was een wederzijdse investering in het bundelen van energie, Marilyn was een mooi en inspirerend excuus en CHE een fijne, warmhartige setting.
De locatie bleek een prachtige natuurlijke omgeving in de bossen van Lage Vuursche. Ik had voor Helmer twee boeken over Sustainocratie meegebracht. Een voor hemzelf en de andere om weg te kunnen geven. Het aanwezige gezelschap bleek divers, vooral 50-plus, mooi in balans wat betreft man en vrouw. Men was gretig in het handen schudden terwijl de kennismakings-conversatie opvallend vaak meteen ging over Spiral Dynamics. Zo maakte ik al snel kennis met de positieve energie van CHE en de voorzitster Lisette Schuitemaker, zijns gedreven auteur van verschillende boeken en vrouw met een mooie krachtige uitstraling. Aan tafel ging de conversatie even over op het onderzoeken van de mogelijke band tussen mij en Marilyn waardoor Sustainocratie sprake kwam. Helmer legde snel de twee boeken op tafel die door de aanwezigen met nieuwsgierigheid werden bekeken. Nog steeds had ik geen idee of er werkelijk een band was met de kleine Canadese maar met de aanwezige CHE bezoekers kennelijk wel. Men was hongerig naar praktische invulling van de theorie en bijbehorende resultaten. De enthousiaste aansporing van Helmer was natuurlijk een prachtig bruggetje.
Marilyn bleek een charmante kleine, tengere hittepetit die de mensheid in steden liever ziet als bijenkorf populatie dan als andere, minder natuurlijke vormen van stadsvorming. Daarin kunnen we elkaar zeker vinden ook al komen we die avond niet veel verder dan een korte introductie van haar visie. De rest van de avond staat in het teken van het vormen van een zogeheten `constellation´, een soort opstelling die we kennen uit het bedrijfsleven en familiesituaties, maar dan rondom een complex maatschappelijk thema. In dit geval sprak Marilyn haar zorgen uit over de vluchtelingenstroom in Europa en de manier waarop we ermee omgaan. Ze presenteerde een zin waarin kernwoorden stonden die werden verdeeld door de zaal binnen de context van tijd (verleden, heden en toekomst) en hiërarchie (hoog, laag). De andere kernwoorden waren uit het gevoelsleven (angst, moed, waardigheid) en de maatschappelijke context (vluchtelingen, migranten, stemmers, niet stemmers, regels, politiek). Er was zelfs een `troefkaart` en een briefje dat de `idiote compassie` vertegenwoordigde. Uit de kring van de ruim 25 aanwezigen konden mensen een rol op zich nemen door een keuze te maken uit de kernwoorden.
De eerste rol die aangeboden werd was `angst`. Deze vond al snel de weg naar een van de aanwezigen. Eigenlijk vond ik dat meteen heel passend. De persoon wist de angst dan ook voorbeeldig uit te beelden, juist door onverschillige, passieve aanwezigheid en middelpunt. Angst werd meteen dominant in de hele setting. Andere mensen namen de verschillende rollen op zich en het issue `vluchtelingen en migranten` kon uitgebeeld worden door gevoelsmatig met de variabelen om te gaan. Zelf had ik verkozen mijn dagelijkse rol van holistisch toeschouwer vast te houden en geen gefragmenteerde rol toe te eigenen. Ik wist dat ik dan te dominant aanwezig zou zijn geweest en angst geen enkele kans had gegeven. Maar die werkelijkheid kan ik in Eindhoven waarmaken maar in deze setting zou het niet meteen geaccepteerd worden daar men mij helemaal niet kent. Dat past ook bij de rest van het land Nederland waar ik geen enkele invloed uitoefen omdat mijn bewijsvoering van de transformatie uit Eindhoven moet komen wegens de intense transformatieve complexiteit waar we voor staan in Sustainocratie. Het was voor mij veel interessanter om de ontwikkeling van de opstelling te observeren omdat het hele sterke gelijkenis vertoonde met wat ik dagelijks meemaak in de maatschappij en zeer zelfbewust en doelgericht in wroet en roer (STIR) om tot een gewenste eindresultaat te komen. Daarnaast ben ik zelf vluchteling geweest en ben wat en wie ik ben door de ervaringen die ik door die conditie heb opgedaan, zowel in persoonlijke verlichting als in de ontwikkeling van mijn opvattingen over de kernverantwoordelijkheden van een zichzelf harmoniserende maatschappij. Dat dit erkenning krijgt in Brabant is vooralsnog irrelevant voor de rest van het land. Terughoudendheid was in dit geval mijn beste optie.
De constellatie ontwikkelde zich zoals verwacht in een angst-gedreven Nederland. `Angst´ bleef dominant zonder iets te hoeven doen of zeggen, terwijl de anderen een relatief statische, passieve houding aannamen. De man die `de regels´ voorstelde ging onbewust of bewust (?) boven op zijn regels (een papiertje) staan en kwam daar het eerste half uur niet van af. De dame die `de vluchtelingen´ voorstelde stond in eerste instantie in de toekomst met het gezicht half naar buiten en half naar binnen. De setting was alles behalve uitnodigend. ´Politiek´ stond dominant hiërarchisch maar verplaatste zich na verloop van tijd richting het `verleden`. Vluchtelingen experimenteerden moedig door verschillende posities aan te nemen maar telkens voelde het niet goed, ofwel door de dominantie van angst die compassie in de weg stond, ofwel door de onverschilligheid van de politiek die zich helemaal afzonderde van de volksvertegenwoordiging door in het verleden te gaan staan. Daar stonden ook de `niet stemmers´ die zich geblokkeerd voelden om op te komen voor de vluchtelingen door het conservatieve standpunt van de politiek. Zelf verantwoordelijkheid nemen zat er niet in aan die kant, vooral kritiek over de onbereikbaarheid van het heden waarin de keuzes gemaakt dienden te worden.
De `idiote compassie´ werd uiteindelijk overtroeft door moed waardoor angst vanzelf naar de onzekere toekomst verschoof en tijdelijk buiten spel werd geplaatst zodat er in het heden ruimte ontstond voor de bundeling waardigheid, regels, stemmers, migranten en in het centrum van alle aandacht: de vluchtelingen. Deze kwamen in beweging rondom het vluchtelingen thema waardoor er positieve energie ontstond. De troef had er al die tijd passief tussen gestaan en niets gedaan. Het was dan ook onduidelijk wat die troef geweest had kunnen zijn. Toen de zaak in beweging kwam was de troef dan ook snel verdwenen om zich te scharen achter de politiek en `niet stemmers´.
Overweging
Ondanks het feit dat de groep gevraagd werd de energie van de rollen in de constellatie los te laten bleek deze toch overheersend aanwezig te blijven tijdens de reflectie over wat er gebeurd was. Als observator met veel `roerende` initiatieven in de maatschappij was de uitkomst niet verrassend, en zelfs zeer herkenbaar. De passieve, bijna apathische bevroren beginsituatie rondom angst is typerend voor een maatschappij die zegt bang te zijn voor de ander maar in feite bang is voor zichzelf. Wat zijn de consequenties als ik wat doe? Wat kan ik kwijtraken? De onaangename maar `veilige´ permanente ondertoon en excuus van angst moet overwonnen worden maar waar komt die eerste stap vandaan? De meekijkende rol van regelgeving, het standpunt van conservatief eigenbelang van de politiek ende tweedeling van de maatschappij (stemmers en niet stemmers) zorgt er uiteindelijk voor een deel van de bevolking zich overwint, ondanks een onzekere toekomst en in het hier en nu de oplossingen formuleert.
De reflectie nam vooral een wending van interpretatie van gedrag en individuele keuzes in de rollen maar niet van `wat kan ik hier zelf mee´ in mijn dagelijkse werkelijkheid. De bewustwording dat als we redeneren vanuit rollen deze rollen vaak blokkerend werken totdat de context zich aanpast komt niet uit de verf. Als men vasthoudt aan de rollen dan is men afhankelijk van de bereidheid de onderlinge context aan te passen. Die dynamiek gaat niet zomaar. Meestal is daar een crisis of het goede voorbeeld voor nodig. Als een rol van plek verandert dan veranderen allen. Als men de rollen echter tijdelijk helemaal los laat en als mens met elkaar in het centrum van het heden gaat staan om aansluiting te vinden bij de kernwaarde waar het om gaat, in het geval van de vluchtelingen is dat gezondheid en veiligheid, dan kan ontstaat commitment dat zich terug laat voeren tot de rollen. Uiteindelijk wordt de kernwaarde sturend en worden de rollen faciliterend in plaats van blokkerend.
In de Stad van Morgen initiatieven zijn we constant aan het roeren in de maatschappij zodat de veranderende posities en context aanpassing rondom concrete kernwaarden (zoals veiligheid en gezondheid, maar ook zelfbewustzijn en samen-redzaamheid) leiden tot clusters van actie en innovatie. We zijn zelfs zover gekomen dat politieke standpunten zich hebben verbonden en dat nu de integrale maatschappelijke context van de stad (Eindhoven) is aangepast met alle programma´s en deelnemers van dien. Het is een zelfbewuste techniek om de passieve `bevroren` tendens te doorbreken door een statische piramide weer vloeibaar te krijgen zoals het leven betaamt. Als elke deelnemer aan de constellatie dat snapt dan kan men het zakelijk of maatschappelijk toepassen om veel sneller tot gewenste resultaten te komen rond de enorme knelpunten van deze tijd in een eigen gebied. Bewustwording is een kernzaak voor de ontwikkeling van een nieuwe werkelijkheid `zijn´ zonder aangepast ´doen´ leidt tot leuke avonden maar geen maatschappelijke transitie. Het `doen´ na afloop van de ´zijn´s beleving is een gemis en zou zeker de CHE setting verrijken. Ook de deelnemers zelf zouden middels de praktische verwerking de beleving om kunnen zetten in de spiral dynamics waar men over theoretiseert.
Daar staat ze dan, wethouder Mary-Ann Schreurs van Eindhoven, met haar handen voor zich uit gebarend om haar argumenten te bekrachtigen: `Het is niet top-down, ook niet bottom-up, maar allemaal samen horizontaal`. In essentie vertoont ze leiderschap door in de groep te stappen. Maar als je dat doet dan moet er in de leegte die ontstaat een duidelijke richting zijn waar de groep mee aan de slag kan. Als het bestuur de hiërarchie in stand houdt dan vraagt iedereen `wat moet ik doen´? . Maar als het bestuur in de groep stapt ontstaat gelijkwaardigheid in de uitdaging waar men voor staat. Er is geen toestemming-piramide meer maar een gemeenschappelijke uitdaging. Dat is een lastig fenomeen voor mensen en instanties die zich altijd veilig hebben gevoeld onder een laag van instructies en regels. Men hoefde niet zelf na te denken, geen verantwoordelijkheid te nemen en alleen dat te doen wat volgens de bestuurslaag `goed` was. Ineens valt deze weg en komt men in aanraking met keuzes maken, verantwoordelijkheid nemen, afstemmen en actie ondernemen. Men moet gaan nadenken en presteren, niet om de gunst van bestuurders maar om een gemeenschappelijk doel na te streven!
Als je in de groep stapt verandert alles
Wethouder Schreurs levert hierin het goede voorbeeld en kan dat doen omdat we al geruime tijd samenwerken in die ruimte die is ontstaan door het `in de groep stappen` van de bestuurder. In het ecosysteem van samenwerkingsverband AiREAS gaat het om het creëren van de gezonde stad. We meten luchtkwaliteit als prikkelend ijkpunt om ons tot actie over te laten gaan. De complexiteit van ons huidige maatschappijmodel wil dat het in de groep stappen van de wethouder slechts een deel is van de oplossing. Er ontstaat een eco-systeem rondom het gezonde stad concept ten behoeve van innovatie. Als mens doet de wethouder het juiste zodat de groep (lees maatschappij) tot actie komt en niet op beleid of instructies zit te wachten. Het belangrijkste werkkapitaal van een gemeenschap is de co-creatieve kracht van doelgerichte samenwerking. Om dat te verwezenlijken is er ook vaak wat geld nodig zodat er dingen aangeschaft kunnen worden die het proces van cocreatie ondersteunen. Zo hebben we in AiREAS moeten investeren in technologie om de luchtkwaliteit in de stad inzichtelijk te maken. Het geldsysteem is (nog) niet met wethouder Schreurs de groep in gestapt. Belastinggeld zit nog steeds sturend in het ego-systeem. ´De oplossing moet dus altijd van de overheid komen` horen we dan waardoor op datzelfde moment het ecosysteem ontploft en we weer als ondergeschikte kudde naar de wethouder kijken met de vraag ´en nu?´. We moeten het samen doen, we willen onze gemeenschappelijke creativiteit ontplooien maar als het om het ons eigen gemeenschapsgeld gaat is het `van de overheid` en niet van de gemeenschap.
De transformatie van ego naar eco is dus integraal, en niet alleen een mooi handgebaar van een welwillende en enthousiaste wethouder. `Samen` betekent samen op alle fronten, zowel de moeite als de middelen. Het is prima dat de overheid de maatschappij belast maar dan dient de belasting de cocreatie te stimuleren als een soort circulair fonds, en niet een toestemmingscultuur handhaven terwijl gevraagd worden of de bevolking de kastanjes uit het vuur haalt `allemaal samen` omdat het bestuur haar vingers heeft gebrand. Daarom stelt de Stad van Morgen twee zaken voor:
De creatie van waardengedreven innovatiefondsen. Deze staan niet onder beheer van de overheid omdat de overheid partner wordt in de waardengedreven cocreatie-processen. Ze staan onder beheer van een onafhankelijke waarde-coöperatie ala AiREAS of Stad van Morgen die de waardecreatie vorm geeft, borgt en faciliteert in de uitvergroting. Het fonds voedt zichzelf in de uitvergroting waardoor een nieuwe cyclus van lokale waardecreatie kan ontstaan. De belasting is derhalve niet in geld maar in maatschappelijke cocreatie en meetbare resultaten die niet in geld maar in waarden worden uitgedrukt.
Het opzetten van een apart lokaal beloningssysteem waardoor de deelnemende partijen zekerheden krijgen in ruil voor inzet in de waardecreatie. De traditionele beloningssystemen zijn gericht op handel van producten en diensten niet op maatschappelijke waardecreatie. Door de beloning voor waardecreatie los te koppelen van die van handel kan een nieuwe transformatie economie worden ingericht waarin waardecreatie die van handel voedt maar tevens waardevernietiging steeds toetst aan innovatiebehoefte. De stad heeft veel waarden die als beloning kunnen gelden voor deelnemers. Denk aan huisvesting, samen-redzaamheid en zorg.
Dan pas is leiderschap door in de groep te stappen compleet en kan de nieuwe cyclus en maatschappelijke context zich ontplooien tot een wereldwijd fenomeen. De eerste stap is gezet door het gebaar van wethouder Schreurs en de groepsontwikkeling vanuit de Stad van Morgen met bijvoorbeeld AiREAS als resultaat. Nu de tweede stap nog. Die is dichtbij.
De toevoeging van structurele waardecreatie als maatschappelijk kader in plaats van groei is de basis van vrede en welzijn
Maandag 28 september geef ik een lezing voor Fontys studenten en leerkrachten van de richting technische bedrijfskunde, bedrijfskunde en onderwijs. De titel geeft aan dat we snel onze maatschappelijke structuren dienen te transformeren maar dat dit een gevaarlijk spanningsveld oplevert met de huidige hiërarchie van belangen. Hoe lossen we dit op?
In Brabant en Eindhoven werken we al 5 jaar samen in een nieuw maatschappij en bestuursmodel, Sustainocratie genaamd.
Jean-Paul Close vertelt Brabantse bestuurders hoe gevaarlijk het huidige model is en hoe we samen een oplossing hebben voor de wereld en onszelf
Deze manier van werken is oplossingsgericht cocreatief, met de directe betrokkenheid van alle spelers van het oude model. Zo kan men zelf, elke deelnemende instelling, inclusief het onderwijs, de transitie stap voor stap vorm geven. Dat is misschien het moeilijkste ooit voor de mensheid maar daarom juist uitdagend en uiterst prikkelend als men de uitnodiging aanvaardt.
Stad van Morgen 