Waarden gedreven ondernemen is niet alleen voorbestemd voor het bedrijfsleven. Het wordt ook toegepast door ambtenaren, onderwijzers, wetenschappers en gewone mensen die hun burgerschap serieus nemen en zich inzetten voor de medemens. Deze vorm van ondernemen is doorslaggevend voor de ontwikkeling van de 21e eeuw. De Stad van Morgen past het al 5 jaar toe met als parade paardjes de organisaties AiREAS, FRE2SH en STIR Academy waarin 1000den mensen en instellingen tegelijkertijd deze vorm toepassen en ervoor worden beloond.
Jean-Paul Close, initiatiefnemer van de Stad van Morgen, schreef allerlei boeken over ondernemerschap in de 21ste eeuw naar aanleiding van zijn eigen ontwikkeling van oudetijdse hiërarchische algemeen directeur en “baas” tot nieuwetijdse initiatiefnemer van grootschalige waarden gedreven bewegingen met enorm veel betrokkenen.
De opgebouwde ervaring wordt nu ondergebracht in een reeks webinars die voor iedereen toegankelijk zijn. In groepjes van maximaal 20 deelnemers legt hij uit wat waarden gedreven ondernemen is, hoe het onze maatschappij transformeert en hoe de beloningstructuur functioneert. Het grote voordeel van het werken met een webinar is dat deelnemers niet hoeven te reizen, deelnemen wanneer het uitkomt en vanaf de eigen computer. Toch is er interactie mogelijk en is men in 1 uur tijd al snel net zoveel wijzer geworden als vroeger middels een workshop. Webinars passen ook in de filosofie van de Stad van Morgen om individuele productiviteit te verhogen zonder verlies van tijd door reizen. Zo wordt ook bijgedragen aan de vermindering van vervuilende uitstoot of het onnodig opbranden van energiebronnen.
De webinars worden op deze blog aangekondigd via een menu die steeds wordt bijgehouden. U kunt zich ook aanmelden voor de regelmatige aankondigen.
De eerste webinar, introductie waarden gedreven ondernemen, wordt gehouden om 9:30 op 16 december en duurt 1 uur.
Wat is een gezonde stad?
Een gezonde stad is een complexe, verzamelde menselijke leefomgeving waarin men harmonieus vooruitstrevend omgaat met elkaar en de natuurlijke omgeving. In een gezonde stad leven gezonde en actieve mensen. De gezondheid van de stad en die van de mens levert een wederkerigheid op die uit te drukken is in economische waarden.
Er zijn drie soorten economische waarden:
Speculatief: dat is de economische waarde die ontstaat wanneer er een tekort heerst en dit de prijs van een gewenst artikel, product of dienst omhoog drijft.
Spiritueel: (niet te verwarren met “religieus”) dit is de waarde van de omgang met elkaar en de natuurlijke omgeving ten behoeve van zorgzaamheid, zelf en samen redzaamheid, co-creatie en verbondenheid. Het geeft ook betekenis aan “de bezieling” van de gemeenschap waaraan vitaliteit, productiviteit en waarden gedreven ondernemerschap aan wordt ontleend.
Creatief: dat is het vermogen om nieuwe waarden te scheppen die voorheen nog niet bestonden.
Een gezonde stad waakt er voor dat de focus van economische waarden niet op 1 (speculatief) komt te liggen maar juist op 2 (spiritueel) en 3 (creatief). De meeste steden en landen zitten in een transitie fase omdat de economische verhoudingen lange tijd juist op speculatief niveau lagen waardoor de culturen onmenselijk werden met enorme consequenties voor de omgeving, de inwoners én de economie. Het “voordeel” van die historische ontwikkeling is dat we nu inzicht hebben gekregen in de harmonieuze en niet harmonieuze context en de dramatische gevolgen als we de verkeerde weg kiezen. Het nadeel is dat het inzicht er niet veel toe doet als de macht die aan de misstanden en speculaties wordt ontleend niet opgeheven wordt. De genoemde transitie is derhalve transformatief en gaat gepaard met veel menselijk én institutioneel leed maar ook passie en gedrevenheid om het spanningsveld te overbruggen. Men is echter alleen bereid dit aan te gaan als men ertoe gedwongen wordt (crisis) of als er precedenten zijn die zo overtuigend zijn dat andere gebieden ze gaan overnemen (goede voorbeeld). Stad van Morgen tracht in Eindhoven zulke precedenten zichtbaar te maken.
De economische waarde van productiviteit
Als we de bezieling ter harte nemen van een bevolking om samen vorm te geven aan hun eigen belangen en behoeften, door samenwerking, dan ontstaat een circulaire economie met een zelfregulerend vermogen. De waarde wordt dan afgestemd op de invulling van de behoeften en leefbaarheid. Dat wat men zelf produceert hoeft men niet te kopen. Het schept een graad van onafhankelijkheid van speculanten doordat men zorg draagt voor de eigen overvloed, afgestemd op de eigen werkelijkheid. Uiteindelijk draait het in economie niet om de hoeveelheid geld maar om de circulatie ervan in waarde creatie processen. Geld is een katalysator, geen doel op zich. De hoeveelheid productiviteit en de echte waarden die daaruit ontstaat is de werkelijke economie.
Talent x Inzet x Waarde creatie = Wederkerigheid (waarden consumptie)
De relatie tussen eigen productiviteit en eigen consumptie is van belang om de spirituele en creatieve inzet en het talent te prikkelen. In een stad die oorspronkelijk opgezet is vanuit speculatief handelsbelang is dit erg moeilijk maar niet onmogelijk. In plaats van te concurreren tussen de steden of de eigen bevolking uit te melken voor industriële of handelsbelangen kan men op zoek gaan naar de nieuwe verhoudingen waaraan gemeenschappelijke waarden kunnen worden ontleend. Alles wat de stadsbevolking zelf produceert hoeft ook de stad niet in te kopen, noch schulden voor te ontwikkelen die via de belastingen weer over de bevolking wordt uitgesmeerd. Meerwaarde kan dan worden gezocht in de eigenheid van de stad die tot een harmonieuze band kan leiden van toegevoegde waarde met andere steden of gebieden. Deze toegevoegde waarde zit m in de verschillen tussen de steden en gebieden, niet de overeenkomsten.
De kracht van eigenheid
Uitgaande van het feit dat elke gezonde stad primair zich focust op zelfredzaamheid met integrale betrokkenheid van de lokale bevolking is 70% – 90% van de economie circulair en lokaal. Die bezieling is noodzakelijk om niet in de sfeer van speculatieve belangen terecht te komen van mensen of organisaties buiten het eigen beïnvloedingsgebied. De kracht van deze eigenheid, die ook te vinden is in waarde gedreven bedrijven, zit dan in resultaat gedreven cohesie en samenhang. In die sterkte vindt ook de creativiteit plaats die tot innovatie en vooruitgang leidt. De innovatie is dan gericht op de eigenwaarde. Omdat elke stad demografisch, historisch en cultureel anders is ontstaat er ook authentieke waarde creatie die inspirerend of uitwisselbaar blijkt met andere gebieden. Dit levert de overige 30% – 10% van de economie op. Deze zorgt er tevens voor dat eigen tekorten aangevuld worden door eigen meerwaarde uit te wisselen met die van andere gebieden.
De waarden gedreven economie heeft geen schulden
Als we naar de oude speculatieve werkelijkheid kijken in gebieden dan zien we dat de rijkdom zich niet collectief vergaart maar daar waar de macht van speculatie zich concentreert. De rest van de bevolking ontwikkelt een noodgedwongen schuld waar ook weer speculatie en macht op wordt uitgeoefend. Dit levert altijd crisissen op zoals historisch aan te tonen is.
De spirituele en creatieve werkelijkheid werkt zonder schulden omdat het volledig geënt is op het creëren van waarden die men vervolgens voor eigen gebruik consumeert.
Gezonde mensen zijn niet kostbaar
Naast de productiviteit van gezonde mensen, waarbij gezondheid niet alleen lichamelijk gemeten wordt maar vooral ook in termen van mentaliteit, bezieling, gedrevenheid en empathie, zijn gezonde mensen geen kostenpost. Door de mentaliteit van waarde creatie heft men onderlinge zorgen op zonder het te economiseren of economisch met ziekte en leed te speculeren. In een gezonde stad is de beste zekerheid de gemeenschapszin in plaats van een zorginstantie en verzekeringsbedrijf. Dit plaatje van het vooruitschuiven van verantwoordelijkheden is in een gezonde stad met gezonde, productieve mensen niet denkbaar. Aangezien dit wél het geval is in de meeste steden van de wereld zien we een tendens ontstaan om “gezondheid” als basis beleid op te nemen in plaats van “zorg” mede uit economisch belang.
Conclusie
Een gezonde stad is op de korte en lange termijn van enorme economische waarde door de optimale samenhang die wordt bewaakt door zelf en samen redzaamheid te stimuleren en faciliteren, en speculatie te ontmoedigen en voorkomen. Een netwerk van gezonde steden zal uiteindelijk veel van de kritieke knelpunten van de huidige economische wereld oplossen en de leefbaarheid herstellen die nu zwaar is aangetast in de meeste gebieden. Voorwaarde voor de gezonde stad ontwikkeling in een transitie is dat de oude machtscultuur rond speculatieve belangen ophoudt te bestaan en vervangen wordt door waarden gedreven, lokale en eventuele interlokale co-creatie. Dat loslaat proces is misschien het lastigste van alles omdat macht zich niet gemakkelijk vrijwillig laat ontzetten. Tegelijkertijd moet de bevolking weer leren voor zichzelf op te komen in positieve productiviteit. Daarom gaat dit proces geleidelijk en nooit in een keer omdat dat laatste een enorme chaos zou opleveren die erger is dan de oude, vervuilde speculatieve werkelijkheid.
Deze blogserie van 20 over de grote omslag wordt u aangeboden door initiatiefnemer van de Stad van Morgen en grondlegger Sustainocratie, Jean-Paul Close. De blogs gaan over de grote uitdagingen van deze tijd die alles ter discussie stellen wat wij kennen.De grote omslag is voor velen nog een “omgekeerde wereld” maar daardoor niet minder reëel.
Is recht handlanger geworden van het geldgedreven systeem ten kosten van menselijkheid?
Blog 15: Recht
De vorige blog ging over de evolutie van ethiek. Deze ontwikkelt zich van reactief oplossend naar proactief menselijk. De context verandert en daarom dient ook het rechtssysteem te veranderen. Daar zit één van de grootste struikelblokken van alle tijden. Macht wordt ontleend aan recht dat door macht is opgesteld vanuit de 200 jaar oude context. Dit heeft vaak niets met moraal of ethiek te maken maar met de belangen van “het systeem”. Als het systeem verandert dan veranderen ook de spelregels. Maar wie verandert het systeem? En op welke gronden?
Dat doen we zelf, als mens, op grond van ons eigen evolutionaire grondrecht van het leven waarbij we opboksen tegen de duivelse krachten in de mens zelf die vaak de overhand voeren door macht en onderdrukking. De bevrijdingsdrang levert stress en daaruit ontstaat vernieuwing, hoe moeilijk het ook lijkt. Dit is een evolutieproces van alle tijden. In de Stad van Morgen zijn we daarmee bezig door ons binnen de menselijke werkelijkheid te plaatsen en ethiek te gebruiken om te komen tot nieuwe systeemverhoudingen. Door de groei die we doormaken zijn we stress overstegen en genieten van de opbouw van een nieuwe maatschappelijke werkelijkheid waarin we uitnodigend optreden naar alle mensen en instanties van de oude werkelijkheid. Deze beleven vaak juist wél de stress waardoor ze open gaan staan voor nieuwe verbanden en dit met ons gaan uitproberen. Daarin ontstaat ook de basis van het borgingsproces van de maatschappelijke relaties volgens een nieuw rechtssysteem.
Nieuwe verhoudingen ontstaan door context verandering
Ons rechtssysteem heeft wel degelijke goede zaken ontwikkeld in de laatste eeuwen omdat ethiek veranderde van het onmenselijke “apathie en ontkenning” naar het reactieve “economische democratie” waarin mensenrechten een eerste evolutie doormaakte, parallel met de evolutie van het geldsysteem. Daarbij is het recht schommelend mee gaan liften op de cyclische processen van de democratische economie. Hierdoor raakte recht met vlagen ondergeschikt aan de onmenselijke dingen, zoals “economie”, waardoor er een soort duale situatie is ontstaan waarbij het begrip “geld” en “transacties” ook in het rechtssysteem regelmatig de overhand heeft gekregen. Tijdens een depressie of oorlog komt dan weer een moraal doorbraak dat stappen introduceert in de ontwikkeling van recht. Wegens de langdurige vrede in Europa en Nederland is het rechtssysteem nooit verder uitgedaagd te vernieuwen en werden er schil voor schil wetten toegevoegd vanuit de groeiende geldstructuur ten kosten van de menselijkheid. Het eenvoudigst is om dit aan te tonen via voorbeelden:
* Als alleenstaande vader woonde ik met twee minderjarige kinderen in een huis. Ik krijg bezoek van jeugdzorg omdat de rechter dat gevraagd heeft in verband met de echtscheiding. Jeugdzorg stelt wat vragen en wordt door uitgenodigd om de huisvesting te inspecteren om te zien dat de kinderen goed worden verzorgd. “Nee, dat hoeft niet”, zegt jeugdzorg, “dat is uw privacy”.
* Ik was door huiselijke agressie alleenstaande vader geworden en tijdelijk afhankelijk van een bijzondere bijstand uitkering. Twee weken na het bezoek van jeugdzorg kwam de inspectie van UWV. Wij komen uw huis inspecteren om te kijken of u er een illegaal kantoor op na houdt. “Maar onze privacy?” was de vraag. “Niets mee te maken, we staan in ons recht”, was het antwoord.
Boeiend is te zien dat “recht” niet blind rechtvaardig wordt georganiseerd maar volgens minstens twee maatstaven wordt uitgevoerd, mens en geld, dan vragen we ons af waar de grens van “ethiek” wordt gelegd? Dat blijkt te variëren waardoor recht en onrecht zich afwisselen afhankelijk waar het zwaartepunt komt te liggen in de beoordeling. Hiermee wordt gemanipuleerd waardoor recht een speelbal is geworden van belangen en daardoor de onafhankelijkheid en onpartijdigheid heeft verloren. Een tweede voorbeeld:
* Een huurder van een woningcorporatie toont aan dat hij per 3 maanden kan betalen wegens project gebaseerde inkomsten. Hij wil zijn huurovereenkomst wijzigen. De woningcorporatie stelt dat ze dit administratief niet willen en dreigen met uit huis plaatsing. De huurder kiest eieren voor zijn geld en verlaat “onder protest” de huurwoning en krijgt een opgeblazen navordering van de woningcorporatie die hij weigert te betalen.
* De rechter weigert rekening te houden met de context waarin de onmacht van de huurder ten opzichte van de machtige woningcorporatie tot uiting komt. Het gaat de huurder om redelijkheid maar de rechter oordeelt uitsluitend over de vordering en verplichting tot betaling. De huurder heeft geen enkele juridische basis om de immorele relatie met de verhurende instantie ter discussie te brengen. Onredelijkheid en gebrek aan flexibiliteit in betalingseisen is geen misdaad. Door de woningvoorraad in handen te geven van megastructuren heeft de individu geen enkele zeggenschap meer en is de moraal onderhevig aan het rechteloze geldbelang van de organisatie. Dat werkt manipulatie vanuit geldbelang in de hand.
Door de fragmentatie van de economie is inzoomen op details een wetmatigheid geworden, zonder context. Door bedrijven en instanties wordt hier misbruikt van gemaakt. Men eist het tekenen van eenzijdige contracten of aanvinken van algemene voorwaarden zonder daarover een debat of onderhandeling aan te gaan: voorwaarden zijn nu eenmaal voorwaarden en de klant heeft zich daaraan te houden. Eenmaal getekend heeft de consument geen poot meer om op te staan. Men kan klagen over wanprestaties van de leverancier maar als het om betalen gaat trekt de consument altijd aan het kortste eind omdat de algemene voorwaarden bepalend zijn. Op het moment van conflict is de rechter handlanger van het economische voorwaarden systeem en bemiddeld door een schikking te treffen met betalingstermijnen maar niet door context en mogelijke wanprestaties, die de consument schade hebben berokkend mee te nemen in de overwegingen.
Telefoniebedrijven, woningbouwcorporaties, internet aanbieders, banken, verzekeringsmaatschappijen, en alle andere instanties die met de consumptie massa te maken hebben, zijn zo voorzien van een ondoorzichtige vrijbrief voor economisch wangedrag. Zij spelen onder een hoedje met de incassobureaus en deurwaarders om met dreigementen en agressie hun inkomsten garanderen. Door de verdere juridische focus op de economische in plaats van inhoudelijke relatie komt moraal en ethiek niet aan de orde. De Staat werkt dit met het belastingsysteem verder in de hand uit eigenbelang omdat het vanuit eenzelfde manier wordt georganiseerd. Bij geboorte wordt een nieuw staatslid verplicht geregistreerd hetgeen betekent dat men onderdeel wordt van de “algemene voorwaarden” van de landscultuur. In een democratie wordt de graad van maatschappelijke moraal verwerkt via de stembus, niet de praktische werkelijkheid. De democratie is echter de georganiseerde grote gemene deler van maatschappelijk eigenbelang, niet de morele huishouding noch doelstelling, in het land. Als dit eigenbelang via de portemonnee wordt georganiseerd dan verdwijnt de ethiek naar de achterhoede door te reageren op eventuele strafbare feiten maar niet proactief op morele relaties. Het rechtssysteem past economie toe in plaats van menselijkheid. De stembus lost niets op, de ombudsman staat machteloos en zo ook de rekenkamer en Raad van Staten, die als controle orgaan van de Staat kritisch het functioneren moeten beoordelen. Allen zijn het eens over het falen van de Staat in deze maar kunnen verder daar niets aan doen omdat de Staat als geldgedreven instituut functioneert en niet als waardengedreven samenleving.
Moreel besef is van de mens, niet het systeem.
Daarom is recht geen afspiegeling van menselijkheid noch ethiek maar de graad van menselijkheid en ethiek in het systeem. Als we de ethische omslag beleven doordat we van een reagerende structuur transformeren naar een proactieve mensgerichte organisatie dan past ook de rechtsstaat zich aan. In onze regelgeving komt dan de grondwettelijke basis van het permanent streven naar harmonie te staan in plaats van het beveiligen van onmenselijke economische groei parameters. Dat betekent dat gezondheid, veiligheid, zelfredzaamheid, zelfbewustzijn grondeisen worden waar een maatschappelijke context en structuur wordt ontleend. Groei en verandering komen dan in het teken te staan van deze grondeisen waardoor de maatschappelijke harmonie altijd gewaarborgd wordt door de cultuur van menselijkheid in de grondbeginselen, inclusief het waardesysteem. Context wordt dan net zo belangrijk als de onderlinge relaties zelf.
Sustainocratie
Met bovenstaande wordt al geruime tijd geëxperimenteerd in de Stad van Morgen en vooroplopende structuren zoals AiREAS en FRE2SH. Tijdens de multidisciplinaire samenwerking wordt het contrast tussen de oude en nieuwe werkelijkheden telkens zichtbaar, zeker als het gaat om de juridische onderbouwing van de oude economische wereld en die van de Sustainocratische waardengedreven structuren. Waar de economische wereld gebouwd is rondom wantrouwen en aansprakelijkheden is die van Sustainocratie gebouwd rond vertrouwen en toegevoegde waarden. Aan wantrouwen wordt een gigantische bureaucratie ontleend met bijbehorende inspecties en controle functies waarin uiteindelijk de economie belangrijker is dan de ethiek van menselijkheid of natuur omdat men waarde hecht aan de administratie in plaats van de relatie. In Sustainocratie is dat juist andersom. Er wordt waarde gehecht aan de relatie en cocreatie met verandering tot resultaat. Het proces telt, niet de transactie. De waarde in het proces vertegenwoordigt de ethiek waarbij waardecreatie leidt tot verbetering, niet de controle of bureaucratie.
Morele evolutie van fase 2 naar 3 is de meest ingrijpende ontwikkeling sinds het ontstaat van de mensheid
De kern van de transitie is het maatschappelijke bindmiddel van samenhorigheid, het gevoel dat we samen de maatschappij creëren door waarden te scheppen die voor onszelf belangrijk zijn. Dit “wij zijn” waardegevoel bestaat niet in een economie. Het hogere Sustainocratische doel geeft hart en bezieling aan een samenleving die zich uit in samenwerkingsprocessen. Het borgen van het vertrouwen en het streven naar harmonie dient de grondwettelijke basis te zijn waar we samen voor waken door onze uitdagingen te plaatsen in context van bewustzijn en verandering in plaats van groeiende geldafhankelijkheid. Het rechtssysteem dient dan het despotengedrag te veroordelen in plaats van te steunen zodra het waarde onttrekt aan de maatschappelijke harmonie. Dat is dan tevens een signaal voor veranderaars om vernieuwing en innovatie door te voeren die niet een economische doelstelling hanteren maar zich funderen op mens en milieu gedreven herstel van harmonie. Dit verlangt een andere dynamiek dan we gewend zijn hetgeen wij in kleine schaal van AiREAS reeds met vele 1000den mensen uitoefenen. Er komt gaandeweg een moment dat het zich regionaal en landelijk borgt doordat oude machtsculturen hun bestaansrecht verliezen terwijl de waardengedreven structuren resultaten boeken die juist het bestaansrecht bevestigen en de transitie van het rechtssysteem mede mogelijk maken.
Deze blogserie van 20 over de grote omslag wordt u aangeboden door Jean-Paul Close, grondlegger van Sustainocratie en oprichter van o.a. de Stad van Morgen. De serie brengt de complexe transitie in beeld waar de mensheid in verwikkeld is geraakt en ons de komende decennia ingrijpend bezig zal houden.
Blog 14: Ethiek
Wikipedia: Ethiek (Grieks: èthos, gewoonte of zedelijke handeling) of moraalwetenschap is een tak van de filosofie die zich bezighoudt met de kritische bezinning over het juiste handelen.
Vandaag stond in de krant een artikel over de verkiezingsstrijd in de Amerikaanse staat Maine onder de kop “banen zijn toch belangrijker dan het milieu?”. De transitie die de staat meemaakt gaat over het historische belang van de fabrieken ten opzichten van het moderne belang van de leefbaarheid. De hele discussie geeft een maatschappelijke ontwikkeling weer die valt onder het hoofdstuk “ethiek” ofwel de evolutie van de morele opvattingen over de mens, natuur en samenleven.
Gisteren kwam mij de “luchtzuiverende woontoren” uit China onder ogen, een vergelijkbaar begrip als de luchtzuiverende intensieve veehouderij in Brabant of het feit dat men in een auto schonere lucht ademt door luchtfilters dan buiten de auto in de benzinedampen van hetzelfde voertuig.
200 jaar geleden trok niemand zich wat aan van het milieu. De wereld was zo groot dat de natuur de vernietigende kracht van een miljard mensen nog wist te verdoezelen. De mens was vooral bezig met zichzelf, de onderdrukking en de onderlinge conflicten. Het begrip “mensenrechten” bestond nog niet waarbij het uitbaten van mensen weelderig tierde door de kastenverhoudingen die waren ontstaan. De verstedelijking en industrialisering zorgde voor zoveel vervuiling dat het arbeidersbestand stierf aan allerlei ziektes. Er is zelfs een tijd geweest dat de gemiddelde leeftijd daalde tot 30 jaar! Net als nu in gettos van grote steden. Dat was aanleiding in Nederland om de eerste grondwet op te stellen waarin ook rekening werd gehouden met de consequenties van handelen op de mens en de noodzaak om met elkaar zaken af te stemmen die uit gingen van een zeker harmonie tussen menselijke en economische belangen door o.a. hygiene en vervuiling te reguleren. Deze grondwet was vooral gericht op het in leven houden van volwassen arbeiders, niet nog vanuit een moreel standpunt.
Nog steeds treffen we gebieden aan waar de mens volledig ondergeschikt is aan het nietsontziende wanbeleid van de macht. De vuilste steden bevinden zich in het verre en midden oosten onder de rook van ongereguleerde industriële processen. Het is niet moeilijk in te zien dat deze zelfde gebieden een politiek klimaat hebben van geldgedreven onderdrukking en gebrek aan respect voor het leven, laat staan voor de mens. Het debat over ethiek gaat dus ver terug en lijkt, met de huidige situatie van klimaatverandering, opwarming van de Aarde, energietransitie, armoede en catastrofes te leiden tot een wereldwijde transitie. Daarin zien we 3 fasen die we al in historische context kunnen plaatsen:
Fase 2: Reactieve benadering
De evolutionaire stap die onder andere Nederland 200 jaar geleden maakte door volksgezondheid en leefbaarheid op te nemen in de grondwet is een voorbeeld van de ontwikkeling die gaande is. De reactieve benadering is bewust van vervuiling en consequenties maar tracht deze op te lossen middels maatregelen. Zo zien we dat onze onbalans met de natuur heeft geleid tot een enorme toename aan kankergevallen. De reactieve benadering heeft geleid tot een explosieve groei van de farmaceutische industrie die medicijnen ontwikkelde om kanker te bestrijden. Binnen deze categorie valt ook het luchtzuiverende bouwwerk van China of het beleid rond uitstoot van intensieve veehouderij. Er wordt niet nagedacht over de oorzaak maar het oplossen van de consequenties. Zo is een duale economie ontstaan die enerzijds de consumptiepatronen stimuleert en anderzijds oplossingen introduceert rond de consequenties van consumptir.
De reactieve aanpak schuift verantwoordelijkheden voor zich uit en de consequenties stapelen zich uiteindelijk op zodat er een situatie van crisis ontstaat. Deze uit zich niet alleen in economische onbalans maar vooral ook in menselijk leed. Overgewicht, diabetes, gedragsstoornissen, enz zijn allemaal consequenties van een combinatie van reactief maatschappelijk bewustzijn en een levenstijl die hebzucht verward met welzijn.
Problemen vooruitschuiven levert crisissituaties op
Fase 3: proactieve verantwoordelijkheid
In deze fase geraakt men wanneer beseft wordt dat reageren op consequenties de problemen niet weg neemt maar opstapelt tot een exponentieel probleem. Dan zien we dat ineens het besef omslaat en we geen pleisters meer maken voor de wonden maar de oorzaak opzoeken en tot de slotsom komen dat de basiswaarden voor de mens uiteindelijk de kern vormen van een stabiele maatschappelijke organisatie. Leefbaarheid in relatie tot gezondheid zorgt voor productiviteit, sociale cohesie en maatschappelijke balans. Arbeid wordt in relatie gebracht tot wederkerigheid op gebied van welzijn in plaats van industriële activiteiten en geld. Het debat over “banen versus milieu” in Maine is dan irrelevant als we de zaak omdraaien en ons afvragen “wat moeten we doen voor ons welzijn in Maine?” De maatschappij ziet zichzelf, de leefbaarheid en het welzijn als een co-creatie in plaats van een remedie.
Waar staan we in de evolutie?
We zien dat het bewustzijn de route van de globalisering van industrialisering volgt. In de meeste landen, zoals India en China of Brazilië, waar de industriële processen terecht zijn gekomen, werd allereerst de fase van ontkenning of apathie gehanteerd. De industrie, handel en macht was belangrijker dan de mens. Veel westerse landen waren al geruime tijd in fase 2 aangeland, de reactieve manier om economische ontwikkelingen te stimuleren en via verzekeringen, belastingen en regulering de consequenties aan te pakken. Deze reactieve fase bereikt nu ook de landen als China en Brazilië, en ook de steden die de consequenties van de vervuiling meer voelen dan het platteland. Voor de westerse landen betekende dit een economisch tijdperk rond kennis ontwikkeling en export van regels, maatregelen en consequentie gedreven technologieën. Terwijl de primaire consumptie economie een boost doormaakte in de globalisering naar het Verre Oosten werd de secondaire economie van zorg en belastingen de drijfveer van de landen waar de industrieën waren verdwenen en de consumptie als economische maatstaf was geïntroduceerd. In Nederland betekende dit een maatschappij die in toenemende mate afhankelijke werd van belastingdruk om kosten te dekken. Tussen 2001 en 2014 is die druk nagenoeg verdrievoudigd (90 Miljard naar 280 miljard Euro). Dit vooruitschuiven van de problemen, samen met de grote gevolgen die zich wereldwijd opstapelen door de combinatie van apathie en consequentie gedreven beleid zou een belastingdruk in 2025 opleveren van 560 Miljard Euro). De kosten-tsunami die ik in bovenstaande tekening heb weergegeven staat voor onze neus.
Maar daar gaat het niet om. Waar het om gaat is dat we gaan beseffen dat de enorme problematiek niet op te lossen is met geld. Zelfs de speculatieve vastgoedbubbel die de kosten moest dekken van de vergrijzing blijkt de onbalans alleen maar te vergroten doordat de ethiek rond de mens is verdwenen en de maatschappij verwikkeld is geraakt in een piramidesysteem van schuldeisers in plaats van waardecreatie. De chaos dwingt tot bewustwording waardoor de derde evolutionaire fase zich aandient.
Sustainocratie
Fase 3 is in ontwikkeling met precedenten zoals AiREAS, een multidisciplinaire samenwerkingsvorm die de gezondheid van de mens centraal stelt en niet het dweilen van vuil met de open kraan. De aanpak in AiREAS vertegenwoordigt een omgekeerde wereld waardoor er zoveel innovatieve krachten ontstaan in de gemeenschappen dat er voor de komende decennia voldoende arbeid is voor iedereen om de vernieuwing en opschoning vorm te geven. De kaders van de proactieve benadering van Sustainocratie tonen aan dat de reactieve benadering een gigantische transitie door moet maken. De consumptie en consequentie economie transformeert naar de holistische economie van waardecreatie en duurzame menselijke vooruitgang. Dat gaat gepaard met een geheel nieuw waardesysteem, nieuwe onderlinge verhoudingen tussen kernfiguren van de maatschappij en de herdefinitie van het rechtssysteem, de grondwet en de nieuwetijdse ethische onderbouwing van onze samenleving.
Nu nog zijn het kleine parels van cocreatie die vanuit AiREAS en FRE2SH hun experimentele weg vinden in het opzetten van de nieuwe evolutionaire werkelijkheid. We leven nog in de maatschappelijke context van fase 2 maar de transitie naar fase 3 is gaande. Als deze fase eenmaal integraal wordt gedragen in Nederland en Europa dan verschuift het spanningsveld van de gehele wereld. Gaandeweg zullen ook de andere gebieden overstappen op fase 2 en ten slotte fase 3. De transitie van fase 1 naar 2 is nog volop gaande, ook in Europese steden en regios. In 2012 zat ik nog bij een schouderophalende directie milieu van de stad Madrid en nu, 2 jaar later heeft de burgerbevolking de autovrije stad geëist en bestuurlijk support afgedwongen. Het gaat ineens snel. De blokkades van weleer heffen zich op en de ethische discussie krijgt diepgang dat het loslaat proces van fase 2 naar 3 vorm geeft. Daarin lopen organisaties als AiREAS voorop en tonen aan voor de rest van de wereld dat “het ook anders kan”. Het is een logische stap in de evolutie van de mens en zal een stapsgewijs proces doormaken dat wellicht in een enkele tientallen jaren is beslecht.
Van ontkenning naar aanvaarding in 200 jaar
Het is ook niet meer dan normaal dat in o.a. de Nederland de basis wordt gelegd voor deze omschakeling. Als we dat met meer gedrevenheid doen dan hebben we een boeiende taak om de golfbeweging van verandering die ontstaat in de wereld te begeleiden met onze eigen innovatieve krachten. Dit heb ik de Transformatie Economie genoemd, een economie die Nederland zich eigen kan maken door Sustainocratie te ontheffen van experiment en te integreren met het landbeleid.
De 3 fasen van de menselijke evolutie. De transitie tussen fase 2 en 3 is nu gaande
De blogserie “de grote omslag” wordt U aangeboden door Jean-Paul Close, de bedenker van Sustainocratie en maatschappelijk ondernemer met AiREAS, FRE2SH en STIR Academy binnen de context van de Stad van Morgen. De grote omslag verwijst naar het intense en complexe, evolutionaire proces dat de mens doormaakt en leidt tot een totaal aangepaste cultuur en maatschappijvorm.
Blog 13: De wet van de tegenstellingen
In de natuur zien we het dagelijks. Een hoge drukgebied communiceert met een lage door bewegende luchtmassa’s. Het veroorzaakt allerlei weertypes die soms erg extreem kunnen zijn. Bij de mens werken soortgelijke krachten ook, in ons bewustzijn. Soms voelen we ons gelukkig en willen we het vasthouden als een zwoele zomerse dag. Een andere keer stormt het in ons bestaan alsof een herfst tornado door ons leven woedt. Net als in de natuur volgen in ons leven de seizoenen elkaar op. Dat komt door de evolutionaire wet van de tegenstellingen.
In het weer is de wet van de tegenstellingen steeds goed te zien en merken
Zonder deze tegenstellingen zou het leven op Aarde zich niet hebben kunnen ontwikkelen. De cyclische processen in natuur zorgen ervoor dat zaden zich verspreiden, allerlei grondstoffen zich blijven mengen, levensvormen met elkaar in contact komen en DNA zich verstrengeld. Zo ontstaat een evolutionair patroon waarin perioden van groei, chaos, verandering en stabiliteit zich afwisselen. Allerlei cycli lopen door elkaar heen en beïnvloeden elkaar waardoor er een complexiteit ontstaat die veelal lastig te doorgronden is. Denk bijvoorbeeld aan de klimaatbeïnvloeding van de 7 jarige golfstromen el Nino en la Nina.
De mens is onderdeel van deze evolutionaire wervelwind. Wij zijn zelf voortgekomen uit die complexiteit van tegenstellingen als evolutionair product van het aanpassingsvermogen van het leven. Ons zelfbewustzijn maakt ons een getuige van deze processen, in tegenstelling tot de soorten die niet bewust zijn van zichzelf. Die tegenstelling geeft ons een voordeel zodat wij het eigenbelang kunnen beredeneren terwijl andere soorten hier intuïtief mee omgaan. Als we de wet van de tegenstellingen toepassen op de mens alleen dan zien we dat de natuurlijke cyclussen ook op onszelf, onze maatschappijvormen en economieën van toepassing zijn. We kunnen dit in het opkomen en in verval raken van grote tijdperken zien in onze geschiedenis. Ook analisten, zoals de econoom Kondratiev, hebben de cycli geconstateerd en trachten te beschrijven.
De economische cyclus is gerelateerd aan de menselijke psychologie en bewustzijn
Omdat wij een zelfbewust wezen zijn leren wij gaandeweg van ons levenspad en ervaringen. Zo doorgronden wij deze evolutionaire weg en kunnen wij een bepaalde manier de evolutionaire krachten naar onze hand zetten. Dat gaat niet zonder moeite. Want de grootste veranderingen gebeuren pas bij de grootste tegenstellingen. Ook ons bewustzijn ontwikkelt zich het meest bij de grootste spanningsvelden.
Ogenschijnlijke harmonie
Ondanks alle veranderingen lijkt de natuur steeds in harmonie. Dat is precies de leerweg die de mens nog moet ondergaan. Terwijl we constant bezig waren met onszelf, ons eigenbelang, in de basale processen van groei en onderlinge concurrentie, besteedden we nergens anders aandacht aan. Ons bewustzijn was en is meestal nog steeds gericht op winst ten kosten van alles. Dat is onderdeel van een natuurlijk, elementair groei instinct dat alle soorten in zich hebben. De Aardse omgeving was zo groot dat deze als oneindig werd ervaren. Obstakels werden vooral door de mens zelf gecreëerd. Men kon dan uitwijken, vechten of onderhandelen. De wereld om ons heen leek altijd onveranderd en werd ervaren als vaststaand feit. Schijn bedriegt door het blinde onbewuste.
Er veranderde wel degelijk veel. De bevolkingsgroei naar 1 miljard mensen op aarde ging redelijk onbewust met veel onderlinge strijd en territoriale concurrentie alsof de verschillende maatschappijen concurrerende soorten herbergden. De groei naar 2 en daarna naar ruim 7 miljard mensen ging niet ongemerkt voorbij. Dreigingen van onszelf werden exponentieel groter, confrontaties waren niet meer te winnen, alleen te verliezen en uitwijkmogelijkheden beperkt door overbevolking. De traditie van vervuiling, misbruik van onze omgeving, overconsumptie en vernietiging werd niet meer opgevangen door de natuur zelf maar begon deze aan te tasten. In 1000 jaar tijd roeiden wij 30% van alle diersoorten uit waardoor de natuurlijke diversiteit en harmonie verstoord raakte. Binnen 100 jaar roeien we nog eens 30% uit. Structurele ontbossing, afvallozing in de zeeën, overbevissing, verbranden van inefficiënte brandstoffen, enz zorgden voor de natuurlijke reactie binnen de wet van de tegenstellingen, zoals de opwarming van de Aarde, uitstervende planten en diersoorten, uitdroging van grote stukken landbouwgrond, enz. Dat had natuurlijk ook weer gevolgen voor de mens. We trokken massaal naar steden, armoede migraties groeiden met de dag, bekende en onbekende ziektes deden hun entree en harmonieus welzijn verdween gaandeweg naar de ultieme grote tegenstelling: chaos.
De veel beschreven parallel natuur van geldgedreven economie is gebaseerd op de dierlijke hebzucht van groei en concurrentie van de mens maar verstoken van moraal, ethiek en bewustwording. Net als de exponentiële groei van de mens verstorend was voor de natuur deed de geldbeluste economie daar een schepje bovenop door het bewustzijn te verwijderen uit menselijke consumptie en productieprocessen. Men kan dan wel het bewustzijn weg proberen te poetsen maar de natuur doet dat niet. De wet van de tegenstellingen zorgt dat deze in volle hevigheid terugkomt door catastrofes en ellende die ons als mens en maatschappij keihard raken. Zo worden ook de economieën verstoord waardoor wij weer voor de poort van de volgende stap in het bewustzijn komen te staan. De grote omslag is dan een natuurlijk gevolg. De grote vraag is dan: wat komt daarna?
Complexiteiten model
Toen mijn complexiteiten model ontstond kwamen ook de tegenstellingen in beeld die ons steeds sterker bezig gingen houden. Het voor het eerst dat er een kijkje genomen kan worden in de turbulente combinatie van organisatie en actie met bewustzijn en spiritualiteit. Deze innerlijke drijfveren zorgen voor de energetische stroming tussen uitersten in tegenstellingen. Omgaan hiermee voedt ons bewustzijn. De poort van dat leerproces ligt tussen chaos en verandering. Alleen bij de pijn van het loslaten van groei en in de strijd van concurrentie en aanpassingsvermogen ontstaat onze vooruitgang. Dat op zichzelf lijkt al een tegenstelling juist omdat wij harmonie en gemak als vooruitgang ervaren, niet pijn en verandering.
Dankzij tegenstellingen ontwikkelt zich het leven én de maatschappij
Daarom zien we dat de meeste baanbrekende innovaties zijn ontwikkeld in oorlogstijd en hun weg vonden naar de maatschappelijke ontwikkelingen in tijden van grote onrust, depressie en chaos. In tijden van vrede en vermeende voorspoed was er alleen groei in hebzucht maar amper een vernieuwingsdrang. In tegenstelling tot de mens gaat de natuur om met de dynamiek van tegenstellingen waardoor er altijd een zoektocht is naar harmonie. Dat is precies de grote omslag die mens in haar bewustzijn aan het maken is. In onze evolutionaire processen hebben wij miljoenen jaren ons uit kunnen leven in groei en onderlinge concurrentie. Maar de grenzen zijn bereikt. De volgende fase is aanpassing vanuit bewustzijn en streven naar harmonie, niet alleen onderling maar ook met onze natuurlijke omgeving. Wat betekent dat voor onze samenlevingen, economie en activiteiten?
Ná de grote omslag
De huidige maatschappelijke organisatie is verweven in groeiprocessen. De weg naar de toekomst is de herpositionering van de maatschappij, niet meer gebaseerd op groei maar op harmonie. In dit filmpje van 2012 geef ik het proces weer zoals we het in de Stad van Morgen toepassen in AiREAS, FRE2SH en STIR Academy.
Het filmpje geeft een route aan die de chaos omzeild. Dat is een zelfbewuste route die vorm wordt gegeven door mensen die wel degelijk de chaos hebben meegemaakt voor zichzelf en daardoor zijn doorgestoten tot het nieuwe bewustzijnsniveau. Als we dit koppelen aan de grote uitdagingen waar we voor staan in de wereld dan kunnen we met redelijk gemak uitkomen op samenwerkingsmodellen zoals AiREAS voor gezonde steden en FRE2SH voor zelfredzaamheid en productiviteit. Dat wil niet zeggen dat deelname aan deze samenwerkingsverbanden een organisatie vrijwaart van crisis en chaos. Het schept wél de mogelijkheid om er gedoseerd en zelfbewust mee om te gaan. Dat laatste vergt veel moeite voor bestuurders die verwikkeld raken in dit soort processen omdat zij aangesteld zijn in een dynamiek van groei en concurrentie, en zich ontpoppen in leiderschap voor verandering en harmonie. Het spanningsveld van de chaos verlegt zich op die manier van buiten de organisatie naar binnen om te komen tot een bezieling van de rol die men speelt in de grote uitdagingen van deze wereld. Dat is geen geldgedreven reflectie meer maar een gebaseerd op waarde creatie en meerwaarde ontwikkeling.
De nieuwe maatschappij van morgen is er een die nu al ontstaat en zich niet richt op groei maar op harmonie. Binnen die maatschappij speelt groei, chaos en verandering nog steeds een belangrijke rol maar de stimulans gaat niet meer naar de collectieve groei maar de onderlinge samenhang. De samenhang is niet statisch maar dynamisch, net als in de natuur. Zo leren we onszelf steeds weer aan te passen, persoonlijk maar ook met onze organisatievormen. Het enige wat we nodig hebben is een permanente “stip op de horizon” die als een soort baken onze koers bepaald. Dit is geen economisch baken maar een van duurzame menselijke vooruitgang. Daar kan een economie aan worden ontleend maar deze is een gevolg, geen doel op zich. Vandaar dat wij in de Stad van Morgen dit de naam Sustainocratie hebben gegeven, de democratie met een duurzame menselijke missie, en voorzien van een definitie waar we dagelijks verantwoordelijkheid voor kunnen nemen in onze permanente zoektocht naar harmonie door de aanvaarding van constante verandering:
“Samen blijven werken aan een gezonde, vitale, veilige, zelfbewuste en zelfredzame menselijke maatschappij binnen de context van onze aldoor veranderende natuurlijke omgeving waarin we leven en ons ontwikkelen”.
Ons land is in der loop de tijd ondergeschikt geraakt aan de geldgedreven belangen van banken, bedrijven en overheden. Dit systeem van rente en speculeren maakt het leven op Aarde en onderling tussen mensen structureel kapot. Er vindt amper waardecreatie plaats alleen waardeonttrekking met het gevolg dat catastrofale crisissen zich opstapelen, nu en steeds groter op de horizon.
“Als ik het voor het zeggen had” dan zouden we per omgaande de volgende maatregelen nemen:
1. Rente wordt verboden
Dat betekent het einde van het speculatieve banksysteem en structurele waardeonttrekking. Iemand die nu een huis koopt betaalt het eigendom 2 tot 3 keer. De extra betaling is winst voor enkelen en komt niet terug in de maatschappij terwijl degene die het op moet brengen een leven lang “voor de bankwinst” moet werken in plaats voor welzijn van zichzelf en de omgeving. Door die winst weer maatschappelijk beschikbaar te maken wordt het geïnvesteerd in waardecreatie omdat oppotten toch geen zin heeft.
2. Iedereen een eigen huis.
Het vermogen van huisvesting wordt maatschappelijk vastgesteld. Iedereen heeft recht op een renteloze hypotheek die met een vast, maximum percentage op inkomen wordt afgelost, bijv 20%. Aangezien inkomen variabel is kan een persoon er langer of korter over doen, afhankelijk de inkomenspositie van elk moment. De hypotheek aflossing is persoonsgebonden, niet gebouw. Als iemand verhuist dan neemt hij of zij de hypotheek aflossing mee naar de volgende woning en gaat gewoon door. Dit voorkomt speculatie met de panden en helpt om de dynamiek arbeid-huisvesting te optimaliseren. Erfrecht vervalt. Als de hypotheek is afgelost dan heeft de persoon de keuze om een hogere te nemen of om het maandelijkse hypotheek percentage toe te voegen aan sociale zekerheden (zie punt 5)
3. Iedereen levenslang werk (vanaf 16 jaar)
Arbeid wordt gestimuleerd door regionale zelf/samen redzaamheid en productiviteit middels een circulair wederkerigheid systeem. Arbeid is niet gerelateerd aan industriële processen maar toegevoegde waarde. Kinderen opvoeden en ouderenzorg is net zo waardevol als groente verbouwen, metselen of tafels timmeren. De beloningsstructuur is afgestemd op talent, noodzaak en inzet. Samenwerking verhoogt de effectiviteit en daarmee ook de wederkerigheid. “Vrijwilligerswerk” bestaat niet meer en wordt veralgemeniseerd tot “werk uit vrije wil” met wederkerigheid ongeacht leeftijd of functie.
4. Belasting is maximaal 20%
Bureaucratie is gericht op faciliterende functies voor optimale lokale cocreatie. Alle maatschappelijke functies zijn van de maatschappij, niet de overheid, met uitzondering van datgene dat collectief faciliterend geregeld dient te zijn op gebied niveau (infrastructuur, onderhoud, kader bewaking). Multidisciplinaire co-creatie is de norm, gebaseerd op Sustainocratische principes. 20% van het inkomen is bestemd voor deze overkoepelende maatschappelijke functies die ook altijd in multidisciplinaire co-creatie worden uitgevoerd.
5. Sociale zekerheden opbouw 10%
Sociale zekerheden zijn een maatschappelijke taak van de hele bevolking en wordt in waarde creatie uitgevoerd en beloond. Toch dienen we ook rekening te houden met gespecialiseerde functies, wetenschappelijk onderzoek en oude dag voorzieningen. Een deel van het landsvermogen zit opgebouwd in de huisvesting via eigendom en hypotheekaflossing, een extra deel in de 10% bijdrage voor sociale zekerheden. Als een individu klaar is met de hypotheekaflossing die maximaal 20% van het inkomen bedroeg dan kan hij of zij ofwel de hypotheek verhogen óf besluiten het als extra spaarmiddel toe te voegen aan het sociale zekerhedenpakket, bijvoorbeeld voor pensioenvoorziening zodat dan 30% bijgedragen wordt. Het wordt niet toegevoegd aan het vrije besteedbare vermogen, dat steeds op 50% blijft staan, ongeacht de hoogte van het inkomen.
Harmonieuze economie
Al met al is zo 50% van de wederkerigheid in inkomen uit arbeid verdeeld over huisvesting (20%), belasting (20%) en sociale zekerheden (10%). De rest van het inkomen (50%) is vrij besteedbaar aan voeding, recreatie, onderhoud en welzijn ontwikkeling. De duurzame maatschappelijke vooruitgang is gebaseerd op menselijkheid en onderlinge welzijn gedreven relaties. Het vrij besteedbare inkomen is een circulaire economie waar het bedrijfsleven op in kan spelen. BTW en vennootschapsbelasting wordt opgeheven omdat het hele belastingsysteem verweven zit in de 20% inkomstenbelasting. Bedrijfsleven betaalt zo ook op eenzelfde manier alsof het een natuurlijke persoon is. Winst in het bedrijfsleven kan verdeeld worden als inkomsten voor aandeelhouders maar ook geherinvesteerd worden in continuïteit, groei en innovatie.
Jongeren tot 16 jaar zijn vrijgesteld, net als startende bedrijven. Beiden hebben de uitdagende taak zich te oriënteren op persoonlijk succes door te experimenteren, te leren en zich te verbinden aan de werkelijkheid van de tijd waarin we leven.
Vandaag kreeg ik het boeiende (gratis!) blad ONE World weer in handen terwijl het in de familie circuleert. Zoals altijd staat het vol journalistieke informatie die in andere media niet of amper voorkomt. De statistische gegevens en onmenselijkheid in het artikel “gevangen in het getto” waren zo mensonterend en verschrikkelijk dat het mij weer aanzette tot deze blog uiting over het gevaar van verstedelijking, de miskenning van het platteland en de focus op groei economie dat de groei van ellende tegelijkertijd veroorzaakt.
Het artikel beschreef een bezoek aan een arme wijk van Houston, de derde grootste stad van Amerika. “We denken niet aan de toekomst. Hier ben je op je dertigste dood of zit in de gevangenis”. De misdadige geldgedreven werkelijkheid stapelt zich op, lijn na gelezen lijn. Woekerhuur, uitbating en kansloosheid door gebrek aan middelen en mogelijkheden. Chaos heerst als overleefcultuur met criminaliteit als enige uitvlucht.
Het is niet alleen Houston. De helft van alle Amerikanen leven arm, 15% zelfs onder de armoedegrens. Door de wreedheden en ellende is iedereen nagenoeg gestoord met een traumatische achtergrond of ervaringen. Scheiding tussen arm en rijk is compleet. Er is amper wisselwerking om van ellende te kunnen ontsnappen. De wijk, het getto, wordt een uitzichtloze gevangenis waar geen ontsnappen aan is. De menselijke complexiteit wordt zo zichtbaar op aantoonbare lapjes grond. “The American dream” is daarbij een regelrechte hel. Rijk schermt zich af en arm sluit zich op en wordt armer. Ongelijkheid en onrecht regeert. Een verhaal wordt verteld van een dronken rijke jongere die viervoudige dodelijke fouten begaat en ontkomt aan celstraf “omdat ze product zijn van hun rijke omgeving, een soort psychische stoornis” maar een gettogast krijgt de doodstraf voor een dubbele moord en wordt niet gezien als slachtoffer van zijn omgeving. De rijke moordenaar gaat voor 450.000 dollar in een privékliniek van het zorgsysteem terwijl de omgeving goedkoper uit is door de arme sloeber maar een dodelijke spuit te geven omdat er toch niets aan te verdienen valt. Gebrek aan ethiek regeert in de materialistische stedelijke wereld.
Het is niet alleen Amerika
De stad is in alles afhankelijk van economie, de handel, omdat het zelf heen basisbehoeften produceert en dit van buiten naar binnen brengt. De stad is een gigantische opeenhoping van menselijk egoïsme die hun productiviteit organiseren rond twee hoofdthema’s: uitbuiting van elkaar in de geldgedreven wereld van consumptie, en oplappen van ellende in de geldgedreven zorg en overheid. Beide thema’s worden geoptimaliseerd zodat ze winstgevend zijn. Het is een vorm van democratische slavernij waarin de grootste despoot de macht wint en zorgt voor een kastensysteem. Zij die erbij horen doen het prima. De rest crepeert. Megasteden zijn in opkomst waarin de mensheid zich massaal verzameld. De zuigkracht van materialistische behoeften vernietigt het platteland door uitbuiting en onderwaardering. Boskap gaat onverminderd door en zo ook de parasitering op onze landschappen. De steden ondermijnen zichzelf door georganiseerde hebzucht én afhankelijkheden die speculatie in de hand werken. Een paar winnen, de rest sterft een weerzinwekkende dood.
Amerika is misschien een doorgeslagen voorbeeld van cultureel materialisme, individualisme en eigenbelang. Deze cijfers verbazen dan ook helemaal niet. Maar ook in India, China, Brazilië, Nigeria, enz gebeurt hetzelfde. In Nederland ook. Kijk naar de groei van armoede in ons land en de blindheid van focus op economische groei dat alleen maar verdwijnt in de zakken van beleidsmensen, bureaucratie, despoten, gelegaliseerde criminelen in hiërarchie-vorm.
De balans is weg, als die er ooit is geweest. Platteland gaat dood, steden verzieken en geld is dominant. Het einde der mensheid komt zo in zicht binnen de grote oude mensheid maar lokaal gaan we gewoon door.
Stad van Morgen
Al jaren leggen we de vinger op het probleem van de duale groei- economie: de belastbaarheid van consumptie om via de belasting de problemen op de lossen die door de consumptie wordt veroorzaakt. Beide vormen een groei-economie die zich wederzijds aanwakkert tot het punt dat de menselijke én materiële waarden volledig weg worden gezogen uit de basis door het in stand houden van een steeds corrupter wordend systeem.
Er is maar één manier om dit op te lossen, namelijk door de mens, niet het geld centraal te stellen. Dan realiseren we ons dat we het niet meer hebben over de dualiteit van de economie maar het holisme van het leven. De stad kan niet zonder het platteland, de mens niet zonder productiviteit, zingeving, veiligheid en gezondheid. Geld is geen drijfveer maar een middel, net als kennis, daadkracht, cohesie, co-creatie, diversiteit, enz. Stad en platteland dienen we te organiseren vanuit harmonie en samenhang met betrokkenheid van de inwoners in wederkerigheid niet afhankelijkheid.
In Eindhoven lopen we ook de kans om op termijn de decadentie als een virus binnen te zien sluipen. We waren al enige tijd de meest criminele stad van het land en de focus wil dan al snel liggen op het financieren van meer politie in plaats van het zoeken naar balans. Na 4 jaar is er een coalitie akkoord over “de gezonde stad”. Enerzijds is het een mooi argument om massale subsidies te halen uit Provincie, Den Haag en Brussel. Anderzijds een uitdaging om het ook waar te maken in de meest intense zin van gezondheid, de basis en motor van een vooruitstrevende en productieve maatschappij, niet de kostenpost ervan. Het bestuur van elke stad dient zich te organiseren vanuit harmonieuze drijfveren door balans te zoeken tussen de mens, de natuur en de waarden, niet geldgedreven productiviteit. Daarom experimenteren wij met FRE2SH en AiREAS in Eindhoven met de bestuurlijke betrokkenheid van de overheid en willen de wereld overtuigen dat groei economie misschien een gevolg is een beleid van harmonie en multidisciplinaire mensgerichte samenwerking, maar niet het uitgangspunt. Het uitgangspunt is een holistische beleving van samenwerking, verantwoordelijkheid en ethiek door te werken aan concrete menselijke waarden zoals voeding, drinkwater, gezondheid, veiligheid, bewustwording, zelf en samen redzaamheid.
Zo niet dan is de groei van ellende zoals we die constateren in de wereld die ons omringt een vaststaand feit en op termijn de ondergang van alles wat ooit opgebouwd hebben aan welzijnswaarde.
Galblaas en spijsvertering
Toen een jaar of 6 geleden mijn galblaas acuut verwijderd moest worden moest ikzelf en mijn lichaam zich daarna aanpassen. Bepaalde stoffen in mijn eet en drinkgewoonten sloegen mijn darmen dicht en ik verging van de pijn in mijn bovenbuik. Dat duurde zo’n 4 dagen waarbij ik als bijverschijnsel geen enkele motivatie kon vinden om positief in het leven te staan. Verschillende medische onderzoeken in maag, dunne darm en dikke darm konden geen afwijkingen aantonen. “We kunnen niets vinden”, was het onbevredigende resultaat.
Al experimenterend met mijn menu kon ik redelijk de problemen voorkomen maar had nog geen vinger kunnen leggen op de problematiek, behalve dat het te maken had met de harmonieuze werking van mijn spijsvertering. Als dat weer op gang was gekomen verdwenen de klachten, kwam de darmwerking en eetlust terug en ook mijn positieve gemoed.
Van de week was het weer zover. “Iets” had mijn darmevenwicht verstoord en ik verging van de pijn. Ik kon geen voedsel door mijn keel krijgen. Alles zat verstopt. In de krant stond een artikel over walnoten. Ik was nieuwsgierig want in ons FRE2SH project staan 3 gezonde notenbomen en we waren op zoek naar een bestemming voor de overvloed elk jaar. Van de productie van vorig jaar hadden ik nog een pot vol gepelde noten staan.
Walnoten voorraad
Ook al repte het artikel niets over de werking van walnoten besloot ik er toch een in mijn mond te doen, al was het maar om erop te zuigen. Mijn verrassing was compleet! Op hetzelfde moment dat ik het nootvlees op mijn tong lei verzachte de pijn in mijn ingewanden. Een wonder! Ik predik wetenschappelijk over de moleculaire samenhang van het leven maar deze snelheid overtrof elk medicijn van de farma industrie. Instantaan. Ik had nog niet eens gekauwd laat staan iets doorgeslikt. Met het kauwen voelde ik mijn darmen in beweging komen en alle pijn verdween als sneeuw voor de zon. Ik kon ineens normaal functioneren. En dat met één noot?!.
Direct ging ik op internet op zoek naar meer informatie. Naast boeiende inzichten over zuurstof in cellen in relatie tot kanker trof ik één veelbetekend zinnetje dat mijn bewustzijn extra roerde “het beïnvloedt de doorstroom van gal”.
Aha! Mijn galblaas was weg dus overvloedige galproductie wilde een weg zoeken door weefsel en haarvaten maar had geen opslag meer. Het kon zich gemakkelijk ophopen en een verstopping veroorzaken. De gal heeft kennelijk meerdere belangrijke functies in het spijsverteringskanaal. Naast het helpen afbreken van vetsoorten blijkt het ook een sleutel te bevatten om de dunne en dikke darm in beweging te krijgen voor een goede doorvoer. Als de gal hapert of verstopt raakt dan is het systeem gestopt. Door stoffen in de walnoot raakt de galstroom weer op gang en begint de rest van de spijsvertering ook weer door te stromen.
Echt een praktische openbarig voor mij terwijl ik mij bezig houd met de theorie. Hopelijk helpt het anderen ook.
Meer info over walnoten of FRE2SH:
nicolette.meeder@stadvanmorgen.com (0654282812)
Voor verschillende toepassingen in de Stad van Morgen is het gebruik van betrouwbare data uiterst belangrijk. Samen met experts gaan we kijken of we Sustainocratie op die manier in beeld kunnen brengen. We gaan een samenwerking aan met experts van de TU/e en in de private ondernemerssector. Zij worden verbonden aan de projecten van AiREAS en FRE2SH….
De Stad van Morgen (Stichting STIR) hanteert het complexiteiten-model van Jean-Paul Close om de grote uitdagingen inzichtelijk te maken waar de mens lokaal en in de wereld mee te kampen heeft. Dit leidt tot een groot aantal ingrijpende vernieuwingen en bijbehorende spanningsvelden. Close en zijn team van betrokken maatschappelijk ondernemers (Sustainocraten) worden vaak gevraagd om er over te vertellen op podia in binnen en buitenland. Dat komt onder andere omdat vanuit de Stad van Morgen het voorbeeld wordt gegeven in een concreet onderdeel van de transitie, de waardengedreven co-creatie.
AiREAS, STIR Academy en FRE2SH zijn daar voorbeelden van met betrokkenheid van duizenden mensen en evenveel functies. De invloed van deze maatschappelijk transities zijn zodanig zichtbaar dat het de nieuwsgierigheid en steun opwekt van bestuurders, ondernemers, wetenschappers en bevolkingsgroepen.
In de rest van de wereld zijn er soortgelijke groepen actief. Zij leveren ook baanbrekende innovaties die de oude wereld versteld doen staan en tot voor kort voor onmogelijk werden gehouden. De huidige reeks avondcolleges zijn proefsessies van Close om visies en ontwikkelingen te delen die in de wereld zichtbaar worden en ze een logische plek te geven in de transitie. De vraag die Close steeds aan zijn publiek stelt is: “Wat doen we met die inspiratie voor onszelf?”
Voedsel en mobiliteit
Twee colleges hebben al plaatsgevonden volgens deze aanpak. De thema’s sluiten aan op de waardengedreven actualiteit van “Global issues, local solutions, global application”, ofwel wereldwijde problemen eerst zelf lokaal aanpakken voor eigen gebruik.
Voedsel: Het college ging over de basisbehoefte voor de mens om zich te voeden en de afstand die wij tegenwoordig hebben tot de oorsprong ervan. Het bewustzijn dat gepaard gaat met de levenswijsheid over ons voortbestaan, de kwaliteit van het leven en onze relatie met de natuurlijke omgeving wordt teniet gedaan waardoor er situaties kunnen ontstaan zoals de klimaatverandering, opwarming van de Aarde, vervuiling, uitdroging van de Aarde, hongermigraties, enz. In het belang van de mens zelf als zelfbewust wezen is het nodig dat we onze relatie met de natuur herstellen, met name om er weer met een vorm van ethiek en gewetensbesef mee om te gaan. We zijn zo afhankelijk geworden van geld en de macht die eraan ontleend wordt dat we ons de basisvragen van ethisch bestaan niet meer stellen. We achten de schijn van overvloed normaal terwijl onze aandacht uitsluitend naar consumptie gaat, totdat een enorme crisis ons treft. De grote omslag dat door voedsel wordt veroorzaakt is niet zo zeer de terugkeer van intensiteit van arbeid op het platteland maar vooral die van onze verantwoordelijkheid naar onszelf door op zelfbewuste wijze om te gaan met onze natuurlijke omgeving en invulling van basisbehoeften. Het bewustzijn van ons eigen moleculaire bestaan, de interactie met microscopisch kleine levende wezens en de behoefte aan water en energie laat zich doordringen in ons gewetensbesef op het moment dat de schijn van overvloed plaats maakt voor schrijnende tekorten. Overal in de wereld is dat zichtbaar en komt steeds dichterbij. Voedselbanken, daklozen, werklozen, enz zijn zichtbare groepen die steeds meer moeite hebben om zich toegang te verschaffen tot de geldafhankelijke circuits. Er ontstaan initiatieven om voedsel (en drinkwater) dichter bij de medemens te brengen door consumptie en productiviteit weer aan elkaar te koppelen. In de 65% verstedelijking van de wereld is dat een enorme uitdaging, enerzijds door gebrek aan betrokkenheid van de stadsmens, anderzijds door de ruimtelijke en logistieke problematiek in en rondom steden voor effectieve voedselproductie en voorziening. Hoe zit de stad van morgen eruit? Een afhankelijkheid bolwerk in een wereldwijd machtspel? Of een parelende schakel van zelfredzaamheid en onderlinge harmonie?
In Eindhoven en omgeving experimenteert de Stad van Morgen met het FRE2SH concept dat de stedelingen uitnodigt zich coöperatief te betrekken bij hun eigen voedselvoorziening. Dat gebeurt enerzijds door een netwerk van boerderijen in de buurt van de stad in beheer te nemen en vruchtgebruik af te stemmen op burgerinzet, en anderzijds door een oude industrieel pand in Eindhoven te benutten voor indoor voedselproductie in een nagebootste natuurlijke omgeving. De ervaringen die opgebouwd worden worden gedeeld met de wereld middels dit soort colleges waarbij vooral het onbewuste en bewustzijn van de mens aandacht krijgt.
Mobiliteit
Het college vroeg zich af waarom er zoveel mobiliteit is van mensen? Wat bezielt de mens om zich zo heen en weer te bewegen? Het lichamelijke aspect van de mens heeft er in onze oorsprong voor gezorgd dat wij mobiel zijn om te zorgen voor onze voedselvoorziening. Maar nu voedsel voorverpakt en voorbereid aanwezig is in de supermarkt zou de behoefte aan mobiliteit zich hooguit beperken tot bevoorrading vanuit winkels en recreatie van de mens. Wat veroorzaakt dan al die verkeersopstoppingen en bewegingen van mensen van hot naar haar? De oorzaak wordt gevonden in wat wij “economie” noemen, ofwel onze afhankelijkheid van een geldsysteem. Om toegang te krijgen tot voedsel in winkels heeft men eerst geld nodig. Om aan geld te komen dienen wij te werken in een systeem. Het woon werk verkeer is een intense bezigheid waar een infrastructuur en activiteit mee is gemoeid.
Mobiliteit is niet voedsel gerelateerd maar geld
Het doel is niet om aan voedsel te komen maar aan geld. De voedselproductiviteit en stromen zijn weer een ander circuit dat er voor zorgt dat de voorzieningen dicht bij ons terecht komen in supermarkten en winkels. Mens en voorzieningen zijn redelijk dicht bij elkaar te vinden maar om met elkaar om te kunnen gaan in de nabijheid moet men bij wijze van spreken eerst de wereld rondreizen. Hoe groter de afstanden des te meer “economie” ook al ligt consumptie en behoeften invulling op meters van elkaar. De mobiliteit zelf is een belangrijk onderdeel van de economie. De voertuigen, infrastructuur, dienstverlening, het energieverbruik, parkeren, enz zijn allemaal geldafhankelijk en gedreven activiteiten waar een hele bureaucratie en geldsysteem aan wordt ontleend.
Close toont aan dat op elk front binnen mobiliteit exponentiële groeicurves te zien zijn die allemaal op zichzelf al tot een crisiselement zijn aangeland. De explosieve groei van de wereldbevolking en geldgedreven, systeemafhankelijke mobiliteitsbehoefte zet het crisisstuk alleen maar verder onder druk. Close maakt in de hele transitie discussie onderscheid tussen twee innovatie stromen:
* de systeemdenkers: dat zijn de mensen die mobiliteit en geldafhankelijkheid zelf niet ter discussie stellen en in het fragment van probleemsituaties vernieuwingen introduceren. We denken dan aan kleinere of zuinigere voertuigen, nieuw openbaar vervoer, ander vormen van energie, aangepaste infrastructuur, parkeerbeleid, enz.
* de cultuurveranderaars: dat zijn degenen die mobiliteit en geldafhankelijkheid wél ter discussie stellen en bijdragen aan het transformeren van de maatschappij door basisbegrippen van menselijkheid (gezondheid, veiligheid, voeding, enz) te koppelen aan bewustzijn, zelf en samen-redzaamheid, experimentele nieuwe omgangsvormen, toegepaste wetenschappen, enz. Als men dit doorvoert tot een uiterste dan zou geld en mobiliteit in zijn geheel teniet doen en in tussenfasen wellicht leiden tot vele directere lokale economieën en waardecreatie.
Spanningsveld
Zoals altijd is er een spanningsveld tussen de systeemdenkers en cultuurveranderaars waarin crisis en chaos een belangrijke rol speelt om beiden te voeden met een innovatiedrang. Stad van Morgen verbindt beide partijen door een hoger menselijk doel te stellen vanuit de definitie duurzame menselijke vooruitgang. Hierin kan zowel de systeemtransitie én cultuurverandering zich op elkaar afstemmen voor bevredigend resultaat voor beide uitersten. Zo is AiREAS actief op gebied van luchtkwaliteit en volksgezondheid waarin zowel infrastructuur, mobiliteit en energieconsumptie als gedragsverandering, sociale innovatie en bewustwording een even fundamentele rol spelen. Dan blijkt het spanningsveld zich niet te uiten in onderlinge strijd maar juist elkaar aan te vullen in de complexiteit naar nieuwe harmonieuze verhouding.
Het volgende proefcollege is op 22 oktober en gaat over gezondheid en zorgsystemen
Stad van Morgen 