Presentatie en college leider: Jean-Paul Close
Gastvrouw: Nicolette Meeder
Elke twee weken organiseert de STIR Academy, olv Jean-Paul Close en Nicolette Meeder, een college over een maatschappelijk kernthema voor verduurzaming van de maatschappij. Elk werkcollege is een proef om in EU perspectief STIR Hubs aan te zetten tot werkgroepen net als STIR dit doet met internationale inspiratie in Eindhoven. Na de proef zijn ze, aangepast met de feedback, tegen betaling beschikbaar via STIR als spreekbeurt, inspiratie middag of avond, minor, werkprogramma en project. De proefcolleges laagdrempelig, interactief en belicht vanuit de 4 grote invalshoeken van de menselijke en natuurlijke complexiteit:
* economie
* chaos
* transformatie
* samenhang
7 oktober Deze innovatie wordt in Eindhoven experimenteel gemaakt via een STIR werkgroep
Mobiliteit is mens eigen. Voor veel situaties bewegen we ons van A naar B en gebruiken daarvoor allerlei hulpmiddelen. Mobiliteit is onderhevig aan cultuur, beschikbare ruimte en energie, technologie, behoefte, psychologie en beleid. Mobiliteit is ook economie, daadkracht, concurrentiekracht en macht.
Om verschillende redenen staat mobiliteit onder innovatiedruk. Waarom? Veranderen onze gewoontes door nieuwe mobiliteitvormen of juist andersom? Mobiliteit slurpt energie, kan dat nog wel in deze tijd? Waarom gaan we van A naar B? Verandert die wens of noodzaak? Wat veroorzaakt de drang tot verandering en hoe gaan we ermee om vanuit de vier spanningsvelden?
Hoe zien de ontwikkelingen eruit? Wat voor inspirerende voorbeelden zien we in de wereld ontstaan en toegepast worden? En boven alles, hoe gaan we hier zelf mee om? Hoe verwerken wij inspiratie in onze eigen nieuwe werkelijkheid? Hoe dragen wij zelf bij aan innovatie en verandering? Wat zijn ondernemende en maatschappelijke kansen en bedreigingen?
Deze blog reeks van 20 over de grote omslag wordt u aangeboden door Jean-Paul Close, oprichter van de Stad van Morgen en initiatiefnemer van ingrijpende maatschappelijke veranderingsprocessen. Hij legt uit waarom, hoe en waar naar toe. Vaak is dit anders dan wat u in de pers of door de politiek te horen krijgt. Ook dat heeft een reden. Deze 9e blog gaat over wonen.
Blog 9 – wonen
Voor de meeste mensen is wonen een vorm van verlengstuk van hun persoonlijkheid, een omhulsel dat beschermt tegen weer en wind met afzondering van andere mensen om zo een eigen territoriumgevoel te krijgen. “Thuis” is een emotioneel geladen begrip dat zorgt voor rust, eigenheid en veiligheid. Thuis kan men zijn wie men is. Buitenshuis worden ook andere dingen verwacht die te maken hebben met de complexiteit van het leven, de cultuur en regels. Binnenshuis heerst veelal een klein mini-universum van duurzaam evolutionair menselijk leven: de persoon en het gezin.
De grote omslag in het aspect wonen is veel omvattend. Wonen heeft namelijk ook een fundamentele betekenis binnen de relatie van de individu met de omgeving. Het gaat hier dan niet om het simpele begrip “een dak boven het hoofd” maar de verhouding “wonen en samen leven” of “wonen in wederkerigheid met de omgeving”. Wonen geeft betekenis aan maatschappij als het zich verbindt met gemeenschapszin. Het is een wederzijdse overeenkomst van privacy, welzijn en samenhorigheid.
Vooral in dat aspect is de omslag ingrijpend, als maatschappij en als burger omdat we een maatschappij hebben geschapen waarin wonen ongeschikt is gemaakt aan economie in plaats van maatschappij. Wonen is een economische melkkoe voor banken, overheden en woningcorporaties.Dat zal veranderen.
“Behoorlijke huisvesting”
Deze term is ontstaan in de jaren 80 van de vorige eeuw toen sociale wetgeving op basis van mensenrechten zich met veel moeite introduceerde in Nederland. Amper 30 jaar geleden dus! Vóór die tijd was huisvesting een functioneel begrip dat werd gerelateerd aan arbeid en status. Vrijheid, huisvesting en leefbaarheid werden niet direct met elkaar in verband gebracht. En nog steeds is het een geladen thema onderhevig aan allerlei machtssituaties. Zo is vastgoedmarkt nog een groot machtbolwerk. Maar daar komt verandering in. Economie is geen maatstaf meer voor welzijn en stabiliteit. Kijk naar alle leegstand in steden en op het platteland terwijl tegelijkertijd mensen uit huis worden geplaatst wegens betalingsachterstand. Duurzame productiviteit en samenhorigheid zijn wel maatstaven voor welzijn maar die zijn slachtoffer geworden van materialisme en speculatie. De mens wordt bewust dat de huidige vorm van economie een gevaar vormt en samenwerking de oplossing biedt. De eerste plek waar dat gebeurd is in de straat, buurt en wijken. Thuis heeft dan een functie in relatie tot een actieve omgevingsbeleving, zoals gezondheid en veiligheid maar ook gezelligheid en plezier. Er wordt steeds meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid gezocht naar deze relatie ook in andere functies, zoals voeding (eetbare tuinen) en energievoorziening (zonnepanelen).
Download hier een boeiende, op internet gevonden analyse over “behoorlijk woonrecht” in Nederland.
Anno 2014 gelden juridisch gestaafde voorwaarden voor sociaal woonrecht en zelfs de kwaliteit van het wonen. Dat op zichzelf is al een enorme omslag die in de naoorlogse periode van de eerste wereldoorlog in 1919 in het eerste mensenrechten verdrag van Versaille werd voorgesteld. In de praktijk bokst het begrip van menselijkheid nog steeds op tegen de onmenselijke materialistisch belangen die regelmatig de overhand nemen en eenzijdig tot crisissen leiden. Het is echter goed om te weten dat er nu sociaal recht bestaat en in artikel 22 van onze wetgeving voor “behoorlijke huisvesting” redelijk wordt getypeerd. Het is belangrijk dit ook op te eisen en aan te vullen met eigen verantwoordelijkheid.
Het gaat daarbij ook om het wonen in een gezonde en veilige omgeving.
Dat dit gezien wordt als maatschappelijke verantwoordelijkheid leidt tot de vraag “wie is er verantwoordelijk”? En “hoe ver gaat deze verantwoordelijkheid”? Denk bijvoorbeeld aan de kennis die is ontstaan de laatste jaren over bodem en luchtvervuiling, asbest, energiemisbruik, effecten van luchtvervuiling, afval, enz. De woonwet legt een kader neer maar er is meer. Leg de verantwoordelijkheid bij een ander en deze oefent macht uit door afhankelijkheid. Leg de verantwoordelijkheid bij jezelf en er ontstaat een waardengedreven interactie met de omgeving.
Bewustzijn en inzet
Toen ik jarenlang de wereld rondreizend door wisselende internationale directie functies was huisvesting vooral gerelateerd aan mijn zakelijke missies. Nooit heb ik in de wereld huisvestingsproblemen ervaren, behalve bij terugkeer naar Nederland. Er was een enorme wachtlijst (5 jaar) voor huurwoningen, de private huursector bleek exorbitant duur en een koophuis was alleen toegankelijk als men een arbeidscontract kon overleggen. Voor het eerst werd mij duidelijk dat huisvesting geen automatisme is noch een vaststaand feit. Er is een duidelijke relatie met de manier waarop de omgeving met huisvesting om gaat. In Nederland is vastgoed een economisch machtsinstrument dat door banken, overheden en semioverheden (woningbouwcorporaties) wordt gebruikt en misbruikt voor economisch eigenbelang. Sinds de jaren 70 zijn de stenen in de maatschappij machtiger geworden dan de menselijke productiviteit. Dat hebben we al gezien in de blog over geld. Een groot deel van ons maatschappelijk welzijn is gerelateerd aan de speculatie rond geld, grond en gebouwen met bijbehorende systeemslavernij voor de mens tot gevolg. Voor een 25 jarige hypotheek is men gedurende dezelfde tijd gebonden aan het vinden van een arbeidscontract dat voldoende winstgevend is om de kosten af te dekken, zelfs als deze uiteindelijk het meervoudige kost door rente en kosten dan het oorspronkelijke aanschafbedrag. Anders raakt men de woning kwijt. Dat is asociaal en niet rechtvaardig. Vaak ontstaan in crisissituaties nieuwe waardesystemen en samenwerkingsvormen die waardevoller zijn dan het geld. De machthebbers dwingen echter geldafdracht in plaats van alternatieven. Zo ontstaat een machtsysteem dat de sociale mensenrechten in de weg staan.
In verschillende steden slapen al mensen in hun auto of een tent terwijl er in de vastgoedwereld leegstand heerst dat leeg fiscaal aantrekkelijker is dan met een bestemming voor materieel arme mensen. In een geldgedreven maatschappij zijn mensenrechten alleen toegankelijk voor hen die het kunnen betalen. Mensen die met waardecreatie bezig zijn worden niet gekend. Daar komt verandering in.
Burgerparticipatie
Sinds de jaren 70 is het begrip burgerparticipatie geïntroduceerd. Vóór die tijd had de burger niet veel te vertellen maar gaandeweg was de beleidbeinvloeding van burgers en later, na 2000, de eigen verantwoordelijkheid middels initiatieven, een maatschappelijk groeiend thema. Prof. Laurens de Graaf van de Universiteit van Tilburg heeft deze 40 jarige ontwikkeling in kaart gebracht op een boeiende manier. Toch is hij verbaasd over “de doorbraak stap” van de Stad van Morgen met Sustainocratie. We draaien de wereld namelijk om. De bevolking draagt een maatschappij middels sociale inzet met hulp van de instanties en innovaties. Systeem wordt hulpmiddel niet dominant sturend. Daarmee experimenteren wij in de steden en erbuiten met AiREAS en FRE2SH.
Van belang in deze evolutie is het besef dat vrijheid in een gestructureerde maatschappij gepaard gaat met een leerproces over hoe we met die vrijheid omgaan. En ook hoe de traditionele autoriteiten transformeren van een historisch autoritair bolwerk naar een faciliterend, multidisciplinair, dynamisch netwerksysteem.
Wanneer we als burger meer bewust worden van onszelf (zie blog 1 over mensbeeld) en onze omgeving door kennisontwikkeling, omstandigheden en wens tot samenhang dan gaan we er ook anders mee om. We leggen de verantwoordelijkheden niet zo gemakkelijk meer neer bij een overkoepelend orgaan maar nemen veel meer zelf het initiatief. We zien dan ook enorm veel burger initiatieven ontstaan op gebied van duurzaamheid (stadslandbouw, energie cooperaties, andere mobiliteit, aangepaste woonvormen, nieuwe kijk op diensten en producten, enz) maar in verzet tegen oude, blokkerende normeringen en machtbolwerken.
Vaak begint men met de eigen woning als centrale “cockpit” voor omgevingsgerelateerde activiteiten. Sociaal of Maatschappelijk ondernemen noemen we dat. Het is vaak niet geldgedreven maar waardengedreven. Het verschil is dat men iets wil toevoegen aan de maatschappij dat we in het regerende speculatieve geldsysteem missen, bijvoorbeeld menselijkheid of anders omgaan met de natuur, onze voeding of basisbehoeften. Men investeert dan vooral liefde en inzet in plaats van geld. Men zoekt geen wederkerigheid maar genegenheid, een beetje erkenning en vooral een zinnig bestaan.
Doordat steeds meer mensen werkloos raken door de centralisering en automatisering van productie processen ontstaan er allerlei waardengedreven activiteiten die de recent verworven mensenrechten verder onderbouwen met zinnige initiatieven. Zelfs kleinschalige productiviteit en kunst komt terug in onze nabijheid. Dat schept ook een nieuwe relatie met de omgeving.
Het nieuwe wonen
Er ontwikkelt zich een nieuwe manier van omgang met de omgeving vanuit onze eigen huisvesting. We stellen eisen aan de leefomgeving vanuit gezondheid en veiligheid. Dat gaat nu zelfs een stapje verder. In vele landen ontwikkelen burgers hun eigen wijken en woningen op basis van moderne verduurzamingscriteria. Ook in Nederland zien we dit soort initiatieven ontstaan. Men begint met stadslandbouw, daktuinen, verticale structuren of deelname aan coöperatieve programma’s voor energie opwekking, voedsel zelfredzaamheid en gezondheid programma’s. In een dichtgetimmerde stad is het misschien wel gezellig door vertier op straat en de nabijheid van allerlei voorzieningen maar de afhankelijk van geld en de toenemende risico’s voor gezondheid of armoede raken veel mensen. Zij gaan op zoek naar alternatieve vormen om toch de basisbehoeften in te gaan vullen en creëren individuele initiatieven en samenwerkingsverbanden. Zij vormen bij wijze van spreken de eigen “utopia” en verwachten van de omgeving de ruimte om aan deze woon en werkwensen invulling te kunnen geven. Daarin worden innovaties toegepast die men leert via internet of het goede voorbeeld elders.
Dat laatste gaat niet zonder slag of stoot. De krachtige woningbouwcorporaties in Nederland hebben decennia lang een voorbeeldige functie vervuld voor sociale dienstverlening binnen de context van het verschaffen van een dak boven het hoofd. Het zijn echter bolwerken van macht over de huurder en een speelbal voor de materialistische eigenbelang en die van de staat. Er ontstaat een ongelijkheid in verduurzaming waarin huiseigenaren gebruik kunnen maken van hun eigen daken en infrastructuur om lasten te verlichten vanuit bewustzijn en innovatie. De sociale huursector is echter nog in de ban van de macht van standaardisatie van de jaren 50, 60, 70 en 80 met een verouderde woonvoorraad en een overheid die de huurmarkt leegzuigt wegens geld belang. In 10 jaar tijd is de huurprijs verdubbeld en er staat niets of bar weinig tegenover terwijl de kosten alleen maar stijgen. Sociaal wordt asociaal en de burgers die er iets aan willen doen komen een wetgeving tegen die veelal ingepalmd is door het doorgeslagen materialisme en bureaucratie. Dat schept een groeiend spanningsveld waarin we zien dat nieuwbouwwijken versneld, met twijfelachtige kwaliteit voor de hoofdprijs worden aangeboden. Ook de energietransitie blijft beperkt en sociale interactie met de burgers wordt nog tegengegaan.
Toch is er een sociale wetgeving die stapje voor stapje de maatschappelijke blokkade doorbreekt en de sociale partners dwingen zich open te stellen voor samenwerking met hun bewoners in plaats van tegenwerking of misbruik. Burgers worden mondiger, meer maatschappelijk en juridisch onderlegd en krijgen meer en meer support uit de omgeving. Waar de wetgeving nu nog praat over de kwaliteit van de gebouwen en omgeving als een verantwoordelijkheid waarin vooral de overheid een rol in speelt en de daarvan afgeleidde partners, ontstaat een tendens dat de burgers de rol overnemen in concrete samenwerking met instanties.
Nieuwe maatschappelijke contracten
Net als AiREAS een burger initiatief is voor het samen creëren van een gezonde stad ontstaan er allerlei burger initiatieven die de gebieden dynamisch, open en vooruitstrevend maken. Vanuit de ruimte die sociale rechten scheppen en de inzichten die wetenschap, zelfredzame behoeften, innovaties en zingeving instaat snel en effectief een vernieuwende maatschappij met een geheel ander gezicht.
Wonen is niet meer een plek om je privé terug te trekken en van waaruit men gaat studeren, werken of recreëren. Wonen is in toenemende mate een zelfbewust verbintenis met de omgeving waarin iedereen een steentje bijdraagt aan het groter geheel, alleen of samen. Daarin zoekt men de wederkerigheid die mogelijk is volgens de omstandigheden waarin men leeft maar altijd volgens de inzichten van duurzame menselijke vooruitgang. Burgers werken samen met de woningbouw voor eigen onderhoud en innovaties, zorgen voor hun eigen leefomgeving binnen vooropgestelde kaders maar met grote vrijheid en zoeken cohesie door wijkgedreven projecten en dienstbaarheid naar elkaar.
Zie hier enkele voorbeelden uit de Stad van Morgen zelf:
Stad platteland voorbeeldFietsroute VE2RS Stratum, duurzame initiatievenMijn wijk projecten
Fruitbomen in plaats van heestersNamen en initiatieven verbinden zich blijvend aan “onze appelboom”AiREAS voor de “gezonde stad” is burger initiatief
Voeg in een eventuele reactie je eigen initiatieven (liefst met foto’s en links) toe.
PERSBERICHT
1e FRE2SH Farm Eindhoven – open dag op zaterdag 27 september.
Toegang: Gratis
Website
De eerste Eindhovense FRE2SH Farm is in 2013 in Son en Breugel, aan de Van Elsenstraat 47, van start gegaan en houdt op zaterdag 27 september van 11.00 – 17.00 uur haar eerste open dag.
Een FRE2SH Farm is een locatie waar optimaal gestreefd wordt naar zelfredzaamheid in samenwerking met stadsburgers. De bedoeling van FRE2SH projecten is dat wijkbewoners van Eindhoven samen de boerderij voor vruchtgebruik exploiteren en daarbij niet alleen een stukje zelfvoorziening organiseren maar tevens zelfbewust innovatief bezig zijn met voedsel, energie, recreatie, gezondheid, enz. geïnspireerd door wetenschappelijke kennis, visie en praktische voorbeelden uit de hele wereld. Projectmatig wordt ook verder in de wijken samengewerkt. We zoeken voor FRE2SH Son en Breugel nog naar 2 extra hectare akkerbouw grond om bij de farm te betrekken. Het ligt in de bedoeling komende jaren allerlei FRE2SH Farms rondom Eindhoven, en misschien andere steden, te laten ontstaan en zo Stad/Platteland te verbinden.
Op zaterdag 27 september, tevens nationale burendag, zijn er allerlei activiteiten op de locatie, zoals muziek, uitleg en ervaren klankschalen, divers lokaal voedsel, uitleg over FRE2SH en tuinverkoop van allerhande spullen waarvan de opbrengst ten goede komt aan een te bouwen kas voor voedselproductie.
Daarnaast is er een fietsroute beschikbaar langs diverse lokale zelfredzame en inspirerende (o.a. voedsel, recreatie) bezienswaardigheden waar u van harte welkom bent. De kaart voor het fietsen (van Eindhoven naar Breugel) is in de maak er treft u binnenkort hier op de blog. FRE2SH is een coöperatieve samenwerkingsvorm en is ontstaan uit de Stichting STIR, beter bekend onder de “Stad van Morgen“. Kijk hier naar een foto impressie van deze FRE2SH Farm.Tevens is deze dag meer informatie beschikbaar over andere coöperatieve samenwerkingsvormen, zoals AiREAS ( gebiedsontwikkeling, luchtkwaliteit & Gezonde Stad)en de STIR Academy, een initiatief dat is opgenomen als partner in het EU programma voor Smart Cities and Communities en waar wij als FRE2SH veel inspiratie vandaag halen. Naar voorbeeld van Eindhoven start STIR (Stad van Morgen) in allerlei steden van Europa een inspiratiepunt, HUB genaamd. Tussen alle HUBs wordt inspiratie en goede voorbeelden uitgewisseld. Zo kunnen ondernemers van elkaar leren, inspiratie omzetten in lokale initiatieven en via STIR interstedelijke platforms creëren die aanspraak kunnen maken op Europese fondsen, zoals FRE2SH.Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot de initiatiefnemers:
Dit college over de vele facetten en mogelijkheden in voedseltransitie en complexiteit is nu commercieel beschikbaar via STIR Academy als toespraak, werkcollege, STIR werkgroep of project.
Voedsel staat constant in het nieuws. Of het nu gaat om een schandaal in de vlees wereld, de effecten van sancties tegen Rusland voor onze telers, stadslandbouw, verspilling in onze voedselcultuur, de voedselbank in een van de rijkste landen ter wereld of interessante visies over de toekomst van voedsel en eten in een wereld van 7 tot 9 miljard menselijke monden.
Het STIR Avond-werkcollege gaat over allerlei innovaties in de wereld rond voedsel. 6 tot 8 interessante lokale en internationale ontwikkelingen worden uitgelicht met de uitleg waarom men tot de inzichten is gekomen, wat de effecten zijn en hoe het helpt in het oplossen van allerlei problemen in de wereld van voedselvoorziening en consumptie. People, Planet en Proftit wordt toegelicht vanuit de verschillende grote invalshoeken in de menselijke complexiteit.
NB Omdat dit over voedsel gaat kan men niet alleen deelnemen door de kleine financiële bijdrage te leveren maar ook door als alternatief het equivalent in voedsel mee te brengen.
18:30 – zaal open en ontvangst
19:00 – start college – de verschillende opvattingen over voedsel in de wereld volgens de menselijke complexiteit.
Discussie met de aanwezigen
20:00 – pauze
20:15 – voedselinnovaties en initiatieven, in Eindhoven stad en regio, Europa en de wereld
21:00 – discussie met de aanwezigen en mogelijk werkgroep-actieplan
Dit is de 8e blog in de serie van 20 over de grote omslag van Jean-Paul Close, initiatiefnemer van de Stad van Morgen (STIR).
Deze blog gaat over arbeid
Blog 8 – arbeid
Een van de grootste vraagstukken van deze tijd is de evolutie van betrokkenheid bij de maatschappelijke inzet en productiviteit, vaak ook “arbeid” genoemd. Het woord verwijst vandaag de dag naar betaald werk in een arbeidsrelatie. Het is een begrip dat voortkomt uit de industrialisering en zich heeft ontwikkeld tot een van de pilaren van onze economie. Iemand die werkt krijgt salaris en met salaris heeft men toegang tot de invulling van levensbehoeften en luxe. Het feit dat men afhankelijk is van iemand anders voor een salaris noemen we “transactie economie”. De geldstroom die ontstaat is onderhevig aan allerlei spanningsvelden zoals beschreven in blog 6 over Geld.
Arbeid is op die manier verworden tot een van de drie grote inkomstenbronnen van de overheid, naast BTW en vennootschapsbelasting. Het is daarom niet vreemd dat de overheid sterk aanstuurt op betaalde arbeidsrelaties. Zo is er een cultuur ontstaan waarin iemand die een baan heeft “erbij hoort” en iemand zonder baan niet. Met een baan heeft men een inkomen en toegang tot de maatschappelijke diensten en zekerheden. Men kan een huis huren of kopen, de supermarkt bezoeken, energie inkopen en luxe verwerven.
Zo zien we dat in onze huidige maatschappelijke context het mogelijk is dat een bestrafte pedofiel in gesalarieerde dienst van de sociale werkplaats een huis kan betrekken en een luxe leven leiden terwijl een werkloze moeder van drie kinderen uit huis geplaatst wordt wegens huurachterstand. De vraag kunnen we ons stellen of we als maatschappij onze aandacht en focus wel juist leggen? Binnen de context van de evolutie en menselijke complexiteit is het krijgen en opvoeden van kinderen een heilige taak die omringd zou moeten zijn met respect, steun en hulp. De moeder met kinderen is in de evolutie waardevoller dan de man die schroefjes aandraait in de fabriek. Nu is dat vreemd genoeg andersom.
Waar leggen we de maatschappelijke focus? Arbeid of Inzet?
Spanningsveld
Het geldgedreven systeem levert een spanningsveld op met het natuurlijke evolutionaire systeem. De mens speelt een rol in beide werkelijkheden en ervaart de stress tussen de systemen als een persoonlijke en vaak ook collectieve crisis. Die kan worden veroorzaakt door beide kanten. Het geldsysteem kan zo immoreel worden dat het armoede, ongelijkheden en misstanden veroorzaakt die niet meer door het geldsysteem worden opgevangen. Er vallen dan mensen letterlijk buiten het systeem. De getroffen mensen zijn dan al snel aangewezen op de natuurlijke werkelijkheid door opgevangen te worden door de medemens of zich in de natuur terug te trekken en vanuit zelfredzaamheid weer een bestaan op te bouwen. Als dit niet lukt dan komt men in een bedreigende situatie terecht.
Ook de evolutionaire natuurlijke werkelijkheid kan voor crisis zorgen door ziektes, catastrofes, rampen, klimaatproblemen, enz. die weer de geldgedreven werkelijkheid onderuit halen en hele maatschappijen in de problemen helpen. In deze tekening heb ik de mens geplaatst tussen de twee werkelijkheden waarin ik een onderscheid maak tussen de essentie van het mens zijn zoals beschreven in blog 2 over moleculaire opbouw van ons bestaan en blog 7 over God en ons burgerschap in een maatschappelijke werkelijkheid waaraan we door inzet of arbeid bijdragen.
Het spanningsveld in beeld gebracht
De bewustwording die wij doormaken als mens wanneer wij geconfronteerd worden met onze basisbelangen als natuurlijk fenomeen is vooral een contrast met ons handelen in de automatisering van een bepaalde burgerschap-cultuur. Het spanningsveld is positief geladen wanneer wij ons bewust zijn van onze natuurlijke werkelijkheid in relatie tot onze maatschappelijke organisatie en onze inzet en interactie afstemmen op duurzame menselijke vooruitgang. Wanneer wij dat niet doen en ons alleen focussen op geldgedreven groei van het systeem dan raken wij los van het natuurlijke systeem waardoor de gevolgen zich middels crisis opbreken zowel individueel als collectief. De negatieve energie in het spanningsveld is waar te nemen door de toename van armoede, criminaliteit, opstand, zelfmoorden, agressie, ongelijkheid en immoreel systeemgedrag (zoals de bonuscultuur, vervuiling, machtsmisbruik, enz). De negatieve energie bouwt zich op en breekt door een recessie, depressie of oorlog. Paradoxaal lijkt het onmogelijk om de negatieve energie te doorbreken omdat de regerende systeemmacht dezelfde instrumenten gebruikt om de problemen op te lossen die ze veroorzaakt hebben. Hierdoor wordt het probleem alleen maar erger en loopt het spanningsveld steeds sterker op.
De grote omslag
Binnen de inspiratie van het model van menselijke complexiteit zien we ook beide spanningsvelden terug. De positieve lading ligt boven de horizontale lijn van materiële complexiteit die doorbroken wordt door de lijn van morele bewustwording. Onder de lijn is de negatieve lading die zich door groei laat opbouwen en via chaos tot explosie komt. De maatschappelijke focus op groei is dodelijk voor onze evolutionaire verwachtingen. De onbalans bouwt zich op terwijl de reacties aan de kant van bewustwording op zich laten wachten.
Natuurlijke evolutie
De maatschappelijke onbalans wordt veroorzaakt door een maatschappij type dat niet gebaseerd is op ons huidige menselijke bewustzijnsniveau maar op de elementaire bouwsteen van het onbewuste, daar waar de moraal nog geen opbouw heeft ondervonden. In essentie hebben wij ons ondergeschikt gemaakt aan een gevoelloos groeisysteem dat gebaseerd is op lucht en ten kosten van alles zichzelf opblaast door geen enkele rekening te houden met de natuur van de mens en omgeving. Als de mens ophoudt te bestaan dan houdt ook het geld op te bestaan en alles wat eraan is gerelateerd. Geld is afhankelijk van het voortbestaan van de mens en de planeet, niet andersom. En de mens is afhankelijk van haar natuurlijke omgeving en de manier waarop we ermee omgaan, niet de economie.
De grote omslag draait daarom het de maatschappelijke herstructurering waarin geld weer ondergeschikt wordt gemaakt aan natuurlijk menselijk belang. Onze morele verantwoording naar onszelf moet weer tot uiting komen in een systeem dat korte en lange termijn belangen evolutionair op elkaar afstemmen. Arbeid is niet dienstbaar naar het geldsysteem maar inzetbaar voor de waardecreatie van een natuurlijk menswaardig bestaan. We hebben het dan niet over de industriële belangen van schroefjes aandraaien of de belastbaarheid van transacties maar over de waardengedreven inzet en wederkerigheid van onze activiteiten.
Sustainocratie
De oplossing is niet zo moeilijk als het lijkt. Het is helemaal niet nodig dat onze maatschappij door de vernietiging van een oorlog of depressie gaat om orde op zaken te stellen. We moeten aanspraak maken op ons bewustzijn en onze maatschappelijke structuur en samenhang afstemmen op de natuurlijke werkelijkheid waar wij afhankelijk van zijn. Sustainocratie heeft dat eenvoudig opgelost door verantwoordelijkheid en handel van elkaar los te koppelen en verantwoordelijkheid van een maatschappelijk hoger doel te voorzien. Handel en economie schikt zich dan naar menselijkheid en niet andersom. Door de transformatie economie van Sustainocratie toe te voegen aan onze bestuurlijke werkelijkheid schonen we vanzelf onze systemen op wanneer het spanningsveld van positief naar negatief dreigt om te slaan. We worden alert op het spanningsveld zelf en putten uit onze kennis, maatschappelijke cocreatie en samenwerking om de balans te herstellen. Uiteindelijk ontstaat een cultuur van samenhorigheid en duurzame ontwikkelingen die welzijn in stand houdt voor de mens zonder een aanslag te doen op de medemens noch onze natuurlijk omgeving.
Sustainocratie: Verantwoordelijkheid levert waarden die de handel doet groeien
Sustainocratie: Duurzaam leiderschap van waardecreatie voedt financieel leiderschap van groeiAllerlei Sustainocratische initiatieven van Stad van Morgen zichtbaar in de 2013 kerstwens
Onze STIR partner in Antwerpen, Werner van Ginneken, heeft een monetaire reset ideologie beschreven. Deze 11 paginas van buitengewone inzichten in de menselijke complexiteit van transformatie kunt u hier downloaden:
Omdat de materie een brug slaat tussen enorme spanningsvelden waar de meningen om diverse redenen over verdeeld zijn is de gedachten ontstaan om er een Delphi studie aan te wijden. Een Delphi-studie is een manier om een ingrijpende verandering te toetsen aan een beeld van de toekomst door verschillende visies, disciplines en autoriteiten ermee te confronteren.
Werner zelf verkiest de weg van een open Delphi forum.
Ikzelf stel voor om er een publiek debat van te maken in een universitaire setting met multidisciplinaire betrokkenheid. STIR Academy is daar een instrument voor.
Mocht u al een mening willen delen dan kan door te reageren op deze blog of via het forum.
Dit is de 7e blog van de serie van 20 over de grote omslag van Stad van Morgen oprichter Jean-Paul Close. De serie beschrijft de enorme transformatie waar wij allemaal, de wereldbevolking en onze maatschappij structuren in verwikkeld zijn.
Deze 7e blog gaat over het begrip “God” uit wiens naam de meest verschrikkelijke dingen gebeuren terwijl het begrip juist de leven scheppende kracht van het universum weergeeft. Wat is die scheppende kracht? Wat heeft de mens ervan gemaakt? En wat heeft het Godsbeeld voor betekenis in deze grote omslag?
Blog 7 – God
Onze wereld van voorspoed en welzijn wordt de laatste tijd angstaanjagend opgeschrikt door barbaarse onthoofdingen, bloedbaden en oorlogen, uitgelegd vanuit een religieus perspectief. Geloof lijkt in de lange geschiedenis van de mens een bloederig spoor van geweld achter te laten door het opdringen van en strijd tussen geloofsculturen. De rest van de wereld, die er vol walging, onrust en gevoel van onmacht naar kijkt, vraagt zich af of er wel een barmhartige, liefdevolle God bestaat die anders zoveel betekenis geeft aan leven, liefde en hoop? Hoe is het in “God’s naam” mogelijk dat deze uitersten van haat en liefde bestaan binnen het wonder van het leven? Wat bezielt “de mens” om op een wrede manier met de schepping en elkaar om te gaan?
Aan de hand van wetenschap en mijn model van de complexiteit van het leven en onze evolutiepatronen gaan we uitgebreid analyseren hoe het leven ontstaat en evolueert. De uiteindelijke complexiteit van de mens en ons verwarrende zelf-bewustzijn komt dan vanzelf aan de orde. De verwarring gaan we ontrafelen om uit te komen op de vreedzame en duurzame vooruitgang waar o.a. de Stad van Morgen voor staat, in plaats van moord en doodslag dat we nu zien ontwikkelen in de wereldmaatschappij.
In het complexiteit model heb ik alvast voor beeldvorming wat geloofsbegrippen weergegeven. Die lijkt op dit moment misschien wat abstract maar dat lossen op door rationeel in te zoemen vanuit verschillende invalshoeken.
Evolutie van “God” bewustzijn in beeld gebracht
Wat is God?
Om tot antwoorden te komen is het belangrijk dat we een beeld krijgen van wat “God” nu eigenlijk is volgens moderne begrippen. Dan is het misschien ook mogelijk om “de mens” opnieuw te relateren aan God en daarmee niet alleen ons gedrag verklaren maar ook de kaders helpen bepalen die nodig zijn om op duurzaam vooruitstrevende en harmonieuze manier met elkaar om te gaan, in plaats van elkaar naar het leven te staan om de meest uiteenlopende onzinnige redenen.
Als we het over God hebben in filosofische zin dan verwijzen we veelal eerst naar het wonder van het ontstaan van het leven op Aarde. Er wordt verwezen naar een superieure kracht of macht die levens-scheppend zou zijn maar onzichtbaar voor de normale mens. Aan deze onzichtbare macht wordt tegelijkertijd op beeldende manieren menselijk gedrag toegekend, niet alleen door God af te beelden als bejaarde blanke man met een grijze baard op een wolk maar ook door de menselijke vormen van God’s profeten waaraan “het woord van God”, godsdiensten en gedragsregels worden ontleend. Hierdoor willen mensen God vaak toespreken als een fysiek persoon, een soort hemelse rechter, die bij machten is om dingen te veranderen of beter te maken en zelfs “te vergeven”. Vertegenwoordigers van het geloof willen zich vaak voordoen als spreekbuis namens die verpersoonlijkte God in plaats van een bron inspiratie door interpretatie van de universele levenskracht.
In de oude, opgebouwde geloofsovertuigingen zit altijd een sterke kern van natuurlijke, herkenbare waarheid die nu gaandeweg wetenschappelijk te verklaren is. Deze moderne wetenschappelijke kennis levert echter een aantal fundamentele nuance verschillen op met de gangbare religies of geloofsuitingen van mensen of doctrines. Dit geeft ons (en de kerken) de mogelijkheid de kaders bij te stellen die wij als gedragsregels hanteren vanuit de diversiteit van onze Godsbelevingen. Dit is nodig om vrijheid van Godsdienst te waarborgen maar overkoepelend de barbaarse, duivelse praktijken van misbruik, moord en doodslag uit God’s naam voor eens en voor altijd te bannen.
Het ontstaan van het leven is wonderbaarlijk maar geen wonder
Door de vroegere onverklaarbaarheid is het leven door onze verre voorouders toegeschreven aan hogere onzichtbare machten die het wel en wee op Aarde en daarbuiten bepalen, vaak met mensachtige trekjes van boosheid, jaloezie, overspel, macht, enz. die via natuurkrachten (wind, zon, regen, donder, aardbevingen, overstromingen, bliksem, enz) kenbaar werden gemaakt. Door de onzichtbare kracht werd zinspelen op deze goddelijke ergernissen een manier om angst onder de mensen te zaaien en macht uit te oefenen “uit naam van”. Die vorm van onderdrukking is echter niets anders dan menselijk theater waar ook desgewenst agressie en dwang aan wordt gekoppeld. Heilige geschriften, profetieën en bijbehorende religies verwijzen over het algemeen juist naar het tegenovergestelde, zelfs de verwerping van deze en andere vormen van agressie die de mens veroorzaakt door valse, misplaatste en verdraaide God interpretaties. De werkelijke betekenis in de teksten en verhalen verkondigen in grote lijnen juist nederigheid, naastenliefde, barmhartigheid en harmonie die door de profeten zelf als voorbeeld voor de mensheid werd opgebracht door vertoon van liefde, empathie, zingeving en zelfs opoffering.
Met deze boodschappen en bijbehorende pastorale dienaars staan de godsdiensten midden in de geest van de schepping. Het menselijke theater van agressie, verkrachtingen, machtsvertoon en moord, dat dezelfde basis gebruikt, is juist in alle opzichten godslaster uit menselijke heb en machtzucht en dient geen kans te krijgen om voet aan de grond te krijgen, laat staan te groeien. Er is een massale noodzaak om hiervoor te waken. Pijn is weliswaar een bron van bewustwording en de dood is voeding en schepping van ruimte voor nieuw leven maar beide zijn geen instrument voor manipulatie noch machtmisbruik. In de religie is het werk van de duivel in de hel en dat van God in de hemel uitgebeeld in verschillende parallelle ontastbare wereldbeelden naast onze tastbare wereld.
De grote omslag geeft betekenis aan de interactie en integratie van de tastbare en ontastbare werelden in ons dagelijks bestaan. Beide behoren ze tot onze werkelijkheid waarin het Godsbeeld en Duivelsbeeld structureel onderdeel worden van onze bewustzijn en organisatiemodellen.
De werkelijke God’s basis van ons bestaan
Daarvoor dienen we ons af te vragen waarom dezelfde grondstoffen als onze levenloze, stenen omgeving zich zo wonderbaarlijk samenvoegen om tot leven te komen in allerlei vormen en maten, inclusief de mens? Als we naar een vliegende vogel kijken dan kunnen we ons afvragen waarom deze in weer en wind tot een levend geheel blijft en pas uit elkaar valt tot moleculen stof als het dood op de grond ligt? Datzelfde geldt voor alles wat zich samenhoudt met die speciale levenskracht. Wijzelf zijn ook zo’n berg moleculen die tot leven zijn gekomen. Wij zijn zelfs in staat om in een spiegel te kijken en wat we zien “ik” te noemen. Het leven heeft zo een identiteit en de oorsprong hebben wij er ook een gegeven: God, de schepper.
De complexiteit van een levende vliegende vogel of pratende, werkende, liefhebbende mens vindt zijn oorsprong in een unieke natuurlijke gebeurtenis die wij traditioneel opdragen aan God, de schepper: het ontstaan van het leven op Aarde. Dit levensfenomeen is niet zo wonderbaarlijk als onze voorouders werd voorgeschoteld. Men beschikte destijds niet over de moleculaire kennis om de inzichten een wetenschappelijke basis te geven. Geloof was een paraplu waar al het onbegrijpelijke aan opgehangen kon worden. De filosofische denkwijzen in onze geschiedenis raken daarom veelal de essentie maar worden ook gemanipuleerd door historische angsten, belangen en ongefundeerde fantasie.
Nu weten we dat de eerste levensprikkels voortkomen uit een uiterst zeldzaam “vibrato” in moleculen, die zich voordoet onder zeer speciale omstandigheden en daarmee een verbindende onderlinge band tot stand brengt tussen schijnbaar onverenigbare moleculen. De verbintenis is blijvend van aard. Daaruit ontstaat een concreet nieuw vibrato die niet meer variabel en zeldzaam is maar vast en continu, met een aantrekkingskracht op de omgeving om op zoek gaat naar groei door het innemen van nieuwe moleculen. De levende vorm die is ontstaan is geen nieuw molecuul door fusie of chemische reacties maar een elementaire levensvorm door harmonieuze inter-moleculaire relaties met speciale eigenschappen.
“Het leven” ontstaat daarom uit een unieke combinatie van:
* optimale omgevingsfactoren * moleculair vibreren (soort basis communicatie) * harmonieus verbond (samenhang) * bewustzijn (doelgericht contact en interactie met de omgeving)
Het verschil tussen alle levensvormen is de complexiteit die zich ontwikkelde door de groei-evolutie en differentiatie van deze levenskracht. Doordat de allereerste harmonieuze levensband pas ontstaat onder extreem zeldzame omstandigheden kunnen we dit “de hand van God” noemen, een soort verzamelterm voor alle leven in het universum alsof het door een scheppende kunstenaar is gemaakt. Vanuit deze metafoor is God inderdaad universeel, van buitenaardse oorsprong, authentiek en alom aanwezig. Het is geen mens, heeft geen menselijke vorm maar is een natuurlijk fenomeen dat materie, energie, vibratie en bewustzijn in één verbindt tot levende schepsels. Wij als mens zijn net zoveel evenbeeld van God als een boom, een kraai of een vis, allemaal afstammelingen van die eerste harmonieuze levensvonk die het proces op Aarde opstartte.
Bewust zijn
Wat dit alles zo speciaal maakt is het begrip en fenomeen “bewust zijn”, de identiteit van de levensvorm. De eerste vibrerende moleculen die elkaar in harmonie vinden en verbinden zijn “bewust” van elkaar door deze energetische band die als een soort onderlinge magneet of lasso werkt. Het is echter geen magneet omdat de band die ontstaat een uniek nieuw stabiel vibrato oplevert dat groei veroorzaakt door te gaan verbinden, consumeren en dupliceren in processen die zich herhalen en steeds nieuwe limieten opzoeken (points of singularity). Het levens-vibrato blijft de moleculen verbinden aan een identiteit zolang ze leven. Anders vallen de moleculen weer uiteen voor eventueel hergebruik in nieuwe verbintenissen. Gaandeweg is het genetisch programmeren ontstaan van de identiteit. Dit is een evolutionaire basis geworden dat het hergebruik voorziet van verander en verbeter mechanisme zonder het harmonieuze kader van het verleden te verliezen. Hoe complexer de mechanische genetische levensstructuur des te complexer ook de bewustzijnsontwikkeling.
Zo zien we in de genetica de hele evolutie terug, niet alleen het huidige bestaan. Genetica is daarom ook een wetenschappelijke vorm van archeologie van het bewustzijn naast het in kaart brengen van de mechaniek van de materiële opbouw van levensvormen. In de studie van het bewustzijn zijn nog veel geheimen te ontrafelen en bevinden we ons slechts in een prille fase van kennisontwikkeling. Het feit dat ik het bewustzijn positioneer als een soort extra DNA-lijm naast de mechanische evolutie van het leven, is reeds een grote omslag voor de mens. Het tastbare van het leven heeft ons wetenschappelijk beziggehouden maar het ontastbare is veelal nog een belangrijk incognito. Vandaar dat het God aspect nog door materialisten in de sferen van zweverigheid wordt geplaatst terwijl het behoort tot de kern van onze tastbare levende werkelijkheid.
De mens
In de complexe vorm van de mens, waarin 5 miljard jaar Aardse levensevolutie tot leven komt en zich herhaalt, ervaren wij dit moleculaire bewustzijn als spirituele openbaring terwijl onze dagelijkse mechanismen functioneren middels de interactie met zintuigen en emoties. Deze trachten wij te rationeel interpreteren vanuit het fenomeen zelf-bewustzijn. De communicatieprikkels veroorzaken een complex samenspel van innerlijke chemische en levenskracht processen (zoals hormonen) die bepalend zijn voor de manier waarop wij reageren op prikkels vanuit o.a. opgewekte emoties. Het rationaliseren van de vele prikkels is een soort filter om de vele innerlijke impulsen te nuanceren en structureren. Veel van onze keuzes gebeuren nog automatisch en onbewust door de natuurlijke processen van actie = reactie in onze chemische huishouding, maar sommige keuzes zijn doorgebroken tot ons bewustzijn en worden beïnvloed door ons niveau van rationele interpretatie van prikkels. Angst bijvoorbeeld staat aan de basis van ons bewustzijn rond goed en kwaad waaruit de krachten van de duivel die van God lijken te evenaren maar uiteindelijk God altijd wint. God is het eeuwig leven en de harmonie, de duivel is de angst voor pijn en de dood. Tussen God en de duivel zit de fase van Godsontkenning van harmonie door de agressie van groei en hebzucht of gemakzucht. Tussen de duivel en God zit de profetie van een harmonieus leven door samenhang vanuit bewustwording. In de werkelijkheid staat God synoniem voor welzijn en de Duivel voor chaos. Als we het goed hebben dan ervaren we harmonie en is ons God-besef ver te zoeken. Als we het slecht hebben dan gaan we op zoek naar nieuwe harmonie via profeten en vervloeken het slechte (de duivel). Wij beleven de innerlijke krachten tussen God en de duivel door cyclisch ons te bewegen in de transitie van welzijn, via luiheid en hebzucht naar chaos en vernieuwing naar nieuw welzijn door bewustwording na pijn.
Ons lichaam zelf is daarbij ook samengesteld uit moleculair, genetisch geprogrammeerd bewustzijn. De voeding en paringsinteractie met onze omgeving is ook daarop gebaseerd. Op microscopisch niveau vindt de harmonieuze interactie binnen en buiten ons lichaam constant plaats door samenwerking met miljarden virussen en bacteriën zonder wie we niet kunnen bestaan. In feite is elk levend wezen een universum op zichzelf dat bestaat uit de harmonieuze symbiose met veel andere soorten.
Het leven bestaat uit de energieke interactie tussen materie en bewustzijn
Als die harmonie wordt verstoord door vervuiling, groeilimieten, concurrentie, chaos, enz dan ontstaat er lichamelijke ziekte, onbalans, verwonding en verval. Als we gezond zijn ervaren we welzijn en zijn we onbewust van risico’s. Wanneer we ziek zijn worden we bewust en leren ons gedrag risicomijdend af te stemmen op de geworven deskundigheid.
Als we dit allemaal optellen en plaatsen binnen de context van onze huidige maatschappelijke organisatie en levensstijl dan zien we dat we op de laagste sport van bewustzijn zijn aangeland en onszelf hebben georganiseerd rond ontkenning van God, de levenskracht en harmonie. Individualisering rond geldbelang heeft de afstand tot symbiose en natuurbewustzijn zo groot gemaakt dat er alleen een brug te slaan is tot een nieuwe fase van welzijn via chaos en profetieën. We zitten midden in dit proces waarbij de profetieën zich zowel uiten door Duivelse (eigenbelang, hebzucht, moord, criminaliteit, misbruik, macht) als Goddelijke (welzijn, symbiose, balans, liefde, barmhartigheid) paradigma’s. Het zijn niet de buitenaardse krachten die ons beïnvloeden hier maar onze persoonlijke innerlijke keuzes waarin de spanningsvelden zich afspelen. We zien dat de 4 grote culturen (hebzucht, chaos, aanpassing en welzijn) in beweging zijn met op dit moment het grote zwaartepunt tussen hebzucht en chaos op diep duivels niveau.
Waarom is dit zo belangrijk in de grote omslag?
Als we bovenstaande snappen dan kunnen we ook met andere ogen kijken naar onze relatie met de omgeving, de manier waarop we ons voeden, hoe we als mens omgaan met elkaar en de natuur, enz. We kunnen de macht-hiërarchieën de rug toekeren en autoriteit toekennen aan de maatschappijvormen die met het leven omgaan vanuit respect, samenhang en zelfbewustzijn. We beseffen onze eigen verantwoordelijkheid in deze als zelf functionerend, kwetsbaar universum binnen het grotere geheel. Dit Godsbesef als universele moleculaire levensband is de essentiële basis van de maatschappelijke transformatie en menselijke systeem complexiteit. De huidige culturen en maatschappij structuren zijn gebouwd op gebrek aan Godskennis en ontkenning ervan vanuit eigenbelang en materiële hebzucht door gebrek aan inzichten en kennis op gebied van bewustzijn. De grote crisissen die de mens veroorzaakt en daarmee zichzelf dreigt te vernietigen zijn allemaal te herleiden naar het ontbreken van Godsbesef zoals hier beschreven, ook al zijn de oude religies er veelal intuïtief op gebaseerd. Door ontkenning van de Gods-basis van ons bestaan geven we ruimte aan de duivelse praktijken van criminelen die misbruik maken van de situatie en het ontbreken van morele rechtsfundamenten op basis van bewustzijn en harmonie door algehele focus op economische groei en geldafhankelijkheid.
De kick-off van het leven
De rol van de kerken
Het is daarom niet vreemd dat de basisboodschap van de meeste religies dat complexe symbiotische verbond voorziet van heilige waarden en het als morele adviesstructuur en leerschool aanbiedt aan de mens met de profeet of eigen heiligen als goede voorbeeld. Vanuit dit perspectief staan de religies vaak dichter bij de levensboodschap dan de huidige hiërarchische, bureaucratische structuren van overheden over hun bevolking. In de godsdiensten wordt samenscholing, symboliek, zang, inspiraties, muziek en ceremonies gebruikt om de mensen bewust te maken van hun spiritueel/emotionele oorsprong die dagelijks actief is in en rond ons lichaam.
De essentiële functie van godsdienst is om die symbiotische samenhang te faciliteren ten behoeve van de duurzame menselijkheid vanuit kennis en bewustzijn-ontwikkeling. Zo beïnvloedt men de mens en haar gedrag vanuit de positieve beleving van universele energie en hulp bij interpretaties van werkelijkheden. Slechts weinig godsdiensten zijn daarbij dienstbaar aan het geheel (universum, Aarde, natuur en mens) maar concentreren zich gefragmenteerd uitsluitend op de mens en hun macht door groepsvorming rond het vereren van het leven via een Godsbeeld. Dat is op zich uitstekend vanuit een spiritueel oogpunt van de eerste fase van bewustwording over samenhang (empathie) maar verwerpelijk als de mens of groepen van mensen daarmee als uitverkorenen worden neergezet. Die vorm van manipulatie sluit andere gezindheden én de natuur uit alsof de ene doctrine van harmonie beter zou zijn dan de ander. Dat is natuurlijk niet zo. Elke interpretatie is prima mits het aanstuurt op vrijheid, liefde en ontmoeting. Betutteling, beroving van vrijheid, opjutting en zelfs confrontaties zijn een vertoon van onbenul, gebrek aan kennis en misbruik van de goedgelovigheid van de vredelievende, vaak goedgelovige en angstige medemens. Het is dan geen geloof meer maar gevangenschap en dreiging.
Dat is ook een van de redenen waarom de dogmatische oude macht en mens gerichte religies steeds minder geaccepteerd worden door de meer intellectueel ontwikkelde groepen mensen die op zoek gaan naar een nieuwe spirituele beleving van meer holistische aard.
Openbaringen
Het leven openbaart zich aan ons terwijl wij leven en raakt ons zelfbewustzijn door ervaringen, interpretaties van gebeurtenissen en keuzes die we maken. We leren zelf en van elkaar door openbaringen te delen, te vergelijken en van inzichten te voorzien. Op individueel niveau speelt tijd een belangrijke rol omdat vele levenservaringen zich verzamelen en tot bewustzijn-doorbraken komen. Op collectief niveau hebben we kaders en hulp nodig omdat we door onze zoektocht en zelfbewustzijn ook in aanraking komen met de negatieve krachten zoals hebzucht, concurrentie, jaloezie, gemakzucht, onbalans, enz.
De kaders noemen wij “systeem”. Er zijn meerdere systemen actief in onze maatschappij en dat levert niet alleen stress op in keuzes en belangen maar ook verkeerde interpretaties of zelfs het “vergeten” of “ontkoppelen” van de grote werkelijkheid. De grote omslag zal daarom veel meer vanuit het geheel zich positioneren dan vanuit de gefragmenteerde deelbeleving van de werkelijkheid. De bewustzijn doorbraak gebeurt nu massaal in de wereldbevolking waardoor nieuwe groepen ontstaan die een nieuwe fase van de mensheid inluiden. Daarmee wordt volop geëxperimenteerd omdat men het eens is over de eindigheid van de complexiteit van het verleden maar geen overeenstemming nog heeft over de harmonieuze werkelijkheid van morgen. Sustainocratie is een maatschappelijke complexiteit die zich uitnodigend plaatst op niveau van nieuw bewustzijn en permanente cocreatie naar permanent welzijn vanuit de erkenning van levenskracht.
De taal van het bewustzijn
Het menselijke complexiteit model van twee lijnen introduceert de reële lijn van het bewustzijn. De horizontale lijn vertegenwoordigt de mechanische, materiële, tastbare kant van het leven, de organisatie, structuur en de activiteiten. Deze hebben wij als mens flink doorontwikkeld zonder bewust stil te staan bij de andere fundamentele lijn, de Godslijn van samenhang en cohesie die levens-scheppend is maar ontastbaar. Deze verticale lijn verklaart de ontwikkeling en het leerproces van het bewustzijn, de moraal en verantwoordelijkheid. Beide lijnen zijn steeds met elkaar in conflict van waaruit ons leerproces ontstaat. Lange tijd overkwam dit conflict ons in de vorm van crisissen omdat we ons alleen concentreerden op de materiële en organisatorische kant van het bestaan, niet de lastig te begrijpen ontastbaarheid van de samenhang vanuit energie en bewustzijn.
Het conflict tussen bewustzijn en het mechanische doen levert een evolutionair leerproces
De twee lijnen vormen een kruis dat niet statisch is maar levendig, reizend. De kruising van de lijnen ligt langs de rode draad van onze evolutie en symboliseert het evolutionaire conflict tussen uitvoeren en leren, doen en zijn. Het kruis openbaart de noodzakelijke tegenstellingen (groei, chaos, aanpassing en symbiose) die leiden tot de intensiteit van leven in een harmonieuze dynamiek en evolutionaire verscheidenheid. Hoe simpel de lijnen zich manifesteren en laten uitleggen des te complexer de evolutie zich aftekent.
Wat is het geheim van God?
Het model omvat het “geheim van God” door te begrijpen hoe levenloze materie op magische wijze tot leven is gekomen miljarden jaren geleden, dat dit heel normaal is en het wonder zich dagelijks herhaalt. Wij zijn onderdeel van dit wonder. Vanuit bovenstaande, met in acht name van de symbiotische complexiteit van elk menselijke leven zelf en in relatie met de omgeving kan ik stellen dat we niet door God zijn gemaakt maar van God. En dat dit Godsproces zich constant in ons en buiten ons afspeelt in de vorm van harmonieuze relaties. Als de symbiose ophoudt te bestaan dan houdt het leven op en gaat het dood. Dat gaat veel verder dan conflicten tussen groepen mensen. Door vervuiling, misbruik van de omgeving, ontkoppeling van de werkelijkheid door afhankelijkheid van “bewusteloos” geld, enz zorgt voor een totaal verdwijnen van samenhang. Zoals gezegd verdwijnt dan ook de goddelijke levenskracht met de dood tot gevolg. We zijn daarom aantoonbaar bezig met onze zelfvernietiging als mens. Dat geldt niet alleen voor de moordzuchtige groepen die religie gebruiken om anderen uit te roeien maar ook de misdadige structuren die vervuiling veroorzaken die ons vernietigen uit geldbelang.
Stad van Morgen
De grote omslag is dat we weer verbinden met die oorspronkelijke levensbron van verbinden, cocreatie en harmonie. De mensheid is ervan afhankelijk. Zelf tracht ik het voorbeeld te geven door in de Stad van Morgen deze grote omslag vorm te geven en uitnodigend de processen open te stellen voor deelname van iedereen. We praten dan over “insluiten, nooit uitsluiten”. Het doet mij denken aan de christelijke boodschap “komt u allen tot mij en u zult gered worden”. Redeneren vanuit het grote geheel vergt een nieuwe manier van kijken naar de werkelijkheid, zowel de geschiedkundige opbouw als het loslaten van de beperkingen van gefragmenteerde dogma’s (zoals dwangmatig religieus machtsvertoon, geldafhankelijkheid, schuld, enz) en cyclische manifestaties van groei, chaos, opbouw en harmonie. Daarvoor is het nodig het godsbesef te begrijpen vanaf het ontstaan en de ontwikkeling van het leven, met harmonie en samenhang in plaats van de onderdelen ervan zoals groei, verval of aanpassing.
Wij zijn wel degelijk geschapen naar evenbeeld van de goddelijke harmonie volgens een muzikaal energetisch patroon van universeel bewustzijn, maar zonder eenzijdige fysieke beeltenis behalve die van onszelf als mens. Onze gelijkenis op God is dat van “vader Jacob” vergeleken met “de 9e symfonie van Beethoven”. We lijken op elkaar omdat we muzikale octaven gebruiken maar in complexiteit kunnen wij als mens en natuur in de evolutie nog veel meer doorontwikkelen. Het is een oneindig proces waarin de mens geen eindpunt is. Daarnaast vergt het ook in de muziek, net als in het leven, oefening en begeleiding om de symfonie zuiver en niet vals te spelen.
God is daarom een unieke verbindende kracht dat zich universeel uit in evolutionaire levensvormen en bewustzijnsmanifestaties die steeds zoeken naar harmonie en samenhang.
Zelfbewustzijn is een uitdagend fenomeen
Naar mate de evolutie zich verder in complexiteit ontwikkelt openbaart het bewustzijn zich ook. Waar voorheen de keuzes voor vooruitgang werden gedaan door voorgeprogrammeerde reacties op prikkels vanuit de omgeving, ontstaat ineens een zelfbewuste openbaring en interpretatie van de werkelijkheid. De eerste mens, in religie vaak symbolisch Adam en Eva genaamd, werd geconfronteerd met het maken van zelfbewust doordachte keuzes en het innerlijke conflict tussen belangen. De keuzes worden genomen op basis van de rationele complexiteit die is ontstaan. Binnen in ons leeft de harmonieuze moleculaire opbouw van alle levensfasen sinds het ontstaan van het leven tot aan de mens als afgeleidde, en de manier waarop ons onderliggende bewustzijn de vele oerprikkels interpreteert en tot ons bewustzijn doet doordringen. Dit wordt ineens aangevuld met een rationele interpretatie die de prikkels “tracht te begrijpen” om te voldoen aan levensritmes van zelfbewustzijn die we nu ervaren. Dat dit voor vele filosofische interpretaties vatbaar is moge duidelijk zijn, zeker als we ons zo’n 2 miljoen jaar in het verleden plaatsen. De ogen openen voor de zelfbewuste interpretatie van onze omgeving moet gepaard zijn gegaan met enorme gevoelens van angst en onzekerheid. Om daarmee om te gaan dienen we ons bewustzijn te begrijpen en structureren. De eerste handvatten zijn onze instincten die ons motiveren tot groei, hebzucht en concurrentie. Pas veel later komt het verlangen naar harmonie en samenhang. Die collectieve fase is nu aangebroken op wereldniveau.
De mechanische structuur van ons bestaan werd gekaderd in maatschappelijke organisaties en gebruik van instrumenten die ook weer uit zijn gegaan van die gefragmenteerde basisopvattingen die nu ter discussie staan. Het beheersen van vuur was destijds doorslaggevend voor onze natuur om te overheersen, de omgeving naar onze hand te zetten, angst te nuanceren en verder te ontwikkelen. De filosofische benadering van moraal en bestaan werd daarna gekaderd in religieuze stromingen die een uitleg trachten te geven aan de wetten van tegenstrijdigheden die we gaandeweg leerden begrijpen uit ervaring, openbaringen en interpretatie van gedrag en consequenties. Harmonie openbaart zich daarbij in cyclische fasen, vaak door de tegenstelling van pijn, onrecht en chaos.
Kaders geven macht
Kaders geven de mens houvast waardoor we onze angsten en onzekerheden een plekje kunnen geven en zekerheden opbouwen. De religieuze kaders zijn geen uitzondering. De kennis die gepaard is gegaan met de ontwikkeling van de religieuze kaders vertoont natuurlijk veel overeenkomsten met de beschrijving van muzikale levenskrachten en harmonieuze verbonden.
God is Liefde
We zien dan ook dat de basisboodschap van elke religie de waarden van harmonieuze interactie en respect verkondigt en predikt. Barmhartigheid, nederigheid, samenhorigheid, respect, vredelievendheid en morele zelfreflectie zijn fundamenten die overeenkomen met het godsbesef van onze universele moleculaire levensoorsprong (materie x energie x levenskracht x omstandigheden) en evolutie. De oorspronkelijke bijdragen van mensen die aan de filosofie hebben meegedaan met hun levenservaringen en profetieën zijn aantoonbaar ontstaan in tijden van grote pijn en onzekerheid. De openbaringen hebben geleid tot keuzes die grote bevolkingsgroepen hebben beïnvloed.
De macht die andere mensen hebben ontleend door de openbaringen en gebeurtenissen op te schrijven en te bundelen in een religieus kader met een eigen dogmatische (“zo moet het en niet anders”) stroming is niet altijd gebaseerd op godsbesef en doordrongen bewustzijn maar mechanische belangen van organisatorische beïnvloeding, groei en macht. Dat heeft dan niets meer met de waarden van het harmonieuze bestaan te maken maar met manipulatie, eigenbelang en hebzucht. Men maakt misbruik van het vertrouwen en geloof van de medemens en de onderliggende angsten voor pijn en lijden die de mens tot geloofskaders aan heeft gezet. Het zijn deze immorele uitingen van zelfzucht, roof en moord uit naam van God die de menselijke geschiedenis beschaamt. Enkelingen zijn in staat gebleken om de vredelievende gelovigen van hun veiligheid en kaders te beroven door oorlogsvoering, verkrachting en andere misdaden tegen het leven zelf. Vrijheid van godsdienst dient de liefdevolle barmhartigheid te kaderen met evenredige evolutionaire duurzame vooruitgang in plaats van het onderuit te laten halen door despoten.
De grote omslag
In veel gebieden van de wereld zien we dat de mechanische wereld van immorele macht en manipulatie een eigen leven is gaan leiden. In de blog over “geld” constateren wij de noodzaak tot het zelfbewust kaderen van geld als middel, niet als doel. In het geval van religies doen we in de grote omslag hetzelfde. De Godskracht gaat uit van harmonie en leven, niet het fragment en concurreren. De nieuwe maatschappelijke structuren elimineren de macht uitingen en scheppen kaders voor de mens om zich naar God’s beeld te ontwikkelen door de universele levenskracht tot een nieuwe evolutionaire stap te brengen, die van levenswijsheid, de erkenning van bewustzijn als evolutionaire kernfactor evenredig aan de materiële complexiteit.
De grote omslag herpositioneert de mens in de levenskracht van harmonie
STIR initiatiefnemer Jean-Paul Close legt het Smart City programma van de EU uit en de partnerschap rol van de STIR Academy zoals deze is gehonoreerd door de EU commissie.
De komende jaren investeert de EU honderden miljarden subsidie aan Smart Cities and Communities gerelateerde innovatieve projecten. De kern van succes wordt gezien in onderlinge samenwerking. Hoe kunnen kleine zelfstandigen en lokaal MKB van de subsidies profiteren? Wat is de rol van de STIR Academy? Hoe ziet het STIR netwerk in Europa er uit? Hoe kunnen STIR deelnemers meedoen? Wat kunt u verwachten tijdens de komende 20 colleges? Wat doen de STIR werk en projectgroepen? Enz
Voor wie zijn deze colleges?
Voor een ieder die op zoek is naar kersverse internationale en lokale inspiratie en innovaties die er toe doen en zich erop wil richten als pionier, ondernemer of potentiële samenwerkings-partner. STIR denkt vooral aan ondernemende of zoekende studenten, zzp-ers, professionals op zoek naar een nieuwe uitdaging, lokaal MKB, enz.
Dit is de 6e blog uit de serie van 20 over de grote omslag. De auteur is Jean-Paul Close, initiatiefnemer van de Stad van Morgen, een stichting waarin de grote omslag al maatschappelijke werkelijkheid is geworden.
Blog 6 – Geld
Toen er nog geen geld was
Geld is op dit moment alles bepalend in de wereld. Het is een standaard om “waarden” uit te wisselen (transactie economie) volgens afgesproken regels. Geld bestaat alleen op die manier anders zou het in ons dagelijks leven niet voorkomen. De natuur kent ook geen geld. Geld is een menselijk bedenksel, een handelsinstrument dat uit is gegroeid tot dominant en riskant machtsbolwerk.
Geld heeft een evolutie doorgemaakt
Geld was ooit een middel om diensten te honoreren die niet op een andere, directere manier te compenseren waren met gunsten. Geld ontstond als muntwaarde in eigen gewicht van edele metalen. De graad van metaal-zeldzaamheid maakte het een ideaal compensatie middel. Het was transportabel, standaard, overdraagbaar en relatief waardevast. Dit waren kwaliteiten die andere waarde-instrumenten niet tegelijk hadden. Grond en huisvesting zijn niet transportabel, voedsel is niet houdbaar noch waardevast of standaard. Geld wel. Dit heeft gaandeweg geld zo populair gemaakt als instrument en dat is het nog steeds. Het heeft ons als mens in de gelegenheid gesteld om op geldbasis rijkdom te creëren, ook al is het concept “geld” grotendeels fictief geworden. De onderliggende metaalwaarde van het geld zelf is verdwenen. Waar is de waarde van modern geld dan op gebaseerd? Op macht! En dat is precies wat uiteindelijk heeft geleid tot grote problemen die de basis vormen van de grote omslag.
Geld ging tussen mens en behoeften staan
In vroegere tijden had men geen geld en was men vooral afhankelijk van de rechtstreekse relatie met de natuur voor de invulling van basisbehoeften. De natuur was geen gemakkelijke partner. Aan de “onzichtbare hand” die de natuur regeerde zijn vele gezichten gegeven omdat het voortbestaan van de mens er afhankelijk van was. Men vereerde de goede gunsten van overvloed en had intense angst voor de torn die armoede, dood en verderf veroorzaakte. Ruilen werd een manier om de vele tekorten aan te vullen wanneer de nood aan de man kwam. De opkomst van geld als standaard groeide uit tot innovatief alternatief op de normale ruilhandel. De groei van de wereldbevolking bevorderde de ruilhandel en de groei van het belang van geld.
Later werd daar ook de industriële arbeidsrelatie op gebaseerd waardoor geld synoniem kwam te staan voor toegankelijkheid tot behoefte invulling. De marktconcentraties van handel werden tevens de groeigebieden van geldbelang. Gaandeweg ging geld volledig tussen de mens en natuur staan. Zonder geld was er geen toegang meer tot waarden (huisvesting, zekerheden, voeding, mobiliteit, grondstoffen, enz). Zo werd geld het ultieme machtsinstrument voor degenen die ermee konden manipuleren en speculeren.
Geld en Macht staat tussen de mens en de natuur
Er ontstonden twee werelden:
de economische relatie met de natuur voor grondstoffen en levensbehoeften
de economische relatie met de mens als consument.
Beide relaties zijn onderhevig aan economische regels van efficiëntie, winst en kostenoptimalisatie, maar ook van beschikbaarheid van geld. Zo ontstond ook het schuldensysteem dat mensen en instanties in staat stelde geld te gaan gebruiken in allerlei processen waar men zonder geld geen toegang kon krijgen. Het beschikbaar stellen van geld was ooit in handen van koning of keizerrijken die goud als onderpand gebruikten maar kwam uiteindelijk in private handen terecht zonder enige vorm van onderpand.
Geld is nu machtig en speculatief
Door het weghalen van de metaalwaarde is de waarde van geld variabel geworden en afhankelijk van allerlei omstandigheden. Waar vroeger de hoeveelheid geld in circulatie gerelateerd was van de hoeveelheid edelmetalen die erin verwerkt waren of, in later stadium, als onderpand dienden, is het nu mogelijk dat de geldvoorraad groeit zonder dat er geld bijgedrukt wordt. Dat is natuurlijk vreemd voor iets dat niet meer bestaat als fysieke ruileenheid maar als macht instrument. Het middel is dus fictief geworden, afhankelijk van de speculatie die eraan verbonden wordt en de emotionele waarde (noodzaak gedreven) die wij er zelf aan geven.
Als voorbeeld kunnen we huizen noemen. Een huis in 1970 was 70.000 gulden waard als we het zouden willen kopen. Dat is zo’n 33.000 euro. Een bank verstrekte een hypotheek met 7% rente in die tijd waardoor de kostprijs die opgebracht moest worden in 10 jaar verdubbelde. Men had na 10 jaar (7% over 33K€ a 10 jaar = 33K€, een verdubbeling) het hele huis via de rente al een keer betaald maar de lening zelf niet. Een hypotheek van 30 jaar zorgde voor nog eens 20 jaar verplichtingen. Uiteindelijk zou men zich eigenaar mogen noemen na 30 jaar en het huis 4 x betaald hebben!! Al die tijd diende het huis als onderpand voor de bankbelangen. Door de bank was dus 3 x 33.000 euro schijnbaar uit het niets gecreëerd, uitsluitend door het inlegbedrag te faciliteren en rente met garanties te vragen.
Waar kwam die enorme geldcreatie vandaan? Die werd door de hypotheekbetaler opgebracht middels 30 jaar arbeid en door de belastingdienst verspreid over de gehele bevolking door de hypotheekaftrek. Geldcreatie ging ten kosten van arbeidsdynamiek. Lucratief voor de banken én de overheid die zo de bevolking dwong om in het gereguleerde arbeidsproces deel te blijven nemen. De overheid inde erover inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. Geld werd het ultieme macht en sturingsinstrument door het creëren van schuld en afhankelijkheid, een samenzwering tussen overheid en banken. Natuurlijk werd dit getolereerd door de bevolking die mee kon doen in het speculatieproces dat een gigantische groei vertoonde die de schijn van rijkdom als worst voor de neuzen van iedereen hield.
De overheid ging over tot het openstellen van de grenzen voor goedkope arbeid-krachten die allemaal huisvesting nodig hadden. Een tekort zorgde voor een waardestijging van alle huizen. De hypotheekrente daalde naar 3,5% maar de prijs per woning vertienvoudigde in 30 jaar tijd. Het pand van 33.000 euro in 1970 kostte in 2000 al 330.000 euro zonder dat er iets aan was toegevoegd, behalve slijtage en ouderdom. De banken vierden hoogtij en de belastingstructuur ook. Zelfs de huiseigenaren waren tevreden want zij zagen dat een kostprijs van 4 x 33.000 euro uitmondde in een gigantische winst (10 x 33.000 euro).
Het is niet vreemd dat de focus op stenen belangrijker werd dan de oude industriële focus op ondernemerschap. Stenen bleken waardevast en economisch groeiend onder de juiste manipulatieve voorwaarden terwijl innovatie een ondernemersrisico omvatte dat in ons kleine, logistieke landje beter elders kon worden genomen (bijv. in ondernemersland USA). Zo werd Nederland geldgedreven, speculatief met huizen, logistiek, handel en goedkope arbeid. De economische luchtballonnen groeiden tot het schijnbaar oneindige en zo ook de macht van geld waar maatschappelijke zorg aan werd ontleend.
Alles uitgedrukt in geld
Door de druk van geld in ons dagelijks leven werd het alles bepalend voor ons gedrag en ons denken. Wonen, verzekeringen, voeding, kleding, luxe, recreatie, zorg, enz wordt vertaald in geld en geld kon alleen verdiend worden door arbeid in institutionele structuren die in de wereldwijde logistiek, speculatie, bureaucratie en semi-overheid (zorg, onderwijs, defensie, enz) functioneren. Als men het niet kon verdienen door arbeid dan was een uitkering een tijdelijk vangnet, de stijgende huizenprijs een garantie voor de toekomst en het schuldsysteem een constante druk om te presteren uit angst het welzijn van wonen en consumeren kwijt te raken. Geen wonder dat de overheid veel huiseigenaren wilde.
Recent gaf premier Rutte nog de aloude maatschappelijke instructie “koop een huis en een auto, dan helpt u de noodlijdende economie”. Die stelling is echter achterhaald door de grote omslag.
Gaandeweg begon de onbalans zich te manifesteren door verschillende crisissen. De economische luchtballonen schoten lek. Arbeidsduurverkorting, vervroegde pensioenen, verhoging van belastingen en steeds gemakkelijkere leningen zorgen voor tijdelijke pleisters op de macro-economische lekkende wonden maar bleken vooral uitstel van executie. De overheid kon niet anders dan focussen op groei-economie, koopkracht, controle instrumenten (bureaucratie) en stimulans van de consumptie economie omdat het daar haar groeiende lasten uit kon compenseren. BTW werd gaandeweg de grootste inkomstenbron, met gezondheid en ouderenzorg de grootste kostenpost. De menselijke complexiteit van hebzucht, gemakzucht, macht, speculatie en eigenbelang had zijn werk gedaan en deed de rest.
Geld speelt een verschillende rol over tijd. Nu is het almachtig maar nep
De situatie is onhoudbaar geworden. Voorheen werd geld weggeven in ruil voor bewezen diensten. Tijdens het industriële tijdperk was het een middel om circulair waarde te creëren en arbeid te compenseren. Maar nu is geld zelf een doel geworden voor alle betrokken partijen waardoor de consequenties op wereld niveau enorm zijn. Geldbelangen staan tegenwoordig boven menselijkheid, duurzame menselijke vooruitgang en de natuur.
Voorbeeld: De analyse van een hoogleraar van de Universiteit van Utrecht toont het effect van bepaalde pesticiden op de bijenstand, de bijbehorende consequenties voor onze voedselvoorziening, insectenetende vogelsoorten (30% verminderd in enkele jaren) en de afgeleide risico’s voor het voortbestaan van de mensheid door de ecologische schade van de zenuwstoffen. De reactie van het landsbestuur was dat de economische belangen van tuinders en onze export boven het verbieden van de pesticide gaat en het daarbij juridisch niet ondersteund zou worden.
Onze prioriteiten zijn dodelijk geworden door de afhankelijkheid van geld. De catastrofes dienen zich wereldwijd en lokaal aan, niet alleen direct zicht en voelbaar maar ook als sluipmoordenaars in de vorm van ziektes.
Geld zelf is niet het probleem.
Als alle geld dat voor handen is in de wereld verdeeld zou worden over de wereldbevolking van 7 miljard mensen dan zou iedereen meervoudig miljonair zijn. Waarom is er dan zoveel ongelijkheid, armoede, oorlog, crisis en vervuiling? Dat komt door de manier waarop geld als product, doel en machtsinstrument is georganiseerd. Het is in handen van enkelingen die het geld als schuldsysteem hanteren om macht uit te oefenen uit eigenbelang. De evolutie van de mens, en zelfs het leven op Aarde, is in handen gekomen van deze immorele speculanten en hun eisen.
Tijd voor de grote omslag
Maar hoe? De staat is gegijzeld door het geldsysteem uit eigen machtsbelangen, de beursgenoteerde bedrijven eveneens en de schuld-lijdende, geldafhankelijke bevolking ook. Er is maar één manier. Door het fictieve geld dat in de jaren 70 is ontstaan de rug toe te keren en te aanvaarden dat schuld niet bestaat, alleen duurzame menselijkheid en vooruitgang.
Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, ondanks het feit dat het een eenvoudige keuze is. De moeilijkheid is niet het zelfbewust kiezen maar het gebrek aan een systeemalternatief om de behoefte invulling van de mens gaande te houden. We hebben onderlinge afhankelijkheden gecreëerd op basis van geld tussen alle instellingen en mensen op Aarde. We zijn in steden gaan wonen waarin overvloed via winkels beschikbaar is maar men geen enkele andere keuze heeft dan middels geld er zich toegang toe verschaffen. Los van de loslaat keuze is er daarom een spanningsveld tussen de oude wereld die de geldafhankelijkheid kost wat kost in stand wenst te houden, met het gangbare immorele wetboek in de hand, en een nieuwe wereld die op zoek is naar functionele alternatieven. De grote omslag verkeert slechts in een pioniersfase met allerlei experimenten zonder nog een eenduidige route. Ondertussen stapelen de problemen zich op.
De greep van het geld
Het model van de menselijke complexiteit helpt
Geldbelangen positioneren zich in management van groei terwijl de grote omslag zich in de leiderschapsfase van cocreatie positioneert
In de wereld van verandering zijn er allerlei stromingen zichtbaar. Deze zijn te plaatsen binnen de context van elk van de vier velden (groei, chaos, verandering, symbiose) van het model van de menselijke complexiteit of op de transitie tussen de velden (angst, bewustwording, cocreatie, gemakzucht). Elke stroming heeft potentieel, afhankelijk van de manier waarop ons (morele) bewustzijn, visie en noodzaak het concept “geld” ter discussie durft te stellen en er waardige alternatieven voor bedenkt.
Stroming 1 – Groei
Deze positie in het model omvat niet alleen groei maar ook de op gemak gebaseerde afhankelijkheid van de bevolking, zoals we dat nu kennen. Het gemak wordt niet alleen gediend vanuit voldoende geldmiddelen (koopkracht) maar ook de automatisering en robotisering van menselijke handelingen zodat we op termijn niets meer hoeven doen. Er zijn stemmen die meer controle, meer overheid, meer automatisering en meer kunstmatige intelligentie zien als oplossing voor alles wat de mens nodig heeft.
Zo zien we dat wereldmachten met elkaar samenspannen om een soort nieuwe wereldorde te stichten met een nieuwe overkoepelende munteenheid die op termijn de dollar en euro zouden kunnen overtreffen als macht instrument.
We zien ook veel stemmen opgaan om de bevolking een standaard basisinkomen te verschaffen om vrede te bewaren, de consumptie patronen te handhaven en de productieprocessen verder te optimaliseren.
Al deze initiatieven gaan uit van een wereldmarkt van 7 – 9 miljard consumenten binnen de greep van geldbelangen. Speculatie op basis van tekorten zorgt voor een groeispurt in economische belangen waardoor de rijken enorm rijk kunnen worden.
Angst regeert omdat men bang is de controle en macht kwijt te raken aan de blokken die de grootste hoeveelheid grondstoffen beheersen en de hand op de knip kunnen leggen en de groeiprocessen laten verstoren. Men verkeert permanent in een spagaat tussen de concurrentie, diplomatie en groeibelangen met crisis als een gemene adder onder het gras. Men denkt met kapitaalinjecties, regulering en technologische innovatie de zaken op te kunnen lossen. Deze stroming is machtig en sterk ontkennend als het gaat om verantwoordelijkheden en consequenties voor mens en planeet.
Een andere groeistroming zijn bepaalde religieuze groeperingen die hun hiërarchische godsleer op willen dringen als alternatief op het kapitalisme. Men heeft het heft in handen in delen van de wereld en zoek dezelfde uitbreiding als het kapitalisme. Het valt ook onder de immorele positionering van groei omdat men geen harmonie zoekt maar dood en verderf zaait onder andersdenkenden. Deze groepen gaat het niet om geld maar godsdienstige macht en onderdrukking. Door de crisissen in de geldwereld vinden deze groepen ruimte voor groei.
Stroming 2: Chaos en opstand
Deze stroming geeft weer dat als we doorgaan vanuit het groeiperspectief de mensheid in 2050 gedecimeerd is door oorlogen, hongersnood, catastrofes, enz. Op internet zijn programma’s te zien waarin de spanningen in de wereld sinds 1970 staan weergegeven. Er is een explosieve trend zichtbaar van vele lokale conflicten die opbouwen naar wereldproblemen.
Sommige economische stromingen staan achter de oplopende spanningen uit economische belang rond oorlogvoering en wederopbouw. Deze worden echter tegengesproken door de opvattingen dat de huidige status van technologie rond oorlogsvoering uiteindelijk alles vernietigend zou zijn. De vele gemengde belangen op wereldschaal met de huidige bevolkingsdichtheid zou oorlog tot de grootste en meest dramatische ontwikkeling maken van de wereldgeschiedenis. De vele filmpjes en foto’s op social media over dat waar de mens toe in staat is in de religieuze conflicten in het midden oosten zorgen al voor een algemene publieke opinie dat dit ten alle tijden voorkomen dient te worden.
We zien een tendens van groeiende criminaliteit, zelfs in de wereld van risico kapitaal waar een salaris en bonuscultuur aantoont dat men alleen tegen de hoogste beloning als systeem huurling wil fungeren en het geweten afkoopt.
In chaos en ellende speelt geld geen rol. Bij een gedecimeerde wereldbevolking stort de economie in elkaar en daarbij de machtsposities van de huidige belangenpartijen. Na de chaos kan een nieuwe wereldorde, met de overgebleven bevolking, opgebouwd worden die de geldmanipulatie en macht opbouw van deze tijd tracht te voorkomen door maatschappelijke maatregelen te introduceren zoals na WWII sociale zekerheden werden veralgemeniseerd als vredesinstrument.
Deze stroming toont meerdere gezichten. Enerzijds zijn er de mensen die vanuit de chaos terug proberen te komen tot de oude standaards van structurele welzijn. Zij organiseren zich rond oude opvattingen, helaas vaak tegen beter weten in maar onderworpen aan de conservatieve druk van een volk. Ook zijn er die criminaliteit tot een standaard maken. Men maakt misbruik van oude rijkdom om zich die toe te eigenen middels agressie en misdaad. Terroristische stromingen werpen zich op tegen het kapitalisme en zoeken verstoring van de wereldorde zonder zich te bekommeren om de consequenties of alternatieven.
Tot slot is er een groep die uit de chaos opstaat vanuit zelfbewustzijn dat het ook anders kan. Zij vormen de basis van de 3e stroming.
Stroming 3: Bewustwording
Het is natuurlijk uiterst verwerpelijk dat miljarden mensen het onderspit dreigen te delven omdat een maatschappelijke structuur zich kost wat kost in stand tracht te houden en daarbij de mens en Aarde kapot maakt door het eigenbelang van (relatief) enkelingen afgespiegeld op de onbewuste, afhankelijke massa. Bewustzijn is een groot goed maar als de afhankelijkheid van de machtscultuur zo groot is dan kan men er weinig mee. In deze categorie zijn ook weer verschillende stromingen te zien:
Religieuze stromingen verwijzen naar het uit elkaar trekken van de Godsdienst en Geldbelangen in de Staatshuishouding en wensen een staat die gebaseerd is op religieuze maatstaven. Men ziet de mens en natuur als Gods werk dat gerespecteerd dient te worden onder de sturende autoriteit van de Kerk, godsleer en oude geschriften.
Moderne oermensen zoeken weer de directe relatie op met de natuur en zelfvoorziening door de oude maatschappelijke orde, verstedelijking en geldafhankelijkheid de rug toe te keren. Sommigen zoeken mogelijkheden om als commune een soort Utopia op te bouwen.
Nieuwe waardesystemen zijn al vele decennia actief om de ruilhandel in ere te herstellen en lokaal te verbinden. De huidige wereldwijde geldeenheden voeden de lokale cohesie niet en verdampen naar de schuldeisers en machtsinstellingen. Nieuwe, lokale waardesystemen zorgen voor het behoud van lokale waardecirculatie en hernieuwde productiviteit met nieuwe voorwaarden.
Doomdenkers leggen de verantwoordelijkheid bij een hogere universele macht en stellen dat wat we ook doen, uiteindelijk een meteoriet of ander verschijnsel uit de ruimte ons zal vernietigen of tot de orde roepen.
Deze groeperingen en stromingen formuleren de meest concrete veranderingsmodellen ook al wil men twee onderdelen van de stroming identificeren die putten uit hun eigen energie:
geloof georiënteerd en religie gestuurd
kennis georiënteerd en samenwerking gestuurd
Stroming 4: co-creatie en harmonie
Een boeiende suggestie in deze context is de zogeheten “monetaire reset”. Het stelt de machtspositie van de schuldeisers ter discussie en stelt voor om deze middels een administratieve tussenstap op te lossen. De reset haalt de schuldangel uit de economie waardoor we weer op “nul” komen te staan. Hierdoor is de druk van de ketel om te focussen op groei en schuldaflossing terwijl men stil kan gaan staan bij de aanpak van de wereldproblemen.
Tabula Rasa van Werner van Ginneken
Los van geld staan we in deze stroming stil bij de situatie van 7 miljard mensen en de consequenties van ons oude model. We gaan op zoek naar een nieuwe samenhang waarin de mens, de natuur en onze complexe samenleving leidt tot duurzame stabiliteit. Een bekend voorbeeld van deze algemene wens is de PPP (People, Planet, Profit) die rond de millennium wisseling de intrede deed. Helaas vatten veel oude instellingen de P van Profit nog op als het oude winstmodel van de groei-economieën in plaats van de betekenis van “waardecreatie”.
Samenhang georiënteerde initiatieven plaatsen geld wederom als een van de beschikbare middelen en zijn de mens, natuur en onze doelgerichte productiviteit de basis voor duurzame (menselijke) vooruitgang. Deze stroming is de omgekeerde spiegeling van de huidige, geldgedreven complexiteit. Het is de stroming die de Stad van Morgen zich eigen heeft gemaakt en van waaruit wij de maatschappelijke herpositionering organiseren. We gebruiken daarbij de veranderingsgezindheid van bepaalde elementen uit alle drie de voorgaande stromingen.
Stroming 1: Veel bestuurders in de geldgedreven systemen zijn zich bewust van de risico’s die men loopt als men op die voet voortzet. Men zoekt mee naar alternatieven en gaat graag in op de uitnodiging om een soort maatschappelijke R&D aan te gaan met de Stad van Morgen in het cohesie en cocreatie gebied. Men put daar innovatieve inspiratie uit en doet mee aan verandering door zelf de chaos voor de instelling beheersbaar te maken via een nieuwetijdse bezieling.
Stroming 2: Chaos is nodig om van het ene paradigma te transformeren naar het volgende. Maar dit kan ook door het verstand te gebruiken en deze chaos multidisciplinair aan te gaan. Als we weten wat we willen bereiken dan is chaos geen dreiging maar een uitdaging met zonneschijn als belofte na een regenbui. Het is de zonneschijn die motiveert om de regenbui te trotseren. Voor veel gefragmenteerde belangpartijen betekent de deelname ook weer een nieuwetijds groeipotentieel dat waarde toevoegt aan de wereldse ontwikkelingen, in plaats van onttrekken.
Stroming 3: Bewustwording biedt innovatieve aandacht aan de meest uiteenlopende uitdagingen. Sociale, technische en zelfs bestuurlijke en religieuze innovaties ontwikkelen zich voor inspiratie en algemene aanvaarding. Door ons open te stellen voor de positief gestelde cocreatieve veranderingen en deze al kaderend te positioneren in de wereld van grote hotspots en knelpunten ontwikkelen we draagvlak voor vernieuwing. Ook godsleer speelt hier een rol maar dan vanuit de vernieuwende gecombineerde opvattingen van kennis en geloof. Daar zal ik het in een van de blogs nog specifiek over hebben.
Stroming 4 is uitnodigend en confronterend tegelijkertijd. Het toont de wereld vanuit een nieuwe complexiteit waarin autoriteit en verantwoordelijkheid op een andere manier wordt gedeeld dan we gewend zijn. De monetaire reset is een mentaal en technisch instrument om de oude tijd structureel, rationeel en emotioneel los te laten. Voor de sustainocratische coalities is dat van geen belang omdat deze zich geldloos positioneren. Het zijn geen handels maar waarde-creatie coalities gebaseerd op multidisciplinaire verantwoordelijkheid in plaats van transactie. Deelname spiegelt zowel het positieve als negatieve waardoor de deelnemers in een spagaat komen van persoonlijke en professionele chaos die noopt tot keuzes. Het voordeel is dat men er niet alleen voor staat en vanuit een concreet hoger doel argumenten ontwikkelt en steun ontvangt om de chaos te overbruggen. Er ontstaat dan een nieuwe werkelijkheid waarin ook geld op een nieuwe wijze is gepositioneerd. Ook de alternatieve, uiterst lokaal gedreven waardesystemen krijgen een plek om de lokale economie te sterken, los van de wereldwijde manipulaties.
Conclusie
Geld blijkt cultuur gevoelig. De cultuur van macht en afhankelijkheid is heel anders dan de cultuur van waarde schepping en cocreatie. De verschillen hebben wij keihard ervaren in de Stad van Morgen toen wij de Sustainocratische projecten vorm gaven. Een sfeer van wantrouwen, afhankelijkheid en concurrentie maakte plaats voor professionaliteit, vertrouwen en samenhorigheid. Cultuurverandering is dus goed mogelijk als de juiste context wordt gecreëerd. Ze kunnen zelfs naast elkaar bestaan en elkaar aanvullen zoals de transformatie economie ons heeft getoond. Geld dient daarbij als middel gekaderd te zijn, net als specialiteiten, kennis en inzet.
De manier waarop wij met geld om zijn gegaan en er onszelf afhankelijk van hebben gemaakt, zonder het te kaderen volgens morele verantwoording, zal de geschiedenis ingaan als een duistere periode in het bestaan van de mens. Nog nooit heeft zo’n grote groep mensen het zo goed gehad ten kosten van zichzelf, de mensheid en onze leefomgeving. Nog nooit heeft een zo kleine groep mensen zoveel alles vernietigende macht gehad over onze evolutie als soort en die van onze omgeving. Binnen de menselijke complexiteit zijn er echter voldoende mogelijkheden voor handen om veranderingen aan te brengen, zoals hierboven wordt weergegeven. Alle mogelijke uitingen van de mens om hier het hoofd aan te bieden zullen voorkomen, net zoals we alle stromingen in de wereld kunnen zien gebeuren. Welke uiteindelijk blijvend doorslaggevend zal zijn moeten we nog bezien. Dat we op dit moment een groot risico lopen is genoeg aanleiding om de oude macht-structuren vanuit natuurlijke krachten, inclusief de massale bewustwording van de mens, te vervangen.
AiREAS is gericht op de “gezonde stad”die door burger ondernemerschap zonder geldbelang wordt gerealiseerd
STIR Academy is nu formeel opgenomen als partner in het Smart City & Communities programma van de EU wegens ons commitment om in netwerkverband kennis en inspiratie in Europa te delen. Eindhoven is ons centraal coördinatie centrum voor HUBs in elke stad van de EU.
Nieuw seizoen STIR avondcolleges:
Het nieuwe seizoen van de STIR Avondcolleges staat in het teken van:
De kracht van innovatie
Overal in onze omgeving constateren wij veranderingen die in een versneld tempo ons maatschappijbeeld transformeren. Dat geldt niet alleen voor Eindhoven of Nederland. In de hele wereld zijn mensen en instellingen bezig met innovaties die voortkomen uit visie of noodzaak. Veranderingen lijken in een stroomversnelling te komen waardoor het geoefende oog allerlei kansen ziet voor de toepassing ervan in de eigen omgeving.
Dit avondcollege-seizoen wil de innovaties in de wereld zichtbaar maken, de initiatiefnemers aan het woord te laten en hen uit te laten leggen wat zij hebben gedaan om door te breken waardoor hun verandering tot een succes werd. Maar inspiratie is niet genoeg. We willen er ook wat mee doen.
Van inspiratie naar innovatie De STIR Academy gaat een stapje verder en nodigt uit om, naar aanleiding van de avondcolleges, in groepsvorm te kijken of de inspiraties uit de wereld toegepast kunnen worden in onze omgeving. We stimuleren het ontstaan van nieuw ondernemerschap, samenwerking en internationaal netwerken. Net als er elders in de wereld inspiraties ontstaan waar wij wat mee kunnen zien we in Eindhoven ook innovaties die van belang kunnen zijn voor de wereld.
Internationaal STIR netwerk De STIR Academy heeft een Europees netwerkinitiatief opgezet dat de steun geniet van de Europese Gemeenschap binnen de kaders van Smart Cities en Communities. STIR Academy in Eindhoven is de motor van verandering en levert kennis en inspiratie om dit succesvol toe te passen, te borgen en uit te vergroten. Reeds 4 jaar zijn wij actief in Eindhoven met veel resultaten en kennisontwikkeling op gebied van sociale, technologische, educatieve en zelfs bestuurlijke innovaties. Onze specialiteit is bewustwording, co-creatie en samenwerking. Voorbeelden in de meest complexe vorm zijn AiREAS (gezonde stad) en FRE2SH (zelfredzaamheid en productiviteit) die nu ook op Europees niveau uitgerold worden via onder andere de EU.
Het vernieuwende kader van STIR Academy en daarbij de STIR Avondcolleges is bewustwording en duurzame menselijke vooruitgang. Daar zijn veel verschillende opvattingen over die tot uiting komen in de innovaties die zich in de wereld presenteren. Die zijn zeker niet altijd product georiënteerd of gericht op de consumentenmarkt. Letterlijk alles wat we ooit gewend waren wordt ter discussie gesteld. De STIR avondcolleges zijn daarom een instrument om samen de verschillende invalshoeken te belichten en te kijken hoe wij er zelf, binnen de context van onze eigen veranderende maatschappij mee omgaan.
Organisatie
Structuur STIR Academy
Een STIR HUB opzetten?
Een STIR HUB is een soort franchise van de eerste die in Eindhoven ontstond. U verbindt aan het STIR Academy kader en spelregels maar vult het zelf de lokale activiteiten in voor het gebied waar u innovaties wenst te introduceren en verbinden met het STIR Netwerk. STIR Academy zorgt voor een stroom van inspiratie, relatie met de EU, het managen van overkoepelende projecten en het waarborgen van ondernemersbelangen door het STIR netwerk heen.
Kosten: 50€ per maand voor STIR HUB franchise.
Deelnemen:
1. De avondcolleges zijn open toegankelijk voor iedereen die zich wenst te oriënteren op gebied van inspiraties, innovaties, goede voorbeelden, ondernemerschap en transformaties. Kosten:
Nieuwe deelnemers: 20€ per college
Abonnement houders: 1 AiREAS munt
Projectgroep leden: 10€
2. De werkgroepen zijn open voor deelname voor iedereen (individu, bedrijf en overheid) die zich wil oriënteren op toepassing van inspiratie en naar een project wil toewerken, inclusief financiering, steun, samenwerkingsmogelijkheden, enz. Deelname aan werkgroepen is op basis van abonnement van 3 maanden. Tijdens de werkgroepen wordt het nieuwe ondernemen gecoacht met het oog op het zoveel mogelijk opstarten van initiatieven. Abonnementen zijn per blokken van 3 maanden en verlengbaar. Deelnemers maken zelf de keuze om door te gaan of te stoppen (wegens projecten of anders).
Deelname: 20€ of 1 AiREAS munt (zie abonnement)
3. De projectgroepen zijn besloten voor degenen die tot een ondernemersinitiatief zijn gekomen en samen een project hebben gedefinieerd. Kosten:
5% of 10% (afhankelijk grootte) over projectfinanciering voor internationale structuur (inclusief bron van inspiratie)
5% of 10% (afhankelijk grootte) over project financiering voor begeleiding naar subsidie, EU, overheid, groei, enz
Abonnement:
U kunt een abonnement kopen voor 150€ (plus btw) waarvoor u 10 AiREAS munten krijgt. U kunt dan zelf kiezen waar u aan meedoet en wanneer.
Avondcollege: 1 AiREAS munt
Werkgroep: 1 AiREAS munt
Agenda:
Avondcolleges: Het nieuwe seizoen gaat op 2 september van start. De avondcolleges worden gehouden in Fontys Eindhoven, Rachelmolen 1, Gebouw R1, 1e verdieping.