Als we de media bekijken in de dagelijkse weergave van een werkelijkheid dan zien we regelmatig een blokkerend contrast. Het nieuws wordt zowel positief als negatief gepresenteerd.
De blokkade houdt dan verband met het denk en reactievermogen van de mens. Men is geneigd de meest optimistische versie ter harte te nemen om vervolgens verrast te worden door een andere werkelijkheid. Natuurlijk wordt hier door politici, marketeers, communicatie en gedragsdeskundigen mee gemanipuleerd. Als alles waar lijkt dan neemt datgene wat het beste uitkomt vaak de overhand. Maar is dat wel zo goed?
We kunnen voorbeelden nemen uit de dagelijkse praktijk.
De euro daalde donderdag naar de laagste stand ten opzichte van de dollar in bijna drie maanden
Wat voor interpretatie geeft een gemiddelde mens aan deze “logica”. De reactie zal meestal zijn dat het een rotzorg is of die euro stijgt of daalt ten opzichte van de dollar. Wat zijn de consequenties van het een of het ander op het leven van de mens? En kan men zelf verantwoordelijkheid nemen om dit proces te beïnvloeden? Als binnen 10 dagen schijnbaar tegenstrijdige koppen verschijnen dan poets de mens de betrokkenheid leeg en laat de Euro voor wat het is.
Economie
Onze Nederlandse economie is natuurlijk een bron van constante controverse. Gaat het nu goed met ons of niet? Onze overheid heeft bureaucratische belangen bij consumptie waar belastingen over worden geheven. Het beeld van een gezonde economie is daarbij essentieel om de burger uitgaven te stimuleren. De politieke uitspraken zijn navenant. De medemens heeft echter angst voor de deurwaarders, agressieve incasso systemen en macht van banken en overheden om eigendom in beslag te nemen. Men wil graag voorzichtig zijn.
Wat denkt Nederland? Het zal wel goed wezen. Gaat men nu harder werken? Ondernemen? Nee! Huizen kopen? Misschien wel. Men moet toch ergens wonen. Meer uitgeven? Mmm.
Hoe dan ook, we zijn goed in staat om de negatieve dingen te bagatelliseren:
Het is allemaal tijdelijk en ligt aan de zachte winter. Natuurlijk is het zo onmogelijk om een afgrond aan te zien komen als we alleen in luchtbruggen denken.
Oordeel zelf na een weekje bewust nieuws kijken
Ik nodig u uit om voor uzelf de tegenstrijdige nieuwsberichten gedurende de komende week te noteren. Vaak staan ze op dezelfde datum in de krant, soms zelfs op dezelfde pagina. Of op een nieuwssite. Misschien zitten er enkele dagen tussen. Kijk dan wie wat zegt en wat de achterliggende gedachte kan zijn om iets positief of negatief te verwoorden?
Bedenk dan wat het met u doet? Wordt u blasé, apathisch? Of wordt u door deze oefening nieuwsgierig? Gaat u op zoek naar een begrijpelijke uitleg en iets waar u wat mee kunt? Bereikt het uw bewustwording of wakkert het uw eigen ontkennende vermogen aan.
Tot slot
We kunnen ons niet de ellende van de hele wereld op onze nek halen. Waar hebben we onze politieke leiders dan voor :-)?
Wat we wel kunnen doen is de werkelijkheid bekijken die ons het meeste raakt en dan gefundeerde keuzes maken. We kunnen ons laten verrassen, manipuleren of zelf na gaan denken. Misschien kijken we zo wel op een geheel nieuwe manier naar wat we voorgeschoteld krijgen. Zo zorgen we dat het leuk blijft.
Een van de 5 kernwaarden van een stabiele maatschappelijke ontwikkeling, volgens Sustainocratie, is voedsel.
Dankzij Fransjan van der Waard kreeg STIR Academy een live stream met de Universiteit van Wageningen om de presentatie van Joel Salatin rechtstreeks mee te kunnen maken. De Wasvenboerderij faciliteerde het experiment met ruimte en koffie.
Joel Salatin
Salatin is boer in Amerika die op een natuurlijke manier omgaat met veehouderij. Hij heeft bekendheid gekregen door zijn unieke praktische methodes die hij heeft verwoord in een boeken zoals “Folks, this ain’t normal”.
Salatin start zijn betoog met het vestigen van onze aandacht op de microscopisch kleine wereld in de aarde op het veld. Die microkosmos is veel complexer en geïntegreerd dan wat wij mensen ervan maken in onze activiteiten. Als je deze kosmos uitvergroot dan kom je tot de grotere soorten waaronder de dieren en planten, maar ook de mens.
Het verhaal van Salatin gaat over het houden van een verband tussen de eetbare dier en plantensoorten op zijn farm en de diversiteit van de natuur. Hij laat zijn koeien al trekkend grazen door dagelijks van weiland naar weiland te verhuizen. Ze eten gras, bewerken de natuur met hun gedrag en laten uitwerpselen achter. “Alles draait om poep” zegt Salatin. Een lopend dier trotseert de zwaartekracht en verspreidt zo de poep over het land. En zo zijn er meer voordelen te benoemen met rondtrekkende dieren.
Als de koeien voorbij zijn dan komen er mobiele units met vrije uitloop kippen die gebruik maken van wat de koeien hebben achter gelaten en er op hun beurt weer iets aan toevoegen. En zo creëert Salatin een lokaal circulaire systeem zonder pesticiden, kunstmeststoffen of vaccinaties en een veel hogere productiviteit. De grond, biodiversiteit, planten, insecten, microkosmos, en dieren werken op natuurlijke wijze samen. Het vlees en de groeten zijn gezond en voedzaam voor de mens. “Respectvol omgaan met voedsel is respectvol omgaan met de mens”. Daarnaast is zijn boerenbedrijf een samensmelting van bedrijvigheid in diversiteit.
Publieke discussie
Boeiend is de discussie die volgt met de zaal. Daaruit blijkt dat veel mensen redeneren vanuit verschillende paradigmas. Een greep uit wat reacties.
“Hoe krijgen we meer mensen geïnteresseerd in het boeren bedrijf als ze zoveel andere dingen moeten doen (zoals werken)”.
Het is natuurlijk fascinerend om dit soort vragen te zien en horen. Ook de Stad van Morgen hoort vaak het argument “ja maar, er moet brood op de plank komen” of “ik moet mijn brood verdienen” waarna men hele andere dingen gaat doen dan graan verbouwen of brood bakken. Tussen ons en voedsel hebben wij geld geplaatst dat ons een gefragmenteerde benadering van voedsel oplevert, ook in de voedsel industrie. We kopen voedsel maar zijn niet betrokken bij de oorsprong noch de complexiteit ervan terwijl ons bestaan ervan afhankelijk is.
Salatin reageert met andere woorden maar een soortgelijke betekenis. Als we voedsel niet belangrijk vinden dan staan wij de verarming toe van de bodem en voedselproducten uit bedrijfskundige efficiëntie en winstbejag. De gevolgen zijn niet te overzien, voor de mens niet en ook niet voor onze omgeving. “Koop u wel eens dingen die u niet nodig hebt? Ziet u wel, het gaat niet om het geld maar onze prioriteiten. Dat zit tussen onze oren”, aldus Salatin.
“Wat voor advies geeft u de studenten?”
Deze vraag kwam van een student. Salatin gaf kort antwoord “start een revolutie”.
Dat is inderdaad wat we van onze opkomende nieuwe generaties kunnen verwachten. “De mens verandert pas van gedrag als het niet meer anders kan” stelt Salatin terecht. Het boerenbedrijf biedt veel werkgelegenheid (heerlijk in de natuur, niet op een kantoor) maar dan moet het wel anders functioneren dan wat we in het verleden hebben opgebouwd.
“De overheid reguleert en geeft ons weinig ruimte voor natuurlijke productiviteit”
“Alles wat ik doe op mijn boerderij is in principe illegaal” stelt Salatin. Vee dat niet ingeënt wordt, geen stallen, geen insecticides, geen kunstmest…. Daar ligt de bureaucratie wakker van. Als iedereen zou werken zoals Salatin dan zou de bureaucratie niet meer nodig zijn en de chemische en farmaceutische industrie failliet gaan. We hebben een perverse cultuur van tegenstrijdige belangen geschapen waar de natuur en de cultuur verschillende dingen zijn geworden. Toch komen allerlei instanties en universiteiten onderzoek doen naar de werkwijze van Salatin en zijn resultaten. Salatin toont zijn twijfels over de wetenschap omdat deze de gefragmenteerde belangen van een stukje van de werkelijkheid wil verklaren maar het geheel niet overziet. De aanwezige wetenschappers waren daar niet mee eens en toonden onderling een grappig spanningsveld met Salatin.
“Als poep het belangrijkste is van alles dan heeft Nederland daar een overvloed van”.
Salatin is van mening dat Nederland een industrieel economisch tussenstation is dat veevoer uit Zuid Amerika omzet in grote hoeveelheden vlees voor export met poep als overschot. “Dat is een bijzonder kwetsbaar systeem” zegt Salatin. Het heeft niets te maken met zijn opmerkingen over poep als onderdeel van een ecologisch, levend productiviteit circuit. Nederland maakt zich kwetsbaar door volledig fout met voedsel om te gaan. Een directere circulaire benadering met contact tussen consumptie en natuurlijk vlees op lokale basis levert een veel grotere stabiliteit. Om die transitie voor elkaar te krijgen doet pijn maar pijn is de bron van vernieuwing. Die moet je niet uit de weg gaan maar aanpakken met de inzichten van nu.
2 uur college en debat
Zo ging het college 2 uur lang door met een mooie, serieuze interactie met de aanwezigen. Salatin toonde zich zelfverzekerd, expert, zelfbewust en empathisch geschoold door praktijk en ervaringen. De spanningsvelden tussen paradigmas was steeds duidelijk waarneembaar tussen mensen op het podium, het publiek en Salatin.
Enkele conclusies van dit college
* de vrije loop van de dieren is fundamenteel voor de gezonde ontwikkeling van vlees,
* de interactie van de diversiteit van levensvormen zorgt voor een natuurlijke weerstand zonder kunstmatige hulpmiddelen,
* bureaucratie staat natuurlijke ontwikkeling in de weg. Amerika is net zo erg als Nederland,
* verandering ontstaat door idioten die het “anders” doen dan de (legale) norm. Dit wordt overgenomen door “early adapters” die het uitvergroten. De rest van de wereld (90%) is dan gewoon “volger”.
Eindhoven
Dit avondcollege was een experiment van de STIR Academy. Het gaat niet om de kennis alleen van mensen zoals Salatin maar vooral “wat doen wij lokaal met de inspiratie en inzichten?”.
De reactie van de kleine groep was dat er al veel gebeurt door boeren in de omgeving. Salatin presenteert één methode maar er zijn er meer. Ondanks dat er initiatieven worden genomen is het nog maar een druppel op de gloeiende plaat. Het gros van de bevolking is niet betrokken en voedt zich via de supermarkt. De Wasvenboerderij heeft binnenkort een evenement waar lokale boeren zich presenteren met hun innovaties. Het bereiken van de “early adapters” wordt algemeen als essentieel erkend. STIR Academy kan daar een rol in spelen door samen met de Wasvenboerderij op een vaste dag in de maand de inspiratie te organiseren zoals vandaag.
Het thema van de avond is
“ondernemen in een complexe maatschappij”.
Introductie
Jean-Paul legt tijdens zijn introductie het verband tussen het ontstaan van het leven (de empathische, levenscheppende energetische verbondenheid op moleculair niveau) en het ontstaan van ondernemerschap (de gerichte spiegel tussen de pionier en het bedrijfsinitiatief dat ontstaat) in het gevoelsleven van een willekeurige persoon. Er ontstaat een soort opsplitsing tussen de natuurlijke persoon en de onderneming die in eerste instantie gelijk zijn aan elkaar. Daarna gaat de onderneming een eigen natuurlijk leven leiden met de transitionele levensfasen van groei, concurrentie, aanpassingsvermogen en harmonie. Omgaan met die complexiteit is vergt inzicht. Net als in de natuur ontstaat er een grote diversiteit aan ondernemingen die samen een biodiversiteit vormen en elk “empathie” zoekt met de omgeving “de markt”. Deze markt ontwikkelt zich steeds complexer. Degene die overleeft heeft die empathie op een authentieke manier weten te behouden, degene die het niet overleeft verdwijnt in de geschiedenis.
Waar we staan, waar we naartoe willen maar NIET via collectieve chaos
Tijdens het ontstaan van het industriële tijdperk kon nog worden volstaan met een relatie tussen een product en behoefte van een klant. De markt voor industriële productie moest nog ontstaan waardoor groei schijnbaar oneindige vormen kon aannemen voor een bedrijf, vergelijkbaar met de eerste minuscule levensvormen op Aarde. Pas bij de groei van concurrentie in een globaliserend tijdperk werd diversiteit een onderdeel van de markt. Gaandeweg ontstond een nieuw element dat toegevoegd werd aan ondernemerschap “de emotie van de klant bij het maken van keuzes tussen gelijkwaardige producten”. Marketing was een nieuw instrument dat de empathie tussen klant en bedrijf diende te verhogen.
Maar ook dat tijdperk heeft zijn langste tijd gehad doordat de loyaliteit van de klant, door overvloed in aanbod en verzadiging in behoeften, amper meer te binden was. Ondertussen werden de consequenties van de relatie tussen winstgedreven ondernemen in een consumptie-economie zichtbaar op gebied van misstanden, effecten op het klimaat, de relatie met de mens en milieu. De overheid belast consumptie, werkgelegenheid en ondernemerschap om de bureaucratie rond consequenties te financieren. Deze neemt exponentiële proporties aan maar lossen de problemen niet op.
Er ontstaat een moderne basis van nieuw ondernemerschap. Dit ondernemen geschied op basis van hoger empathisch bewustzijn, aangespoord door marktontwikkelingen en crisissen. We zien daarin MVO, CSR enz ontstaan om grip te krijgen op een nieuw fenomeen: “verantwoordelijkheid” waarin de nieuwe empathische band van ondernemerschap met de werkelijkheid wordt gezocht.
Jean-Paul tekent zijn piramide paradigma (2007) waarin de relatie van het product, de klant en kostenoptimalisatie wordt gecomplimenteerd met morele toegevoegde meerwaarden voor de klant (profit, uitgedrukt in iets anders dan alleen geld), maatschappij en milieu.
Piramide paradigma is gebaseerd op de menselijke complexiteit van natuuriijke vooruitgang
Tot slot verwijst Jean-Paul naar de nog een stapje hoger in complexiteit van ondernemen, zoals wordt toegepast in AiREAS en VE2RS. Daarin wordt verantwoordelijkheid multidisciplinair gedragen tussen de som van verschillende specialisaties en belangen (sustainocratie: overheid, bedrijven, wetenschap en burgers). Men draagt het ondernemen gezamenlijk waarbij de deelnemers gewaardeerd worden om hun specifieke talent en de oplossing in cocreatie bedacht worden, uitgeprobeerd, geborgen in kwaliteit en uitvergrootbaarheid om daarna aangeboden te worden aan de hele wereld in gefragmenteerde en collectieve verbanden.
Deze vorm van ondernemerschap in een uiterst complexe en uitdagende wereld schept totaal nieuwe relatie en omgangsvormen waarbij het hoger maatschappelijke doel (bijvoorbeeld luchtkwaliteit en volksgezondheid in AiREAS) vooropstaat maar de weg er naar toe onvoorspelbaar is binnen de dynamiek van cocreatie die ontstaat.
Eric van Schagen – CEO van Simac
Eric wordt aangekondigd als ondernemer die ook actief is in deze complexe wereld. Jean-Paul heeft hem uitgenodigd nadat bekend werd dat hij zijn onderneming Simac van de beurs had gehaald. Eric werd gevraagd dit toe te lichten.
Eric van Schagen is CEO van ICT bedrijf Simac met 1000 fte in dienst. Eric is geprikkeld door de introductie omdat ook hij enorm geboeid is door het ontstaan van het leven en de analogie met het ondernemen. Hij vertelt dat het bedrijf in 1971 is ontstaan omdat zijn vader de vertegenwoording wist te bemachtigen van Singer in Europa. In 1982 trad Eric in dienst bij zijn vader.
Medio jaren tachtig ontstond de behoefte om het bedrijf over te dragen aan een nieuwe generatie. In eerste instantie wilde vader van Schagen het bedrijf verkopen. Op het laatste moment ketste dit af omdat zowel vader als zoon geen goed gevoel hadden bij degene die het bedrijf zou gaan leiden. “Empathie” was een belangrijke gevoelskwestie in relatie tot “zou ik wel onder die persoon willen werken?”. Vader van Schagen confronteerde het bedrijf met de mogelijkheid dat zijn zoon het bedrijf zou gaan leiden. Dit kon alleen als hij de volledige steun zou krijgen van het team. Dat kreeg Eric en hij werd de hoogste baas.
Tegelijkertijd speelde de beursgang van Simac. Onder begeleiding van een bank werd Simac een beursgenoteerd bedrijf. “Achteraf gezien kan men zeggen dat we dit nooit hadden moeten doen”, zegt Eric, “maar in die tijd was dat een heel normale weg om aan kapitaal te komen voor groei”. Ook kon zo vader en oprichter van een goed pensioen genieten met een flink familievermogen.
De jaren die volgenden ging het bedrijf door enkele moeilijke fasen. De macht van de bank werd duidelijk toen deze de stekker uit kredietverlening trok. Het familievermogen bood toen de redding. Ook de druk van aandeelhouders werd steeds groter en gericht op geld en aansprakelijkheid. De commissarissen voerden de druk op om groei te verwezenlijken middels overnames en aggressief gedrag. De jaarverslagen groeiden uit van 16 pagina’s tot boekwerken van meer dan 200 pagina’s over alle mogelijke bedrijfsrisico’s. De relatie van aandeelhouders en commissarissen werd kouder en materialistischer zonder gevoel voor de meerwaarde van een “empathische” bedrijfscultuur. Eric werd steeds meer bewust van morele keuzes die hij moest verdediging tegen de korte termijn agressie van de beurs en media.
Eric besloot zich te bevrijden van dit spanningsveld dat ten koste ging van zijn vrijheid om te ondernemen in een complexe wereld.
Moderne bedrijfsvoering in een complexe wereld
Eric verklaart dat in de complexiteit waarin Simac zich beweegt er geen ruimte meer is voor de ouderwetse marktplannen. Hij heeft de zaak omgedraaid. De kerncompetenties van zijn bedrijf zijn te vinden in het bieden van ICT oplossingen die buiten de standaard vallen. “Binnen de standaard tref je de concurrentie van alle grote en kleinen der Aarde”, aldus van Schagen. “Als je wilt onderscheiden moet je “speciaal” zijn”. In de complexe wereld van de informatie technologie betekent dat we buiten de normen werken van de standaard. Simac bestaat uit kleine, klant en oplossingsgerichte teams die bestaan uit enorm bekwame mensen die verantwoordelijkheid delen en afleren om de baas over elkaar te spelen maar autoriteit afstemmen op de case, niet een hiërarchie. “En als het dan een keer lastig wordt en men er niet uitkomt dan ben ik er om als eindverantwoordelijke in te grijpen”.
Tijdens de presentatie vraagt het publiek, dat uit is op bewustwording, er op los. Het siert Eric enorm dat hij er open, transparant en doortastend zelfbewust mee omgaat. Er is natuurlijk een meningsverschil tussen visies over de ontwikkelingen naar de toekomst. Waar Eric een veel grotere integratie van technologie in de mens zelf ziet zijn anderen daar erg huiverig over.
Eric reageert daarop dat in de complexiteit het vooral gaat om het besef dat de onvoorspelbaarheid een feit is en het bedrijf dit als cultuur van flexibiliteit en professionaliteit dient te omarmen. Ik heb de juiste mensen en moet zorgen voor een optimale mix van ervaren ouderen en nieuwe generatie jongeren die meegenomen worden in de ervaringsopbouw van deskundigheid in aanpassingsvermogen en professionaliteit. “We houden van succes en vinden dat helemaal niet erg om ons daaraan te meten”.
Jean-Paul en Eric samen
Jean-Paul legt een verband tussen de gespecialiseerde sector complexiteit van Simac en de multidisciplinaire hoger doel gedreven complexiteit van bijvoorbeeld AiREAS door de verwijzen naar de waardekolom als kern van menselijkheid en team cohesie:
1. Erkenning van talent van elk van de teamleden
2. Gelijkwaardigheid tussen alle teamleden. Het leiderschap wordt ingegeven door de complexiteit rn het gewenste resultaat, niet de hiërarchie.
3. Veiligheid voor de teamleden, geuit in respect en zekerheid, ook als het even tegenzit. Dit mondt uit in loyaliteit en commitment.
4. Vertrouwen in elkaar en de onderneming
5. Samenwerking op basis van empathie. Als men de innerlijke kracht van waarden hanteert en uitdraagt dan kan dat ook met de klant.
In dat opzicht verschillen Simac en AiREAS niet van elkaar. Beide zijn actief in de meest complexe dynamiek van een onvoorspelbare markt. Eric bevestigt de waarden die hij zijn hele ondernemers leven intuïtief heeft gewaarborgd en verdedigt, ook toen het moeilijk ging met de agressieve, ongevoelige wereld van de kapitaalmarkt. Nu hij zich daar grotendeels van bevrijd heeft kan hij deze waarden verder uitbouwen met ondernemersvrijheid.
Jean-Paul nodigt Eric en Simac speels uitdagend uit om de innerlijke krachten van de Simac specialisatie ook te verbinden aan de holistische benadering van STIR in de sustainocratische samenwerkingsvormen zoals AiREAS waarin de wereldbelangen (global issues, local solutions, global application) ter harte worden genomen. “Dan zal ik toch eerst dat boek dat je me hebt gegeven gaan lezen” reageert Eric even speels terug.
Conclusie
Uit deze sessie blijkt dat er een groeiend spanningsveld bestaat tussen de koude geldbelangen van banken, overheden en beursspeculanten en de warme sfeer van waardecreatie in empathie gedreven ondernemerschap. De complexiteit van de natuurlijke biodiversiteit in de markt is ook zonder dat spanningsveld al enorm. Met al die aasgieren erbij staat ondernemerschap onder zware druk. Het is dan ook bewonderenswaardig dat mensen zoals Eric zich vrijworstelen van de dominantie van deze wereld van primaire bewustzijnsniveaus om zich als pioniers te ontwikkelen in een hoger empathie niveau. Zij zijn de nieuwe evolutionaire stap in modern ondernemerschap, toonbeeld van visie, menselijkheid, moed en doorzettingsvermogen. Voor deze vorm van ondernemen biedt een crisis alleen maar ruimte voor groei. Eric toont dan ook alle vertrouwen in de toekomst, van de mens maar ook van zijn bedrijf. “Niet iedereen kan wat wij kunnen en andere bedrijfsvoering blijft ook legitiem zolang er een markt voor is. Maar zo zou IK niet kunnen werken.”
Volgende avondcolleges:
9 mei – speciaal over voeding (Wasvenboerderij)
21 mei – weerbarstige pubers of pubers met een boodschap?
3 juni – servant leadership
Social media blinken uit in multimediale uitingen van kritiek op het geldgedreven systeem van een consumptie economie, de grote gevolgen op onszelf en het milieu, en de noodzaak tot verandering. Maar ondanks de originaliteit van de uitingen en de bijdrage in het bewustzijnproces wordt er maar bar weinig mee gedaan. Is dat zo?
Wat voorbeelden:
1. De natuur als heelmeester.
Miljarden jaren natuurlijke wijsheden staan ons ter beschikking. Toch wordt ons de nepwereld opgedrongen van chemische stoffen.
Een groot deel van onze maatschappelijke regels zijn gebaseerd op economische invloeden die ons tot risicovolle afstand tot de natuur hebben gebracht. Zo ontstaan de crisissen en wantoestanden in de wereld.
2. Onmenselijkheid in het onderwijs
Dit leuke contrast heeft het over het onderwijs in Amerika maar is natuurlijk ook van toepassing op Europa. Het schoolsysteem is afhankelijk van en gemanipuleerd door middelen die onder toezicht van inspecties beschikbaar worden gesteld door het systeem van de centrale overheid.
3. Selectiecriteria
Een andere, tot de verbeelding sprekende uiting gaat over “gelijkwaardigheid” in selectie procedures. Dit speelt natuurlijk niet alleen in het onderwijs maar ook het bedrijfsleven.
3. Klimaatverandering
Het onderstaande plaatje suggereert dat er ooit veel water onder deze brug stroomde. Recent stelde een politicus dat de volgende generaties er maar moesten wennen aan het idee dat ze een uitdroogde Aarde zullen bevolken.
5. Stijgende zeespiegels
Tegelijkertijd zijn er plaatjes in omloop van de vernietigende effecten van de stijgende zeespiegels als gevolg van ons stookgedrag met fossiele brandstoffen. Een groot deel van de kustgebieden verdwijnt onder water. Wat doen we met de miljoenen mensen die er nu wonen in enorme steden? Het probleem speelt nu, over 100 jaar niet meer.
6. Kappen van hout
Deze mooie afbeelding toont dat uiteindelijk wij onze eigen leefbaarheid omkappen.
7. Luchtvervuiling
De toekomst ziet er wellicht zo uit als we doorgaan met ons vervuilende gedrag. Zouden we het echt zo nonchalant ervaren?
8. Mobiliteitsvoorstellen
De bus is in alle opzichten een betere mobiliteit oplossing dan alle andere voertuigen bij elkaar.
9. Ruimte voor veranderingen
De complexiteit om veranderingen door te voeren wil vaak ontmoedend werken. Daarnaast wil men vaak onder “middelen” uitsluitend de beschikbaarheid van geld verstaan. Dat is natuurlijk gemanipuleerd terrein terwijl creativiteit in cocreatie en menselijke relaties veel doeltreffender werkt.
10. Gevoel van machteloosheid
En als men dan denkt dat een eenling in de grote wereld weinig invloed heeft dan is dit plaatje natuurlijk een steuntje in de rug.
Daarbij hoeven we voor aandacht natuurlijk niet uit te gaan van de irritatie die een mug veroorzaakt. Dat kan ook anders.
11. Stad van Morgen nodigt uit
Het maakt niet uit hoe groot of klein je bent. Je kunt altijd je omgeving uitnodigen tot jouw eigen nieuwe werkelijkheid. Als deze genoeg overeenkomsten biedt met het gewenste beeld van andere mensen, inclusief leidinggevenden uit de oude structuren, dan ontstaat er ook een verandering. Zelfbewustzijn, overtuigingskracht en doorzettingsvermogen zijn dan de basisingrediënten. Je spiegelt dan uitnodigend terug met een beter alternatief die men samen waar kan maken. De spiegel verschuift en "IK" kijk veel breder dan ooit te voren
Conclusie
Sociale media zijn een spiegel van wat er leeft in de wereld. We doen er iets mee vanuit onze eigen mogelijkheden. Soms komen we dan in aanraking met inspiratie dat ons verder brengt. Vaak is daar ook hulp aan gekoppeld. Zo hebben we de laatste jaren een energie verandering kunnen constateren. De negatieve krachten groeien maar de positieve tegenpolen organiseren zich nu steeds krachtiger.
De volgende maatschappij is al in de maak. Het omslagpunt nadert snel.
Het doorgeslagen individualisme kent zijn oorsprong in de gemanipuleerde consumptie economie. Velen zeggen dat Ayn Rand de basis heeft gelegd voor deze culturele vorm van intens materialisme met haar boek “Atlas Shrugged“. Het boek uit 1957 is een roman met een diepe filosofische inslag over het rationele egoïsme van de mens als overlevingsmechanisme. Ook al heeft het boek van Rand een grotere morele diepgang dan wat de cultuurontwikkeling ervan heeft gemaakt, het plaatst wel een kader van menselijkheid op het allerlaagste niveau van empathie, ofwel het systematisch ontbreken ervan. Dat is ook logisch als we Ayn Rand zien vanuit de context haar persoonlijke ontwikkeling van de Sovjet Unie naar Amerika in de tijd van de grote filosofische contrasten tussen gemanipuleerd collectivisme (zoals Marxisme) en doorgeslagen opportunisme (American dream), inclusief haar eigen overlevingskeuzes en ontwikkeling rondom de tweede wereldoorlog.
Ayn Rand schreef een roman die bijdroeg aan een maatschappelijke filosofie.
Als we die opvattingen met terugwerkende kracht bekijken dan zien we een duidelijke combinatie terug in de, door Rand geromantiseerde filosofie en de ontwikkeling van de consumptie economie sinds de jaren 60/70. Het gemanipuleerde collectivisme komt terug in de private geldgedreven machten terwijl het opportunisme zich ontwikkelde in de individualisering van consumisme. “Overleven” komt dan tot uiting in de meest extreme vorm van hebzucht, namelijk als deze tot uiting komt in een cultuur van schijnbaar absolute en onbeperkte overvloed. Het overleven gaat dan niet meer om de absolute zin ervan maar de subjectiviteit van het gevoel van ongelijkwaardigheid in “het hebben”. De economie speelt daarop in door een permanent gevoel te creëren van tekorten.
Empathie verdwijnt
Waar de mens zich kenmerkte als kuddedier zondert de, op hebzucht georiënteerde “overlevende” consument zich af van de medemens uit angst kwijt te raken wat men heeft of zou kunnen hebben. Men is een gemakkelijke prooi voor de marketing psychologie die deze cultuur van individualisme verder aanwakkert en ogenschijnlijk normaliseert voor de massa. Iedereen is gelijk in de materialistische beeldvorming terwijl men ongelijkwaardigheid zoekt door persoonlijke overlevingsmechanismen in de poel van vergelijkend overvloed waarin “minder dan de ander” een beangstigend gevoel van armoede en tekort opwekt. Er is geen verbindende energie meer omdat men zich concentreert op externe factoren van eigenbelang door er eigenwaarde aan te koppelen en empathie te onderdrukken of negeren.
Empathische belevingen en tradities, zoals kerst, verjaardagen, Moeder of Vaderdag, religieuze verbintenissen en feesten, zijn vercommercialiseerd. De hoeveelheid liefde die men wil uiten lijkt zich evenredig te willen vertalen in de grootte van de materiële gift of publiek vertoon van emoties via uitjes in horeca, of publicaties op Facebook en social media die zich beperken tot de dag en de boodschap. Ook daarin lijkt de onderlinge concurrentie in het publiekelijk verstrekken van de boodschap de overhand te voeren, zichtbaar voor iedereen. Iedereen doet het dus is het “normaal”. Als men zich zo niet uit dan lijkt men misschien “arm”.
Ondertussen zijn de persoonlijke innerlijke banden tussen de mensen zelf gereduceerd tot de publieke boodschap. Zodra men te “dicht bij elkaar” komt in de emotie ontstaat er weer angst. Aanraking, een omhelzing, klaar staan voor elkaar of samen de cocreatie aangaan is gaandeweg verdwenen. Alles is te koop, liefst via internet. Empathie is niet meer nodig. Afzondering geeft een veilig gevoel. Doorgeslagen Individualisme is het toppunt van consumptieve economische ontwikkeling. Iedereen een huis, een auto, een energierekening, een klerenkast, een koelkast, een of meer televisies, electronica, eigen schulden enz.
Het begin van het nieuwe millennium kenmerkt zich door de verspreiding van deze individualistische cultuur over de gehele wereld, beïnvloed door de exponentiële groei van de wereldbevolking, de macro-economische geldbelangen waaraan macht wordt ontleend en de manipulatieve communicatie van de positieve invloeden van individueel consumisme. Middels allerlei vormen van (micro)kredieten en groei-gedreven economieën worden alle mensen op Aarde gestrikt voor deze maatschappelijke beleving. De vele consequenties ervan op het klimaat, de kwaliteit van onze leefomgeving en de gefragmenteerde manier waarop wij omgaan met elkaar nemen we op de koop toe. De individualistische mens identificeert zich wel met deze grote problemen maar ziet in zichzelf amper de oplossing. Het absurde overlevingsmechanisme van vergelijkend hebzucht blijft de overhand voeren ook al zal men bij keuze mogelijkheden rekening houden met opvattingen over wereldse thema’s, mits deze het materialistische eigenbelang niet schaden. Men vertrouwt erop dat het collectivisme integraal verantwoordelijkheid neemt via de politiek, binnen de context van de materiële cultuur. Dit collectivisme is echter evenzeer gemanipuleerd door de ongevoeligheid van de geldgedreven structuur van private belangen die uit zijn op hun eigen hebzucht en onderlinge “overleven” in een permanente machtsstrijd van groeibelangen. De overheden “overleven” op hun eigen manier door de verhoging van belastingen, controlemechanismen en bureaucratie. Binnen deze structuren leeft misschien een zorgzame cultuur ten behoeve van de hebzuchtige welvaart van de bevolking via zorgsystemen en verzekeringen maar binnen die instanties gelden dezelfde oneigenlijke overlevingsmechanismen via hiërarchie vorming en bijbehorende machtsuitingen naar de buitenwereld via geldgedreven, individualistisch eigenbelang.
Demografisch komt dit tot uiting in de verstedelijking waar individualisme zich omringt door consumptie mogelijkheden. Tegelijkertijd ontdoet men zich van elke vorm van empathie door het buitensluiten van medemens en natuur binnen de anonimiteit van de massa en efficiëntie mechanismen van de systemen.
De complexiteit van dit gesystematiseerde individualisme, middels materialistisch eigenbelang, het gemanipuleerde collectivisme van private geldbelangen, de afhankelijkheid van belastingstructuren en de groei van de consequenties zorgt voor de vele crisissen die wij hebben zien ontstaan (en nog moeten komen). De verstedelijkte wereldmaatschappij heeft zich genesteld en gestructureerd op het allerlaagste niveau van elementair bewustzijn, die van de hamsterende, concurrerende hebzucht zonder natuurlijke, periodieke winterperiode (behalve de 52 jarige cyclus van Kondratiev, die nooit in de groeibelangen wordt meegenomen door dezelfde korte termijn hebzucht-cultuur) . De grootste crisis van alles blijkt die van het gebrek aan empathische verbondenheid, de menselijke eenheid met zichzelf en de natuur.
Doorbraak van empathie
Bovenstaande schetst een triest beeld van een mensheid die zich heeft verblind en afgezonderd van de universele werkelijkheid door het neppe klatergoud van geldsystemen. Op het dieptepunt van deze cultuur ontstaat het keerpunt zoals het door de natuurlijke yin-yang van het universum wordt gekenmerkt. Terwijl het individualisme wereldwijd oprukt en leidt tot de allergrootste problemen voor de mensheid ooit, breekt het empathische bewustzijn door bij degenen die de pijn hebben ondervonden van deze cultuur. Daar waar de hebzuchtige natuur zich lijkt te hebben geworteld blijkt het ook onmogelijk in stand te houden. De herdefinitie van de systeemcomplexiteit is aan de orde van de dag sedert de doorbraak die de kredietcrisis in 2008 heeft mogelijk gemaakt. Het zijn niet alleen de mensen die de doorbraak beleven. De sustainocratische processen in Eindhoven en de ontwikkelingen overal in de wereld tonen aan dat er een enorme omslag gaande is.
De transformatie van de wereldmaatschappij begint bij bewustwording op menselijk niveau. Natuurlijk ontstaat dan de twijfel over hoe men om moet gaan met dit bewustzijn dat vooral allereerst verwarring, angst en onzekerheid brengt. Men aanvaard nieuwe verantwoordelijkheden op persoonlijk vlak maar voelt zich eenzaam alleen, omringd door een tegenstrijdige energie. Binnen de empathische energie die men voelt is men eerst op zoek naar cohesie binnen in zichzelf. Pas daarna kan men zich opstellen naar de buitenwereld en op zoek gaan naar verbinding met anderen. veel doorgebroken mensen voelen nog wantrouwen ten opzichten van de medemens en zoeken de verbinding eerst met de natuur of via uitingen van kunst en creativiteit.
Wat opvalt is dat de kracht van de nieuwe empathie doorbraak evenredig is met die van de blinde hebzucht cultuur waar we vandaan komen. Het is alsof actie=reactie de innerlijke mens een soort kwantum-explosie van bewustwording doet ervaren waar men eerst zelf vorm aan dient te geven. Dat is nog geen basis voor een nieuwe systeem complexiteit (zoals Sustainocratie) maar wel een om gaandeweg de oude hebzucht cultuur te omringen met nieuwe uitingen. De energetische contrasten bouwen zich op in spanningsvelden die leiden tot allerlei uitingen. Wat dit vooral aangeeft is dat een “einde tijdperk” zich manifesteert dat betekenis geeft aan een grote overgang van doorgeslagen individualisme naar een nieuwe, wellicht hogere vorm van empathie en een maatschappelijke organisatie (systeemcomplexiteit) die daarvan is afgeleid.
Wederkerigheid in plaats van betaling
Het is niet vreemd dat pioniers van deze opkomende wereld, mensen die ruim voor de rest door zijn gebroken in hun empathie en daarmee zijn gaan experimenteren in een weerbarstige oude werkelijkheid, zich openstellen om anderen daarin te helpen. De STIR Academy is daar een voorbeeld van. De moeilijkheid waar STIR mee kampt is de belevingswereld van geldafhankelijkheid die de overhand heeft in de omringende cultuur terwijl de mensen die een empathische doorbraak beleven juist afstand doen van materialisme middels een vorm van aversie tegen geld. Het is natuurlijk niet het geld zelf dat de oorzaak is van de belevingsverschillen maar wel de gevoelens die men eraan ontleend. Daarom praat de STIR Academy over wederkerigheid in plaats van “betaling”. We gaan uit van empathische waardecreatie dat ontstaat door verbintenissen. In eerste instantie is de gelijkwaardigheid er nog niet om tot waardecreatie te komen. het leerproces zelf is waarde maar degenen die de lerende hand reiken lopen het risico alleen maar te geven en zo het onderspit te delven in het proces door gebrek aan wederkerigheid. Kwetsbaarheid kan de STIR Academy minderen door ruimte scheppen voor deze ontwikkelingen in gebouwen en gebieden waar veiligheid en geborgenheid opgebouwd kan worden zonder de oude prikkels van het individualistische tijdperk. Een andere vorm is om de gedragsverandering te belonen middels een katalyserend waardesysteem dat contrasterend werkt ten opzichte van geld.
Dankzij deze eilanden van samenhorigheid-ontwikkeling, speciale, laagdrempelige bijeenkomsten (avondcolleges, verduurzamingsweekeinden, zomerscholing, enz) en sustainocratische processen (AiREAS, VE2RS, STIR) krijgen de betreffende mensen de gelegenheid met elkaar kennis te maken en onderling te gaan experimenteren met het vormgeven van een nieuwe complexiteit. Thema’s zoals “gezonde stad”, “zelfredzaam gebied”, “toegepast zelfbewustzijn”, enz geven de deelnemers de kans om iets met hun emoties en innerlijke beleving te doen, verbonden aan talenten die men al heeft ontwikkeld of ontdekt in het proces.
Sustainocratie is een voorbeeld van empathie-gedreven samenwerking
De doorbraak van empathie levert nieuwe vormen van overheid, bedrijfsvoering en samenwerking op die een enorm contrast vormen met het verleden. Het lijkt allemaal sinds 2012 in een stroomversnelling te komen terwijl de contrasten met de oude werkelijkheid zich steeds scherper manifesteren. Het belang van het leerproces is dat deze explosieve situatie niet uitmondt in een structurele chaos maar een naadloze overgang van de ene polariteit naar de andere. Of dit maatschappelijk mogelijk is zal de tijd leren. Individueel is het wel degelijk mogelijk gebleken hetgeen het vertrouwen geeft om het van onze kans vooral te blijven organiseren alsof chaos niet bestaat. We blijven zelf experimenteren, borgen de successen als structurele waarde en verbinden initiatieven met elkaar daar waar het empathische vermogen zich openstelt voor de nieuwe complexiteit. Iedereen kan meedoen, individueel en als instelling. Sustainocratie in Eindhoven werkt als bron van inspiratie (AiREAS).
Zomerschool “doorbraak van empathie” (de basis voor MVO, maatschappelijke transitie, CSR, ondernemer van je eigen leven, familieleven, enz) – eerste week van September 2014.
Jean-Paul Close – jp@stadvanmorgen.com Nicolette Meeder – nicolette.meeder@stadvanmorgen.com
“It’s the food my friend” live stream vrijdagavond 9 mei met Joel Salatin te Eindhoven.
Joel Salatin komt naar Nederland. Met zijn verhaal over zijn hartgrondige manier van boeren waarbij hij de landbouw werkelijk toekomst geeft: niet als een last, maar als een lust. Daarvoor neemt hij zo ongeveer alle conventies van de landbouw op de schop, behalve waar het per saldo allemaal om gaat: ambacht, voedsel, bodem en klimaat.
Op vrijdag 9 mei gaat STIR Academy in Eindhoven via een van onze partners De Waard Eetbaar Landschap, de slotavond van de debatserie “It’s the Food my friend”, over de toekomst van landbouw en ons voedsel, waar Joel Salatin laatste Keynote speaker is, vanuit Universiteit Wageningen, rechtstreeks streamen.
De avond wordt gefaciliteerd in de Wasvenboerderij http://www.wasven.nl aan de Celebeslaan 30 te Eindhoven. De zaal is open vanaf 19.30 uur. Het debat begint om 20.00 uur tot 22.15 uur.
Wij verzoeken u vriendelijk zich vooraf aan te melden ivm beperkt aantal plaatsen. De toegang bedraagt het traditionele koffietientje (€10 of een AiREAS munt). 2 studenten kunnen meedoen voor de prijs van €10.
Voor nadere informatie en/of aanmelding Nicolette Meeder, 06-54282812 of nicolette.meeder@stadvanmorgen.com
Onder de vele 40 plussers bevinden zich enorm veel mensen die onnodig in een uitkering zitten.
Zij willen zich dolgraag nuttig maken in de maatschappij maar worden geblokkeerd. Het zijn mensen die veel persoonlijke en professionele levenservaring genieten maar door de maatschappelijke structuur van geldafhankelijkheid zich amper kunnen ontplooien. Er zijn in ons bestaan een aantal zaken economisch vastgelegd waar men aan moet voldoen met geld. Om eraan te voldoen moet men solliciteren in de beperkt overgebleven ruimte van werkgelegenheid voor deze doelgroep, of leven van een uitkering. De grote knelpunten die mensen in een uitkering houden zijn vooral de lasten van huisvesting.
Bevrijden van last
Als deze concrete groep mensen (tijdelijk) “bevrijd” zou worden van deze geldgedreven verplichtingen dan zou men al snel de emotionele en intellectuele ruimte krijgen om zich te richten op concrete waardecreatie. Dat was oorspronkelijk ook de gedachte achter het concept “uitkering”. Nu blijken financiële verplichtingen een molensteen die de vooruitgang in de weg staan. De uitkering is als enige redmiddel voor handen. De combinatie van de verplichtingen en redmiddel staat de individuele zelfontplooiing structureel in de weg.
Waardecreatie is de basis van het ontwikkelen van een nieuwe economie. Het staaft zich op de leiderschap discipline van verandering. Daarvoor is ruimte in tijd en emotionele vrijheid nodig die niet door het huidige korte termijn systeem wordt gegund. In elke vorm van ondernemerschap geldt de incubatietijd van minstens 6 maanden om tot eerste resultaten te kunnen komen, mits men zich er volledig voor kan inzetten. En dan nog is er geen stabiele situatie, alleen tekenen van opbouwende vooruitgang en kleine successen. De druk om aan groeiende maandelijkse verplichtingen te voldoen, schulden af te lossen die zich automatisch opbouwen door de geldgedreven maatschappij, en sollicitatieverplichtingen die onbevredigende resultaten opleveren, zorgen ervoor dat de aandacht niet gaat naar waardecreatie maar overleven. Daardoor lopen de maatschappelijke lasten op door te lang verblijf in een uitkering waardoor de bureaucratie zich verder verhardt in plaats van vermenselijkt. Het zijn niet alleen de maatschappelijke lasten die een probleem zijn maar de uitzichtloosheid van deze groep uiterst waardevolle mensen zorgt voor gezondheid problemen, psychische klachten, verslavingen, echtscheidingen en vele andere uitingen van depressie en chaos. In een economie met permanente groeiambities is dit geen manier om met mensen om te gaan. Dat doet men dan ook zo min mogelijk en tracht oplossingen te vinden in meer belastingen, automatisering en een nieuwe golf van speculatie rond materiële belangen.
Spanningsveld en de Stad van Morgen
Stad van Morgen probeert al jaren om in dit spanningsveld tussen menselijkheid en materialisme, geldafhankelijkheid en waardecreatie een rol te spelen door de beoogde groep te betrekken bij de Sustainocratische processen van de Stad van Morgen. Door de druk van de korte termijn financiële verplichtingen raken we steeds onze mensen kwijt. Niet omdat ze elders terecht zijn gekomen maar omdat ze in permanente onrust verkeren. We hebben gezocht naar alternatieve woonruimte in de leegstand die zich ontwikkelde maar kregen geen steun van de instanties die de dode stenen nog steeds waardevoller achten dan de menselijke creativiteit. Er zijn nog steeds genoeg speculanten die panden willen benutten voor hotelruimte of verbouwing naar dure appartementen. Met die lucratieve perspectieven gaan gemeentes, vastgoedeigenaren of bedrijven en banken liefdevoller om met de stenen dan de mensen. Ook de belastingvoordelen van tijdelijke leegstand zijn groter dan de risico’s op gebied van werken in de maatschappelijke sector. Veel stichtingen in de sector van hulpverlening gaan onderuit door gebrek aan subsidies en de hoogte van huurlasten. Ook worden veel te veel mensen uit hun huis gezet door betalingsachterstand terwijl men misschien al decennialang actief aan het afbetalen was. Ondertussen groeit het dwangmatige geldvermogen van Nederland in handen van enkelingen terwijl het creatieve vermogen zit weg te kwijnen thuis omdat de kansen van zelfontwikkeling zijn ontnomen.
STIR Eilanden van emotionele rust en productiviteit
De laatste jaren heeft de Stad van Morgen projecten voorgesteld aan gemeentes die te maken hadden met leegstand in oude, vrijkomende kloostergebouwen of kazernepanden. De panden liggen veelal wat afgezonderd en worden bewoond door enkele bejaarde mensen van een oude religieuze ordes. Voor veel gemeentes zijn de panden een last wegens onderhoud kosten terwijl soms de bewoonbaarheid te betwisten is wegens asbest, achterstallig onderhoud of te hoge leefbaarheid lasten in de context van deze tijd. Stad van Morgen doet dan ook het aanbod om de panden niet over te nemen maar op te nemen in een functionele coöperatie, een STIR eiland voor mensen die niet in een uitkering thuishoren maar rust en tijd nodig hebben om zichzelf weer te hervinden zonder de negatieve prikkels van de economische wereld.
Het lange termijn gebruiksrecht, de onderhoudsverplichtingen en stimulans voor menselijke creativiteit en productiviteit worden dan ondergebracht in een samenwerkingsverband tussen de overheid en Stad van Morgen. Voor de overheid halveren zich de som van de lasten (uitkeringen + gebouw lasten) terwijl de betrokken mensen een onderkomen krijgen in een omgeving van zelfredzaamheid, samenwerking en waardecreatie. De waardecreatie komt eerst ten goede van de huisvesting en leefgemeenschap om daarna zich verder uit te breiden naar productiviteit voor een bredere inzet. Mensen die hun eigenwaarde weer hervinden ontwikkelen zich positief en productief zonder zich meteen te verplichten naar de wereld van de geldstandaard. Misschien is men eerst op zoek naar nieuwe of verborgen talenten die meer passend zijn bij de eisen van deze tijd. Leerwegen en diversiteit van activiteiten zijn belangrijk in het centrum om een ieder de kans te geven zich zoveel mogelijk te kunnen (her)ontdekken. Steeds blijft er een stip op de horizon waar projecten aan worden ontleend die de expertise benutten die aanwezig is. Die projecten zijn altijd verbonden aan Sustainocratisch gedachtegoed en beperken zich niet tot het centrum alleen maar het hele gebied waar de coöperatie dienstbaar aan is.
De deelnemers verblijven niet voor onbepaalde tijd in het centrum. Men bouwt krachten op tot het moment dat men weer ambities waar kan gaan maken. Dat is het moment dat men weer uitvliegt naar de grote wereld van variatie, groei en uitdaging.
Gebiedvoorbeelden
Zo hebben we een aantal gebieden gezien maar kwamen steeds weer oude dogma’s tegen die onoverkomelijk bleken, zelfs in een samenwerkingsconstructie:
Economische dogma’s: overdracht belang tegen geldelijke vergoeding waarbij meestal ook enkele andere dogma’s overgedragen worden die ontwikkeling bemoeilijken
Bestuurlijke dogma’s: zoals monumenten zorg bepalingen die zo op de detail zijn beschreven dat er geen zelfredzaamheid noch redelijke onderhoud activiteiten te plannen zijn zonder exorbitante kosten en bureaucratische relaties. Maar ook allerlei beperkingen wegens oude problemen die een rol spelen (oude tuinen, bodemvervuiling, bewoonbaarheid beperkingen, enz)
Religieuze dogma’s: wens om bepaalde stromingen in stand te houden met bijbehorende verplichtingen
Het gebouw moet (deels) bewoonbaar zijn, over voldoende land beschikken voor zelfredzaamheid in voedsel en energie voorziening, en voldoende vrijheid bieden voor eigen inzichten en projecten. Natuurlijk kunnen we rekening houden met historische banden en respectvolle afspraken maken mits deze de doelstelling en werkwijzen niet in de weg staan. In juiste gebouwen combineren wij scholing voor volwassen met zelfredzaamheid projecten voor 40 plussers. In principe zouden we een gebouw per middelgrote gemeenschap (200K tot 400K bevolking) willen benutten nadat we eerst de formule hebben bewezen. We zouden op menselijkheid ook de STIR lus toepassen.
Voorbeeld 1: Fort Isabella (Vught) als educatief wereldcentrum lokale zelfredzaamheidVoorbeeld 2: Marienhagen (Eindhoven) als creatief educatief centrumVoorbeeld 3: Kloosterdorp Steyl – spiritueel en educatief zelfredzaamheid centrum
Nu hebben wij het gebied van de Genneper Parken (Eindhoven) op het oog, rondom het Milieu Educatie Centrum.
Op de vraag van “wat is eigenlijk waarde?” kwam een grote diversiteit aan antwoorden. Jean-Paul legde de link met de evolutie van het leven op Aarde. De allereerst waarde is natuurlijk “het leven” zelf dat door de unieke omstandigheden op onze planeet tot stand is gekomen door de harmonieuze verbintenissen tussen moleculen. Die harmonieuze, energetische verbanden zijn ook de eerste materiële dragers van de waarde van het leven. Dit zien we ook in de onderlinge relaties tussen onszelf, binnen in ons lichaam met miljarden minuscule wezens, met onze relaties onderling en met onze natuurlijke omgeving.
Jean-Paul vraagt “wat is waarde”?
Vanuit dat perspectief toont hij de vier gebieden die elk uit gaan van eigen waardesystemen: groei (hebzucht), concurrentie (chaos, overleven), bewustwording (leiderschap, verandering) en nieuwe harmonie (gemeenschap, samenleving, cohesie). Binnen de context van harmonie gelden andere waarden dan in groei of concurrentie. Wanneer wij samen een maatschappij vormen dan zoeken wij harmonieuze waarden binnen die gemeenschap. Waarom zouden we anders een stabiele, gebied gebonden groep vormen? De waarden die een stabiele gemeenschap waarborgen zijn volgens de Sustainocratische leer: voeding (incl drinkwater), gezondheid, veiligheid (incl. huisvesting, respect), zelfbewustzijn en zelfredzaamheid (als groep door de inzet van de individuen).
Als we naar onze huidige maatschappij kijken kunnen we ons afvragen of we wel maatschappij zijn? De onderlinge relatie tussen burgers, instanties en de omgeving is op basis van geld uitgedrukt in Euros, een groei-economie en vele concurrerende consequenties die haaks staan op de duurzame principes van harmonie. We kunnen dus stellen dat wij geen harmonieuze samenleving hebben, meer een gebaseerd op groei (hebzucht) en concurrentie. Hierdoor ontstaan crisissen die te maken hebben met “points of singularity”, ofwel de onhoudbaarheid van exponentiële groei. Het natuurlijke resultaat is dat het systeem instort. Dat kan de vernietiging van het systeem tot gevolg hebben of het fractaal opdelen van het systeem in kleinere eenheden. Dat laatste gebeurt dan weer in het veld van chaos door de onderlinge concurrentie tussen de kleinere, eenzijdig op geld gebaseerde eenheden. Dit is een normaal, natuurlijk proces dat alleen doorbroken kan worden door een nieuwe fase van bewustwording (verandering en aanpassing) en differentiatie op weg naar harmonieuze verhoudingen.
De grote vraag is in deze maatschappij van vandaag hoe wij van een euro-afhankelijke hebzucht maatschappij van onzekerheden kunnen transformeren naar een waarden-gedreven harmonie maatschappij van zekerheden?
Waar we staan, waar we naartoe willen, maar NIET via collectieve chaos
Loes is van huis uit maatschappelijk werkster maar heeft besloten zich te gaan oriënteren op de nieuwe maatschappelijke verhoudingen die nodig zijn om weer een fase van harmonie te brengen. Haar werkgebied is Tilburg waar zij met allerlei waardesystemen heeft geëxperimenteerd. Zij heeft kennis van de ruilhandel, LET’s, enz maar heeft steeds gemerkt dat de nieuwe systemen maar een versnipperde of eenzijdige vorm van ontwikkeling doormaakten. Dat werd veroorzaakt door de menselijkheid van de betrokken partijen. Voor materiële zaken zoals ruilen van voedsel of technische middelen is de waardebepaling redelijk te beheersen maar bij immateriële zaken, zoals zorg is dat veel lastiger. Het onderlinge contact, de vertrouwensbasis en kwaliteit zijn ook maatstaven die aandacht behoeven en niet in de sfeer van vrijblijvendheid dienen te hangen. Zij presenteert een, voor haarzelf revolutionair systeem op basis van punten en spreekt de intentie uit om dit in Tilburg uit te rollen. Daarbij komt ze, net als iedereen, dezelfde beren op de weg tegen. Ze heeft haar hoop gevestigd op Europese steun en vraagt aan Jean-Paul waarom bepaalde Eindhovense zaken niet ook in Tilburg gedaan worden? Het antwoord is eenvoudig. Alle pioniersinitiatieven zijn mensenwerk en nog geen systeem. Het is erg netwerk intensief om dit van de grond te krijgen. Wij (Stad van Morgen) hebben wel een netwerk in Tilburg maar nog geen mensen die zich volgens de Sustainocratische kaders verbinden en lokaal uit willen dragen. Ook in Eindhoven hebben we heel veel tijd nodig gehad om de lokale waardeprocessen te bewijzen en te borgen.
In het college zitten mensen met ervaring op gebied van alternatieve waardesystemen
Naar aanleiding van de presentatie van Loes kwam de interactie op gang met de ervaringsdeskundigen die vanuit de zaal hun eigen ervaringen deelden. Zo kwam men al snel de conclusie dat waardesystemen gebaseerd dienen te zijn op onderling vertrouwen. Dit kan vooral zich ontwikkelen als de participanten elkaar kennen. De lokale context is daarom belangrijk als ook de diversiteit van de ruilmogelijkheden. Zodra materiële zaken zich mengen met menselijke dan komen er meer dingen bij kijken dan alleen de beschikbaarheid van vraag en aanbod via een website.
Vertrouwen is pas de 4e laag in de waardekolom
De discussie over menselijk talent en vertrouwen was aanleiding voor Jean-Paul om twee kernzaken ter inspiratie mee te geven aan de aanwezigen:
1. De waardekolom in de context van harmonieuze relaties (in tegenstelling tot hebzucht en concurrerende relaties)
Basis – Talent (“Ik Ben” = de som van de ethische, empathische normen en waarden waarmee iemand zich verbindt met de groep)
Veiligheid (het onderlinge respect waarmee men met elkaar omgaat)
Gelijkwaardigheid (niemand is meer of minder. Men schakelt op basis van menselijk waarden en hogere doelen)
Vertrouwen (zonder empathie, veiligheid of gelijkwaardigheid is vertrouwen NIET mogelijk)
Samenwerking (resultaat, waarde of hoger doel gedreven)
2. De waardeformule
Talent x Inzet x Hoger Doel = Meerwaarde x Wederkerigheid
Als voorbeeld wordt AiREAS Eindhoven genoemd waarin het hogere doel “gezonde stad vanuit luchtkwaliteit” is en de meerwaarde wordt bepaald door de multidisciplinaire stappen die de leden zetten. Bovenstaande waardecreatieproces wordt er integraal in toegepast. De Euro speelt erin amper een rol, hooguit als investeringsmiddel. Hieronder de recente verslagen van de AiREAS bijeenkomsten die altijd publiekelijk bekend worden gemaakt (vertrouwen)
Veel wordt er gesproken over “leiderschap” in de politiek en het bedrijfsleven maar in feite heeft men het in Nederland en de bestuurlijke wereld uitsluitend over “management”. In de wereld van economie wordt nog maar bar weinig leiderschap toegepast terwijl juist in de grote uitdagingen van de wereld het begrip van essentiële betekenis is. Als we kijken naar de verantwoordelijkheden binnen de context van het creëren van “duurzame menselijkheid en vooruitgang” dan kunnen we stellen dat decennia lang management verantwoordelijk kan worden gehouden voor alle problemen, en het gebrek aan leiderschap, of gebrek aan ruimte voor leiderschap, verantwoordelijk is voor het uitblijven van de oplossingen. Willen we voorkomen dat leiderschap zich met harde hand moet manifesteren om gehoord te worden of dat het pas door chaos en ellende de ruimte krijgt, dan moeten we eerst snappen waar het om gaat en het daarna een functioneel plekje geven in onze maatschappij. STIR doet dit als pionier op gebied van transformatief leiderschap. Maar eerst:
Management: Het beheersen van vaste processen met het oog op de groei, verbetering en optimalisatie ervan
Leiderschap: Het creëren van nieuwe initiatieven en processen vanuit visie of noodzaak
De traditie leert dat management op termijn leiderschap blokkeert totdat chaos en verval management weer opbreekt en leiderschap zich manifesteert
De recente opmerking van Premier Rutte dat hij regeert zonder visie “omdat visie geld kost” spreekt boekdelen. De politiek en regering redeneert vanuit vaste patronen die zijn samengesteld uit regels en geldafhankelijkheid. Het managen daarvan, vooral in een tijd van recessie, is al moeilijk genoeg. Wanneer we daarbij het principe van “verandering” gaan toepassen dan kan het de hele oude stabiliteit ontwrichten. Geen enkele premier durft zich daaraan te wagen en laat liever chaos ontstaan dan het zelf te veroorzaken. Het voorkomen van chaos is namelijk niet uit te leggen in een democratie. Daarom heerst er in elke regering een geldgedreven management cultuur met angst voor en zelfs verzet tegen verandering.
Management wordt gekenmerkt als “realisme” omdat het uitgaat van bekende patronen die uit te leggen en voorspellen zijn.
Leiderschap wordt betiteld als “idealisme” omdat het uitgaat van idealen, passie en visie waar nog geen bewijsvoering voor is.
STIR (Stad van Morgen)
Economie is koud en verstoken van moraal of werkelijkheid-zin door het concept “geld”. De realiteit van structurele vervuiling, opwarming van de Aarde, gebrek aan menselijkheid, materialisme in de systemen, enz wordt door de economische geldafhankelijkheden ontkend en afgedaan als slap en zweverig. Ondertussen lopen de gevolgen op tot enorme en verwijtbare proporties die de huidige management cultuur welhaast tot misdadig kenmerkt. Bestuurders die dit inzien nemen vaak afstand van hun functies wegens de morele verantwoording die men aan zichzelf en omgeving dient af te leggen. Zo ontstaat er een mogelijke zelfselectie van hebzucht in materialisme en macht die uitsluitend robotachtige mensen zonder geweten en scrupules over laat aan het bestuurlijke roer.
Daarom vraagt STIR aan machthebbers met gewetensbezwaren om juist aan het roer te blijven en zich te verbinden aan de leiderschap activiteiten van de Stad van Morgen. Zo kan men de autoriteit van de positie gebruiken om veranderingen teweeg te brengen die via de STIR lus worden veroorzaakt. Het leiderschap van STIR is niet persoonlijk noch economisch maar gedreven door de grote werelduitdagingen van deze tijd (voedsel schaarste en manipulatie, gezondheid-schade door vervuiling, veiligheidsproblemen door gebrek aan aandacht, blindheid van de massa door gebrek aan bewustzijn en geldafhankelijkheid door gebrek aan zelfredzaamheid) die lokaal worden opgepakt.
De grote STIR doorbraak positioneert leiderschap op gelijkwaardige basis naast management en voorkomt zo de chaos van verval
Door de grote uitdagingen (global issues) te lokaliseren (local solutions) creëren we leiderschap stappen die het management voeden met onderbouwde vernieuwing. Er is dan geen agressie of chaos nodig voor leiderschap om zich te manifesteren, alleen een geweten bij bestuurders en de bereidheid stapsgewijs deel te nemen aan vernieuwing en deze toe te passen binnen de complexiteit van management. Transformatie economie noemen we dat. Het hele verhaal wordt in dit plaatje duidelijk gemaakt.
Leadership feeds progress that is managed by finance
Het is ongevaarlijk, risicoloos, en verandert bestuurlijke verwijtbaarheid in betrokkenheid waarbij men zelf voorzichtigheid toepast in relatie tot de gewenste lokale balans. In Eindhoven passen we het proces toe waarbij erg veel energie gaat zitten in het betrekken van de autoritaire “management” partijen in het leiderschap proces. Dit is lastig omdat men de traditie van macht hanteert en moeite heeft met commitment aan externe leiderschap processen met weerslag naar de eigen autoriteit. Het is dan ook een uitdaging op zich om de juiste mensen aan te spreken en te betrekken.
Als men eenmaal het proces aanvaardt en individueel, collectief en institutioneel doormaakt dan is het aan STIR om het te borgen vanuit waardecreatie en leerproces. Door de precedenten die we hebben geschapen kunnen we nu ook het leerproces aanbieden aan de wereld via het zogeheten “holistische leerprogramma” van de STIR Academy. Samenwerkend met partners uit het praktische wetenschappelijke en hoger beroeps onderwijs, training en coaching trachten we de wereld van bedrijfsleven, overheid, kennisinstellingen, semi-overheid enz te betrekken bij deze ontwikkelingen en bewijsvoering waar men liever vroeg dan laat mee om dient te leren gaan uit eigenbelang
Als 50 woorden genoeg zijn om de positief vooruitstrevende creativiteit van de mens te benadrukken, hoeveel woorden hebben we dan nog nodig om de uitdagingen van de opwarming van de Aarde, vervuiling, oorlog en andere wereldzaken met elkaar aan te pakken?
