Tag Archives: onderwijs

ElastiCity, een open reflectie over verbinden met de Stad van Morgen

1 feb
Met Sander overleggen we over samenwerking tussen Eindhoven en een wijk in Rotterdam. De dialoog is niet altijd ondernemend maar vooral aftastend in visie, ideologie en denktrends. Sander Vroegindeweij is niet de enige die zo beeldend bezig is met de werkelijkheid en zijn eigen rol daarin. Daarom houden we de reflectie niet voor onszelf maar maken u deelgenoot…….
******************************Sander***************
Om verdere aansluiting te vinden binnen de Stad van Morgen ideologie heb ik kort even teruggekeken naar mijn In Company Project uit 2015. Deze opdracht was onderdeel van mijn EMBA opleiding en heeft als doel een basis te leggen voor ons toekomstige bedrijf. Dus eigenlijk een voorloper van ons bedrijfsplan.
Hier kort een introductie, bedoeld als opstap naar het FabCafe:
Mijn vrouw heeft interesse in het onderwijs, ik in innovatie. Beiden zijn we verrast over hoe het schoolsysteem zo weinig lijkt veranderd. Tenminste dat is de ervaring die wij hebben met onze kinderen. Vooral de oudste is erg creatief en gedreven, echter past dit niet in het klassikale systeem waarin iedereen dezelfde opdracht uitvoert op hetzelfde moment.
Dat het schoolsysteem zo onveranderd lijkt te zijn verbaasd ons omdat de wereld om ons heen toch heel anders is vergeleken met toen wij zelf op de basisschool zaten. Mijn onderzoeksvraag was dus gericht op hoe educatie en innovatie onderling met elkaar zouden kunnen worden verbonden. Ik heb daarbij de term “elastiCity” gebruikt om het verschil tussen de dynamiek van de stad en het onderwijs te verwoorden. Veel van de initiatieven voor verandering in het onderwijs lijken op termijn weer terug te vallen op de bekende basis, ofwel een traditionele methode van het aanleren van taal- en rekenvaardigheden.
Ik heb met de term “elastiCity” de stad als uitgangspunt genomen voor de op het eerste oog meest duurzame organisatievorm. In tegenstelling tot landen en bedrijven gaan steden veel langer mee. Het herstel en aanpassingsvermogen van steden is uniek. De trend smart cities in combinatie met the internet of things, artificial intelligence en automation/robotization is niet alleen interessant voor de techneut die op zoek is naar zinvolle innovatie. Het is van essentieel belang voor de bewoners zelf. De kwaliteit van de leefomgeving zal steeds meer worden bepaald door het inzetten van innovatieve technologie. Alleen doet de naam Smart geen recht aan deze trend, evenzo bij de benaming van de moderne telefoon: de smartphone. Smart cities gaat niet om het vooruitstrevend gebruik van innovatieve technologie. Het gaat verder, namelijk het nut ervan voor de bewoners van de stad. De mensvriendelijkheid: een veilige en gezonde omgeving waar je als kind op kunt bloeien.
Het woord smart wordt vaak niet in de juiste context gebracht. Een smartphone bijvoorbeeld is een telefoon waarmee je veel meer kan dan alleen bellen. En dat zien we terug in het verkeer. Fietsers en automobilisten gebruiken de telefoons op uiterst ongunstige momenten en dan ook op “domme” manieren die veel verder gaan dan bellen alleen. Op de meest gevaarlijke momenten raadplegen we de telefoon voor zaken die er op dat moment niet toe doen. Tenminste niet de meeste urgentie vereisen. De PC, personal computer, is natuurlijk ook smart alleen minder mobiel. Ook hier zien we gebruiksvoorbeelden die misschien wel erg persoonlijk echter niet erg slim zijn. Een PC nodigt qua interactie immers niet uit om er samen tegelijk achter te werken, dat maakt de PC ook personal. De personal computer opent wel mogelijkheden om juist op afstand met elkaar, bijvoorbeeld samen aan een project, te werken.
De impact van technologie is dus moeilijk te voorspellen, vooral als het gaat om gedragsveranderingen. Het gaat uiteindelijk om de samenhang, ofwel de interactie en niet of een digitale oplossing slim of persoonlijk is. En dit kan verwoordt worden door de term Eco: “Ecology (from Greek: οἶκος, “house”, or “environment”; -λογία, “study of”[A]) is the scientific analysis and study of interactions among organisms and their environment.” https://en.wikipedia.org/wiki/Ecology
Het eco-niveau vereist meer dynamiek en gaat verder dan alleen technisch slimme apps, intelligente systemen en persoonlijke apparaten. Bij eco gaat het om de balans: de uitdaging van duurzaamheid. Dat is de vervolgstap die ik in mijn ICP onderzoek niet verder uitgezocht heb. De literatuurstudie en interviews hebben me wel in de juiste richting gebracht, echter niet ver genoeg. Inmiddels zijn er na mijn MBA ook veel zaken veranderd: mijn vrouw heeft haar  lerarenopleiding afgerond en geeft nu informatica les aan VMBO, Havo en VWO.
Onze kinderen zijn van de openbare basisschool naar het Montessori gegaan. We hebben contact met diverse partijen over de wereld die met passie en overgave aan creatieve innovatie werken. Ook hebben we inmiddels het FabCafe ontdekt en deze in Tokyo, Barcelona en Straatsburg bezocht. De gesprekken met global team leden alsook de lokale eigenaren zijn erg inspirerend. We hebben internationale ervaring met co-creation van Arduino lesmateriaal en personal robotprojecten. Onze verwachtingen voor dit jaar zijn dan ook erg positief. We kijken uit naar nog vele interessante projecten en daarbij gepaard gaande leerervaringen. Een van de lokale projecten is een derde Roffab te organiseren. Ik wil dat graag onder het thema Internationaal en Intercultureel door workshop materiaal uit het buitenland te delen met jongeren uit de stad. Enkele voorbeelden: 3D print en bouw je eigen robot (PLEN uit Japan), maak en speel je eigen gitaar (Inventors uit Portugal), bouw en programmeer je eigen digitale apparaat (STEMTera uit Australie).
***********************
elasticity
elasticity2

Bewustzijns gericht onderwijs

18 dec
image

Jacqueline de Theije

Op 17 december voltrok zich het proefcollege van de STIR Academy over het onderwijs. Gastdocente was Jacqueline de Theije, initiatiefneemster van de Eindhovense DOE School. Dit is een school die de mens centraal stelt en de kinderen uitdaagt vanuit hun zelflerende vermogen. Dit initiatief is een van de vele intenties tot vernieuwing van een onderwijssysteem dat uit de tijd is, ontstaan in een tijdperk van industriële arbeid, standardisatie van processen en hiërarchische structuren, uniformisering van economische belangen en bijbehorende robotisering van de mens. Maar die tijd bestaat niet meer, ook al wordt er nog steeds politieke en economische macht aan ontleend. Het is die machtuiting die de vernieuwing in de weg heeft gestaan maar dankzij de vele crisissen en het uitblijven van herstel van het verleden, ondanks de belastingverhogingen en kapitaalinjecties, is de noodzaak tot het openstellen van de vernieuwing nu ook doorgedrongen tot de hogere beleidsferen van de landelijke overheid.

Dit filmpje van vrije denkers geeft de essentie weer van de transitie waar we voor staan. Sugata Mitra heeft naam gemaakt door zijn TED speeches over experimenten in achterbuurten van India over het zelflerende vermogen van de straatjeugd. Nu komt hij in beeld om een lans te breken voor menselijk leervermogen onder de nieuwe prikkelende omstandigheden van een evolutie. U zult zichzelf er ongetwijfeld in herkennen.

Maar openstaan voor vernieuwing en daadwerkelijk vernieuwing invoeren zijn twee verschillende dingen. Jacqueline vertelt openhartig hoe zijzelf als kind niet paste in “het systeem” en later de barricade op moest voor de belangen van haar hoogbegaafde zoon die zijn weg niet kon vinden in de ommuurde maatschappelijke beperkingen van onderwijs. Veiligheid is onderdeel van de vrijheid om zich als kind tot volwassen mens te kunnen ontwikkelen door om te leren gaan met prikkels en bewustwordingsontwikkeling middels experimenteren met het leven. Het spanningsveld tussen mens en maatschappij dat door Jean-Paul in beeld wordt gebracht toont een gigantisch probleem waar we allemaal samen een doorbraak in dienen te vinden.

De stres tussen menselijk leren en systeem gericht onderwijs

De stres tussen menselijk leren en systeem gericht onderwijs

Het natuurlijke leerproces van de mens gaat in fasen vanaf onze geboorte tot volwassenheid. Het komt voort uit de harmonieuze band van ouders die leidt tot het ontstaan van nieuw menselijk leven in een cyclus die zich steeds weer herhaalt. Telkens wordt een evolutionair stapje toevoegd aan ons bestaan door de complexiteit van het loslaten van het verleden en het zelfleiderschap van het bouwen aan een nieuwe harmonie.

Natuurlijke leerweg van harmonie naar harmonie via groei, chaos en bewustwording

Natuurlijke leerweg van harmonie naar harmonie via groei, chaos en bewustwording

De maatschappelijke focus op consumptie economie die belast wordt om de kosten van een zorgstaat te financieren heeft volgens Jean-Paul Close geleid tot een integrale breuk met de natuurlijke processen waarvoor een sturing is geïntroduceerd die niet de menselijke belangen dient maar die van een economisch in stand te houden systeem. De evolutie krijgt dan geen kans omdat verandering tot de taboe sfeer gaat behoren. Het onderwijs wordt door de financiële afhankelijkheid gestuurd waarin ouders en kind niet als mens maar als economische drijvers en kostenposten worden beschouwd, omringt door instanties die er belang aan hechten om een gefragmenteerd deel van een bestaan ter harte te nemen zodat steeds passend wordt gemaakt in het systeembelang.

Het systeem neemt de rol van de ouders over, niet vanuit harmonie en veiligheid maar individualisme en afhankelijkheid

Het systeem neemt de rol van de ouders over, niet vanuit harmonie en veiligheid maar individualisme en afhankelijkheid

Dit staat structureel de natuurlijke vrijheid en menselijke diversiteit in de weg. Jongeren raken de weg kwijt en krijgen geen begeleiding noch zicht op een hoger doel omdat de harmonie in het ouderlijk huis vaak is verdwenen door de druk van het economische systeem. Het systeem spiegelt niet vanuit harmonie maar hebzucht, afhankelijkheid en individualisme. De jongeren krijgen alleen de economische prikkels. De gevolgen zijn positief zolang de maatschappij in de behoefte voorziet van de mensen door voldoende arbeid en ontwikkelingsmogelijkheden. Het spanningsveld wordt vernietigend wanneer het systeem de vrije natuur van vooruitgang in de weg gaat staan. De een reageert daarop in wanhoop en ellende, soms met zelfmoordneigingen of uitzichtloze uitingen in verslavingen of gedragsproblemen. De ander (zoals Jacqueline en de mensen in de Stad van Morgen) verzamelt de moed om er iets anders voor in de plaats te zetten en eisen ruimte om het te kunnen waarmaken. Het zijn de pioniers van een nieuwe tijd. We zien dat zowel ruimte ontstaat en groeiend pionierschap.

Het nieuwe onderwijs ontwikkelt zich als in eerste instantie als systeem bevrijdende initiatieven

Het nieuwe onderwijs ontwikkelt zich als in eerste instantie als systeem bevrijdende initiatieven

Het probleem is echter dat het sturende politieke systeem nog steeds afhankelijk is van de beoogde groei-economie en haar middelen inzet om die te stimuleren. De nieuwe initiatieven moeten zich zien te redden binnen de “wet van de tegenstellingen” en de vrije keuze en vermenselijking vorm geven in gegeven ruimte maar zonder middelen. Dat maakt de moed van de initiatieven extra indrukwekkend en zwaar omdat menzich moet bewijzen in algemene tegenstelling in plaats van de natuurlijke flow van aanvaard leiderschap. Jacqueline geeft aan dat alle kinderen terecht kunnen op haar school maar “niet alle ouders”. Het vergt verstandige ouders die weer regie nemen over de ontwikkeling van hun kinderen maar ook de harmonie van hun eigen leven om zo menselijke signalen te geven waar een kind zich aan kan spiegelen in plaats van alleen de prikkels van een groei-economie.

STIR

De positionering van de STIR Academy gaat een stapje verder en ziet de leerweg van de mens als een proces ten bate van waardecreatie in plaats van uitsluitend waardeconsumptie. De initiatieven die de stichting onder de vlag van de Stad van Morgen heeft opgebouwd zijn allemaal gericht op de echte menselijke waarden waar we samen vorm aan geven in reactie op de grote bedreigingen en uitdagingen waar we ons mee omringd voelen. De generatie van volwassen worden tegelijkertijd gevraagd zich in te zetten met kennis en talent terwijl de jongeren de stip op de horizon en hun persoonlijke inzet kunnen ervaren als leerweg in een wereld die ze zelf vorm geven. Het is een waardengedreven cultuur waardoor STIR niet afhankelijk is van de geldcultuur van de groei-economie maar de bewustwordingscultuur van waardengedreven bevolkingsgroepen.

STIR Academy

STIR Academy

Het samen dragen van onze maatschappij en onze zekerheden is een leerweg op zichzelf dat zichzelf dient te financieren door de uitvergroting van werkelijke waarden die samen ontstaan. AiREAS, FRE2SH en SAFE zijn daar groeiende voorbeelden van die uiteindelijk een totaal nieuwe economie veroorzaken, die ook enorm kan groeien, echter steeds redenerend vanuit harmonie, nooit vanuit groei als doel maar als evolutionair middel van maatschappelijke volwassenheid en de cyclus van duurzame menselijke vooruitgang.

Het college werd als gebruikelijk afgesloten met de uitnodiging tot samenwerking op basis van de geleverde inspiratie.
image

STIR college – educatie

29 okt

17 december 2014

STIR Academy

Proef werkcollege

Educatie, onderwijs, leren leven en overleven, maatschappijslaaf of participant? Vrijheid of dwang?

Door: Jean-Paul Close

Gastvrouw: Nicolette Meeder

Speciale gasten: Jacqueline de Theije (Oprichtster Democratische School DOE040)

Locatie: Fontys hogeschool    Tijd:  19:00 – 21:30

Introductie: Sinds 2009 is de Stad van Morgen bezig met de integrale transitie van een gestuurd onderwijs naar een participatieve leerweg, georiënteerd op bewustwording, menselijkheid en duurzame menselijke vooruitgang. Wat ligt er aan de visie ten grondslag. Waarom bestaat het spanningsveld tussen een oud onderwijsbeeld en een evolutionaire stap? Welke belangen spelen en waarom zal de transitie plaatsvinden ondanks allerlei blokkerende obstakels?

Prikkelend of oervervelend onderwijs?

College: Allerlei initiatieven op gebied van “onderwijs vernieuwing” ontstaan in de vrije markt van onderwijsaanbod in Nederland. Maar het inspectiebeleid is nog steeds gericht op rationele fundamenten vanuit oude industriële denkwijzen over arbeid en maatschappelijke bijdrage in een geldafhankelijke economie. Het onderwijssysteem is afhankelijk van de geconditioneerde geldstromen waardoor vernieuwing geen echte vrije markt kent. Hoe breken we daar doorheen? Met welke argumenten en middelen? Zijn er voorbeelden die ervaringen willen delen?

Jacqueline de Theije is te gast. Zij heeft na jaren van voorbereiding eindelijk de Democratische school te Eindhoven op kunnen zetten en openen in September 2014. Jacqueline vertelt over haar ervaring.

Jean-Paul Close: Is visionair over de evolutie van de mens en de menselijke complexiteit, meervoudig auteur, initiatiefnemer van de Stad van Morgen, het democratiemodel Sustainocratie en de vele samenwerkingsvormen die daaruit zijn ontstaan, zoals AiREAS, FRE2SH en STIR Academy, grondlegger van een nieuw maatschappijmodel waartoe hijzelf uitnodigt.

Nicolette Meeder: Is in 2009 ingegaan op de uitnodiging en experimenteert met concepten zoals FRE2SH en de STIR Academy om zo een inspiratie netwerk op te bouwen van zowel duurzame menselijkheid, Sustainocratie en de transitie die gaande is.

Voor wie: ondernemers, medemensen, beleidmakers of uitvoerders, pioniers, vernieuwers, zoekenden, verbinders, studenten en andere lerenden, enz. Kortom, een ieder die de ontwikkelingen van deze tijd een persoonlijk of professioneel plekje moet geven en met de vele veranderingen om dient leren te gaan of ze zelfs vorm geven.

Kosten: 5€ leden, 10€ niet leden of 1 AiREAS munt (voor de kosten van koffie)

Verslag STIR avondcollege 21 mei

21 mei

Thema: Weerbarstige pubers
Gastdocente: Riet Kooiman

Riet Kooiman

Riet Kooiman

Riet wist ons meteen te verrassen met de vraag om eens goed rond te kijken naar alles wat blauw is. Daarna vroeg ze ons om de rode dingen op te noemen. We hadden natuurlijk niets roods gezien ook al waren die er wel. “Wat benadrukt wordt krijgt aandacht en groeit. Dat geldt voor alles, ook de positieve en negatieve dingen,” aldus Riet. Zo zette zij de toon van haar college over “weerbarstige” pubers.  Haar college was doorspekt met verhaaltjes en voorbeelden uit haar docentschap. “Contact”, zegt ze, is de basis van alles. Zonder contact kom je met de pubers nergens. Daarnaast wil elk mens volgens Riet drie basis dingen:

* gehoord worden
* gewaardeerd worden
* gestructureerd weten

“Elke gedragsuiting heeft een positieve intentie”. Met elk voorbeeld zette zij een stapje in haar theorie totdat uiteindelijk het bord vol stond met een duidelijk beeld van de kijk op jongeren en houvast dat Riet hen geeft met haar aanpak.

Het bord bevat een opbouw van een aanpak

Het bord bevat een opbouw van een aanpak

Na de pauze gaat Jean-Paul op zoek naar de mens in Riet achter de theorie. Met vragen als “waarom doe je dit?” en “wanneer kwam je eigen doorbraak in de inzichten” of “wat wil met de jongeren bereiken” werd Riet zelf aan het denken gezet. Haar reacties waren veelal opnieuw voorbeelden uit haar rijke arsenaal van ervaringen met jongeren. Haar inzichten veranderden toen ze zelf kinderen kreeg. De empathie die zij voor haar eigen kinderen op weet te brengen kon ze ook kwijt in de werkwijze op school. Het viel op dat Riet haar 3 punten toepast en jongeren uitdaagt tot het uitproberen van “iets anders”. Experimentjes noemt ze dat, een soort gedragscontract tussen docent en leerling op basis van verwachtingen die zich projectmatig moeten manifesteren. Zelfs S.M.A.R.T. kwam daarbij kijken.

image

De intuïtieve, praktische aanpak van Riet, die zij zelf met jarenlange ervaringsopbouw tot een bruikbaar model heeft gerationaliseerd voor deelbaarheid met anderen, werd vervolgens door Jean-Paul in context geplaatst van de evolutionaire ontwikkeling van de mens en onze maatschappelijke systemen. In de miljarden jaren van evolutie beleven wij individueel steeds weer sinds de conceptie als kind via de harmonieuze band van de ouders via de groeifasen van het evolutionaire bewustzijn:

Fase 1: Onbewust leven (groei fase)

Fase 2: Onbewust overleven  (puber fase)

Fase 3: Bewust overleven (ontwikkelingsfase van volwassenheid)

Fase 4: Bewust leven (hoger bewustzijn en empathie doorbraak)

Het empathische karakter van de aanpak van Riet en haar inlevingsvermogen is een goed voorbeeld van positieve omgang met de natuurlijke verwarring van de jongeren op zoek naar hun eigen ik (van fase 2 naar 3 en 4). Zij zijn verwikkeld in de onderlinge concurrentiestrijd dat hoort bij de ontwikkeling van het bewustzijn. “Hetzelfde doen als de ander maar beter of meer” levert dan een strijd op met slachtoffers via pesten, onderlinge vergelijkingen, focus op externe zaken, enz.  Het leren “anders” te doen door te experimenteren met de werkelijkheid levert juist de bevrediging op van de bewustwording van de eigenheid, talent ontwikkeling, zelf leiderschap en omgaan met diversiteit en verandering. De leerprestaties zijn dan geen doel maar een consequentie omdat de innerlijke ik zich ontwikkelt.

Innerlijk leiderschap is een "zijn"s gedreven proces

Innerlijk leiderschap is een “zijn”s gedreven proces

De groepsdialoog in het college kwam op het aspect “veiligheid”. Jean-Paul legt de hogere bewustzijnsniveaus uit die behoren tot een harmonieuze maatschappelijke ontwikkeling. Dat begint met de “ik ben” bevestiging van de individu waaruit zelfvertrouwen en kennis voortkomt. De jongeren zijn daarin nog zoekende maar de omgeving kan een lerende spiegel zijn van het hogere doel. Daarin speelt de “ik ben” cultuur van de school zelf een fundamentele rol. De school zou niet meer zoekende moeten zijn maar juist als voorbeeld dienen te fungeren van de harmonieuze maatschappelijke sfeer van verbindende cohesie. Deze wordt dan door docenten als Riet begrepen en uitgedragen.

De bijbehorende waardeopbouw is “gelijkwaardigheid”, “veiligheid“, “vertrouwen” en “samenwerking”. Zonder deze waarden is maatschappijvorming onmogelijk en ontstaat er de koude, individualistische cultuur van onderlinge concurrentie, zoals we nu in Nederland ervaren door de nadruk op geld en economische groei in plaats van menselijkheid en harmonie. Minister president Mark Rutte had dat getoond door zijn eenzijdige (“ziet alleen blauw, geen regenboog”) betoog over Europa dat tot hilariteit leidde maar ook bezorgdheid over de manier waarop we geregeerd worden.

Riet beoefent de empathische techniek van onderwijs op haar eigen manier. Het zou door het hele educatieve systeem gedragen kunnen worden maar dat is niet zo. Het spanningsveld met de Haagse sturing komt terug via de normering van het onderwijs, bijbehorende financiering en inspectie. De vraag is dan hoe we hiermee om dienen te gaan in het belang van onze kinderen en de ontwikkeling van de maatschappij middels de vorming van onze opkomende generaties? Leren we ze onbewust overleven of bewust leven?

Ook de ouders spelen hierin een rol. Hoe ga je om als school met ouders die de doorbraak in bewustzijn niet hebben meegemaakt en hun kinderen aanmoedigen in het wedijveren in concurrentie in plaats van het zoeken naar harmonieuze verhoudingen door aanpassing van gedrag middels creativiteit en ontwikkeling van het zelfbeeld?

E.e.a. leverde boeiende uitwisseling van situaties op, mede door de aanwezigheid van leerkrachten uit verschillende culturen, het hoofd van een middelbare school en een vader van een overleden kind.

De vraag is natuurlijk gesteld wat we er samen mee kunnen doen als we de harmonieuze context zo belangrijk vinden, ook in de evolutionaire zin waarin we ons bevinden met wereldse uitdagingen zoals armoede, klimaatverandering, vervuiling, crisis, migraties, enz? De aanwezigen zijn uitgedaagd om daar samen over na te denken en hun eigen empathische vermogens en deskundigheid om te zetten in samenwerking en maatschappelijke stellingname door proactieve initiatieven. Toestemming vragen aan een bureaucratie levert alleen verzet op terwijl het goede voorbeeld juist de waarden tastbaar maken waar steun aan kan worden ontleend.

Het volgende avondcollege op 3 juni gaat over “dienend leiderschap” en sluit mooi aan op deze fijne avond.

Het laatste woord

18 okt

We worden weer overspoeld met speelgoedreclame dus zal de Sinterklaastijd wel weer in aantocht zijn. Steeds vroeger in het jaar wordt de goedheiligman verbonden aan de verkoopbelangen van een consumptie gedreven maatschappij. Zijn kerkelijke boodschap als redder van kinderzieltjes uit de moordende hebzucht van een handelaar wordt zo ontkracht.

Het zwarte gezicht van zijn knechten wordt door de vieze schoorsteen veroorzaakt wanneer hij presentjes aflevert voor de kinderen. Maar nu wordt het zwarte gezicht met dezelfde schijnheiligheid verbonden aan slavernij en discriminatie, een oud schaamtegevoel uit onze eigen “gouden eeuw”.

Hebben of gebruiken?

“Papa, dat speelgoed hoef ik het niet te “hebben”, ik wil er gewoon een keer mee spelen”. Datzelfde geldt ook voor mij. Ik hoef die auto niet te hebben, ik heb er alleen af en toe een nodig, soms uit noodzaak, soms om er mee te spelen. Volgens de minister president dien ik echter beter het landsbelang door de auto in eigendom te nemen. Daar heb ikzelf andere opvattingen over als ik naar al die geparkeerde blikken bakken kijk die de straten bevolken. We hebben nog een cultuur van hebben. Die van gebruiken komt eraan.

Het systeem wil dat ik consumeer door aan te schaffen, ik wil gewoon gebruiken en teruggeven.

Het systeem wil dat ik consumeer door aan te schaffen, ik wil gewoon gebruiken en teruggeven.

Mens of systeem?

Mijn dochters groeien op in een wereld waarin we zelf leren kijken naar de werkelijkheid en het interpreteren op basis van ethische aspecten en verantwoordelijkheden die de omgevingscultuur stelselmatig lijkt af te breken. Op school “waar iedereen zichzelf mag zijn” moet men huiswerk inleveren over het verschil tussen allochtonen en autochtonen. Ik was 42 toen ik de woorden moest opzoeken in het woordenboek bij terugkeer naar Nederland. Ik was 27 jaar allochtoon geweest en had het nooit geweten. In Nederland werd mijn gezin bestempeld met discriminerende woorden.  De blog van Paul de Blot praat over “legalen en illegalen”, recht en onrecht over de onmenselijkheid van systemen die mensen beoordelen en veroordelen op afkomst.

Burgerparticipatie of verantwoordelijkheid in menselijkheid?

Tijdens een recente “burgerparticipatie” bijeenkomst vertelt de kersverse wethouder dat de burger mag meepraten maar de overheid het laatste woord heeft. Dat is een boeiende opstelling als burgers samenkomen om te praten over verantwoordelijkheid, ethiek of verwijtbaarheid in schending van menselijke en milieuwaarden. Men stelt gemeenschappelijke acties voor om te ondernemen om daarna terug gefloten te worden door de toestemming en beoordelingscriteria.

Een week later zit een andere wethouder aan tafel om samen met de burgerbevolking verantwoordelijkheid te nemen in een sustainocratisch proces over de gezonde stad. Dezelfde wereld, hetzelfde systeem, andere mensen, andere opvattingen en betrokkenheid of keuzes. De een doet het wel, de ander niet. Menselijkheid!

Wat leren wij onze kinderen?

Maar het gaat om verantwoordelijkheid nemen. Wat leren wij onze kinderen? Hoe gaan wij met elkaar om op straat? Welke verantwoording is nodig als je zelfbewust hebt leren bijdragen aan leefbaarheid? Waarom een kostbare bureaucratie van kwartjes om dubbeltjes te beoordelen? Hoe zit dat met verantwoordelijkheid en ethiek?

Het laatste woord heeft niet de wethouder, niet het systeem, niet de overheid noch de bank. Het laatste woord heeft de mens, de natuur en ons ge-weten in maatschappijspel dat we samen spelen. Het laatste woord heeft duurzame menselijke vooruitgang. Morgen is gisteren begonnen om er vandaag verantwoordelijkheid voor te nemen.

Een kind weet dat en dit kind zit in ons allemaal. We hebben niets, ook al bezitten we alles. In het spel van het leven gebruiken we alleen maar en geven alles terug wanneer we klaar zijn. Het laatste woord hebben wij niet want dan zouden onze kinderen niets meer te zeggen hebben. We hebben het laatste woord als we als mens uitgespeeld uitgespeeld zijn. Dan is het te laat.

 

Stress in het onderwijs

27 sep

STIR Academy is een initiatief van de Stad van Morgen om samen de transformatie van het onderwijs aan te gaan. Onderaan het artikel kunt u zich aanmelden voor meer informatie

Ruim 25 jaar aftakeling in het onderwijs
Nu de economische crisis haar sporen achter laat in de maatschappij en zich dieper wortelt zien we het spanningsveld tussen de koudheid van het systeem en de warmtebehoefte van de medemens alleen maar groeien. Ook hebben wij het onderwijs zich de laatste 25-30 jaar zien ontwikkelen naar systeemstructuren rondom vooral emotieloze cognitieve vaardigheden, ontdaan van elke vorm van menselijkheid en menselijke omgangsvormen, alsof het gaat om het programmeren van robotjes.

In dit plaatje tonen we het groeiende onnatuurlijke spanningsveld tussen de mens en het systeem:

Het spanningsveld tussen mens en systeem wordt steeds groter maar daartussenin zitten onze kinderen.

Het spanningsveld tussen mens en systeem wordt steeds groter maar daartussenin zitten onze kinderen.

Leerkrachten raken in de stress

Uitval, gestreste leerkrachten, stafblaadjes, kruisjes, gedragsstempeltjes, groeiende bureaucratie, inspecties, cijfercultuur, enz drijven de zelfbewuste, gepassioneerde leerkrachten tegen de muren omhoog. Systeem georiënteerde figuren maken van de school een strafkamp. De afstand tussen de mensgedreven professionals en de geldafhankelijke besturen wordt zichtbaar.

De kinderen en jeugd hebben een leerplicht maar de school heeft een onderwijsplicht. Maar wat is “onderwijs”? Door de uitval gaan steeds meer scholen over op geautomatiseerde computersystemen om toch aan hun uren te voldoen. Of men laat de jeugd “zelfstudie” verrichten. Vanuit de verantwoordelijkheid van menselijkheid en de intensiteit van het leerproces op basis van verwerking van emoties, lichamelijke ontwikkeling, spiritualiteit (de essenties van het leven die elk systeem overstijgen) als ook de vaardigheden in bewustwording, is dit onaanvaardbaar.

Leerkrachten worden niet afgerekend op hun menselijkheid maar op de toepassing van een onmenselijk systeem. Zelfs bestuurders willen het anders maar zien vaak amper een uitweg. Er is niet meer geld voor het onderwijs maar met geld los je gebrek aan menselijkheid niet op. Daar is iets anders voor nodig.

Ouders én kinderen worden mondig
De klachten en weerstand hopen zich op. Scholen en leerkrachten worden zelfs bedreigd, ouderavonden lopen in het honderd, gesprekken tussen medewerkers en ouders lopen uit op hoog oplopende ruzies, kinderen snappen het niet. De jeugd gaat verplicht naar school maar leert meer op straat waar ook het onrecht wordt uitgespeeld tussen de leeftijden. Jongeren verlangen naar het einde van hun schooltijd en ouders ook. Want dan begint het échte leven pas met alle sociaal, emotionele en intellectuele achterstand die onze jeugd gaandeweg heeft opgelopen, met alle consequenties van dien. Het onderwijs wordt nu geacht als een kostbare onmenselijke verplichting dat men liever kwijt is dan rijk. Dit is niet eens een verspilling van middelen maar dat van de maatschappelijke waarden die ons bestaansrecht geven als gemeenschap.

We staan vaak onze jongeren verplicht af aan een opleidingssysteem waar wij geen vertrouwen aan hechten. Dat moet anders!

Er zijn natuurlijk uitzonderingen, zoals overal en met alles in het land, maar die bevestigen helaas de stelling in plaats van haar ter discussie te stellen. Alleen de scholen die aan het overheidsinfuus hangen en naar de pijpen dansen van “het systeem” overleven en dat zijn juist de omgevingen waar we onze jeugd het liefst niet willen hebben. Alternatieven zijn ofwel te kostbaar, te ver weg of op een andere manier onbereikbaar. Ook samenwerkende ouders, nieuwetijdse schooltjes, nieuwe modellen, die binnen het onderwijs alternatieven, steun en visie aanbieden, krijgen hun financiering niet rond of wordt de toegang tot het systeem ontzegd.

Transformatie
Zo kan het niet langer. De afstand tussen dat wat wij willen voor onze kinderen en de aangeboden werkelijkheid is te groot geworden. Het gaat om de toekomstige generaties die zo opgroeien in de onmenselijkheid en zich radeloos afvragen waar zij met hun emoties naar toe moeten? De een kiest drugs of alcohol, de ander springt voor de trein, soms zoekt men de criminaliteit of raakt te vroeg zwanger op zoek naar menselijke warmte. De dure, stempelgedreven zorg en strafcultuur maakt het alleen maar erger.

Het gaat niet om een vingertje opsteken en klagen. Het gaat om het verbinden van de mens en het leersysteem met de menselijke werkelijkheid in de opvoeding, opleiding en begeleiding van onze jeugd. Elke mens is “een held” en leert het hele leven om te gaan met de zoektocht naar het geheim van duurzame welzijn en vooruitgang. Dit gebeurt door geprikkelde interactie met de omgeving en reflectie over de eigen resultaten. We moeten als mens weer het menszijn gaan waarborgen in onze omgeving en systemen, te beginnen met het onderwijs!

Ons kind is een held op levensreis

Ons kind is een held op levensreis

Sustainocratie wil geen nieuw schoolsysteem introduceren maar het hele schoolbeleid aanpakken en helpen transformeren naar iets waar we trots op willen zijn, niet enkele kinderen en ouders, maar allemaal. We hebben geen extra geld nodig maar de bereidheid van “het systeem” zelf om los te laten en lid te worden van “toegepaste kennis en menselijkheid” als doelgericht samenwerkingsverband tussen de mens als burger, overheid, onderwijs, wetenschap en bedrijfsleven, rond duurzame menselijkheid.

We doen de transformatie niet alleen maar allemaal samen. We maken de kloof (het spanningsveld) tussen de warme mens en koude cultuur weer kleiner en beheersbaar. Wij nemen de verbindende verantwoordelijkheid op ons en nodigen uit tot de “transformatie”.  We hebben er geen moeite mee om dit de komende 10 jaar te doen als experiment, bijvoorbeeld in Noord Brabant.

Uw kind spoort niet

10 apr

“Mevrouw, er zit bij uw kind een steekje los”. Met deze opmerking kon een van onze collegas in de Stad van Morgen het doen. “Pap, waarom moet ik de hele dag in een stoel zitten en naar verhalen van een meester luisteren? Ik kan toch ook wel anders leren?” Zei mijn eigen dochter van 12 toen het voor het eerst in lange tijd weer eens lekker weer was. Binnen zitten is dan een misdaad tegen de jeugdelijkheid. Kinderen en jongeren worden steeds mondiger tegen de wettelijke gevangenis die het onderwijs vertegenwoordigt. Ook het gros van de ouders is in opstand tegen leerkrachten die het overwicht in de klas verliezen en de schuld bij de jongeren leggen in een soort strafdiscipline cultuur. 10 regels schrijven “ik mag niet naar de vogels buiten kijken”, morgen 15 minuten eerder op school om de les gelezen te worden, een derde kruisje van de maximaal vier om een week geschorst te worden, en ga zo maar door. Vergeet het maar. Geen strafkamp voor mijn kind.

“Uw kind spoort niet” is nu welhaast een compliment. Nee, mijn kinderen laten zich vangen in een dwangbuis. Mijn kind zoekt een eigen weg en volgt inderdaad niet het opgelegde spoortje wat ze als kloon van elkaar moeten volgen. Inspectie of niet. Een kind is een kind met een leerweg die veel verder gaat dan de cognitieve dwang van taal en rekenen. Emotieverwerking, lichamelijke ontwikkeling, sociale vaardigheden, communicatie, conflictbeheersing, vriendschappen, je leert het niet op een stoel in een klas met de armen onder de kin gevouwen en al dromend starend naar het mooie weer buiten.

Nu gaan we experimenteren met iPads in het onderwijs. Spelletjes spelen en leren wanneer het kan en men er zin in heeft. De school als coaching plek en waar kinderen elkaar kunnen ontmoeten als sociale leerplek. De motivatie van de jeugd echter ligt bij de dichtsbijzijnde klimboom, hangkruk en fietsenhok. Discipline zal zij zelf op moeten brengen om tot een leerpad te komen. Van vastgeklonken aan een stoel en tafel naar de vrijblijvendheid van een iPad. Wat is er toch met die mensen die van alles bedenken om maar kosten op andere mensen te kunnen besparen en functies automatiseren die niet te automatiseren zijn. Kinderen zijn kopiecats van elkaar en van ouderen. Luisteren naar verhalen is slaapverwerkend als het te lang duurt en gaat over iets dat de werkelijkheid van het kind overstijgt. Het kan allemaal maar niet zoveel uur per dag. Leren door te experimenteren door ouderen na te apen en leeftijdgenoten te overtreffen. Ook dat doe je maar deels op een iPad. Ik rij sneller autootje dan mijn buurman. Dat is natuurlijk leuk maar als je 10 keer gewonnen hebt en 10 keer verloren dan is iets anders gewoon nodig. Als het er niet is dan creert het kind het vanzelf.

Mijn dochter had het al bedacht als zij aardrijkskunde zou geven. Alle kinderen tekenen samen de wereld op het schoolplein inclusief de namen van de landen. Daarna spelen ze het spelletje risk om de geschiedenis tussen landen na te spelen. Wim kan goed Napoleon na doen en Janneke is een echte Jean d’Arc. En in Italie eten ze spaguetti. Nee, gelukkig, mijn kind spoort niet, maar leert veel meer dan op school door haar eigen doelbewuste creativiteit die zich niet laat vangen door een systeem.