Pesten als thema tijdens een uitwisseling van buitenlandse docenten en schooldirecties

Dankzij het Europese uitwisselingsprogramma Erasmus+ krijgen leerkrachten en schooldirecties de gelegenheid om inspiratie op te doen in andere landen en culturen. Vaak zijn het professionele krachten die nog nooit eerder naar het buitenland kwamen. Voor hen is zo’n reis op meerdere fronten een openbaring. Als ze dan ook de Stad van Morgen bezoeken en kennismaken met de menselijke kernwaarden en Sustainocratie dan ontstaan er drie leergebieden: hun thuissituatie relativeren, kennismaken met de situatie in Nederland, en nadenken over hoe het ook anders kan via Sustainocratie.

8 docenten en schooldirecteuren uit Turkije

Pesten

Vandaag kwam het thema “pesten” aan de orde. Zowel in Nederland als in Turkije is het een issue waar men zich zorgen over maakt. Het is tevens een mooie gelegenheid om het verschil inzichtelijk te maken tussen het onderwijs gericht op het voorbereiden van jongeren op een werkzaam, competitief leven, of de ontwikkeling van jongeren vanuit de menselijke waarden. Vooral het thema “veiligheid” heb ik er toen uitgelicht en onderbouwt vanuit het Sustainocratische gedachtegoed. Samen met de aanwezigen hebben we gekeken naar de verschillende groeifasen van jongeren en hoe we ermee al dan niet omgaan in het onderwijs. In een van die groeifasen is het onbewust concurreren en het interpreteren van onderlinge verschillen een onderdeel van de ontwikkeling. Daarin ontstaat ook het pestgedrag als een fenomeen van expressie in een omgeving waarin diversiteit gaat doordringen tot de jongeren.

Vele pestende jongeren hebben geen idee dat ze pesten, ze zijn op zoek naar hun eigen identiteit via de vergelijking met anderen, soms in groepsverband en vaak ten kosten van een ander. Zeker als “de ander” bepaalde kenmerken vertoont die aandacht krijgen. Als deze ander dan wat zwakker in de schoenen staat, geen antwoord heeft op de agressie (of wat als agressie wordt ervaren) of zelf met een aantal innerlijke twijfels zit, dan kan deze snel bezwijken onder de druk van de pestkoppen. Het veelgehoorde argument “dat ze ermee moeten leren omgaan” (ze komen er sterker uit!) gaat niet op. In deze fase van ontwikkeling zijn volwassen rolmodellen en patronen van groot belang, net als relativering en begeleiding naar bewustwording van gedrag en consequenties. De jongeren het zelf maar op laten lossen is onverantwoord, gevaarlijk en oneerlijk voor alle betrokkenen. Veiligheid begint met “respect”, voor en naar elkaar. Maar op die leeftijd is empathie als inlevingsvermogen nog ver te zoeken. De jongeren zijn nog teveel met zichzelf bezig. Veiligheid moet geleerd worden en is vaak afwezig in het huidige schoolsysteem als proactieve benadering. Straf, disciplinering en kritiek, of afwimpeling en struisvogelpolitiek is er wel, maar daar lossen we het leerproces niet mee op, vaak integendeel.

Hulp van volwassen, een positieve leeromgeving en toegepaste expertise is hierin van essentiële waarde. De ouders bieden idealiter (hetgeen vaak ontbreekt in de huidige maatschappijvorm) een beschermde thuishaven en kunnen gedrag problemen herkennen als men ervoor open staat. Ouderen dienen de diplomatie op te brengen en het voorbeeld te geven van onderhandeling en nuancering. De school is veel onafhankelijker dan de ouders en kan het leerproces kaderen door de natuurlijke concurrentie en ontdekkingsreis in te bedden in leerprogramma zoals sport en spel, theater, kunst expressie, muziek en open dialoog. Maar dan dient de school ruimte en aandacht te geven aan het fenomeen “veiligheid” in de breedste zin van het woord, en deze verantwoordelijkheid niet wegwuiven als “verstorend gedrag”, “taak van de ouders”, “taak van de leerlingen zelf”, enz. Het is een essentiële leerfase waar elk kind doorheen moet volgens de antropologische werkelijkheid van persoonlijke ontwikkeling. Als dat niet gebeurt dan lopen we de kans dat een kind blijvende schade oploopt dat de rest van het leven een stempel drukt.

Die negatieve stempels werden door de deelnemende docenten herkend, ook in hun eigen persoonlijke ontwikkeling. Het doorlopen van de ontwikkelingsfasen van een mens bleek een oogopener voor deze professionals waar ze ook thuis wat mee kunnen. Het is natuurlijk fijn als we zo een zaadje mee kunnen geven dat elders tot bloei kan komen.

Voedsel als menselijke kernwaarde

Vandaag (23 juni 2022) begin ik met FRE2SH en onze wereldwijde partner Food Design Nation een 10 maanden durend programma (klik hier voor meer informatie en eventuele deelname) waarin we voedsel als menselijke kernwaarde positioneren en derhalve als een gemeenschappelijk te dragen verantwoordelijkheid. Dus niet als speculatieve commodity maar als samenwerkingsinitiatief met de natuur voor regionale voedselbetrokkenheid en samenredzaamheid tegen voedselschaarste, armoede en honger.

Waarom ons huidige voedselsysteem moet veranderen?

Ons huidige voedselsysteem is gebaseerd op geïndustrialiseerde processen binnen een geld gestuurde maatschappij structuur. Via geld hebben wij als mens toegang tot het voedsel dat zo wordt geproduceerd. Voedsel is zo onderhevig aan financiële belangen die allerlei manieren deze vorm van productiviteit beïnvloeden. De consequenties van deze beïnvloeding zijn zichtbaar in de natuur en bij de mens. Ze worden opgevangen door een steeds kostbaarder wordende bureaucratie, regelgeving, maatregelenpakket en zorgsysteem. De druk op de boeren wordt ook steeds groter terwijl deze uitgemolken worden door de groothandel en gedwongen worden te werken via industriële optimalisatie processen en kostbare toegepaste innovaties.

Voedsel en gezondheid als menselijke kernwaarden

Door voedsel en gezondheid te aanvaarden als menselijke kernwaarden verandert alles. Als iets een bestaansrechtelijke kernwaarde is dan halen we het uit het financiële systeem en behandelen het als een gemeenschappelijk gedragen verantwoordelijkheid. Dat betekent voor onszelf als burgers dat we ons veel meer betrekken bij ons voedsel rechtstreeks bij de boeren of zelf communities opzetten om met ons voedsel om te gaan. Boeren ondernemers laten de eenzijdige en destructieve massaproductie los en beginnen samen te werken met de natuur om zo diversiteit en volume te leveren zonder de natuur negatief aan te tasten. Een nieuwe voedselcultuur ontstaat waarbij wij ons als gemeenschap gaan verdiepen in andere, gezonde en zelfs geneeskrachtige voedingspatronen. De expertise van de boeren wordt optimaal benut. Hun inkomsten gaan omhoog door het participatiemodel en kosten dalen.

Er zijn initiatieven op dit vlak in ontwikkeling overal in de wereld. Denk in Nederland aan Heerenboeren, voedselbossen, wijkgerichte voedselinitiatieven, enz. FRE2SH tracht deze initiatieven zichtbaar te maken en als wereldwijd netwerk met elkaar te verbinden voor inspiratie, kennisuitwisseling en het versneld laten groeien van deze werkelijkheid zodat ook instanties zoals overheden en wetenschappelijk instellingen mee gaan werken. FRE2SH is dan de sociaal maatschappelijke verbinder voor een optimale samenwerking.

Zeker in stedelijk domein is de samenwerking essentieel omdat de ruimtelijke organisatie van een huidige stad (vroeger wel, nu niet meer) nooit voor voedsel is bedacht. Stedelingen zijn het meest kwetsbaar voor voedselschaarste, inflatie, gemanipuleerd voedsel, enz. Huidige supermarkten en industrieterreinen kunnen omgebouwd worden tot voedsel en gezondheid innovatie en service gebieden waar de hele bevolking gebruik van maakt. Er ontstaat een lokale voedseleconomie die zich door participatie en toepaste moderne inzichten kan optimaliseren in vele dimensies.

Vrouwelijk waarden dienen balans terug te brengen bij de mens, in de maatschappij en op Aarde

Vandaag op 8 maart viert de wereld internationale vrouwendag. Het begon ooit, zo’n 110 jaar geleden om de rechten van de vrouw in een uiterst mannelijke maatschappijvorm. Nu, anno 2022, levert die masculiene maatschappijvorm zoveel onrust, vernietiging, ongelijkheid en problemen op dat het veel meer zou mogen gaan over de noodzakelijke “vervrouwelijking” van de maatschappij.

De ethische transitie van onze samenleving gaat met horten en stoten. Het is geen vloeiende evolutie. Het gaat namelijk gepaard met het loslaten van oude principes en gewoontes die algemeen aanvaard werden maar in de loop van de tijd aan verandering toe zijn. Ze zijn echter ingebakken in conservatieve systemen van zelfbehoud die ook nog eens een complex ecosysteem van belangen vormen. Als er dan problemen optreden die door die vorm worden veroorzaakt kunnen we ze niet oplossen vanuit hetzelfde denken als waarin ze zijn veroorzaakt. Omdat we zo moeilijk kunnen loslaten raken we in een recessie of een crisis waarna we wel MOETEN loslaten. Vaak is chaos een tijdelijke situatie waar we doorheen moeten, soms zelfs oorlog.

Het kan ook zonder al die ellende als we ons als samenleving positioneren in een minder masculiene omgeving waarin we vrouwelijke waarden evenredig een plek geven. Deze waarden zijn die van het ethische bewustwordingsproces, ons aanpassingsvermogen, creatieve innovatie en focus op waarden in plaats van belangen. Dat is de aanpak van Sustainocratie. Zo gaan we om met loslaten en opnieuw vastpakken vanuit een gemeenschappelijk verhaal. Dat geeft veel warmte en voldoen, voor de mens maar ook voor de deelnemende instanties (overheid, wetenschap, bedrijfsleven). De instantie weten op deze manier hun authenticiteit en toegevoegde waarde te waarborgen, niet door te concurreren of te manipuleren maar door er te zijn en zich te verbinden. Internationale vrouwendag dit jaar, in het midden van wereldwijde onstabiliteit, dreigingen en ellende, herinneren ons daaraan.

Gemeenteraad verkiezingen 2022

De Stad van Morgen positioneert zich als verbinder op de zogenaamde niveau 4 bewustzijnsgedreven cocreatie van gebiedsontwikkeling. Dat is een moderne manier om SAMEN (mens en instellingen) verantwoordelijkheid te nemen voor een aantal essentiële waarden die we niet kunnen noch mogen delegeren. De gemeenteraad verkiezing 2022 zijn daarom geschikt om te kijken met wie we de komende vier jaar als bevolking gaan optrekken in multidisciplinaire samenwerkingsverbanden ala AiREAS (gezondheid en gezonde leefomgeving), COS3i (sociale inclusie en zorg voor gezondheid voor en met elkaar), of FRE2SH (stadslandbouw en de platteland transitie). Ook de energie uitdaging is groot. We wonen verkeerd. Alleen maar bijbouwen lost de problemen niet op, we moeten anders gaan wonen en beter gebruik maken van de woonoppervlakte die er al is.

Voor de politieke partijen die zich verkiesbaar stellen is dit een uitdaging op zich. Wat gebeurd er als ze de stemmen eenmaal binnen hebben. Hoe toont men het gezicht naar de beoogde samenwerking? Wat onderhandeld men in een coalitieakkoord en zorgt met voor de bestuurlijke ruimte voor cocreatie met de omgeving? Er is veel te doen, en zeker niet gemakkelijk allemaal…..Uiteindelijk is de gemeente slechts één van de vier poten aan de tafel van duurzame menselijke vooruitgang (niveau 4). Al die poten zijn essentieel maar dan moeten ze zich optimaal gedragen als fundament van de cocreatie tafel.

De moeizame weg van een hiërarchie met een waterhoofd naar een strak geoliede horizontale welzijnsmaatschappij

Evolutie

Toen rond 1905 het eerste ziekenfonds voor werknemers (1900) werd overgenomen door de overheid, en zich ontwikkelde als verplichte ziekenkosten verzekering voor de hele bevolking, ontstond langzaam de blauwdruk voor een zorgmaatschappij. In de naoorlogse jaren 60 en 70 groeiden die uit tot een “verzorgingsmaatschappij” waarin de overheid allerlei verantwoordelijkheden naar zich toe trok die uiteindelijk zouden leiden tot een enorm waterhoofd aan kostbare belangen. De consequenties voor de hele samenleving waren destijds nog niet te overzien. Nu, drie generaties verder, kunnen we dat wel.

We gaan natuurlijk uit van de goede bedoelingen van die oorspronkelijke opzet. Argumenten zoals het voorkomen van nieuwe oorlogssituaties door maatschappelijke onrust, de te verwachten vergrijzing, het ontzorgen van ouders ten bate van het arbeidsproces, een vangnet voor tijdelijke arbeidsongeschikten, zieken of werklozen, enz hadden een onderbouwde logica.

Als we nu afstandelijk naar de ontwikkelingen kijken dan zien we dat verzorging gaandeweg verward werd met bemoeizucht en betutteling. Daar werd een wildgroei aan instanties, regelgeving en bijbehorende dossier ambtenarij aan verbonden. Dit waterhoofd aan belangen groeide uit tot een meerkoppig gezwel dat een eigen leven ging leiden. Een leven die de werkende Nederlander al snel niet meer kon opbrengen waardoor de extra benodigde financiering verlegd werd via het schuldenpakket naar een speculatieve benadering van een groei-economie. De steeds afhankelijker wordende groepen van de bevolking werd steeds vaker gezien als profiteurs dan als zorgbehoevenden. De financiële belangenwereld werd het infuus waar het waterhoofd zich mee in stand moest houden. Dwang en controle werden meer norm dan uitzondering met een groeiend ambtenaren apparaat dat dit moest uitvoeren.

Dit alles heeft een evolutionaire logica binnen de context van een maatschappij die gefocust is op afstemming via onderlinge geldbelangen. De problemen hebben de tendens zich exponentieel op te stapelen terwijl belang gehecht wordt aan de tendens niet het omkeren ervan. Kortom instellingen worden onderdeel van het probleem, niet de oplossing waardoor ze zichzelf overbodig zouden maken.

Sinds de bankencrisis van 2008 werd de onhoudbaarheid van dit waterhoofd duidelijk, mede wegens de manipulatieve krachten die eruit waren ontstaan. De bankwereld was niet de enige waar misbruik tot luchtbellen was uitgegroeid. Overal om ons heen is het misbruik zichtbaar en komt tot uiting via klimaatproblemen, groeiende armoede, drama’s zoals de toeslagenaffaire, vervuilingspatronen en afvalbergen, groeiende groepen getraumatiseerde inwoners in uitzichtloze situaties, algehele ongezondheid, enz. Daar komt nu ook de dreiging van pandemieën bij, golven van ziektepatronen in dichtbevolkte gebieden, vooral daar waar ongezondheid of ongezonde situaties zich voordoen.

Waar in feite steeds meer zorg nodig is wordt al jaren structureel kosten bespaard die nopen om de maatschappij aan banden te geleggen omdat men de toegeëigende verantwoordelijkheden niet meer aankan. Het waterhoofd blijft zichzelf voeden als een gezwel dat steeds meer pijn doet dan het verzacht. De wereldwijde drang tot vaccinatie en technologische controle middelen zijn een zoveelste uiting van de machteloosheid die men met dwang tracht te verdoezelen.

Een extra dimensie van de problematiek is dat de huidige vorm van democratie niet bijdraagt aan de oplossing. De stemmen van de meest afhankelijke bevolkingsgroepen bepalen veelal de uitkomst van verkiezingen. Men is over het algemeen bang om vermeende zekerheden te verliezen. Zo komen de grote structurele uitdagingen pas aan bod als alles fout dreigt te gaan of instort. Er is een vorm leiderschap ontstaan van meerlaagse, in stand te houden eigenbelangen, niet duidelijke visie noch mindset op gebied van duurzame menselijke en maatschappelijke vooruitgang.

De transitie naar de geoliede horizontale welzijnsmaatschappij

Gezondheid en welzijn kun je niet kopen, ook niet inspuiten met vaccins. Gezondheid komt tot uiting middels bewustwording, eigen en samen gedragen verantwoordelijkheid, innerlijk drijfveren, participatieve betrokkenheid en een gezondheid gedreven beleid tot samenwerking. Zo’n welzijn gedreven maatschappij is geen kostenpost vanuit zorg, betutteling en regelgeving. Het is een verantwoordelijkheid gedreven co-creatie van iedereen die betrokken is bij dit welzijn, voor zichzelf en allemaal samen. Dat geldt voor de inwoners zelf, de overheid, de kennisinstellingen, het bedrijfsleven en het onderwijs.

“In de natuur is alles altijd gezond. Dat wat ongezond is sterft en maakt plaats voor een nieuwe cyclus van gezondheid”, een keiharde en onaangename waarheid die ook geldt voor de mens en haar instanties. Daarom heeft Sustainocratie “gezondheid” als eerste natuurlijke kernwaarde opgenomen waar we allemaal samen verantwoordelijk voor zijn. Althans, als we ons duurzame voortbestaan serieus willen nemen.

In plaats van de wildgroei aan belang dragende instanties dient de bevolking een belangrijk deel van haar eigen verantwoordelijkheid weer op zich te nemen, eventueel geholpen door gespecialiseerde instellingen die mede het hogere welzijnsdoel invulling geven en niet puur het eigenbelang. Deze instellingen ontwikkelen een geïntegreerde functie in het gemeenschappelijke, multidisciplinaire setting waarin inzet, doelstellingen en verantwoordelijkheden samen worden afgestemd.

De eerste stap is dat de bevolking zelf die verantwoordelijkheid omarmt door de ondernemende stappen te zetten in de invulling van haar gezondheid als basisbehoefte en van daaruit een nieuwe relatievorm op te bouwen met haar institutionele en natuurlijke omgeving.

Dat is een lastige stap als men al generaties lang niet meer gewend is om een community te vormen en samen de verantwoordelijkheden van onderlinge verzorging te dragen. Ook lastig als men gewend is aan een schijnovervloed via consumptieve keuzes en ineens de levensstijl moet downgraden naar datgene wat de community zelf kan produceren/cocreëren. Toepassing van kennis, technologie en innovaties kan daarbij van grote hulp zijn maar dan moet men er eerst weer mee leren omgaan. Ondanks de moeilijkheden zien we dit toch gebeuren.

Het zijn de pioniers in de wijken, in de buurten, die de basis opzetten voor een groeiende samenhorigheid en betrokkenheid. Gaandeweg bouwt de geld en andere afhankelijkheid af en groeit de waardecreatie en verdeling onderling. Het oude waterhoofd probeert zichzelf even krampachtig in stand te houden maar loopt lekgeslagen gaandeweg leeg. Bij de regionale overheden is dit bewustzijn steeds sterker aan het doordringen en ontstaan er coalities met de lokale bevolking. De Sustainocratische aanpak is daar al enige tijd een voorbeeld van met de Stad van Morgen als horizontale verbinder aan een vijftal gedefinieerde kernwaarden, waaronder gezondheid.

Ook dát is evolutie…

Kuddegedrag

Het televisie programma Mindf*ck brengt op grappige wijze de psychologie van de mens in beeld. De voorspelbaarheid van gedrag is daarbij uiterst zorgwekkend omdat we ons gemakkelijk laten onderwerpen aan manipulatie. Het experiment rondom kuddegedrag is daar een duidelijk voorbeeld van. Kijk zelf even mee ….

Natuurlijk kan het gedrag van de mensen in het filmpje geïnterpreteerd worden als aangeboren nieuwsgierigheid. Hierbij heeft men altijd de keuze om af te haken. Waarom blijft men dan meedoen? Omdat het leuk is? Om erbij te horen? Omdat het moeilijk is los te laten als je eenmaal in de molen meedraait?

Hoe zit dat in ons dagelijks leven? Hoeveel laten we ons beïnvloeden “omdat iedereen het doet?” of omdat we het moeilijk vinden uit een stroom te stappen? Of “omdat het zo hoort” volgens een bepaalde stroming….

Sustainocratie in beeld?

Leonie Haas tekende een maatschappij in wording volgens de inzichten die Daan Fousert weergeeft in zijn boek “Leiderschap voor Toekomstmakers”. Omdat ik er veel in herkende van de totstandkoming en uitvoering van Sustainocratie, vroeg ik toestemming om het te gebruiken. Zelfs veel van de onderbouwing ervan is erin verwerkt. Herkent u zich in de beelden? Deze gelden overigens ook voor instellingen in transitie, zoals overheden, bedrijven, scholen…..

Oktober staat in het teken van het zichtbaar maken van burgerinitiatieven en betrokkenheid van de jeugd

Wie helpt mee?

Binnen de Stad van Morgen (Stichting STIR) en AiREAS (luchtkwaliteit en gezondheid) zijn we de hele maand oktober bezig om de kracht van burgerinitiatieven op gebied van algehele gezondheid, onderlinge verbindingen, klimaat en leefomgeving, verder zichtbaar te maken. Daarbij hoort ook de betrokkenheid van de jeugd, rechtstreeks en via hun leerinstelling. We doen dit niet alleen in Eindhoven maar verbinden tevens met de rest van Europa via onze partners.

Op het programma staat:

8/9 Oktober: Klimaat Festival in de De Block

12 Oktober: Leerlingen markt in Heerbeeck college te Best met AiREAS

CreatiVelo: fietsen naar Glasgow (COP26) met een evenement in Eindhoven medio Oktober

Youth4Planet/Earthbeat: video storytelling door burger verslaggevers (Engelstalig)

Eindhoven in Dialoog: een gemeenschappelijke bijeenkomst eind Oktober/begin November

We zouden ook een autovrije zondag willen organiseren en een stickeractie naar vervuilende bedrijven (liever eigenlijk naar die bedrijven die aantoonbaar 4 x win functioneren, dus in ieder geval NIET vervuilend)

Laat weten of je mee wilt helpen via jp@stadvanmorgen.com of zelf een initiatief wil ontplooien waar we bij betrokken kunnen worden.

De psychologie van een lijn

Misschien staan we er niet bij stil, zoals bij zoveel zaken niet, omdat we ze zo normaal vinden. Toch is het belangrijk om af en toe te relativeren over schijnbaar eenvoudige zaken in ons dagelijks leven die misschien toch een diepere context verdienen. Neem bijvoorbeeld de psychologie van een lijn……

De lijn als afscheiding

In onze huidige maatschappij beleving wordt een lijn veelal gezien als een begrenzing. De psychologie van een begrenzing geeft een gevoel van “anders” zijn aan weerzijde van de lijn, of “horen niet bij ons”. Denk aan de afscheiding tussen de tuinen van buren, de politieke grenzen van een gebied, de grenzen tussen landen. Of de emotionele kreet “tot hier en niet verder!”, en “hier trek ik de lijn”. De begrenzing heeft het effect van in zichzelf kering. Er heerst een natuurlijk gevoel van vijandigheid naar de in zichzelf gekeerdheid van de “de ander”. Die kan genuanceerd worden door middel van handel of diplomatie maar over het algemeen is er een van gevoel van wij en zij, van verschillende (eigen)belangen waar vaak strijd over gevoerd kan worden als deze in het geding komen. We zien dit in politieke partijen, onderling tussen mensen en buren, de grote diversiteit aan bedrijven, stad en platteland, en ga zo maar door.

In onze huidige geïndividualiseerde maatschappijvorm zijn afscheidingslijnen de norm. Hierdoor ontstaat de grote ongelijkheid op allerlei gebieden. Deze norm heeft de algemene politieke voorkeur omdat er macht uitgeoefend kan worden over de verschillen tussen mensen, regio’s, bedrijven en alle ander gefragmenteerde belangen gebieden. Die macht is ongelooflijk kostbaar en een enorme last voor de bevolking. De macht zelf ziet de delingen steeds verder verbrokkelen waardoor het steeds moeilijk blijkt de macht te blijven behouden zonder onderdrukking. We zien dan ook steeds meer onderdrukking ontstaan.

De lijn als verbinding

In de huidige wereld van culturele uitwisselingen voelen steeds meer mensen de lijn niet meer als scheiding maar als verbinding. De psychologie verandert dan van de koude afstandelijkheid naar een warme band. De band vertaalt zich in samenwerking, uitwisseling, cocreatie, gemeenschappelijke belangen. Een band waar de politiek geen grip (tenzij door onderdrukking) op heeft omdat ze waarden gedreven is volgens onderlinge afstemming. Een band die onderlinge zekeren opbouwt, zich vermengt en elkaar versterkt.

De psychologie van de lijn over het algemeen is een keuze, een contextuele afweging, zoals het ontstaan van de Benelux, de Europese Gemeenschap, Brainport of Sustainocratie. De lijn als verbinding is over het algemeen structureel productiever, effectiever, veiliger en véél minder kostbaar maar kost meer moeite door verbindend overleg, bezieling en wederzijdse empathie.

De keuze tussen afscheiding of verbinding is een cultuurverschijnsel met de nodige wisselwerkingen die gevoed worden door bepaalde omstandigheden, gebeurtenissen, vormen van communicatie en leiderschap. In onze huidige maatschappijvorm, die al vele decennia van crisis naar crisis hobbelt, zien we de tweedeling steeds nadrukkelijker naar voren komen. De macht tracht alles gescheiden te houden vanuit oude belangen, de ontwikkelde logica tracht alles te verbinden vanuit menselijke waarden. De macht schroomt geen enkel middel (leugens, dwang, onderdrukking, verplichting, omkoperij) terwijl de logica zich staaft aan het bewustzijn in wording (pijn, opstand, chaos, onderbouwing, samenhang, wilskracht, belang van waarden) en bewijsvoering via doorbraken en goede voorbeelden met bijbehorende resultaten.

Door de natuurlijke en stressvolle transitie tussen de werkelijkheden verkeren veel mensen en instanties in verwarring.

En jij? Is de ontwikkeling duidelijk voor je? Zie je het als bedreiging of als kans? Of is alles een grote bron van vertwijfeling? Deel je gedachten desgewenst in de commentaren hieronder.