Dit college is door het kritische publiek (uit zorgsysteem, gezondheid organisaties, privé deelname en professionals uit andere sectoren) positief beoordeeld met “dit moeten veel meer mensen meemaken”
4 november 2014
STIR Academy
Proef werkcollege
Gezondheid, zorg, zorgstaat, zorginitiatieven, ICT in de zorg, afhankelijkheid, zelfredzaamheid, vergrijzing, economie van gezondheid
Door: Jean-Paul Close
Gastvrouw: Nicolette Meeder
Locatie: Fontys hogeschool Tijd: 19:00 – 21:30
Introductie: In 2009 werd docent Jean-Paul Close uitgenodigd om mee te doen aan het innovatie platform van de landelijke overheid onder leiding van de SER. Nederland werd toen afgeschilderd als een land vol zieke, oude mensen aan een zorginfuus. Dat was zo kostbaar dat er een maatschappij model werd gepropageerd dat veel geld moest verdienen om die kosten te dragen. Anno 2014 wordt dezelfde Jean-Paul Close door het ministerie gevraagd om als oprichter van AiREAS mee te doen in het landelijke dreamteam om van gezondheid een business case te maken.
College: Sinds 2008 hebben we te maken met een intense economische crisis en een veranderend beeld van de relatie tussen de mens en de staat. Van infuus naar gezondheid? Is de mens en haar gezondheid een business case? Of een verantwoordelijkheid? Of geen van beiden? Of juist allebei? Hoe relatief is gezondheid als we toch allemaal een keer dood gaan?
Met deze vragen kijkt Jean-Paul Close naar onze menselijke en economische werkelijkheid en vraagt zich af hoe het leven van de volgende generaties eruit zal zien, als we het vergelijken met vroeger en nu? We vragen ons af hoe het moet met ouder worden, de zorg, de kosten, de verantwoordelijkheden….
Jean-Paul Close: Is visionair over de evolutie van de mens en de menselijke complexiteit, meervoudig auteur, initiatiefnemer van de Stad van Morgen, het democratiemodel Sustainocratie en de vele samenwerkingsvormen die daaruit zijn ontstaan, zoals AiREAS, FRE2SH en STIR Academy, grondlegger van een nieuw maatschappijmodel waartoe hijzelf uitnodigt.
Nicolette Meeder: Is in 2009 ingegaan op de uitnodiging en experimenteert met concepten zoals FRE2SH en de STIR Academy om zo een inspirarie netwerk op te bouwen van zowel duurzame menselijkheid, Sustainocratie en de transitie die gaande is.
Voor wie: ondernemers, medemensen, beleidmakers of uitvoerders, pioniers, vernieuwers, zoekenden, verbinders, studenten en andere lerenden, enz. Kortom, een ieder die de ontwikkelingen van deze tijd een persoonlijk of professioneel plekje moet geven en met de vele veranderingen om dient leren te gaan of ze zelfs vorm geven.
Kosten: 5€ leden, 10€ niet leden of 1 AiREAS munt (voor de kosten van koffie)
Voor verschillende toepassingen in de Stad van Morgen is het gebruik van betrouwbare data uiterst belangrijk. Samen met experts gaan we kijken of we Sustainocratie op die manier in beeld kunnen brengen. We gaan een samenwerking aan met experts van de TU/e en in de private ondernemerssector. Zij worden verbonden aan de projecten van AiREAS en FRE2SH….
De Stad van Morgen (Stichting STIR) hanteert het complexiteiten-model van Jean-Paul Close om de grote uitdagingen inzichtelijk te maken waar de mens lokaal en in de wereld mee te kampen heeft. Dit leidt tot een groot aantal ingrijpende vernieuwingen en bijbehorende spanningsvelden. Close en zijn team van betrokken maatschappelijk ondernemers (Sustainocraten) worden vaak gevraagd om er over te vertellen op podia in binnen en buitenland. Dat komt onder andere omdat vanuit de Stad van Morgen het voorbeeld wordt gegeven in een concreet onderdeel van de transitie, de waardengedreven co-creatie.
AiREAS, STIR Academy en FRE2SH zijn daar voorbeelden van met betrokkenheid van duizenden mensen en evenveel functies. De invloed van deze maatschappelijk transities zijn zodanig zichtbaar dat het de nieuwsgierigheid en steun opwekt van bestuurders, ondernemers, wetenschappers en bevolkingsgroepen.
In de rest van de wereld zijn er soortgelijke groepen actief. Zij leveren ook baanbrekende innovaties die de oude wereld versteld doen staan en tot voor kort voor onmogelijk werden gehouden. De huidige reeks avondcolleges zijn proefsessies van Close om visies en ontwikkelingen te delen die in de wereld zichtbaar worden en ze een logische plek te geven in de transitie. De vraag die Close steeds aan zijn publiek stelt is: “Wat doen we met die inspiratie voor onszelf?”
Voedsel en mobiliteit
Twee colleges hebben al plaatsgevonden volgens deze aanpak. De thema’s sluiten aan op de waardengedreven actualiteit van “Global issues, local solutions, global application”, ofwel wereldwijde problemen eerst zelf lokaal aanpakken voor eigen gebruik.
Voedsel: Het college ging over de basisbehoefte voor de mens om zich te voeden en de afstand die wij tegenwoordig hebben tot de oorsprong ervan. Het bewustzijn dat gepaard gaat met de levenswijsheid over ons voortbestaan, de kwaliteit van het leven en onze relatie met de natuurlijke omgeving wordt teniet gedaan waardoor er situaties kunnen ontstaan zoals de klimaatverandering, opwarming van de Aarde, vervuiling, uitdroging van de Aarde, hongermigraties, enz. In het belang van de mens zelf als zelfbewust wezen is het nodig dat we onze relatie met de natuur herstellen, met name om er weer met een vorm van ethiek en gewetensbesef mee om te gaan. We zijn zo afhankelijk geworden van geld en de macht die eraan ontleend wordt dat we ons de basisvragen van ethisch bestaan niet meer stellen. We achten de schijn van overvloed normaal terwijl onze aandacht uitsluitend naar consumptie gaat, totdat een enorme crisis ons treft. De grote omslag dat door voedsel wordt veroorzaakt is niet zo zeer de terugkeer van intensiteit van arbeid op het platteland maar vooral die van onze verantwoordelijkheid naar onszelf door op zelfbewuste wijze om te gaan met onze natuurlijke omgeving en invulling van basisbehoeften. Het bewustzijn van ons eigen moleculaire bestaan, de interactie met microscopisch kleine levende wezens en de behoefte aan water en energie laat zich doordringen in ons gewetensbesef op het moment dat de schijn van overvloed plaats maakt voor schrijnende tekorten. Overal in de wereld is dat zichtbaar en komt steeds dichterbij. Voedselbanken, daklozen, werklozen, enz zijn zichtbare groepen die steeds meer moeite hebben om zich toegang te verschaffen tot de geldafhankelijke circuits. Er ontstaan initiatieven om voedsel (en drinkwater) dichter bij de medemens te brengen door consumptie en productiviteit weer aan elkaar te koppelen. In de 65% verstedelijking van de wereld is dat een enorme uitdaging, enerzijds door gebrek aan betrokkenheid van de stadsmens, anderzijds door de ruimtelijke en logistieke problematiek in en rondom steden voor effectieve voedselproductie en voorziening. Hoe zit de stad van morgen eruit? Een afhankelijkheid bolwerk in een wereldwijd machtspel? Of een parelende schakel van zelfredzaamheid en onderlinge harmonie?
In Eindhoven en omgeving experimenteert de Stad van Morgen met het FRE2SH concept dat de stedelingen uitnodigt zich coöperatief te betrekken bij hun eigen voedselvoorziening. Dat gebeurt enerzijds door een netwerk van boerderijen in de buurt van de stad in beheer te nemen en vruchtgebruik af te stemmen op burgerinzet, en anderzijds door een oude industrieel pand in Eindhoven te benutten voor indoor voedselproductie in een nagebootste natuurlijke omgeving. De ervaringen die opgebouwd worden worden gedeeld met de wereld middels dit soort colleges waarbij vooral het onbewuste en bewustzijn van de mens aandacht krijgt.
Mobiliteit
Het college vroeg zich af waarom er zoveel mobiliteit is van mensen? Wat bezielt de mens om zich zo heen en weer te bewegen? Het lichamelijke aspect van de mens heeft er in onze oorsprong voor gezorgd dat wij mobiel zijn om te zorgen voor onze voedselvoorziening. Maar nu voedsel voorverpakt en voorbereid aanwezig is in de supermarkt zou de behoefte aan mobiliteit zich hooguit beperken tot bevoorrading vanuit winkels en recreatie van de mens. Wat veroorzaakt dan al die verkeersopstoppingen en bewegingen van mensen van hot naar haar? De oorzaak wordt gevonden in wat wij “economie” noemen, ofwel onze afhankelijkheid van een geldsysteem. Om toegang te krijgen tot voedsel in winkels heeft men eerst geld nodig. Om aan geld te komen dienen wij te werken in een systeem. Het woon werk verkeer is een intense bezigheid waar een infrastructuur en activiteit mee is gemoeid.
Mobiliteit is niet voedsel gerelateerd maar geld
Het doel is niet om aan voedsel te komen maar aan geld. De voedselproductiviteit en stromen zijn weer een ander circuit dat er voor zorgt dat de voorzieningen dicht bij ons terecht komen in supermarkten en winkels. Mens en voorzieningen zijn redelijk dicht bij elkaar te vinden maar om met elkaar om te kunnen gaan in de nabijheid moet men bij wijze van spreken eerst de wereld rondreizen. Hoe groter de afstanden des te meer “economie” ook al ligt consumptie en behoeften invulling op meters van elkaar. De mobiliteit zelf is een belangrijk onderdeel van de economie. De voertuigen, infrastructuur, dienstverlening, het energieverbruik, parkeren, enz zijn allemaal geldafhankelijk en gedreven activiteiten waar een hele bureaucratie en geldsysteem aan wordt ontleend.
Close toont aan dat op elk front binnen mobiliteit exponentiële groeicurves te zien zijn die allemaal op zichzelf al tot een crisiselement zijn aangeland. De explosieve groei van de wereldbevolking en geldgedreven, systeemafhankelijke mobiliteitsbehoefte zet het crisisstuk alleen maar verder onder druk. Close maakt in de hele transitie discussie onderscheid tussen twee innovatie stromen:
* de systeemdenkers: dat zijn de mensen die mobiliteit en geldafhankelijkheid zelf niet ter discussie stellen en in het fragment van probleemsituaties vernieuwingen introduceren. We denken dan aan kleinere of zuinigere voertuigen, nieuw openbaar vervoer, ander vormen van energie, aangepaste infrastructuur, parkeerbeleid, enz.
* de cultuurveranderaars: dat zijn degenen die mobiliteit en geldafhankelijkheid wél ter discussie stellen en bijdragen aan het transformeren van de maatschappij door basisbegrippen van menselijkheid (gezondheid, veiligheid, voeding, enz) te koppelen aan bewustzijn, zelf en samen-redzaamheid, experimentele nieuwe omgangsvormen, toegepaste wetenschappen, enz. Als men dit doorvoert tot een uiterste dan zou geld en mobiliteit in zijn geheel teniet doen en in tussenfasen wellicht leiden tot vele directere lokale economieën en waardecreatie.
Spanningsveld
Zoals altijd is er een spanningsveld tussen de systeemdenkers en cultuurveranderaars waarin crisis en chaos een belangrijke rol speelt om beiden te voeden met een innovatiedrang. Stad van Morgen verbindt beide partijen door een hoger menselijk doel te stellen vanuit de definitie duurzame menselijke vooruitgang. Hierin kan zowel de systeemtransitie én cultuurverandering zich op elkaar afstemmen voor bevredigend resultaat voor beide uitersten. Zo is AiREAS actief op gebied van luchtkwaliteit en volksgezondheid waarin zowel infrastructuur, mobiliteit en energieconsumptie als gedragsverandering, sociale innovatie en bewustwording een even fundamentele rol spelen. Dan blijkt het spanningsveld zich niet te uiten in onderlinge strijd maar juist elkaar aan te vullen in de complexiteit naar nieuwe harmonieuze verhouding.
Het volgende proefcollege is op 22 oktober en gaat over gezondheid en zorgsystemen
Deze blogserie van 20 over de grote omslag, ofwel de enorme veranderingsuitdaging waar de mensheid voor staat als we over als soort willen blijven voortbestaan met een zekere vorm van welzijn, wordt u aangeboden door Stad van Morgen initiatiefnemer, Jean-Paul Close.
Blog 12 – verzet
Het is moeilijk te bevatten dat we een fase in zijn gegaan van verzet en verandering. Zeker als we het doorgeslagen individualisme en machtsmisbruik in onze omgeving als maatstaf nemen van een eenzijdige werkelijkheid.
Doorgeslagen individualisme
Velen vinden dat we doorgeslagen zijn in narcistisch individualisme en dat lijkt ook zo. In elke menselijke cyclus ontstaat er binnen een periode van overvloed een psychologische apathie en gemakzucht waarvan machthebbers profiteren tot ze er zelf bij neervallen. In het economisch materialisme is deze vorm van individualisme natuurlijk het meest interessant. Iedereen een huis, auto, vakanties, luxe eigendommen, schulden, veel consumeren, enz. Doe daar de speculatie bovenop van kapitalisme, dat prijzen doet stijgen door het creëren van tekorten, dan krijg je een groei economie. Iedereen wil meer, zoekt concurrentie met de omgeving door verschil te willen maken en schermt angst om iets kwijt te raken af door zich te vereenzamen, in een status hiërarchie of met het gezelschap van internet dat alles biedt dat men nodig lijkt te hebben.
Zelfs President Obama wist zijn publiek recent te vertellen dat de gemiddelde mens zo simpel is dat men alleen kan functioneren onder een krachtige hiërarchie. Het toppunt van politiek en economisch systeemslavernij is bereikt met zelfverheerlijkte dictatorachtige machotypes zoals Obama en Putin. Binnen de context van de menselijke complexiteit hebben wij een absoluut moreel dieptepunt bereikt.
Wakker worden
Door deze blinde afhankelijkheid ontstaan er ineens de meest uiteenlopende tegenstellingen. Rijk wordt als maar rijker, arm als maar armer, macht machtiger, onmacht wanhopiger. Criminaliteit stijgt uit zelfbehoud of hebzucht en systeemagressie bouwt zich op wegens het massale gevoel van onrecht dat van onderop de maatschappelijke basis ter discussie gaat stellen. De cultuur van eigenbelang en gemak breekt op. De zelfberekende, eigenzuchtige individualist komt weer in aanraking met emoties. Chaos is nodig om los te laten uit het oude systeemdwangbuis. Die onstabiliteit maakt de natuurlijke mens in ons wakker. Deze ontwaakt uit de bevroren egostatus en gaat schakelen met de omgeving uit overlevingsdrang. Eerst voelt men angst, daarna boosheid. Men gaat op zoek naar zichzelf en daadkracht voor nieuwe stabiliteit. De emoties moeten een weg vinden en men gaat op zoek naar de zin van alles. Verzet tegen de gevestigde orde kan zich op vele manieren uiten en deze reageert terug met meer machtvertoon, dwang en bureaucratie. Dat wekt nog meer verzet op dat zich uiteindelijk afzet tegen alles wat beweegt of maar ademt vanuit gezag.
Individualisme naar bewustwording
De bewustwording van de onmacht in het systeem brengt de natuurlijke mens in aanraking met werkelijke macht van de mens. Men ontdekt zichzelf en het zelfbewustzijn. Het onrecht wordt zichtbaar dat door de machtstructuren “recht” wordt genoemd. Men raakt in verzet door afstand te nemen en op zoek te gaan naar de inkleuring van een nieuwe werkelijkheid waarin men zelf een bevredigende rol speelt. Men raakt in aanraking met oude en nieuwe verbanden waar men bij kan horen, zoals een religie, een sekte, een vereniging of samenwerkingsverband. Of men creërt er zelf een, zoals ik Sustainocratie heb geschapen.
Het grijpen naar de oude moraliserende geschriften is een logische oplossingen om een constitutie van onrecht te vervangen met iets van blijvender aard. Maar dat is slechts één van de oplossingen. Tijdens de Arabische Lente zagen we opstand tegen het regiem dat uiteindelijk omver geworpen werd. De macht van het volk werd zo duidelijk maar ook het diepgewortelde virus van macht. Het verwijderen van de kopstukken was als het plukken van de paddestoelen. Er kwamen er evenveel voor terug.
Concessies via de stembus krijgt men pas als het grootste deel van de bevolking er achter staat. Maar verandering ontstaat nooit bij meerderheden. Het zijn de minderheden die het zelfbewustzijn als eerste doorbreken en de gevestigde orde ter discussie stellen. Evolutie is nooit democratisch maar empatisch. Keuzes die gemaakt worden op basis van inleving in een nieuwe werkelijkheid waarin samenhang en harmonie van belang is met een hoger bewuste “ik ben” benadering. Dan verdwijnt het verzet en werkt men open en transparant aan de opbouw van de nieuwe wereldbeleving.
Maar velen blijven hangen in het verzet en vechten tegen de oude gevestigde orde. Deze ziet daarin aanleiding om zich te uiten vanuit macht. Uiteindelijk verzwakt men elkaar en ontstaat er ruimte voor de daadwerkelijke vernieuwing. Niemand wil de harde woorden van strijd en oorlog, moord en doodslag, maar die van liefde en opbouwende voorspoed. Maar zonder eerst geconfronteerd te worden met de pijn en het wakker worden blijft de narcistische individualist ingeslapen en maatschappelijk gedrogeerd. Zowel het verzet als de vernieuwing groeit en bouwt zich op. Wanneer de oude machthebbers wakker worden dan is het te laat. Het verzet verwijt hen de schandalen van onmenselijkheid waardoor weer geschiedenis wordt geschreven van goed en kwaad. Dit maal zo gedocumenteerd dat we hopelijk een definitieve evolutionaire stap maken door onszelf in kracht en zwakte door en door te leren kennen. Wie weet gaat de mensheid dan een nieuwe era tegemoet. Daar wordt aan gewerkt. Bij ons in ieder geval, wij die het verzet zijn overstegen.
Een paar Eindhovense ondernemers hebben een groot pand in gebruik genomen om vooral te kunnen experimenteren met vernieuwende concepten op gebied van cocreatie en de maakindustrie binnen de kaders van verduurzaming in de wereld.
4500 m2 voor ons broednest voor toekomstige marktleiders
STIR Academy is een samenwerking aangegaan met hen om het marktleiderschap broednest concept samen op te gaan zetten zonder dat de kosten van vierkante meters bij voorbaat de creatieve geest beïnvloeden met noodgedwongen materialisme. Zo kan een menselijk hoger doel ook in de maakindustrie een plek krijgen. De methode die wordt toegepast staat hier getekend:
Cyclus van waardecreatie naar economie
De vijf fasen in het waardecreatie naar marktleiderschap:
1. STIR Academy
De STIR Academy staat in het centrum van het proces samen met de beheerders van de STRIJP TQ ruimte. Ze begeleidt het hele proces, van inspiratie, product creatie tot wereldwijde uitvergroting, met kennis, structuur, netwerk en instrumenten. Het gaat daarbij niet direct om de producten alleen maar de manier waarop deze bijdragen aan een hoger doel binnen de context van “duurzame menselijke gezondheid” (zie definitie hieronder)
2. Inspiratie
Inspiratie kan komen vanuit eigen bewustwording of lokale noodzaak, door analyse van de lokale en globale uitdagingen (global issues), of door het verbinden met inspirerende initiatieven die in de hele wereld ontstaan. Wat wij zelf aan waarde toevoegen aan de wereld is net zo belangrijk als wat anderen elders toevoegen voor ons. Het STIR HUB netwerk verbindt internationaal zodat niet steeds het wiel uitgevonden hoeft te worden, alleen passend gemaakt aan de lokale wagen. Inspiratie leidt tot product creatie ideeën. Kern aandachtspunten houden verband met de definitie van “duurzame menselijke vooruitgang” die in de Stad van Morgen wordt gehanteerd.
De mens is een onderdeel van onze eigen bewustzijn evolutie
Aandachtspunten vanaf het eerste uur:
Binnenstedelijke zelfredzaamheid op gebied van inpandige voedselproductiviteit. Daarbij worden de levensbouwstenen volgens Jean-Paul Close gehanteerd (materie + energie + bewustzijn) om volume en kwaliteit te produceren in cocreatie.
4D (optimaal gebruik van ruimte) Mobiliteit voor de stadsdynamiek met in acht name van milieu en mens.
Kunnen we hier straks nog mee oogsten? Mobiliteit van Morgen?
3. Cocreatie
Inspiratie heeft de ruimte en vrijheid nodig om zich te concretiseren. Talent en verbondenheid helpt om een creatie zich te laten manifesteren in experimenten en prototypes, aangepast aan de concrete omgevingsfactoren waarin het toegepast wordt (local solutions). 21ste eeuws ondernemerschap volgens het Piramide paradigma (PPP gedreven) schept het kader. (Multidisciplinaire) werkgroepen ontwikkelen de verbanden totdat ze geconcretiseerd kunnen worden. Ideeën leiden tot totaal nieuwe (voorheen onbestaande) producten.
Piramide paradigma is gebaseerd op de menselijke complexiteit van natuuriijke vooruitgang (4xwinst)
STIR Formule:
Talent x Inzet x Hoger doel = PPP Meerwaarde x Wederkerigheid
4. Implementatie
De fase van implementatie is project gedreven. Daar heeft de werkgroep naar toe heeft gewerkt, door financiering, organisatie en onderlinge afstemming te documenteren en uit te werken in een project en commitment. Ideologie wordt werkelijkheid door toepassing, inclusief wederkerigheid perspectieven en onderlinge zekerheden. Een projectteam is besloten zodat ook de wederkerigheid geborgen kan worden.
5. Groei
Een complexe, extra uitdaging na een eerste succesvolle lokale implementatie is de wereldwijde groei van een nieuw productcreatie via de transactie economie. In sommige lokale gevallen elders gaat de creatie door dezelfde cyclus. Soms kan het meteen de implementatiefase in, soms moet er aangepast worden. De techniek van groei, product, distributie en winst optimalisatie, onderhoud en steun, etc is een vak apart waarbij het STIR HUB netwerk of internationale partners een rol kunnen spelen.
Bewezen formule
Deze formule en werkwijze is gecreëerd door Jean-Paul Close en wordt ook de 21ste eeuwse marktleiderschap cyclus voor duurzame menselijke vooruitgang genoemd. Het is toegepast in de Stad van Morgen en heeft geleid tot AiREAS, FRE2SH en de STIR Academy zelf. De werkwijze wordt vooral toegespitst op inzetbaarheid van lokaal ondernemerschap (ZZP en MKB) maar het kan ook door grote ondernemingen worden gebruikt als inspirerend alternatief voor consultancy zoals de U-Theory of Kondratiev cyclus.
Deze blogreeks van 20 over de grote omslag wordt u aangeboden door Sustainocraat Jean-Paul Close, initiatiefnemer van de Stad van Morgen. De serie belicht de enorme uitdaging waar de mensheid voor staat om zichzelf als soort in stand te houden.
Blog 11 – denken vanuit het geheel
Deze dagen werden allerlei vernieuwende ideeën geopperd via blogs en politici. Zo redeneert futuroloog Richard Lamb over de “Holistic Age”. Zijn blog laat nogal wat open einden over die we zelf kunnen invullen maar geeft wel een kijk op de evolutie van de mens en haar activiteiten met een boeiende reflectie over de veranderingen die ons in de loop der jaren hebben geraakt en vaak in de vergetelheid zijn verdrongen. Verandering is normaal is de boodschap ook al lijken wij daar mentaal maar moeilijk mee om te gaan. We redeneren nu eenmaal niet over wat was, noch wat komen gaat maar wat is. Ook de mens zelf van vandaag is anders dan die van gisteren of morgen.
Minister Lodewijk Asscher bereikt de media met de boodschap dat de automatisering zoveel arbeid weghaalt bij mensen dat de economie en systeemwerkelijkheid op de schop moet. Gesalarieerde arbeid kan via de inkomstenbelasting de arbeidsloze bevolking niet bekostigen. Ondertussen dreigen de eigenaren van de ontwikkeling van gerobotiseerde systemen eenzijdige materiële rijkdom te ontwikkelen door de afhankelijkheid van de massa van hun producties. Het spanningsveld van geldbelangen groeit. Er wordt daarom openlijk gesproken over een basisinkomen voor iedereen. Waar dat inkomen vandaan moet komen is natuurlijk de vraag als het niet voortkomt uit wederkerigheid. De suggestie wordt geopperd dat deze groot geldverzamelaars belast worden om hun eigen consumerende massa in stand te houden. Boeiende gedachten maar of die in de gemak en hebzucht cultuur een plek krijgen is nog maar de vraag. De mens aan het systeeminfuus van geld en technologie is één van de moderne opvattingen van macht-gedreven culturen die vergelijkbaar is met de beroemde film “de Matrix”. Het lijkt dan net of er niets anders is. Er zijn echter nog 4 werkelijkheden waar men geen aandacht aan lijkt te besteden door economisch getinte blindheid.
5 jaar geleden, in 2009, vroeg ik aan Herman Wijffels, destijds de nummer 1 op de lijst van invloedrijkste verduurzamers, om de kick-off van de Stad van Morgen te steunen met zijn aanwezigheid. Zijn verhaal ging over de omgekeerde “S” van “Systeem”. In essentie vertelde hij over het historische proces van het in kleine stukjes hakken van onze werkelijkheid om het te leren snappen. Descartes (mens staat boven de natuur), Newton (stukjes snappen) en Darwin (de wet van de sterkste) werden als inspiratie genoemd om de huidige maatschappelijke structuur en crisissen te verklaren. Er was een maatschappij ontstaan waarin we de fragmenten op economische manier met elkaar verbinden binnen de context van het fragment, de handelsrelatie en wet van de sterkste. Ieder voor zich heeft het geheel uit het oog verloren en hecht er ook geen individueel belang aan. De overkoepelende (overheid, banken, bedrijven) structuren kijken naar de effectiviteit van de economische banden en ontlenen daar bestaansrecht aan, in plaats van het redeneren vanuit de universele werkelijkheid. Het omkeren van het systeem is dan ook gerelateerd aan het besef dat wij als mens niet de baas zijn van de natuur maar er onderdeel van zijn, het geheel belangrijk is nu we de stukjes beginnen te snappen en niet de wet van de sterkste maar die van het aanpassingsvermogen duurzaamheid verschaft, zeker als we de symbiotische band met onze omgeving weten te organiseren.
Prof. Paul de Blot was ook aanwezig en beschreef de menselijke holistische basisorganisatie vanuit het gezin, de relatie tussen de partners, hun kinderen en ouders. Deze basisorganisatie is ook gaandeweg door de economische fragmentatie en afhankelijkheidsdrang teniet gedaan waardoor ook de individuele mens het contact met de natuurlijke, spirituele verbintenis is kwijtgeraakt. Daar is geldafhankelijkheid, status en hiërarchie voor in de plaats gekomen die nu ook nog eens verder gerobotiseerd dreigt te worden. De vraag rijst dan wat er overblijft van de zin van het bestaan van de mens zelf?
Mijn eigen holistische kijk is een empirisch en wetenschappelijk bewustzijn evolutie dat alle bovenstaande opvattingen relativeert vanuit de natuurlijke oorsprong van het leven zoals beschreven in de blog over de moleculaire werkelijkheid van ons bestaan en het Godsbesef dat we eraan kunnen ontlenen over dynamische (levende), evolutionaire harmonieuze relaties. Ik heb dit samengebracht in het complexiteiten model waar zowel de mens als de natuurlijke evolutie aan ontleend wordt.
Het leven bestaat uit de energieke interactie tussen materie en bewustzijn
In dat model zien we dat in de cyclus dat groei een gefragmenteerde benadering is die eindigt in de chaos (o.a. de dood) om ruimte te scheppen voor nieuwe levensprocessen en evolutionaire aanpassingen boven de lijn (bewustzijn). De collectieve benadering van symbiose verlangt een samenhang besef van de universele, niet de economische, werkelijkheid. Het robotiseren van menselijke activiteiten, zoals we die nu kennen in de vorm van een vaatwasser, koffiezetapparaat, stofzuiger of productierobot hebben bijgedragen aan de bevrijding van de mens van allerlei activiteiten die bewustwording in de weg konden staan. Deze bevrijding heeft gezorgd dat er theoretisch meer menselijke interactie kan ontstaan door een andere invulling van de tijd. De economisering van de maatschappij heeft echter de mens afgezonderd van die energetische verbintenis tussen mensen en omgeving door er een emotieloze band en individualisering voor in de plaats te zetten. De spiritualiteit van de harmonie is weg waardoor de motivatie om zinnige dingen te doen met en voor elkaar vaak is verdwenen, zelfs op gezinsniveau. Veel lichamelijke, emotionele en psychische aandoeningen hebben gezorgd voor een soort genetische antropoceen naast de vernietigende voetafdruk van ons bestaan op onze natuurlijke omgeving.
De grootste crisis van het bestaan van de mens is daarom de teloorgang van de energetische, harmonieuze band met onze evolutionaire werkelijkheid. Als we praten over een holistisch tijdperk dan gaat het vooral om het wederom ontdekken van onze band met het universum, ons milieu en onze medemens. Deze reis langs de as van de morele en spirituele bewustwording gaat door die van chaos, ontkenning, angst en uit elkaar vallen van oude structuren. Dat zien we om ons heen al gebeuren. De wet van de tegenstellingen is zodanig aan het werk dat wij als mensheid op het verst verwijderd zijn op dit moment van een harmonieuze, holistische werkelijkheid. Wetenschappers vragen zich af of wij als soort de evolutionaire stap door de chaos wel overleven? Ikzelf ben optimistisch van aard. Als ikzelf al een basis heb weten te leggen voor een holistische benadering van de maatschappij met pioniersstappen in Sustainocratie dan kan de som van vele holistisch gedreven “ik’s” het verschil wel degelijk maken, los van wat het universum zelf voor ons in petto heeft.
De kern van denken in een holistisch geheel is de doorbraak van het bewustzijn. Net als ikzelf ooit leerde door te doen om daarna via reflectie door te breken in een geheel nieuwe morele “zijn’s fase” van een holistisch zelfbeeld zie ik voor de mensheid ook zo’n doorbraak (zie evolutie plaatje helemaal onderaan). Voor mij was de transitie tussen de bewustzijnsfasen een persoonlijke lijdensweg van intens loslaten met een glorieus gevoel erna van energetische harmonie met een werkelijkheid die de rest van mensheid nog niet ervaart. Het organiseren van de nieuwe werkelijkheid door uit te nodigen werd de basis van de Stad van Morgen. De definitie van “duurzame menselijke vooruitgang” is daarvan een afgeleide als stip op de horizon.
De mens is een onderdeel van onze eigen bewustzijn evolutie
De collectieve maatschappijbeleving zal ook door zo’n proces gaan van intens loslaten, vooral van de economische afhankelijkheden en hiërarchische machtsuitingen. Er zal een nieuwe fase van cocreatie aanbreken waarin we niet individueel alleen, maar ook collectief redeneren vanuit het universele “zijn”besef en doen op die basis. Dit “nieuwe zijn” van de mens is niet meer gefragmenteerd maar holistisch. Het proces voltrekt zich nu al en zal nog geruime tijd de gemoederen bezig houden, zeker omdat de chaos er een is van ongekende intensiteit. Mensen zoals ik, en vele anderen in de wereld, bevolken al die nieuwe “zijnsgedreven” werkelijkheid en nodigen uit om de chaos gefaseerd en geordend te doorlopen, zonder de pijn van oorlog en vernietiging. De vraag is of de oude macht in staat is de oogkleppen te verwijderen en zich open te stellen voor deze transitie? Anders gebeurt het toch maar dan zonder de toepassing van de vreedzame optie. De natuur doet haar evolutionaire werk toch, ook zonder onze rationele doorbraken van zelfbeschouwing en zelfbewustzijn.
Belangrijk voor iedereen die hiermee bezig is, is het besef dat de nieuwe holistische menselijke complexiteit en natuurlijke samenhang al bestaat. Het is enkel een proces van uitvergroting dat zich ontwikkelt. Een ieder heeft nu al een keuze.
De 3 fasen van de menselijke evolutie volgens Jean-Paul Close (Sustainocratie, de nieuwe democratie, 2012). De transitie tussen fase 2 en 3 is nu gaande
Jean-Paul Close – Sustainocraat (iemand die verbindend uitnodigt naar de nieuwe co-creatieve werkelijkheid).
Het probleem:
“Wij zijn de eerste generatie die last heeft van de klimaatverandering en de laatste die er wat aan kan doen” (Jay Inslee, gouverneur USA en doorgetweet door President Barack Obama).
We kunnen altijd wat doen maar moeten vooral beginnen
De consequenties zijn erg groot als we het niet doen. Nederland is nu al risicoland nummer 1 op gebied van bevolkingsaantal (47%) dat door stijgend water wordt getroffen. China is nummer 1 door het aantal mensen dat getroffen wordt (50 miljoen).
Als je nummer 1 bent moet je er ook naar gedragen. De watersnood ramp van 1953 heeft ons veel geleerd. Maar genoeg?
Wetenschappers voorspellen dat de mens bezig is om de geschiedenis in te gaan als de 6e catastrofe van massa uitroeiing op Aarde, de enige die het doet vanuit zelfbewustzijn. De andere 5 waren meteoren en vulkanen.
De mens roeit 100% van zichzelf uit als we onze samenleving niet structureel aanpassen. Bron: Maandblad Wetenschap in Beeld
De oplossing
Bewustwording leidt tot verandering. Daar zitten enorme innovatieve kansen voor de risico landen. Eigenbelang is de beste motivator. Voor de individuele medemens zijn de wereldproblemen en consequenties echter zo enorm en abstract dat men gemakkelijker denkt dat het wel voorbij gaat dan de oplossing bij zichzelf te leggen.
Dit is niet de oplossing, hoe aantrekkelijk het ook lijkt (foto: Occupy)Geld is ook niet de oplossing, de manier waarop er macht aan ontleend wordt staat de oplossingen wél in de weg
10 jaar geleden vroeg ik mij af wat de oplossing zou zijn? Moest ik kritisch blijven naar overheden, bedrijven en medemens? Nee, want dan ben ik afhankelijk van anderen en ga ik het leven door met frustratie en gevoel van machteloosheid. Zelf verantwoordelijkheid nemen was voor mij de oplossing, maar hoe, op welke manier? Ik kon geen aanvaardbare definitie vinden voor duurzame menselijke vooruitgang waar ikzelf dagelijks iets mee kon. Daarom heb ik er een zelf gecreëerd waar ik naar ben gaan leven en uiteindelijk anderen toe ben gaan uitnodigen het ook te doen.
Deze definitie werkt wonderbaarlijk wel als je het ter harte neemt en je eigen leven ernaar aanpast.
Ik heb nu 10 blogs geschreven over de grote omslag, de enorme inspanning die de mens moet leveren om over 250 jaar nog te bestaan als levende soort op Aarde. Zo serieus is tegenwoordig de uitdaging maar de immorele tegenkrachten van allerlei oude (economische) belangen, machtsposities en afhankelijkheden staan de veranderingen in de weg. De gevolgen zijn niet te overzien en laten zich beschrijven door ontzettend veel menselijk leed dat om ons heen zichtbaar is, groeit en steeds dichterbij komt.
Nederlanders hebben alle belang bij bewustwording gezien de enorme consequenties van klimaatverandering op onze bevolking.Eén van de roepen om verantwoordelijkheid
Kunnen we er wat aan doen? Zeker, en dat laten héél veel mensen in de wereld ook zien. Maar is dit genoeg voor de omslag? Zijn we op tijd? Dat is nog maar de vraag. Natuurlijk is dit het proberen waard. Beter laat dan nooit.
De ene blog is wat langer dan de ander. In elk belicht ik de grote omslag vanuit een bepaald gezichtspunt, soms met noodzakelijke, verbindende déjà vus, doch meestal vanuit unieke, authentieke invalshoeken.
Blog 1: Mensbeeld
Het mensbeeld van onszelf verandert. We leren onszelf zien als zelfbewust complex wezen in plaats van geautomatiseerde systeemslaaf onder machtige controle van een hiërarchie. Ons nieuwe zelfbeeld brengt verantwoordelijkheden met zich mee.
Blog 2: Levende moleculen
Het zelfbewuste besef dat wij een samengesteld wezen zijn dat bestaat uit een harmonieuze samenwerking tussen dezelfde moleculen als in onze omgeving maakt ons ook bewust van het ontstaan van het leven zelf en de effecten van de vervuiling die wij veroorzaken. Als we ons milieu verpesten dan verpesten wij onszelf. Deze doorbraak in bewustzijn maakt dat wij ons anders opstellen ten opzichte van onszelf, de natuur en medemens.
Blog 3: Nieuw systeem
De inzichten die ontstaan geven aanleiding tot het creëren van een nieuwe menselijke organisatie. Onze huidige werkelijkheid draait om een groei economie waar wij vermeende zekerheden aan ontlenen. Maar de aandacht voor geld haalt de aandacht voor de consequenties weg waardoor de vervuiling, verkwisting en wereldwijde problemen hebben kunnen ontstaan. Een nieuw systeem is nodig waarin geld niet de hoofdrol speelt maar de menselijke waarden. Sustainocratie is zo’n organisatievorm.
Blog 4: Verantwoordelijkheid
De som van bovenstaande geeft ons een nieuw gevoel van verantwoordelijkheid. We wachten niet af tot oude, systeem gestuurde politici, bankiers of bedrijven verantwoordelijkheid nemen maar staan zelf op en starten nieuwe initiatieven, alleen en samen.
Blog 5: Ondernemen
Ondernemen betekent “iets doen”. De motivatie en doelstelling om iets te doen varieert met het huidige bewustzijn. Jarenlang draaide ondernemen om “geld verdienen” waar allerlei trucjes rond omheen werden bedacht, zoals marketing, lean management, speculatie met tekorten, bonusculturen, enz. Nu draait ondernemen steeds meer om het nemen van verantwoordelijkheid voor verduurzamingsprocessen in de maatschappij.
Blog 6: Geld
Geld wordt veelal gezien als de oorzaak van alle kwaad. Maar geld bestaat niet. Het is een menselijk bedenksel dat in een waardesysteem prima als ruilmiddel kan worden toegepast. Het is echter een duivels instrument in handen van despoten die het misbruiken door het als doel te stellen en er macht aan te ontlenen. Het probleem is niet het geld maar de manier waarop men ermee omgaat. Als dat niet veranderd dan gaat de mensheid ten onder aan de verafgoding van een verzinsel.
Blog 7: God
God wordt door vele opkomende groepering misbruikt voor het creëren van angst, door en verderf. Dat heeft niets met God te maken. Het Godsbesef wordt steeds duidelijker doordat we het ontstaan van het leven doorgronden en God een definitief plekje geven in de hele dynamiek van het leven in het Universum en op Aarde. God staat dan voor bewustzijn en harmonie als levensscheppende kracht. Alles wat de harmonie verstoort door zelfbewuste actie is immoreel en duivels, strafbaar omdat het de schepping teniet doet.
Blog 8: Arbeid
Het concept “werken” is gaandeweg verbonden geraakt aan geld verdienen. Daardoor stond het synoniem aan activiteiten die gerelateerd werden aan het industriële systeem en alles wat ervan afgeleid is. Het “nieuwe werken” is echter gerelateerd aan het scheppen van maatschappelijke waarden. Daarom dient het beloningssysteem te transformeren van industriële handel naar verantwoordelijkheid en waarde schepping.
Blog 9: Wonen
Zich ergens vestigen is geen daad van vrijheid maar een van afhankelijkheid van een sturend systeem. Men doet mee en woont, of doet niet mee en woont niet. Banken en overheden zijn degenen die de scepter zwaaien, althans in Nederland. Tekorten op de woningmarkt zorgen ervoor dat “men geen keuze heeft” en beland in de graai tengels van de belangenpartijen. Dat was slim toen men dacht de grote uitdagingen van een land op te kunnen lossen met geld en een geldgedreven overheid. De grote omslag maakt van wonen een maatschappelijk commitment dat verantwoordelijkheid eist van systeem en mens. Als dat niet meer geldgedreven is dan verandert de relatie wonen, inzet en maatschappij. Wonen zou zonder geld mogelijk moeten zijn, afgestemd op de maatschappelijke inzet van de persoon.
Blog 10: Risico besef
Geen van bestaande intense veranderingen gebeuren zonder slag of stoot. Er gaat altijd crisis aan vooraf voordat de mens zich bewust wordt. Er is een onderscheid tussen menselijk leed en systeempijn. Het systeem verandert pas al het om dreigt te vallen. Dan is het nog steeds in staat om ten kosten van de mens zichzelf staande te houden. Door het risico besef dat er straks geen mens en ook geen systeem meer mogelijk is ontstaat een verander drang. De mens moet zichzelf opnieuw uitvinden en kan dat alleen als men de vrijheid opzoekt van de herorganisatie in cocreatie en samenwerking.
Wie dan leeft, wie dan zorgt? Of wie nu leeft, daarna ont-zorgt?
Tijdens Prinsjesdag werd een miljoenennota gepresenteerd die veel weg had van die van vorig jaar. De oppositie verwijt dat er geen creativiteit is, de koning dreunt het standaard overheid riedeltje op met wat MH17 menselijkheid en op internet vragen mensen zich af waarom men die gouden koets niet verkoopt of omsmelt om de overheid tekorten op te lossen?
Wat moeten we ermee? Is de regering de fut kwijt? Te druk met baantjes jagen in Brussel? Waarom anders die pappen en nathouden constructie? Of lijkt dat maar zo?
In de praktijk zien we wel degelijk veel veranderingen. In 2009 werd ik nog uitgenodigd om in Den Haag deel te nemen aan het “innovatie programma”. We mochten mee komen praten aan iets dat enorm sturend opgezet was. Het antwoord op de vragen was bekend. Men zocht maatschappelijk support om de visie van een bevolking aan het kostbare overheid zorginfuus op te lossen door vooral veel geld te gaan verdienen. Er werden innovatie sectoren door onze strot geduwd met de SER als visionaire pusher. We geloofden het toen al niet en na miljarden subsidies aan de bekende grote relaties bleek er niets van terecht te zijn gekomen. Je kunt de wereld niet overtuigen van je innovaties als je zelf in de vorige eeuw blijft hangen. Verander de wereld en begin bij jezelf.
Ik? Ik had ter plekke mijn geloof in de centrale overheid helemaal verloren alsof politiek Den Haag in een aparte satelliet om de zon was geraakt en het contact met de Aardse bevolking totaal kwijt was. Ik concentreerde mij op het “echte” transformatieve werk door vooral te experimenteren met nieuwe werkelijkheden. “Roeren” noemden we dat in STIR (Stad van Morgen), onze naam eer aan doend, in de hoop dat er bruikbare klonters zouden ontstaan die tot iets écht vernieuwend zouden leiden. Het complexe cocreatie kader lag al op tafel door mijn werk aan de menselijke complexiteit maar het individualistisch georiënteerde materialisme was niet zomaar te klonteren in samenwerkingsvormen. Steeds stond geldafhankelijkheid in de weg dat door bijna iedereen nog als doel in plaats van middel werd gehanteerd. De meeste verduurzaming experimenten stonden dan al snel op de tenen van agressieve geldbelangen. Blijven experimenteren, vallen en opstaan bleek de enige weg.
Dat kan ik maken als eenling maar een centrale, democratisch gekozen overheid natuurlijk niet. Die moet net doen of er een plan is om de publieke opinie te blijven paaien. En ondertussen vooral structurele kosten besparen. Dat deed men pas écht vorig jaar, onder druk van de EU én het uitblijven van resultaten. Ook dit jaar is er een budgettaire pas op de plaats. Maar een plan? Ja, men wil de burger meer betrekken maar is men dan ook bereid de burger daarin los te laten, ontlasten en faciliteren? Tot op heden leek het er meer op dat men grote bevolkingsgroepen gewoon “in de steek liet”. Ideologie en praktijk blijkt dan toch ook voor de overheid én bevolking een enorme stap.
Het pionierschap in de Stad van Morgen gaf ons vooral inzicht in de complexiteit. Het was allemaal niet gemakkelijk. In 2010 konden we met AiREAS van start in Eindhoven, een echt burgerinitiatief op zoek naar multidisciplinaire samenwerking met een niet ge-economiseerde doelstelling: luchtkwaliteit en volksgezondheid. Ik had namelijk voor mijzelf bepaald dat een stabiele maatschappij allereerst gezond moest zijn, in een gezonde leefomgeving, met verantwoordelijk naar elkaar toe, ook institutioneel. Anders zouden we crisis op crisis te verwerken krijgen zoals we aan de hand van de lange en korte termijn wereldgeschiedenis kunnen aantonen. Daarnaast stelde ik dat als je door een verkeerde focus (groei economie) de maatschappij ongezond hebt gemaakt, de omslag (naar duurzame harmonie) zoveel innovatieve kansen oplevert dat het automatisch óók leidt tot economisch herstel. De regionale economie ziet er daarna wel anders uit in structuur en organisatie.
Enkele bestuurlijke mensen van de gemeente Eindhoven en provincie Noord Brabant geloofden daar wel in en waren bereid mee te gaan experimenteren. Voor mijzelf betekende dit de fundamentele stap om geldafhankelijkheid los te laten om mijn onafhankelijkheid te verkrijgen die nodig was om het proces te verbinden. Geld werd een middel dat we projectmatig inzetten. Alleen door het voorbeeld te geven kon ik anderen overtuigen projectmatig mee te doen. Het had natuurlijk enorme consequenties voor mijn persoonlijke situatie daar de omgeving nog steeds uitging van een belastbare geldgedreven dynamiek in een maandelijkse tijdschaal en alles daarop was afgestemd. Dat ik het anders deed werd niet overal geaccepteerd noch begrepen waardoor er een extra persoonlijk spanningsveld ontstond met delen van het oude systeem. Dat leverde de paradoxale situatie op dat ik erkenning en eerbetoon kreeg als pionier van een nieuwe wereld en vergruisd en aangeklaagd werd door elementen uit de oude wereld. Op persoon vlak is dat onaangenaam, voor politici en maatschappelijke structuren natuurlijk ook.
We zijn nu 4 jaar verder en hebben concrete resultaten geboekt. Ik krijgen ineens allerlei landelijke instanties op bezoek die “onder de indruk zijn” van de aanpak en resultaten. Dat is een fraaie erkenning. We zien dat er ondertussen wetten zijn aangenomen die de omgevingsfactoren voor gezondheid vastleggen. De innovatie sectoren uit 2009 zijn geruisloos verdwenen terwijl ineens gezonde leefgebieden in aandacht hebben gewonnen.
Waar deze Haagse omslag vandaan komt is moeilijk te bepalen en eigenlijk ook niet belangrijk. Belangrijk is dát die had plaatsgevonden. Den Haag leek weer op Aarde te zijn teruggekeerd en zoekende naar haar daadwerkelijke rol in een nieuw tijdperk. Men laat zich dan graag inspireren en komt kijken. In werkelijkheid heeft men daarna altijd weer een keuze. Kiest men de traditie van de management kant van bureaucratie en oude groeiwensen? Of neemt men de leiderschap kant van bewustwording, verandering en cocreatie? Dat hoort bij de wet van de tegenstellingen. Lange tijd kiest men voor de “veilige” bekende bureaucratie totdat het niet anders meer kan.
Nu levert deze zoektocht van de centrale overheid een extra spanningsveld en een aantal nieuwe uitdagingen op voor de Stad van Morgen. Het “succes” van bijvoorbeeld AiREAS moet nog verder bewezen worden en consolideren. De essentie van AiREAS is de regionale, multidisciplinaire, sustainocratische samenwerking. Daarin zijn een aantal basisvoorwaarden voor succes ingebouwd:
* niet overheid maar mens gestuurd
* niet geld maar waarde gedreven
* deelname gebaseerd op gelijkwaardigheid, niet op hiërarchie
* mens en burgerschap geprojecteerd, niet economisch of politiek
* duidelijke gebiedsafbakening volgens aanspreekbare verantwoordelijkheden en betrokkenheid (lokale overheid, burgers en lokaal MKB)
De zoektocht van de centrale overheid toont nog geen cocreatie verlangens maar vooral inspiratie voor nieuwe management initiatieven. Toch charmeert de aandacht van de reus de oude kabouters. Dit werkt verstorend omdat sommige kleinere AiREAS deelnemers in verwarring raken over het commitment, horizontaal (in onafhankelijke cocreatie) of verticaal (in afhankelijkheid en hiërarchie) nu de centrale overheid belangstelling toont? De oude geldbelangen spelen weer op en de centrale overheid is via de belastingstructuur de machtige speler voor het leveren van fondsen aan de lagere overheden.
Toen Den Haag nog “in orbit” was deed zich geen verwarring voor. Op gemeentelijk niveau was de AiREAS cocreatie redelijk haalbaar maar in de hogere overheden niet. Het commitment van een wethouder in 2010 was visionaire moedig, in 2014 afhankelijk van de zoekende landspolitiek. Ook Brussel, met de supersubsidie machine doet een gooi naar “gezonde steden” en zorgt ook voor de nodige verwarring over wie, wat en waarvoor verantwoordelijk is. De lagere overheden hebben weer argumenten om vooral oude bureaucratie in stand te houden door het thema van gezondheid niet maatschappelijk maar bestuurlijk te maken. Dat is een grote fout want al in 1814 was gebleken dat bestuurders geen verantwoordelijkheid KUNNEN nemen voor iets wat behoort tot de mens en natuur. Men kan het hooguit faciliteren zoals AiREAS al heeft aangetoond.
Nu men van centraal naar decentraal, van groot eenzijdig naar klein multidisciplinair, op bezoek komt doet men dat nog steeds vanuit de gefragmenteerde prikkels (technologie, stukje visie, gedelegeerde functie) niet “het geheel”. Als ik dan vraag of we een Local AiREAS Nederland gaan opzetten dan kan men geen antwoord geven. “Ik kan geen verantwoordelijkheid nemen” zegt men dan “want die ligt bij de minister”. Dit toont aan dat als we de gebiedsverantwoordelijkheid verleggen van gemeente naar het hele land wij ook in eerste instantie moeten schakelen van wethouder naar minister. Dan zijn we weer in de visionaire en moedige fase aangeland, net als het gemeentelijke precedent van 2008. Pas als deze topdown faciliteert is de ambtenarij in staat zich aan te passen en verantwoordelijkheid te nemen in de cocreatie. Bottom up werkt pas in de hiërarchische instanties als top down beleid de ruimte schept voor deze cocreatieve gebiedsontwikkeling. Kortom, zolang de minister niet aan de AiREAS tafel komt is elke interactie op landelijk niveau slechts een kennismakingsgesprek voor AiREAS en een verkoopgesprek voor de gecreëerde AiREAS waarden.
AiREAS heeft ondertussen voorzieningen getroffen via haar gefragmenteerde, gespecialiseerde partners voor het uitvergroten van de deelprestaties. Maar dan is de relatie er een van het leveren van handelswaar en kennis, niet het gemeenschappelijk aanvaarden van een landelijke uitdaging en verantwoordelijkheid.
AiREAS kunnen we zowel gefragmenteerd als in het geheel uitvergroten, wereldwijd of landelijk.
Tot op heden komt men kijken naar de concrete, gefragmenteerde waarden die wij in AiREAS hebben gecreëerd. Men doet dit om te bezien of men ze over kan nemen in de oude structuur. Zo kijkt men bijvoorbeeld naar het gebruik van de speciale meetkastjes die we gemaakt hebben, niet hoe dat tot stand is gekomen noch welke relatie het heeft tot de bevolking in plaats van “het systeem”. Men kijkt ook naar het “nut van fijnmazig meten”.
Het succes van AiREAS levert daarom een nieuw spanningsveld op waar ikzelf waakzaam moet zijn en vasthouden aan de grondvoorwaarden van ons oorspronkelijke succes. Het mag niet zo zijn dat de landsoverheid in haar enthousiasme uiteindelijk AiREAS uit elkaar trekt door met de macht te charmeren zonder de noodzakelijke transitie door te maken. Het is juist AiREAS die moet charmeren om vanuit harmonie de landelijke aanpak te helpen herstructureren en de centrale overheid bij staan in haar complexe transitie. Daarom gaan de kennismakingsgesprekken over de noodzakelijke veranderingen in de overheid als we tot een landelijke aanpak zouden willen komen. Als dat onbespreekbaar is dan kan de centrale overheid stukjes uit AiREAS voor zichzelf gebruiken. Men kan ook een soort paraplu vormen over het creëren van Local AiREAS-en in elke stad of gebied van Nederland en die samen aan elkaar rijgen volgens de Sustainocratische visie van maatschappij innovatie.
Regionaal en landelijk kan samen opgebouwd worden (Hoofdstuk 8, J.P. Close in wereldwijd boek over Ethical Prospects)
Conclusie:
De landelijke overheid is zoekende en laat zich inspireren door de gebeurtenissen en ontwikkelingen in het land zelf. Daar is op zich niets mis mee. De regio’s in het land zijn allemaal zoekende naar oplossingen en hanteren de inzichten en uitdagingen volgens het instrumentarium dat men optimaal acht. De uitdaging is verlegd van lokaal, naar regionaal en nu landelijk. De keuzes die elk van de partijen kan maken zijn potentieel verstorend en potentieel elkaar aanvullend. men moet elkaar vooral leren begrijpen. Moed bij het overstijgen van chaos ontbreekt vaak, zeker omdat de overkoepelende cultuur nog erg afhankelijk blijft van geld in plaats van waardecreatie. Het zal daarom niet allemaal in een vloeiende beweging gaan maar vooral in horten en stoten. Wat belangrijk is in dit proces is dat in die horten en stoten die reeds gecreëerde waarden en banden zich solide blijven manifesteren en het vertrouwen winnen van de grotere structuren. Daar zal ik persoonlijk weer verantwoordelijkheid voor moeten nemen omdat de spanningsvelden op alle manieren de relaties onder druk zullen blijven zetten. De enige manier om daarmee om te gaan is door samen resultaten te boeken zowel in de uitvergroting als de consolidatie van de aanpak.
Laten zien dat het anders kan. Het goede voorbeeld.
Stad van Morgen 